Kërko: sikur deri te ishte ngre

Isra 17:35 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… pa u ngrënë hakun njerëzve. Duke marrë për bazë kuptimin më të gjerë të ajetit, themi se në Islam është e ndaluar çdo lloj mashtrimi e abuzimi, për sa i përket …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Mbusheni mirë masën kur matni dhe peshoni me peshore të saktë! - Ky është një urdhër për të mbajtur drejtësinë dhe për të peshuar me masë të saktë, pa u ngrënë hakun njerëzve. Duke marrë për bazë kuptimin më të gjerë të ajetit, themi se në Islam është e ndaluar çdo lloj mashtrimi e abuzimi, për sa i përket vlerës dhe çmimit të sendeve apo në kushtet e marrëveshjeve. Ajeti, nga ana tjetër, na urdhëron të jemi të vërtetë e të sinqertë, duke synuar të mirën në çdo marrëveshje e bashkëpunim ndërnjerëzor. - Kjo është më e dobishme për ju dhe ka përfundim më të mirë. - Këto porosi janë më të mira dhe zbatimi i tyre sjell një përfundim më të mirë. Ato e bëjnë robin që të jetë i qetë nga rrjedhimet e këqija. Mbi të gjitha, zbatuesit të marrëveshjeve i zbresin begati dhe mirësi të shumta nga Zoti.

Mus'haf Hape →
Maide 5:1–5:2 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… kur therim devetë, lopët ose delet, në barkun e tyre gjejmë të vegjëlit e tyre. A t’i hedhim ato, apo lejohet ngrënia e tyre?” - “Mund t’i hani nëse …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- O ju që keni besuar! - Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Meani dhe Aufi, - ose nga njëri prej atyre të të dyve, - se një burrë shkoi tek Ibn Mesudi dhe i tha: “Më mëso!” Atëherë, ai i tha: “Nëse e dëgjon fjalën e Allahut kur thotë: “O ju që keni besuar!” , atëherë dëgjo me shumë kujdes, sepse më pas do të vijojë një mirësi, për të cilën Ai do të të urdhërojë, ose ndonjë haram, të cilën Ai do ta ndalojë.” - Plotësojini detyrimet! - Ibn Abasi, Muxhahidi e të tjerë, e kanë shpjeguar: “...zbatoni ligjet dhe dispozitat e Zotit.” Ligjet që urdhërohemi për t’i zbatuar janë urdhrat dhe ndalesat e Allahut, dispozita këto të shtjelluara në Kur 'an. Kurrë mos i shpërfillni dhe shkelni këto rregulla! Allahu i Madhëruar e përforcon edhe më shumë këtë urdhër, duke dhënë një paralajmërim të frikshëm në një ajet tjetër : “Ndërsa ata që e shkelin besën e dhënë Allahut, pasi e kanë dhënë, i shkëpusin ato lidhje për të cilat Allahu ka urdhëruar të mbahen fort dhe bëjnë shkatërrime në tokë, ata janë të mallkuar dhe për ta është Shtëpia e tmershme.” [Rad 25]. Këtu hyjnë të gjitha llojet e premtimeve dhe ligjeve, që është detyrë t’u përmbahesh: premtimet dhënë Allahut dhe urdhëresat e Tij, detyrimet që njeriu ia ngarkon vetes përmes përbetimeve, aktmarrëveshjet me aksionerë, marrëveshjet e tregtisë, akti i martesës etj. - Bagëtitë janë të lejuara (si ushqim) për ju... - Bëhet fjalë për devetë, lopët dhe bagëtitë e imëta. Ibn Abasi e të tjerë mbështeten te ky ajet për të thënë se edhe fetusi që gjendet i ngordhur brenda barkut të bagëtisë konsiderohet hallall, nëpërmjet therjes sipas rregullit të vetë nënës së vet. Ebu Daudi, Tirmidhiu dhe Ibn Maxhe sjellin hadi thin nga Ebu Seidi, që rrëfen: 904. “Ne i thamë: “O i Dërguari i Allahut! Shpesh, kur therim devetë, lopët ose delet, në barkun e tyre gjejmë të vegjëlit e tyre. A t’i hedhim ato, apo lejohet ngrënia e tyre?” - “Mund t’i hani nëse dëshironi, sepse therja e rregullt e nënës konsiderohet edhe si therje e rregullt e tyre.” Tirmidhiu ka thënë që ky është një hadith hasen. - me përjashtim të atyre që do t’ju lexohen. - Me përjashtim të rasteve të veçanta të ndalimit, që do tju lexohen. Këtu bëhet fjalë për ajetin kuranor: “Haram janë për ju: të ngordhurat, gjaku, mishi i derrit, ajo kafshë që theret jo në emrin e Allahut, ajo që është mbytur me lak në fyt, ajo që është vrarë me goditje, ajo që është rrëzuar nga lartësitë, ajo që është shpuar, ajo që është ngrënë nga egërsirat...” Gjithashtu: “E pasi të hiqni ihramin, atëherë (mund të) gjahtoni (jashtë vendeve të shenjta)! ” Nga kafshët e buta që janë të lejuara të hahen përmendim devetë, lopët dhe bagëtitë e imëta. Ndërsa nga kafshët e egra mund të përmendim drerët, lopët e egra, zebrat (gomerët e egër). Ndër kafshët e buta janë të lejuara ato që u përmendën. Ndërsa kafshët e egra bëhen haram veçse në gjendjen e përmendur në ajet, pra, gjatë kohës kur je në ihram dhe brenda Vendit të Shenjtë. Allahu i Lartësuar thotë: - Edhe gjuetia është e ndaluar përderisa gjendeni në ihram (dhe në vendet e shenjta).- Me fjalë të tjera, ashtu siç i bëmë të lejuara të gjitha llojet e bagëtive në çdo gjendje dhe vend (përfshirë gjendjen e ihramit dhe Tokën e Shenjtë), ashtu bëmë haram të gjitha llojet e kafshëve të egra e gjuetinë e tyre gjatë kohës së ihramit dhe brenda Vendit të Shenjtë. Është Allahu i Madhëruar Ai që vendosi këtë rregull, Ai i Cili është i urtë në gjithçka që urdhëron dhe në gjithçka që ndalon: - Vërtet, Allahu vendos çfarë të dëshirojë. - Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - O ju që keni besuar! Mos e cenoni shenjtërinë e simboleve të Allahut, - Ibn Abasi ka thënë: “Këtu janë për qëllim ritet dhe adhurimet gjatë haxhit.” - as shenjtërinë e muajve të shenjtë... - Respektojeni shenjtërinë e këtyre muajve, duke u ruajtur nga çdo gjë e ndaluar gjatë tyre, siç është zhvillimi i luftës. Urdhri për largimin nga haramet është më i përforcuar përgjatë këtyre muajve. Allahu i Lartësuar thotë: - as të kurbanit të Qabesë (el hedij), as të kurbanëve (el ķalâid) të shënuar me qafore ... - Mos i lini pas dore kurbanet e Qabesë, të ashtuquajturit el hedj, sepse një veprim i tillë konsiderohet si respektim i simboleve që vetë Zoti i ka ligjëruar. Gjithashtu, mos e harroni traditën e shenjimit të kurbaneve (el kalâid) në qafat e tyre, në mënyrë që ato të dallohen nga bagëtitë e tjera dhe të ketë kujdes çdokush që synon t’i dëmtojë. Kjo do të shërbejë që edhe të tjerët të veprojnë njëlloj. Dihet mirë se çdokush që fton dhe bëhet shkak për përhapjen e një adhurimi, atij do t’i shkruhet edhe shpërblimi i gjithë atyre që e pasojnë në këtë vepër, pa iu pakësuar aspak shpërblimi i veprës së tyre. Kur Profeti i Allahut do të vishte ihramin për të kryer haxhin, e kaloi natën në Dhil Hulejfe, në luginën El Akik. Kur agoi, ai shkoi tek të gjitha gratë e tij, të cilat ishin nëntë. Pastaj mori gusul, u parfumos dhe fali dy rekatë namaz.225 Pastaj shenjoi kurbanet e tij dhe e ngriti zërin (me telbije) për fillimin e haxhit dhe të umres. Kafshët e shenjuara për kurban ishin mbi 60 deve, me format dhe ngjyrat më tërheqëse. Kjo është një nga mënyrat se si madhërohen simbolet dhe ritet e përcaktuara nga Allahu, siç ka thënë i Lartësuari: “Kush madhëron simbolet e (fesë së) Allahut, kjo është shenjë e devotshmërisë së zemrave.” [Haxh 32] . Ali Ibn Ebu Talibi ka thënë: 905. “Profeti i Allahut na urdhëroi që të shikonim me kujdes (e të evitonim defektet në) sytë dhe veshët e saj (e kafshës së kurbanit)”. Kështu e sjellin autorët e Sunen-eve. Më pas, Allahu i Madhëruar thotë: - as ata të cilët, duke kërkuar begati nga Zoti i tyre dhe kënaqësinë e Tij, synojnë për vizitë Shtëpinë e Shenjtë! - Kurrë të mos e lejoni vrasjen dhe luftën kundër atyre që duan të vizitojnë Shtëpinë e Shenjtë, shtëpi në të cilën, kush hyn brenda, është (e duhet të jetë) i sigurt. Po kështu veproni edhe me ata të cilët vijnë në këtë vend duke synuar mirësitë e Allahut dhe kënaqësinë e Tij. Mos i pengoni nga objektivi i tyre. Muxhahidi, një grup tabiinësh e të tjerë, duke shpjeguar fjalën e Allahut: “ata të cilët, (vijnë) duke kërkuar begati nga Zoti i tyre”, kanë thënë: “Janë ata që synojnë tregtinë e të mirat që ajo ofron”. Kjo i ngjan ajetit që u shtjellua në suren Bekare: “Nuk është gjynah të kërkoni mirësi nga Zoti juaj (në haxh).” [Bekare 198]. Ndërsa në lidhje me fjalën e Allahut: “...dhe kënaqësinë e Tij...”, Ibn Abasi ka thënë: “Ata synojnë që, me haxhin e tyre, të kënaqin Allahun.” Ky gjykim zbriti për një grup idhujtarësh, që ishin drejtuar për (vizitë) në Qabe, por më vonë ai u abrogua me ajetet e sures Teube, që ndalojnë çdo idhujtar që t’i afrohet Qabes. Ky gjykim ishte për ata që synonin Qaben për vizitë dhe adhurime. Ndërsa ata që synojnë idhujtarinë, mohimin e Zotit dhe përhapjen e shkatërrimit, duhet që të pengohen dhe të luftohen, që të mos i afrohen atij vendi të pastër, sikurse thotë Allahu i Madhëruar: “O ju që keni besuar! Idhujtarët janë vërtet të papastër, prandaj mos i lini t'i afrohen Xhamisë së Shenjtë pas këtij viti!” [Teube 28]. Prandaj, Profeti i Allahut, në vitin e nëntë, kur emëroi Ebu Bekrin në krye të haxhinjve të atij viti, urdhëroi Aliun që të deklaronte, në emër të tij, këtë vendim të Allahut në suren Teube dhe për vendimin që, pas atij viti nuk do të lejohej më asnjë idhujtar të kryente haxhin, si edhe nuk do të lejohej askush që bënte tavaf rreth Qabes i zhveshur lakuriq, siç ndodhte në kohën e injorancës. - E pasi të hiqni ihramin, atëherë (mund të) gjahtoni (jashtë vendeve të shenjta)! – Pasi të çliroheni prej ihramit dhe të keni përfunduar ritet e ihramit, atëherë është e lejueshme për ju gjuetia. Allahu i Lartësuar thotë: “E pasi të hiqni ihramin, atëherë (mund të) gjahtoni...”. Folja “gjahtoni” është një folje urdhërore dhe, si e tillë, mund të kuptohet se, pas çlirimit, nga ihrami është detyrë që të gjahtojmë. Ky është një urdhër për të bërë diçka, që vjen pas urdhrit për ndalimin e saj. Kjo kategori urdhrash, - sipas mendimit më të saktë të dijetarëve të usulit, - tregon se gjykimi për atë çështje kthehet njëlloj siç ishte përpara ndalimit të saj. Nëse përpara ndalimit ishte e detyrueshme, atëherë ky urdhër tregon se ajo është tashmë e detyrueshme. Nëse përpara ndalimit ishte e pëlqyeshme, atëherë urdhri për të tregon se ajo tashmë është e pëlqyeshme. Nëse përpara ndalimit ishte e lejueshme, atëherë urdhri për të tregon se ajo tashmë është e lejueshme. Pra, në rastin tonë, gjuetia jashtë ihramit ishte e lejuar dhe u ndalua për shkak të ihramit. Atëherë, urdhri për të gjahtuar pas çlirimit nga ihrami, sipas rregullit të sipërpërmendur, tregon se tashmë gjuetia është përsëri diçka e lejuar, njëlloj si para ndalimit. - Dhe, të mos ju shtyjë urrejtja ndaj atyre njerëzve që iu penguan nga Xhamia e Shenjtë, të silleni në mënyrë të padrejtë kundër tyre! - Kurrsesi të mos ju shtyjë urrejtja ndaj atyre që ju penguan të shkoni te Xhamia e Shenjtë për të kryer umren, - ngjarje që ndodhi në vitin e Hudejbijes, - që edhe ju të shkelni urdhëresat dhe drejtësinë që Allahu ju urdhëron të zbatoni në lidhje me ta. Mos kërkoni që thjesht të hakmerreni me padrejtësi, të shtyrë nga urrejtja për ta, por përkundrazi gjykoni me drejtësinë, për të cilën ju urdhëron dhe udhëzon Zoti juaj. Gjykimi me drejtësi është detyrë që duhet zbatuar me çdo njeri. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Zej d Ibn Eslemi, i cili ka thënë: 906. “Vitin e Hudejbijes, idhujtarët e penguan Profetin dhe shokët e tij që të kryenin umren, dhe kjo i zemëroi ata pa masë. Ndërkohë, pranë tyre kaluan një grup idhujtarësh nga banorët e lindjes, që po shkonin për vizitë (umre) në Qabe. Disa nga shokët e Profetit thanë: “Ejani t’i pengojmë këta idhujtarë nga Qabja, ashtu siç na penguan ne miqtë e tyre!” Atëherë Allahu i Lartësuar zbriti këtë ajet...” - Ndihmojeni njëri tjetrin në të mira dhe në devotshmëri, dhe mos e ndihmoni njëri tjetrin në gjynahe e armiqësi! - Allahu i Lartësuar i urdhëron robërit e Tij besimtarë që të ndihmojnë njëri -tjetrin në kryerjen e punëve të mira e të mbara, që në ajet përmblidhen në fjalën “ el bir”; si edhe në lënien e ligësive dhe poshtërsive, pra, për të realizuar atë që në ajet quhet takuâ. Nga ana tjetër, Ai i ndalon ata që të bashkëpunojnë në kotësi, padrejtësi, gjynahe dhe poshtërsi. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Enes Ibn Maliku, se Profeti i Allahut ka thënë: 907. “Ndihmoje vëllain kur është i padrejtë dhe kur i bëhet padrejtësi!” Të pranishmit i thanë: “O i Dërguari i Allahut! Mirë kur i bëhet padrejtësi, po kur është i padrejtë, si ta ndihmojmë?!” Ai tha: “Duke e penguar dhe ndaluar atë nga padrejtësia! Kjo është ndihma dhe mbështetja e tij.” Këtë hadith e kanë përnxjerrë Buhariu dhe Muslimi përmes transmetimit të Thabitit nga Enesi. Gjithashtu, në një hadith të saktë thuhet: 908. “Ai që fton në një udhëzim të mirë, ai do të marrë njëlloj si shpërblimi i atyre që e pasojnë, deri në Ditën e Gjykimit, pa pakësuar kjo prej shpërblimeve të tyre aspak. Ai që fton në humbje, ai do të marrë njëlloj si gjynahu i atyre që e pasojnë, deri në Ditën e Gjykimit, pa pakësuar kjo prej gjynaheve të tyre aspak.” Ebu Kasim Taberaniu sjell hadithin nga Ebu Hasan Nemran Ibn Sahri, se Profeti i Allahut ka thënë: 909. “Ai që ecën së bashku me zullumqarin për ta ndihmuar atë, duke e ditur mirë që ai është zullumqar, ka dalë nga Islami!” - Kijeni frikë Allahun, sepse Allahu është ndëshkues i rreptë!

Mus'haf Hape →
Ta Ha 20:105–20:112 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… thyerje e terrenit: - As ultësira e as lartësira nuk do të shohësh në vendin e tyre. - Nuk do të shikosh as brigje të ngritura e as gropa apo gryka të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Madhëruar na tregon rreth Ditës së Gjykimit dhe pamjeve të saj të frikshme, për tronditjet dhe tmerret e saj të pashembullta: - Të pyesin ty për malet. - Të pyesin se ç’do të ndodhë me malet Ditën e Kijametit, a do të mbeten ashtu siç janë, apo jo? - Thuaj: “Zoti im do t’i shkulë ato dhe do t'i shpërndajë si pluhur.”. Dhe vendin e tyre ta bëjë rrafsh e pa kurfarë bimësie. – Allahu do t’i shkulë dhe do t’i zhdukë nga vendi. Ai do t’i shndërrojë në pluhur e pastaj do t’i shpërndajë ata si pluhur në erë. Malet do të zhduken e do të bëhen rrafsh me tokën. Toka do të bëhet e sheshtë dhe e lëmuar, saqë nuk do të duket asnjë thyerje e terrenit: - As ultësira e as lartësira nuk do të shohësh në vendin e tyre. - Nuk do të shikosh as brigje të ngritura e as gropa apo gryka të thella. Kështu, Toka do të shndërrohet në tjetër Tokë. Ajo do të jetë e gjerë për të mbajtur sipër krijesat që do të ringjallen. Zoti do ta shtrijë Tokën ashtu si tërhiqet e shtrihet lëkura e thatë, dhe të gjitha krijesat do të mblidhen në një vend të vetëm. Të gjithë do ta dëgjojnë fjalën e atij që i fton të tubohen, dhe kjo do t’i përfshijë të gjithë. Askush nuk do të mund t'i shmanget thirrjes, prandaj i Madhëruari thotë: - Atë Ditë ata do të shkojnë pas thirrësit e nuk do të mund t'i largohen atij. - Kjo do të ndodhë Ditën e Kijametit, kur njerëzit do të dalin nga varret dhe do të qëndrojnë në këmbë. Një zë do t’i thërrasë për t’u mbledhur në vendin e tubimit, pas ringjalljes. Të gjithë, pa përjashtim, do ta ndjekin atë zë, duke mos kthyer kokën as majtas, as djathtas. Të gjithë si të shtangur do ta ndjekin atë zë, duke shkuar drejt tij. Askush nuk mund ta shtrembërojë atë thirrje, e cila do të jetë e qartë dhe e kuptueshme nga të gjithë. Të gjithë do ta dëgjojnë thirrjen dhe do të tubohen në vendin e grumbullimit. Zërat e tyre janë të mekur, nga frika e madhe prej Rrahmanit. - Të gjitha zërat do të ulen para të Gjithëmëshirshmit dhe nuk do të dëgjohet asgjë përveçse pëshpërimë. – Do të dëgjohen vetëm zhurmat e këmbëve, që nxitojnë drejt vendtubimit. Nga frika, lëvizin vetëm buzët. Ata i ka pushtuar tërësisht tmerri, prandaj rrinë të heshtur për të pritur gjykimin e Rrahmanit për ta. Fytyrat janë të përulura dhe të frikësuara. Në atë vend do t’i shohësh të gjithë bashkë: të pasur e të varfër, burra e gra, të lirë e skllevër, mbretër e varfanjakë, të gjithë të heshtur, me sy të zgurdulluar nga frika. Qafën do ta mbajnë të përkulur dhe do të qëndrojnë ulur në gjunjë. Ata nuk e dinë se çfarë do të bëhet me ta. Çdokush mendon për veten e vet atë ditë, dhe aspak për të tjerët, madje as për prindërit, as për vëllezër e motra, për të dashur e shokë, siç thotë Allahu: “Kur të vijë ushtima, është dita kur njeriu ikën prej vëllait të vet, prej nënës dhe prej babait të vet, prej gruas dhe prej fëmijëve të vet. Atë ditë, çdo njeriu i mjafton çështja e vet.” [Abese 33 – 37]. Atë ditë, mbi ta do të gjykojë Gjykatësi i Drejtë, që jep drejtësi absolute. Bamirësit do t’i shpërblejë me bamirësinë dhe bujarinë e Tij, ndërsa punëkëqijtë do t’i shpaguajë me drejtësi dhe do t’i privojë nga mirësitë e Tij. Shpresa është e madhe që Zoti Bujar, i Gjithëmëshirshëm dhe Mëshirëplotë t’u tregojë atë ditë krijesave, bamirësinë dhe bujarinë e Tij të madhe. Pritet që Ai të shfaqë faljen dhe mirësinë e Tij, duke mbuluar gjynahet e besimtarëve. Aq të mëdha do të jenë falja, mëshira dhe bujaria e Allahut, saqë nuk mund ta shprehin fjalët dhe nuk mund ta përfytyrojë asnjë krijesë. Duke parë mëshirën e madhe të Zotit, të gjithë krijesat do të shpresojnë. Por Allahu do t’i veçojë me mëshirën e Tij besimtarët. Nëse dikush kërkon arsyen pse mendojmë kështu, u themi se ne e dimë mirë që mëshira e Allahut ia kalon zemërimit të Tij. Ne e dimë se mirësia e Tij është e gjerë dhe ka përfshirë të gjitha krijesat, gjë që ne e shohim në veten tonë dhe në botën që na rrethon. Allahu na ka dhuruar mirësi që në këtë jetë, e më shumë Ditën e Kijametit. Allahu i Madhëruar thotë: “Zëri do të ulet para të Gjithëmëshirshmit...", por thotë gjithashtu: “...Ai është i Gjithëmëshirshmi, të Cilit askush nuk mund t’i bëjë vërejtje. Atë ditë, Xhibrili dhe melekët do të qëndrojnë të rreshtuar. Askush nuk mund të flasë, veç atij që e lejon i Gjithëmëshir shmi dhe që thotë të vërtetën.” [Nebe'e 37, 38]. Ose: “Atë ditë, i tërë pushteti është në dorë të Rrahmanit.” [Furkan 25]. Nga ana tjetër, Profeti (a.s) ka thënë: “Allahu ka njëqind mëshira dhe në Tokë ka zbritur vetëm një mëshirë mes robve. Prej kësaj mëshire, ata tregohen të butë e të mëshirshëm me njëri - tjetrin, aq sa edhe kafsha e ngre me butësi putrën, për ta ruajtur të voglin e saj se mos e shkelë. Kur të jetë Dita e Kijametit, Ai do ta bashkojë këtë mëshirë me 99 të tjerat, për të mëshiruar robërit e Tij.” Gjithashtu, Profeti (a.s) ka thënë: “Me të vërtetë, Allahu është më i mëshirshëm për robin sesa nëna për fëmijën e saj.” Për mëshirën e Allahut mund të flasësh gjatë e, megjithatë, ajo është shumë më e madhe sesa mund ta përshkruash. Çfarëdo që të përfytyrosh, mëshira e Zotit është shumë më e madhe se ajo. I lartësuar dhe i lavdëruar qoftë Ai, që mëshiron edhe kur bën drejtësi me ndëshkimin e Tij, ashtu siç mëshiron kur dhuron mirësitë e Tij! I lartësuar qoftë Ai, mëshira e të cilit ka përfshirë çdo gjë dhe mirësia e Tij është shtrirë në çdo gjallesë! Sa i madhëruar dhe sa jonevojtar është Allahu! Sa të varfër e nevojtarë janë krijesat për mëshirën e Tij në çdo kohë dhe në të gjitha gjendjet e tyre. Për asnjë çast ata nuk mund të jenë të pavarur nga Ai. - Atë ditë nuk bën dobi ndërmjetësimi, përveçse atyre për të cilët e ka lejuar i Gjithëmëshirshmi (të ndërmjetësojnë) dhe fjala e të cilëve është e pranueshme tek Ai. - Asnjë krijesë nuk mund të ndërmjetësojë tek Allahu, vetëm nëse Ai jep leje për këtë ndërmjetësim. Dhe Allahu u jep lejë të ndërmjetësojnë veçse atyre që pëlqen t’ua dëgjojë lutjen dhe fjalën për ndërmjetësim. Të tillë janë profetët, të dërguarit dhe robërit e Tij adhurues. Madje, edhe këta mund të ndërmjetësojnë vetëm për besimtarët e sinqertë e të pastër. Kështu, atë ditë do të mund të ndërmjetësojnë vetëm të zgjedhurit dhe ndërmjetësimi i tyre do të lejohet e do të ketë dobi veçse për besimtarët. Nëse njëri nga këto dy kushte nuk plotësohet, atëherë nuk ka ndërmjetësim. Askush nuk mund të ndërmjetësojë për asnjë. - Ai i di gjithçka para tyre dhe ato që vijnë pas, por dija e tyre nuk mund ta përfshijë Atë. Të gjitha fytyrat do t'i përulen të Gjallit, të Përjetshmit të Gjithfuqishëm. Nuk ka dyshim se ka humbur ai që mbart padrejtësinë (në shpinë). - Njerëzit do të ndahen atë ditë në dy grupe: grupi i parë janë keqbërësit e të padrejtët të zhytur në kufrin e tyre, të cilët nuk i përfshin mëshira e Zotit. Ata do të jenë të dëshpëruar e të privuar nga të mirat, të zhytur në dënimin e dhembshëm të Xhehenemit, të harruar në zemërimin e Allahut, që është Gjykatësi më i drejtë dhe i Gjithëdituri për veprat e robve. Grupi i dytë janë ata që kanë besim të drejtë, ashtu siç u urdhëruan nga Zoti, dhe bëjnë vepra të mira, qofshin punë të detyruara apo të pëlqyeshme, për ta Allahu thotë: - Por kush bën vepra të mira dhe është besimtar, ai nuk i frikësohet ndonjë padrejtësie e as ndonjë cenimi (në shpërblim). - Askush nuk do t’ua shtojë të këqijat, nëse kanë bërë të këqija. Gjithashtu, askush nuk ua pakëson sevapet dhe mirësitë që kanë bërë. Madje, atyre do t’u mbulohen gjynahet, do t’u falen mangësitë dhe do t’u shumëfishohet shpërblimi për veprat e mira, siç thotë i Madhëruari në një ajet tjetër: “S’ka dyshim se Allahu nuk bën padrejtësi as sa një grimcë. Nëse është vepër e mirë, Ai e shumëfishon atë dhe dhuron shpërblim të madh nga ana e Tij.” [Nisa 40].

Mus'haf Hape →
Munafikun 63:5–63:8 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… kur ai bëri atë që bëri – pra, tradhtinë dhe dezertimin nga lufta, së bashku me një të tretën e ushtrisë. Kështu, të xhumanë e ardhshme, kur ai u ngrit të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Kur u thuhet: “Ejani tek i Dërguari i Allahut, sepse ai do të kërkojë falje për ju!”, ata tundin kokën dhe i sheh tek të kthejnë shpinën me fodullëk. ” - Në këtë mënyrë, ftesën për të besuar, ata e refuzojnë me kryelartësi dhe nënçmim. Në vijim, i Lartësuar na tregon mënyrën se si i shpaguan ata për këtë shpërfillje: - “Njëlloj është - kërkon apo nuk kërkon falje për ta, sepse Allahu nuk ka për t’i falur kurrsesi. Allahu nuk i udhëzon ata që i shkelin kufijtë. ” - Siç thotë i Lartë - suari në suren Teube: “Kërko falje për ta ose jo, por edhe nëse kërkon falje shtatë - dhjetë herë, Allahu nuk do t’i falë ...”. Mu - nafikët nuk janë të denjë që t’i kërkosh falje Allahut për ta. Edhe nëse i kërkon Allahut falje shtatëdhjetë herë, ta dini se Allahu nuk ka për t’i falur. Madje, thuhet se numri shtatëdhjetë këtu është përmendur thjesht për të treguar pamundësinë e faljes së gjynahut të tyre, pasi arabët e përdorin këtë shprehje thjesht për të treguar një numër të madh, e jo duke patur si qëllim numrin konkret. Shumë selefë kanë thënë se këto ajete kanë zbritur dhe flasin për Abdullah Ibn Ubej Ibn Selul, sikurse do ta sjellim më pas, në dashtë Allahu. Vetëm tek Ai e kemi besimin dhe vetëm Atij i mbështetemi. Muhamed Ibn Is'haku në “ Sira” ka thënë: “Kur i Dërguari i Zotit (paqja dhe mëshira e Zotit qofshin mbi të!) erdhi në Medinë - pas kthimit të tij nga Uhudi - ndodhi diçka jo e zakontë. Abdullah Ibn Ubej Ibn Selul - siç më ka treguar Ibn Shihab el Zuhri - kishte një vend në xhami, ku qëndronte çdo xhuma, pa u penguar nga askush, si respekt për pozitën që kishte mes fisit të tij. Kur Profeti (paqja dhe bekimet e Allahut qof - shin mbi të) vinte ditën e xhuma, për t’u folur e mbajtur hytbe njerëzve, ai e kishte zakon që ngrihej dhe thoshte: “O njerëz! Ky është i Dërguari i Allahut (lavdërimet dhe paqja e Allahut qofshin mbi të!), që po del para jush. Zoti ju ka nderuar dhe ju ka bërë krenarë me me anë të tij, prandaj përkraheni dhe nderojeni atë, dëgjojeni dhe bindjuni!” Pastaj ulej në vendin e vet. Kështu vazndoi, deri në ngjarjen e Uhudit, kur ai bëri atë që bëri – pra, tradhtinë dhe dezertimin nga lufta, së bashku me një të tretën e ushtrisë. Kështu, të xhumanë e ardhshme, kur ai u ngrit të bënte atë që bënte gjithmonë, muslimanët e kapën prej rrobash nga të gjitha anët dhe i thanë: “Ulu, o armik i Zotit. Nuk je i denjë për këtë, pas asaj që ke bërë!”. Atëherë, ai doli duke shkelur njerë - zit e duke thënë: “Pasha Zotin, ju po silleni sikur të kisha thënë ndonjë gjë të keqe e turp! Unë thjesht u ngrita për të mbështetur kauzën e tij!” Disa ensarë e takuan te dera e xhamisë, kur ai ishte duke dalë, dhe i thanë: “Mjerë për ty. Çfarë po bën?!” Ai tha: “Unë u ngrita për ta mbështetur atë, por disa nga shokët e tij u hodhën mbi mua, duke më tërhequr dhe duke më sharë, sikur të kisha thënë ndonjë turp! Unë thjesht isha duke mbështetur kauzën e tij.” Ata thanë: “I mjeri ti! Kthehu, që i Dërguari i Zotit (lavdërimet dhe paqja e Allahut qofshin mbi të!) të kërkojë falje për ty!” Ai tha: “Pasha Zotin, nuk dua që ai të kërkojë falje për mua!” Katade dhe Suddiju kanë thënë, gjithashtu, që ky ajet ka zbritur në lidhje me Abdullah Ibn Ubej Ibn Selulin. Një djalosh nga fisi i Abdullahit shkoi tek i Dërguari i Allahut, për t’i treguar disa fjalë shumë të këqija të thëna nga ai munafik. Kur Profeti i Allahut e thirri atë për sqarim, Abdullah Ibn Ubej Ibn Seluli i mohoi dhe u betua se nuk i kishte thënë. Pas kësaj, një grup ensarësh e fajësuan dhe i folën ashpër djaloshit për fjalët e përcjella tek Profeti. Atëherë, Zoti shpalli për atë që e dëgjoni. Njerëzit i thanë atij munafiku, atij armiku të Zotit: “Do të ishte mirë të shkoje tek i Dërguari i Zotit (paqja dhe bekimi i Zotit qofshin mbi të!).” Por ai tundi kokën dhe tha: “Nuk kam për ta bërë këtë.” - “Ata thonë: “Mos u jepni asgjë atyre që janë me të Dërguarin e Allahut, derisa ata ta braktisin!” Vetëm Allahut i përkasin pasuritë e qiejve e të Tokës, por munafikët nuk e kuptojnë. Ata thonë: “Kur të kthehemi në Medinë, paria do t’i dëbojë prej saj të përçmuarit.” Në fakt, e tërë krenaria i takon Allahut, të Dërguarit të Tij dhe besimtarëve, por munafikët nuk e dinë këtë. ” - Hafizi Ebu Bekr el Bejhakiu përcjell prej Xhabir Ibn Abdilahit, se ka thënë: 2684. “Ne ishim së bashku me Profetin e Allahut në një luftë, kur ndodhi një konflikt mes besimtarëve. Një ensar thirri për ndihmë të tijët: “O ensarë!” Një muhaxhir, gjithashtu, thirri të tijët: “O muhaxhirë!” Profeti i Allahut tha: “Ç’janë këto thirrje, si në kohën e injo - rancës?! Mjaft me to, se janë të pështira!” Ibn Ebu Hatimi sjell një hadith nga Seid Ibn Xhubejri, i cili tregon se: i Dërguari Zotit, sa herë që shkonte ekspeditë në ndonjë vend, ai nuk largohej prej andej, derisa të falte një namaz në atë vend. Kur ndodhi beteja e Tebukut, ai u njoftua se Abdullah Ibn Ubej Ibn Seluli tha: “Kur të kthehemi në Medinë, paria do t’i dëbojë të përçmuarit prej saj.”. Kështu, ai u largua prej atyre viseve përpara se të ngrysej. Njerëzit i thanë Abdullah Ibn Ubejit: “Shko te Profeti i Zotit, që ai të kërkojë falje për ty!”. Atë - herë, Allahu i Lartësuar zbriti: “Kur vijnë munafikët tek ti, thonë: “Dëshmojmë se ti je vërtet i Dërguari i Allahut!” ...” deri tek: “Kur u thuhet: “Ejani tek i Dërguari i Allahut, sepse ai do të kërkojë falje për ju!”, ata tundin kokën dhe i sheh tek të kthejnë shpinën me fodullëk.” Ky informacion vjen me sened të mirë deri tek Seid Ibn Xhubejri. Vërtet kanë thënë se bëhet fjalë për kthimin nga lufta e Tebukut, por ky mendim vlen të rishikohet, madje mund të themi se nuk është i pranueshëm, pasi Abdullah Ibn Ubej Ibn Selul nuk mori pjesë në luftën e Tebu - kut. Përkundrazi, ai u kthye mbrapsht me një pjesë të ushtrisë. Mendimi më i saktë që vjen nga autorët e jetëshkrimit dhe luftrave të Profetit ﷺ është se bëhet fjalë për kthimin nga lufta e Murejsiut, ose siç njihet ndryshe, lufta kundër fisit Benu Mustalik. Junus Ibn Bukejri sjell këtë rrëfim rreth kthimit nga lufta me Benu Mustalikët: “Ndërsa i Dër - guari i Zotit po qëndronte atje, Xhahxhah Ibn Seid el Ghafari - i cili ishte i pajtuar si punonëtor me mëditje nga Omer Ibn Hattabi, - dhe Sinan Ibn Uebri u grindën në lidhje me ujin. Ibn Is'haku përcjell nga Muhamed Ibn Jahja Ibn Hibbani një detaj: “Ata u sulën për të mbushur ujë dhe po grindeshin ashpër me njëri -tjetrin, derisa Sinani thirri: “O ensarë, ku jeni?!”. Edhe Xhahxhahi thirri: “O muhaxhirë, ku jen i?” Ndërkohë, Zeid Ibn Erkami dhe një grup ensarësh ishin me Abdullah Ibn Ubejin dhe tregojnë se, kur ai dëgjoi për këtë zënkë, tha: “Ata guxojnë të rebelohen kundër nesh, në tokën tonë?! Për Zotin, këta janë siç thotë ajo fjala: “Ushqeje qenin, që të të hajë!”. Pasha Zotin, kur të kthehemi në Medinë, paria do t’i dëbojë të përçmuarit prej saj!” Pastaj shkoi te fisi i tij dhe tha: “Ia bëtë vetes, me duart tuaja! I pranuat në vendin tuaj dhe ndatë pasurinë me ta!” Zejd Ibn Erkami, që ishte i ri, i dëgjoi këto fjalë dhe ia përcolli të Dërguarit të Allahut. Omer Ibn El Hattabi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tha: “O i Dërguari i Zotit, urdhëro Abbad Ibn Bishrin, që t'ia heqë kokën atij munafiku!”. Profeti tha: "Jo, se pastaj nje - rëzit do të thonë se Muhamedi vret shokët e vet. Përkundrazi, Umer, njoftoji njerëzit se do të largohemi.” Kur u njoftua Abdullah Ibn Ubej se fjalët e tij kishin arritur tek i Dërguari i Zotit, ai shkoi tek ai, i kërkoi falje, duke u betuar në Zot se nuk i kishte thënë ato fjalë, që i kishte përcjellë Zejd Ibn Arkami. Duke qenë se gëzonte respekt mes popullit të tij, edhe ata e mbështetën duke thënë: “O i Dërguari i Allahut, mbase ky djalosh hamendësoi dhe nuk i kishte fiksuar mirë fjalët që të përcolli.” I Dërguari i Zotit (lavdia dhe paqja e Allahut qofshin mbi të) u largua në një kohë kur ai nuk e kishte zakon që të largohej. Useid Ibn Hudejri e takoi, e përshëndeti me përshëndetjen që i jepet një profeti, pastaj i tha: “Për Zotin, po të shoh të largohesh në një orë jo të zakontë!” I Dërguari i Zotit (lavdërimet dhe paqja e Allahut qofshin mbi të!) tha: “Vallë, nuk i ke dëgjuar fjalët që tha shoku juaj, Ibn Ubeji, se “Kur të kthehemi në Medinë, paria do t’i dëbojë të përçmuarit”? .” Ai tha: “Ti - o i Dërguar i Zotit - je paria dhe krenaria, ndërsa ai është i përuluri, i përçmuari.” Pastaj tha: “O i Dërguari i Zotit, tregohu i duruar dhe i butë me të. Kur Zoti të solli ty në mesin tonë, ne ishim duke e përgatitur ta bënim mbretin t onë, ndaj ai mendon se ti e ke privuar nga kjo pozitë e pushtet.” Profeti i Allahut vazhdoi udhëtimin deri në fund të asaj dite. Pasi kaluan natën, në mëngjes njerëzit vazhduan bisedat e tyre deri afër drekës, kur morën një sy gjumë. Atëherë, zbriti surja Munafikun.” [ Sira nebeuije ” e Ibn Hishamit.] Imam Ahmedi sjell këtë rrëfim nga Zejd Ibn Arkam: 2685. “Isha me xhaxhain tim në një luftë, kur dëgjova Abdullah Ibn Ubej Ibn Selulin, që u thoshte shokëve të tij: “Mos u jepni asgjë atyre që janë me të Dërguarin e Allahut, derisa ata ta braktisin!” Po ashtu tha: “Kur të kthehemi në Medinë, paria do t’i dëbojë prej saj të përçmuarit.”. Unë ia tregova këtë xhaxhait tim, kurse xhaxhai im ia tregoi të Dërguarit të Zotit. Atëherë, i Dërguari i Allahut thërret Abdullah Ibn Ubejin dhe e pyet rreth asaj që përflitej, por ai së bashku me mbështetësit e tij e mohuan dhe u betuan se nuk kishin thënë të tilla fjalë. Profeti pranoi fjalën e tyre dhe nuk mori për bazë fjalën time. Atëherë, mua më kapi një ngushtim e trishtim i madh në shpirt, që kurrë nuk e kisha provuar më parë ndaj u mbylla në shtëpi. Xhaxhai im më tha: “Këtë deshe të arrije? Të të përgë - njeshtronte dhe të të urrente i Dërguari i Allahut?” Kështu vazhdoi, derisa Allahu i Madhëruar zbriti: “Kur vijnë tek ti munafi - kët, thonë: “Dëshmojmë se ti je vërtet i Dërguari i Allahut!” (pra, suren Munafi - kun). Atëherë, Profeti i Allahut më ftoi dhe më lexoi këtë sure, duke shtuar: “Allahu dëshmoi se ti the të vërtetën.” Muhamed Ibn Is'hak Ibn Jasari përcjell nga Asim Ibn Umer Ibn Katade këtë rrëfim: 2686. “Kur Abdullahi, i biri i Abdullah Ibn Ubejit, më - soi për ngjarjen dhe rreth fjalëve të babait të tij, shkoi tek i Dërguari i Zotit dhe i tha: “O i Dërguari i Zotit, kam dëgjuar se ju dëshi - roni të vrisni Abdullah Ibn Ubejin, për shkak të asaj që ju kanë informuar rreth tij. Nëse vërtet do ta bëni diçka të tillë, atëherë më urdhëro mua për këtë, dhe unë do të të sjell kokën e tij. Hazrexhët e dinë mirë se nuk ka ndonjë këtu, që respekton babanë e vet më shumë se unë babain tim. Kam frikë se, nëse do të urdhërosh dikë tjetër që ta vrasë, do të bëj ndonjë padrejtësi! Mos më lër të shikoj vrasësin e babait të ecë mes njerëzve, se do të bëhem i padrejtë duke vrarë ndonjë besimtar për shkak të një jobesimtari dhe të hyj në zjarr!” I Dërguari i Allahut (lavdia dhe paqja e Allahut qofshin mbi të!) i tha: “Përkundrazi, ne do të sillemi mirë dhe do të jemi miq të mirë me të, përderisa ai do të jetë me n e”. Ikrime, Ibn Zejdi dhe të tjerët rrëfejnë se, 2687. “... kur njerëzit u kthyen në Medinë, Abdullahi, djali i Abdullah Ibn Ubejit qëndronte te porta e qytetit, me shpatën e zhveshur në dorë dhe njerëzit kalonin pranë tij. Kur erdhi babai i tij, Abdullah Ibn Ubeji, ai i tha: “Kthehu pas!”. I ati i tha: “Çfarë po bën, o i mjeri ti?!” Ai tha: “Për Zotin, nuk ke për të hyrë këtu, derisa i Dërguari i Zotit të të japë leje, sepse ai është ballëlarti e ti je i përuluri, i përçmuari.” Kur erdhi i Dërgu - ari i Allahut, Abdullah Ibn Ubeji iu ankua për sjelljen e të birit (i cili, gjithashtu quhej Abdullah) dhe kërcënimin e tij. Ky i fundit iu drejtua Profeti dhe i tha: “Për Zotin, o i Dërguari i Allahut, ai nuk ka për të hyrë në Medinë, derisa ti të japësh leje për këtë!” Atëherë, Profeti i dha leje. Kështu, Abdu - llahi tha i të atit: “Tani që të dha leje Profeti i Allahut, mund të hysh.” Ebu Bekër Abdu - llah Ibn el Zubejri shkruan në Musned-in e tij: “Abdullah Ibn Abdullah Ibn Ubej Ibn Seluli i tha babait të tij: “Për Zotin, nuk ke për të hyrë në Medinë, derisa të thuash: ‘I Dërguari i Zotit është më i nderuari e unë jam më i përuluri.’” Pastaj shkoi tek i Dërguari i Allahut dhe i tha: “O i Dërguari i Zotit, kam dëgjuar se ti dëshiron të vrasësh babanë tim. Pasha Atë që të dërgoi me të vërtetën, kurrë nuk e kam vështruar gjatë në fytyrë babain tim, nga respekti i madh për të. Nëse vërtet dëshironi ta vrisni, jam unë ai që do t'jua sjell kokën e tij, sepse nuk mundem të shoh vrasësin e babait tim!”

Mus'haf Hape →
Nur 24:11–24:20 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… sh. shpall këtë pjesë të Kur'anit për pafajësinë e Ajshes, i ngrit autoritetin duke shpallur ajete rreth pastërtisë së saj, ua tërheq vërejtjen myslimanëve që …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Në një udhëtim të Pejgamberit me shokët për në luftë kundër fisit Beni Mustalik, si duket në vitin e pestë hixhrije, ai kishte marrë me vete edhe bashkëshorten Ajshen. Në një vendpushimi, ajo largohet për nevojë dhe pasi që kthehet, vëren se e kishte humbur qaforen, andaj kthehet ta kërkojë. Ishte natë dhe ajo vonohet derisa e gjen, e kur kthehet te devja në të cilën e kishte vendin dhe plaçkat e veta, nuk i gjen aty. Ata ishin nisur duke menduar se Ajshja ishte në vendin e vet. Ajo mbetet në rrugë, pas pak vjen Safan ibn Muattal Eselemi që ishte në prapavijë të ushtirsë. E hip në deve dhe e arrin karvanin. Hipokritët, në krye me Ubej ibni Selulin shfrytëzojnë rastin e kësaj ngjarjeje dhe përhapin lloj-lloj fjalësh. Në këtë valle të shpifjes hidhen edhe disa myslimanë. Zoti xh. sh. shpall këtë pjesë të Kur'anit për pafajësinë e Ajshes, i ngrit autoritetin duke shpallur ajete rreth pastërtisë së saj, ua tërheq vërejtjen myslimanëve që lejuan përhapjen e shpifjes së tillë, pse nuk u ndalën të mendonin se a do të bënin edhe ata vetë një punë të tillë. Gruaja e Ebi Ejub El Ensariut i paska thënë burrit të vet: Dëgjove ç'po flitet për Ajshen? Ai i paska thënë, po, edhe më pas e kishte pyetur: A do të kishe bërë ti, oj shoqja ime, një punë të tillë) Ajo qenka përgjigjur: Jo kurrë vallahi! nuk do të kisha bërë, atëherë qenka gënjeshtër e trilluar prej munafikëve - i thotë Ebu Ejubi. Pejgamberit Ebu Bekrit, Ajshes dhe Safvanit, të cilët ishin më të goditurit në atë shpifje, Kur'ani u thotë të mos brengosen se ajo nuk është në dëm të tyre, po në dëm të munafikëve, të cilët për këtë shpifje vuajtën dënimin në këtë botë e do ta vuajnë edhe në botën tjetër. Myslimanët qortohen përse lejuan një përhapje të shpifjes së tillë, pse disa prej tyre edhe përgojuan dhe pse e zënë këtë punë si asgjë. U tërhiqet vërejtja që të marrin mësim dhe përvojë se si munafikët, kundërshtarët e tyre, dëshirojnë të njollosin bashkësinë e myslimanëve me punë të këqia.

Mus'haf Hape →
Neml 27:71–27:75 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… haptazi ditën.” [Rad 9, 10]. Ose: “Edhe nëse ti e ngre zërin (në lutjet e tua), Ai e di të fshehtën dhe atë që është më e fshehtë (se e fshehta) .” [Ta Ha …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon rreth idhujtarëve dhe pyetjeve të tyre për Ditën e Kijametit, pyetje të cilat ata i bënin për të treguar mosbesimin se ato mund të ndodhnin. I Lartësuari thotë: - “Ata thonë, gjithashtu: “E kur do të përmbushet ky premtim? Thuajeni, nëse jeni ju të vërtetët?” - Atëherë, ai u përgjigjet, duke thënë: - “Tanimë, ju është afruar një pjesë e atij premtimi, që ju kërkoni t'ju vijë shpejt.” - Pra, thuaju, o Muhamed, se: “Tanimë, ju është afruar një pjesë e atij premtimi, që ju kërkoni t'ju vijë shpejt.” Ibn Abasi shpjegon: “Pra, është afër diçka nga ai që ju, - në shenjë mosbesimi se mund të ndodhë, - e kërkoni që t’ju vijë sa më shpejt.” Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar, kur thotë: “... Por ata do të tundin kokën e do të thonë: “Kur do të ndodhë ajo (Ringjallja)?” Thuaj: “Ndoshta është afër.”” [Isra 51]. Ose: “Ata kërkojnë shpejtimin e dënimit (dhe ai do t'u vijë) . Dhe, sigurisht, Xhehenemi ka për t’i rrethuar jobesimtarët nga të gjitha anët.” [Ankebut 54]. Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - “Me të vërtetë, Zoti yt është shumë bamirës ndaj njerëzve. ” - Ai është Bamirësi, q ë u jep të mira robërve vazhdimisht, me gjithë padrejtësitë që ata i bëjnë vetes. Allahu i Lartësuar sjell një argument, që tregon për bamirësinë dhe mirësinë e madhe të Tij mbi ta. Megjithatë, shumë pak prej tyre janë mirënjohës. - “Megjithatë, shumica e tyre nuk janë mirënjohës.” - Vetëm pak njerëz i shprehin Atij mirënjohjen për mirësitë që dhuron. - “Nuk ka dyshim se Zoti yt e di mirë çfarë fshehin zemrat e tyre dhe çfarë shfaqin haptazi. ” - Ai e di atë që fshihet brenda gjoksit dhe shpirtit të tyre, ashtu sikurse e di atë që shfaqet. Ky është si ajeti tjetër, ku i Lartësuari thotë: “Ai e di të padukshmen dhe të dukshmen. Ai është i Madhi dhe i Lartësuari. Për Atë është njëlloj nëse dikush e fsheh fjalën apo e shpreh atë haptazi, nëse vepron fshehtas natën, apo vepron haptazi ditën.” [Rad 9, 10]. Ose: “Edhe nëse ti e ngre zërin (në lutjet e tua), Ai e di të fshehtën dhe atë që është më e fshehtë (se e fshehta) .” [Ta Ha 7]. Ose: “Shih si përpiqen ta mbulojnë çfarë mbajnë në kraharor, si për t’u fshehur nga Ai! Le ta dinë se edhe kur mbulohen me rroba, Ai e di se çfarë fshehin dhe çfarë shfaqin. Sepse Ai e di mirë çfarë fshihet në gjoks.” [Hud 5]. Më pas, i Lartësuari thotë: - “Nuk ka asgjë të fshehur në qiell e as në Tokë, që të mos jetë e shënuar në Librin e saktë.” - Çdo gjë që robërit nuk e njohin, në qiej qoft apo në Tokë, Allahu i Lartësuar e di plotsisht dhe diturisë së Tij nuk mund t’i fshihet asnjë thërrmijë e vogël nga të gjitha ato gjëra. Ibn Abasi shpjegon se ajeti: “Nuk ka asgjë prej krijesave që janë në qiell dhe në Tokë, që të mos jetë e shënuar në Librin e saktë” i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar: “A nuk e ke ditur se Allahu di për gjithçka që është në qiell e në tokë? E gjithë kjo është e shënuar në Libër, dhe kjo është shumë lehtë për Allahun.” [Haxh 70].

Mus'haf Hape →
Ahzab 33:45–33:48 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… tek Allahu). Ai nuk është i vrazhdë dhe as i ashpër. Ai nuk e ngre zërin lart nëpër tregje dhe të keqes nuk i përgjigjet me të keqe, por fal shumë dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Imam Ahmedi sjell rrëfimin e Ata Ibn Jesarit: “Takova Abdullah Ibn Amrin dhe i thashë: “Më trego diçka rreth përshkrimit të Profetit të Allahut në Teurat?” Ai më tha: “Po, do të tregoj. Betohem në Allah, se ai përmendet në Teurat me të njëjtin për - shkrim që është në Kuran: “O Profet! Ne të kemi dërguar ty si dëshmues, si përgëzues dhe si qortues. Të dërguam si mbrojtës i popullit umij arab. Ti je adhuruesi Im, robi dhe profeti Im. Emri yt është El Muteuekkel (i Mbështeturi tek Allahu). Ai nuk është i vrazhdë dhe as i ashpër. Ai nuk e ngre zërin lart nëpër tregje dhe të keqes nuk i përgjigjet me të keqe, por fal shumë dhe toleron. Allahu nuk ka për ta marrë atë, derisa ta fusë në rrugë të drejtë popullin e devijuar e derisa ata të thonë: ‘Nuk ka Zot tjetër të adhuruar me meritë veç Allahut!’ Ai do të çelë nëpërmjet tij zemra të mbyllura, veshë të shurdhuar dhe sy të verbuar.” Kështu e kanë sjellë imam Buhariu me Ibn Ebu Hatimin. - “O Profet! Ne të kemi dërguar ty si dëshmues, si përgëzues dhe si qortues. ” - Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Ibn Abasi (r.a), i cili rrëfen: “Kur zbriti ky ajet, Profeti dërgoi Aliun dhe Muadhin (Allahu qoftë i kënaqur me të dy!) që të shkonin në Jemen dhe u tha: 2149. “Shkoni atje! Përgëzoni njerëzit dhe mos i largoni ata, lehtësoni dhe mos vështirësoni! Me të vërtetë mua më është shpallur: “O Profet! Ne të kemi dërguar ty si dëshmues, si përgëzues dhe si qortues.” Allahu i Lartësuar e përshkruan Profetin e Tij të zgjedhur, Muhamedin ﷺ , duke thënë: “Ne të kemi dërguar ty si dëshmues ...” Muhamedi është dëshmues për faktin se Allahu është një i vetëm dhe se nuk meriton adhurimin askush tjetër veç Tij; është dëshmues i njerëzve në lidhje me punët e tyre, pra, dëshmues në Ditën e Kijametit. Ai është dërguar gjithashtu, “si përgëzues dhe si qortues.” Domethënë, si përgëzues i besimtarëve për shpërblimin e madh që Allahu u ka premtuar në dynja dhe ahiret, dhe si paralajmërues i mohuesve për ndëshkimin e tmerrshëm që i pret, nëse nuk pendohen dhe nuk kthehen në besimin e vërtetë. - “Gjithashtu, si thirrës në rrugën e Allahut, me lejen e Tij ...” - Si ftues i krijesave, që ta adhurojnë Zotin e tyre, që kujdeset, i ka krijuar, i furnizon përkujdeset dhe rregullon çështjet e tyre. Kjo ftesë bëhet pikërisht me urdhrin që Zoti të ka dhënë ty, o i Dërguar. - “... dhe si fener ndriçues .” - Çështja që solle prej Zotit është aq e qartë dhe aq e ndritshme, siç është dielli me dritën që përhap në tokën e errët. Këtë dritë të qartë e të bukur e refuzon veçse ai që është i mbushur me mendjemadhësi, inat, armiqësi dhe urrejtje për të vërtetën. - “Atëherë, ti përgëzoji besimtarët se do t'u vijë nga Allahu një mirësi e madhe. Mos iu bind jobesimtarëve e hipokritëve ...” - Mos iu bind atyre dhe as mos denjo të dëgjosh fjalët që ata trillojnë dhe përhapin. - “... dhe mos ua vër veshin mundimeve që të sjellin ty! ” - Tolero dhe thjesht distancohu prej tyre! Lërja çështjen e tyre Allahut të Lartësuar, sepse kjo është mëse e mjaftueshme për t’u ruajtur prej sherrit të tyre dhe për t’u dhënë atë që meritojnë: - “Mbështetju Allahut sepse të mjafton Allahu si Mbrojtës dhe Ndihmës.”

Mus'haf Hape →
Araf 7:55–7:56 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… ndodh kur kërkon gjëra që nuk janë të lejueshme, kur e tepron me përzgjedhjen e fjalëve ose rimën e tyre, kur ngre zërin ose kur shfaq hapur …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Luteni Zotin tuaj me përulësi dhe fshehtaz!” - Allahu i Lartësuar na urdhëron që t’i drejtohemi Atij me të dyja format e lutjeve: me kërkesa të drejtpërdrejta dhe me adhurime. 10 I Madhëruari i porosit robërit e Tij që të luten me përunjësi e përgjërim, duke qenë të përkushtuar dhe të vazhdueshëm në adhurimin ndaj Atij. Gjithashtu, lutjet e tyre drejtuar Allahut duhet të stolisen edhe me një cilësi tjetër: ato duhet të bëhet me përunjësi, jo me zë të lartë e me shfaqje të tepruara, si për sytë e njerëzve. - Ai nuk i do ata që e teprojnë. - Allahu nuk i do ata që e kalojnë masën, në çdo çështje qoftë. Kalimi i masës në lutje ndodh kur kërkon gjëra që nuk janë të lejueshme, kur e tepron me përzgjedhjen e fjalëve ose rimën e tyre, kur ngre zërin ose kur shfaq hapur përgjërim të ekzagjeruar. - “Mos shkaktoni trazira në tokë, pasi është vendosur rregulli në të...” - Mos përhapni shkatërrim e kaos në tokë nëpërmjet gjynaheve, mosbindjes ndaj Allahut të Lartësuar dhe poshtërsive, pasi është vendosur rregull përmes bindjes e nënshtrimit ndaj Allahut dhe adhurimit të Tij! Nuk ka dyshim se mosbindja ndaj Zotit dhe gjynahet e shkatërrojnë moralin, veprat e krijesave dhe mirëqenien e tyre, sikurse ka thënë i Lartësuari në një ajet tjetër: "Për shkak të veprave të këqija të njerëzve, është shfaqur në tokë e në det shkatërrimi, në mënyrë që të vuajnë një pjesë të ndëshkimit që meritojnë dhe me shpresë që të heqin dorë prej tyre." [Rum 41]. Nga ana tjetër, nëpërmjet bindjes, punëve të mira dhe adhurimit të Allahut të Lartësuar përmirësohen morali e veprat e robve dhe zbret begatia prej Tij. Nëpërmjet bindjes rregullohen të gjitha çështjet e dynjasë dhe të ahiretit. - “...dhe lutjuni Atij me drojë dhe me shpresë (në zemër) ! Mëshira e Allahut është gjithmonë pranë vepërmirëve. - Lutjuni Allahut duke pasur frikë ndëshkimin e Tij dhe duke shpresuar shpërblimin e Tij. Lutuni duke shpresuar që Ai ta pranojë lutjen tuaj, por edhe të frikësuar se mos Ai e refuzon atë. Mos u lutni si të përkëdhelur, të vetëkënaqur dhe duke mbivlerësuar veten. Gjithashtu, mos u lutni thjesht me fjalë që vërtiten në gojë, që dalin nga një zemër e shpërqendruar dhe e hutuar, por lutuni me përqendrim të plotë dhe insistim maksimal. Siç shihet, ndër normat e lutjes, ashtu siç i ka përmendur Allahu i Lartësuar, janë: 1. Të jetë e sinqertë vetëm për Allahun e Lartësuar, dhe kjo kuptohet nga këshilla për t’u lutur me përunjësi. 2. Zemra të jetë e mbushur me frikë dhe me shpresë, dhe jo duke qenë të shpërqendruar dhe të pavëmendshëm. 3.Duaja të bëhet duke kërkuar me këmbëngulje përgjigjen, dhe jo sa për të kaluar radhën apo pa u shqetësuar shumë në do t’i përgjigjet Allahu apo jo.

Mus'haf Hape →
Zumer 39:32–39:75 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… bie e vdekur në vend, e kur e urdhëron t'i fryjë herën e dytë, të gjithë ringjallen, ngriten në këmbë dhe presin çka po urdhëron Zoti. Ajo tokë pas …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i merr shpirtrat, i merr nëpërmjet engjëllit dhe nëpërmjet engjëjve të caktuar për këtë detyrë, por vetëm me urdhërin e Tij. Pjesa lëndore e njeriut, të cilës i është bashkuar edhe shpirti quhet: "nefsun", e kur I thuhet Zoti e mer nefsin kur atij i vjen vdekja, është për qëllim, ndërprerja e bashkëpunimit të pjesës lëndore me atë shpirtërore dhe me atë rast pjesa lëndore është e vdekur, e shpirti nuk vdes. Edhe ai që është në gjumë I i përngjan te vdekurit, ngase shqisat e trupit nuk funksionojnë. Çdo gjë është në kompetencën e Zotit dhe shefat nuk mund të bëjë askush pa lejen e Tij: e, megjithatë, idhujtarët nuk donin të pranojnë se është vetëm një Zot, Allahu, por do ta kuptojnë gabimin dhe do ta jepnin i krejt botën sikur të ishte e tyre, e ta shpëtojnë veten prej atij gabimi kur u del e vërteta në shesh. Shumë njerëz nuk janë mirënjohës ndaj të mirave të Zotit, e shpeshherë e harrojnë Zotin dhe krenohen me aftësinë e vet, e nuk e dinë se begatitë janë në duar të Tij. Ajeti 53 në këtë sure, ndoshta është ajeti më shpresëdhënës në tërë Kur'anin, pse të gjithë njerëzit i thërret me emër përkëdhelës, duke u thënë: O robërit e Mi, e me këtë u hapën dyert që të pendohen dhe t'i kthehen besimit të drejtë, veprave të mira, të largohen prej besimit të kotë e punëve të këqia, të ndjekin mësimet e Kur'anit e të fitojnë mëshirën e Allahut. Pra, dera e pendimit nuk është e mbyllur. E nëse edhe pas kësaj kumtese kaq të mëshirshme nga ana e të madhit Zot, nuk marrin rrugën e drejtë, le ta dinë se do të pendohen pse nuk qenë respektues të urdhërave të Zotit, do ta mjerojnë veten, do të kërkojnë të kthehen edhe njëherë në dynja e të besojnë dhe të bëjnë vepra të mira, por pas kohe dhe pa dobi. A është mençuri të adhurohet ose të besohet diçka tjetër, pos Allahut që tërë tokën e ka në dorën e vet, tërë qiejt i ka në dorën e vet, pse Ai e urdhëron Israfilin t'i fryej Surit dhe çdo gjallesë bie e vdekur në vend, e kur e urdhëron t'i fryjë herën e dytë, të gjithë ringjallen, ngriten në këmbë dhe presin çka po urdhëron Zoti. Ajo tokë pas ringjalljes do të jetë e ndriçuar me drejtësinë e Zotit, aty sillen të gjithë pejgamberët dhe engjëjt që kanë shënuar veprat e njerëzve për t'i dëshmuar ato dhe çdokujt i jepet sipas veprave të bëra në dynja. Atyre që nuk besuan u grahin për në xhehenem, dhe kur afrohen aty, zebanijet - roja e xhehenemit, ua përkujtojnë edhe njëherë gabimin, ashtu që ta kuptojnë se me fajin e vet po futen në zjarr. Ndërsa ata që besuan dhe bënë vepra të mira, përcillen në grupe deri te xhenneti, por kur afrohen, shohin dyert e tij të hapura e hazenetul xhenneti - roja e xhennetit, u shpreh mirëseardhje, lumturi e shpëtim. Xhennetlinjtë i shprehin falënderim Zotit për atë shpërblim aq të madh. Ajo ditë është ditë e madhe, ngase çdokush do të shpërblehet sipas besimit dhe veprimit. Gjykatës është Zoti, që nuk i bën padrejtë askujt, por vetëm mëshiron. Atë ditë engjëjt më të lartë janë të rreshtuar rreth e rreth Arshit, me vëmendje përcjellin gjykimin, e madhërojnë dhe e falënderojnë Fuqiplotin dhe kur merr fund gjykimi, njerëzit e edhe engjëjt i shprehin edhe njëherë Zotit të madhëruar falënderim! Me ndihmën e Zotit, përfundoi përkthimi dhe komentimi i sures "Ez Zumeru". Lavdëruar qoftë Allahu i madhëruar!

Mus'haf Hape →
Nexhm 53:1–53:18 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… dhe të fuqishëm. Xhibrili (a.s.) u ngrit në pikën më të lartë të horizontit, atje ku shejtanët nuk mund të arrinin dot. Pastaj ai iu afrua Profetit …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Betohem në yllin kur perëndon...” - Allahu i Lartësuar betohet në yjet, të cilët zhduken nga horizonti me përfundimin e natës dhe shkrepjen e agimit. Kjo është një dukuri që e meriton që Zoti të betohet në të. Ky betim bëhet për të përforcuar faktin që Shpallja të cilën Allahu ia dha Profetit të Tij është e vërtetë dhe e saktë. Ajo është Shpallje e Zotit të gjithësisë. Këtu vihet re një paralelizëm i çuditshëm. Allahu i Lartësuar i bëri yjet zbukurues të qiellit dhe udhëzues për njerëzit në errësirë, në det apo në tokë qofshin. Po kështu, edhe Shpallja e Tij është zbukurim dhe udhëzim për njerëzit. Nëse nuk do të ekzistonte dituria e trashëguar nga profetët, njerëzimi do të ishte në errësirë të thellë, si në një natë të errët dhe pa yje. - “...se shoku juaj nuk ka humbur dhe nuk ka devijuar!” - Betimi bëhet për të treguar se Profeti (a.s.) ishte i ruajtur nga devijimet, qoftë në dituri apo në qëllime. Profeti (a.s.) ishte i udhëzuar nga Zoti me diturinë që Ai i dhuroi, ashtu siç ishte dhe udhëzues për të tjerët. Nga ajeti kuptojmë, gjithashtu, se qëllimet e këtij Profeti ishin shumë të larta. E si të mos ishin të tilla, kur ato bazoheshin në Shpalljen e të Gjithëditurit Mëshirëplotë?! Ai synonte që ta udhëzonte umetin e tij në rrugën më të mirë dhe më të lehtë drejt Zotit të tyre. Ndryshe është gjendja e ftuesve në rrugët e humbjes, dituria e të cilëve është e prishur, e keqe dhe qëllimet e tyre janë të frikshme. Allahu i Lartësuar thotë: “ sahibukum” - “shoku juaj” për të kujtuar faktin që ai ishte një njeri i njohur mes tyre, të cilit ata ia njihnin prejardhjen fisnike, ashtu si edhe sinqeritetin apo besnikërinë e tij. Ata e kuptonin shumë mirë se ai ishte njeri i udhëzuar. Allahu i Lartësuar e përforcon këtë fakt kur thotë: - “Ai nuk flet sipas dëshirës, por ato janë veçse shpallje, që i vijnë atij.” - Ai nuk flet sipas qejfit të vet, por ajo që thotë është Shpallje nga Zoti. Ai ndjek veçse Shpalljen hyjnore, e cila përmban udhëzimin e drejtë dhe siguron arritjen e devotshmërisë për ata që e zbatojnë. Ky ajet tregon se edhe Suneti i Profetit (a.s.), ashtu sikurse Kur'ani, është shpallje nga Zoti i Madhëruar, ashtu sikurse thotë i Madhëruari në një ajet tjetër: “Po të mos ishte Mirësia e Allahut dhe Mëshira e Tij ndaj teje, një grup prej tyre do të kishin tentuar të të devijonin. Por ata nuk devijojnë asnjë, veç vetes së tyre, dhe nuk mund të të dëmtojnë ty aspak. Allahu të shpalli ty Librin dhe Urtësinë e të mësoi atë që nuk e dije. Mirësia e Allahut ndaj teje është shumë e madhe.” [Nisa 113.] Ajeti, gjithashtu, tregon se Profeti (a.s.) ishte i ruajtur nga gabimet apo devijimet, kur bëhej fjalë për transmetimin e qartë të Shpalljes dhe Ligjit nga Allahu i Lartësuar, sepse në ajet thuhet se ai nuk fliste nga mendja e vet apo sipas dëshirës së tij, por ai ishte transmetues besnik dhe korrekt i Shpalljes së Zotit. Në vijim, Allahu i Lartësuar përmend mësuesin që ia mësoi Kur'anin Profetit (a.s.). Ai është Xhibrili (a.s.) më i miri, më i forti dhe më i përkryeri i melekëve. Allahu i Lartësuar thotë: - “Atë ia mësoi Ai, i Fuqishmi (Xhibrili), që ka mendje të lartë dhe që u shfaq në formën e vet reale, në pikën më të lartë të horizontit. Pastaj u lëshua dhe iu afrua atij, sa largësia mes dy harqeve a edhe më afër...” - Ai që e zbriti Shpalljen nga Zoti te Profeti (a.s.) është Xhibrili (a.s.). Ai është shumë i fuqishëm në të gjitha aspektet. Allahu i Lartësuar e krijoi të tillë, që të jetë i denjë për të vënë në zbatim urdhrat e Tij. Pa dyshim që vepra më e rëndësishme dhe më madhështore e Xhibrilit (a.s.) ishte përcjellja e Shpalljes me besnikëri te Profeti i Zotit, Muhamedi (a.s.), duke mos lejuar ndërhyrjen e shejtanëve në të. Ata të mallkuar nuk mund të heqin apo të shtojnë asgjë në Shpalljen e Zotit. Allahu i Lartësuar e ka ruajtur të sigurt dhe të paprekshme Shpalljen e Tij, dhe ndër masat më të rëndësishme në këtë aspekt ishte pikërisht ngarkimi me këtë detyrë i melekut Xhibril (a.s.), të dërguarit të Tij besnik dhe të fuqishëm. Xhibrili (a.s.) u ngrit në pikën më të lartë të horizontit, atje ku shejtanët nuk mund të arrinin dot. Pastaj ai iu afrua Profetit (a.s.), për t’i përcjellë atij Shpalljen e Zotit. Ai qëndroi shumë pranë tij. Ai qëndroi vetëm dy harqe larg Profetit (a.s.), ose edhe më pranë. Kjo tregonte për rëndësinë e madhe të asaj që do të ndodhte. Muhamedit (a.s.) do t’i jepej Shpallja dhe mes tij e Xhibrilit nuk duhej të kishte asnjë ndërmjetës apo përgjues. - “...dhe i shpalli robit të Tij (Allahut) atë që i shpalli.” – Kështu, nëpërmjet Xhibrilit (a.s.), Allahu i Lartësuar i shpalli adhuruesit të Tij, Muhamedit (a.s.), Sheriatin madhështor dhe udhëzimin e drejtë. - “Zemra nuk e kundërshtoi atë që ai pa.” - Zemra, dëgjimi, shikimi dhe e gjithë qenia e Muhamedit (a.s.) u përqendrua për të marrë Shpalljen nga Zoti i Lartësuar. Ky është argument që tregon se sa e përkryer ishte mënyra me të cilën Profeti (a.s.) mori Shpalljen nga Allahu i Madhëruar. Ai e mori Shpalljen në mënyrë shumë të sigurt, që nuk lejonte asnjë dyshim apo luhatje. Zemra e tij nuk e mohoi atë që i panë sytë. Asnjë pasiguri nuk zuri vend në zemrën e tij. Ka shumë mundësi që këtu të bëhet fjalë për shenjat e mëdha që Muhamedi (a.s.) pa Natën e Israsë, dhe ky është shpjegimi më i saktë i ajetit. Disa të tjerë janë të mendimit se këtu bëhet fjalë për shikimin e Zotit të Lartësuar nga ana e Profetit (a.s.) dhe dëgjimin e fjalëve që Zoti i drejtoi atij Natën e Israsë. Ky është qëndrimi i shumë dijetarëve, - Allahu i mëshiroftë, - të cilët pohojnë se Profeti (a.s.) e pa Zotin e tij në dynja. Sidoqoftë, mendimi më i saktë është se Profeti (a.s.) pa disa shenja të mëdha të Zotit të Lartësuar, por edhe Xhibrilin (a.s.), sikurse kuptohet nga konteksti. Profeti (a.s.) e ka parë Xhibrilin (a.s.) në formën e tij reale dy herë: një herë në kupën e qiellit të dynjasë, në kohën e shpalljes, dhe herën e dytë mbi qiellin e shtatë, Natën e Israsë, siç thotë i Lartësuari: - “Vallë, ju po e kundërshtoni për atë që ka parë! Në të vërtetë, ai e ka parë atë edhe një herë tjetër, te Sidretul Munteha, pranë së cilës është Xheneti Me’ua...” - Muhamedi (a.s.) e ka parë Xhibrilin (a.s.) edhe një herë tjetër, te Sidretul Munteha, e cila është një pemë shumë e madhe sipër qiellit të shtatë. Ajo quhet “Sidretul Munteha” - “Sidra e Skajshme”, sepse deri tek ajo shkojnë njohuritë e krijesave, pasi ajo është sipër qiejve dhe Tokës, ose edhe për shkaqe të tjera, që Allahu i di më së miri. Kështu, Muhamedi (a.s.) e pa Xhibrilin (a.s.) pikërisht në atë vend, i cili është vendi i shpirtrave të pastër, të bukur dhe të lartë, vend të cilit nuk mund t’i afrohen shejtanët dhe shpirtrat e ulët dhe të pisët. Pikërisht pranë asaj peme ndodhet “Xheneti Me’ua ”, domethënë, Xheneti që përmban të gjitha llojet e mirësive dhe begative, Xheneti të cilin e ëndërrojnë të gjithë për ta arritur, Xheneti për të cilin të gjithë janë të përmalluar. Ky ajet dëshmon se Xheneti gjendet në vendin më të lartë, sipër qiellit të shtatë. - “...kur Sidrën e mbulonte çfarë e mbulonte.” - Këtë pemë e mbulon diçka shumë madhështore, të cilën e di vetëm Zoti Krenar dhe i Lartësuar. - “Shikimi i tij nuk u shmang e as nuk tejkaloi masën.” - Shikimi i Profetit (a.s.) nuk devijoi djathtas ose majtas dhe as nuk tejkaloi masën. Kjo tregon për edukatën e lartë të Profetit (a.s.), të shfaqur edhe në shikimin e tij. Edhe pse ai u ngrit në një gradë aq të lartë, ai nuk devijoi dhe nuk e tejkaloi masën në zbatimin e urdhrit, për të treguar kështu moralin e tij të lartë, që nuk mundi ta arrijë askush prej krijesave, nga të parët deri tek të fundit. Njeriu mund ta cenojë gradën e tij në lidhje me detyrimet duke mos i zbatuar fare ato, duke i zbatuar me mangësi ose duke devijuar prej tyre, por Profeti (a.s.) ishte i ruajtur nga të gjitha këto. - “Ai pa vërtet disa nga shenjat më të mëdha të Zotit të vet.” - Profeti (a.s.) pa Xhenetin, Xhehenemin e shumë gjëra të tjera të fshehta. Kjo ndodhi Natën e Israsë.

Mus'haf Hape →
Mudethir 74:1–74:31 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

Pas një ndërprerjeje të shpalljes, Pejgamberi qe mërzitur. Kur një ditë sa ai ishte duke ecur, dëgjoi një zë nga qielli, ngriti kokën, kur qe, ai …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Pas një ndërprerjeje të shpalljes, Pejgamberi qe mërzitur. Kur një ditë sa ai ishte duke ecur, dëgjoi një zë nga qielli, ngriti kokën, kur qe, ai engjëlli që i pat ardhur në Hira, u trishtua e shkoi te shtëpia dhe tha më mbuloni. Kjo pjesë e Kur'anit e urdhëron Pejgamberin të thërrasë njerëzit në rrugë të drejtë, ta dijë se Zoti është më i madhi, të jetë i pastër, se ajo është veti e myslimanit, të jetë sa më larg idhujve të ndytë, të mos mendojë se ka dhënë dhe ka bërë shumë, pse fisnikut gjithnjë i duket se ka dhënë pak, të jetë i durueshëm, se kur do t'i fryhet surit për kijamet, ajo është ditë e vështirë për jobesimtarët. E Për Velidin, të cilit Zoti i kishte dhënë pasuri të madhe e djem, që ishte autoritativ i kurejshëve, Zoti i tha Muhammedit lërma Mua, se ai po i refuzon faktet tona, ai po mendon se si me i bishtëruar Kur'anit, dhe atë e bën kohë pas kohe duke u thelluar e mrrolur dhe tha për të se është magji që përcillet prej njëri-tjetrit, nuk është fjalë e Zotit po e njerëzve. Atë do ta fusë në Sekar, në xhehenemin më të ashpër, të cilin e mbikëqyrin nëntëmbëdhjetë melaike të ashpra. Zoti e përmend Sekarin dhe numrin e zebanijeve vetëm sa për t'i vënë në sprovë jobesimtarët, të cilët thoshin se qenkan pak, ne mund t'i mundim ata etj. Kjo është një nga fshehtësitë e Zotit, i cili askë me dhunë nuk e vë në rrugë të gabuar. Ai njerëzit i ka lënë të lirë u ka tërhequr vërejtjen, nuk i ka ngarkuar me vështirësi, nuk i shpalli librat shkel e shko, nuk krijoi qiej e tokë pa qëllim, atëherë çdo gabim është lëshim i njeriut.

Mus'haf Hape →
Enam 6:121 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ngrënies së mishit që është therur pa përmendur emrin e Allahut, ndonëse disa të tjerë thonë se ai i referohet mishit që therret duke përmendur …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Dhe mos hani nga mishi që është therur pa përmendur emrin e Allahut! - Me këtë ajet argumentohen atë që thonë se mishi nuk lejohet të hahet nëse gjatë therjes së tij nuk është përmendur emri i Allahut (bismil-lah), edhe nëse ai që e ther atë është musliman. Imamët kanë dhënë mendime të ndryshme në lidhje më këtë çështje. - Së pari, është mendimi i medhhebit të Imam Malikut dhe Imam Ahmedit. Sipas tyre, një kafshë e therur në këtë mënyrë është e palejueshme që të hahet, pavarësisht nëse nuk është thënë “Bismilah” me qëllim ose nga harresa. Ky është sjellë edhe si mendim i Ibn Umerit dhe disa tabiinëve. Në fakt, ky është njëri nga mendimet e transmetuara nga Imam Maliku dhe Imam Ahmedi. Këtë mendim e ka përzgjedhur edhe Ebu Theuri, sipas Daud Dhahiriut. Këta e mbështesin mendimin e tyre pikërisht me këtë ajet dhe me ajetin e gjuetisë, ku Allahu i Lartësuar thotë: “... Hani, pra, atë që ato e gjahtojnë për ju dhe përmendeni emrin e Allahut!” [Maide 2]. Po në këtë ajet, Allahu i Madhëruar e përforcon këtë ndalesë, duke thënë: “Me të vërtetë, ky është gjynah! ...” Në ajet, përemri “ky” i referohet ngrënies së mishit që është therur pa përmendur emrin e Allahut, ndonëse disa të tjerë thonë se ai i referohet mishit që therret duke përmendur emrin e dikujt tjetër, veç Allahut. Gjithashtu, këta argumentohen edhe me hadithet që urdhërojnë për të përmendur emrin e Allahut gjatë gjuetisë dhe gjatë therrjes së kafshës, siç janë hadithet e sjella nga Adij Ibn Hatimi dhe Ebu Thealebe: 11 35. “...Kur e lëshon qenin tënd të ushtruar dhe përmend emrin e Allahut (thua bismilah), nëse ai e zë prenë për ty, mund të hash prej saj!”...” Po ashtu, hadithi i Rafi Ibn Hadixhit: “Çdo gjë së cilës i është derdhur gjaku dhe për të cilën është përmendur emri i Allahut, hajeni!” Të dy hadithet gjenden në dy Sahih-ët. Po kështu, është hadithi i Ibn Mesudit: 1136. “...Profeti u thotë xhindëve: “Juve ju takon çdo kockë në të cilën është përmendur emri i Allahut.”. Ky hadith gjendet te Muslimi. Megjithatë, Allahu është më i ditur. - Mendimi i dytë është i Imam Shafiiut. Ai nuk e konsideron si kusht thënien “Bismilah”, por thjesht të pëlqyeshme dhe, si e tillë, nëse nuk veprohet me qëllim ose nga harresa, nuk cenon asgjë. Ky është qëndrimi i imam Shafiut dhe i të gjithë nxënësve të tij. Ky vjen edhe si njëri nga mendimet e Imam Ahmedit dhe Imam Malikut. Imam Shafiiu mëton se ajeti në fjalë, në të cilin mbështetet pala tjetër, ka për qëllim ato kafshë që janë therur për hir të idhujve, sikurse është thënë në tjetër ajet: “...dhe mishit që theret me emrin e dikujt tjetër veç Allahut, që është shkelje e kufijve të Tij.” [En'am 145]. Edhe ky arsyetim është i bukur dhe i fortë. Këtë mendim ai e mbështet edhe me hadithin e Aishes: “O i Dërguari i Allahut! Disa njerëz që sapo kanë pranuar Islamin, na sjellin mish për të ngrënë, por ne nuk e dimë a është përmendur në të (gjatë therjes) emri i Allahut apo jo ...” Ai thotë: “Thoni ju ‘Bismilah’ dhe hajeni!”. Kështu, nëse thënia “Bismilah” do të ishte kusht i domosdoshëm, Profeti nuk do ta lehtësonte dhe nuk do ta justifikonte mospërdorimin e saj. Megjithatë, Allahu është më i ditur. - Nëse nuk thua “Bismilah” nga harresa, nuk ka gjë, por nëse e lë me qëllim, atëherë ai mish është haram. Ky është mendimi më i përhapur në medhhebin e Imam Malikut dhe Imam Ahmedit. Ai është, gjithashtu, mendimi i Ebu Hanifes dhe nxënësve të tij. Ky mendim transmetohet edhe si mendimi i Aliut, Ibn Abasit dhe i disa tabiinëve. Imam Ebu Hasen el Mergajani, në librin e tij “ El Hidajeh”, tregon se ka konsensus mes dijetarëve për faktin që, nëse nuk thuhet me qëllim “Bismilah”, kjo e bën haram mishin. Imam Ebu Xhafer Ibn Xheriri (Allahu e mëshiroftë!) ka thënë: “Ai që e bën haram mishin që nuk është therur me “Bismilah” nga harresa, ka shkelur çdo argument dhe ka kundërshtuar hadithe të sakta nga Profeti, si për shembull, hadithin që e sjell Bejhakiu nga Ibn Abasi se Profeti i Allahut ka thënë: 1137. “Muslimanit, nëse e ka harruar “Bismilah-in” gjatë therjes, i mjafton që të kujtojë emrin e Allahut (para ngrënies) dhe le të hajë!” Por kjo njihet si fjalë e Ibn Abasit e jo si fjalë e Profetit ﷺ . Kështu e kanë gjykuar Bejhakiu dhe hafizë të tjerë të hadithit. Ibn Xheriri ka sjellë për të mbështetur saktësinë e këtij mendimi edhe hadithin që është tek Ibn Maxhe, përmes rrugësh të ndryshme, nga Ibn Abasi, Ebu Hurejra, Ebu Dheri, Ukbe Ibn Amiri dhe Abdullah Ibn Amri, se Profeti ka thënë: 1138. “Allahu i Lartësuar ia ka falur umetit tim ato gjëra që i bën gabimisht, ato gjëra që i bën nga harresa dhe ato që i bën nën kërcënim.” Këtë çështje e kam shtjelluar në një punim të veçantë, ku kam përmendur mendimet e imamëve, argumentet dhe analizën e tyre, aspektin argumentues etj. Megjithatë, Allahu është më i ditur. Ibn Xheriri ka thënë se imamët kanë dhënë mendime të ndryshme për këtë ajet: a është një ajet i anuluar apo jo. Pjesa dërrmuese e tyre janë të mendimit se asnjë pjesë e këtij ajeti nuk është anuluar. Ky është mendimi i Muxhahidit dhe shumicës së dijetarëve. Nga Hasen el Basriu dhe Ikrime është përcjellë se kanë thënë: “Allahu i Lartësuar thotë: “Hani vetëm atë mish gjatë therjes së të cilit është përmendur emri i Allahut, nëse vërtet jeni besimtarë të shpalljeve të Tij.” Ai thotë, gjithashtu: “ Dhe mos hani nga mishi që është therur pa përmendur emrin e Allahut! Me të vërtetë, ky është gjynah!” Por Ai veçoi një kategori, duke thënë: “... Edhe ushqimet e ithtarëve të Librit janë të lejuara për ju, ashtu si edhe ushqimet tuaja janë të lejuara për ta...” [Maide 5]. Po kështu është përcjellë edhe prej Mekhulit. Më pas, Ibn Xheriri thotë: “Në fakt, nuk ka asnjë përplasje mes gjykimit se mishi i therur nga ithtarët e Librit është hallall dhe faktit se ai që theret pa përmendur emrin e Allahut është haram (sepse edhe ithtarët e Librit e permendin Allahun)” Kjo që thotë Ibn Xheriri është e saktë dhe shumë e logjikshme. Në fakt, tek brezat e parë, me fjalën nes’h, - që të mëvonshmit kuptojnë abrogimin - , ishte për qëllim el tahsis, pra, specifikimi i një gjykimi të caktuar, dhe jo anulimi i tij. Megjithatë, Allahu e di më mirë. - Por shejtanët i nxisin (e inspirojnë) miqtë e tyre që të polemizojnë me ju. - Ibn Ebu Hatimi sjell rrëfimin nga Ebu Zemili: “Unë isha ulur pranë Ibn Abasit, - gjatë haxhit të Muhtar Ibn Ubejdit - kur erdhi një burrë dhe e pyeti: “O Ibn Abas! Ebu Is'haku pretendoi se sot natën atij i kishte ardhur shpallje (vahj)” Ibn Abasi tha: “Të vërtetën ka thënë!”. Unë - tregon Ebu Zemili - shtanga dhe thashë: “Çfarë po thotë kështu Ibn Abasi?!” Atëherë, Ibn Abasi tha: “Janë dy lloje shpalljesh: shpallje nga Allahu dhe “shpallje” nga shejtani. Shpallja e Allahut iu zbrit Muhamedit, ndërsa shpallja e shejtanit u zbret miqve të tij!” Pastaj lexoi: “Por shejtanët i nxisin (e inspirojnë) miqtë e tyre që të polemizojnë me ju.” Taberaniu përcjell se Ibn Abasi ka thënë: “Kur zbriti fjala e Allahut: "Dhe mos hani nga mishi që është therur pa përmendur emrin e Allahut! Me të vërtetë, ky është gjynah!”, persianët dërguan fjalë tek kurejshët, që ta kundërshtonin Muhamedin dhe t’i thoshin: “Vallë, ajo që e ther ti me thikë është hallall, kurse ajo që e ther Allahu me thikë floriri (domethënë, kafsha e ngordhur) qenka haram?!” Atëherë zbriti ky ajet: “Por shejtanët i nxisin (e inspirojnë) miqtë e tyre që të polemizojnë me ju.” Domethënë, shejtanët nga Persia inspirojnë miqtë e tyre prej kurejshve që të plolemizojnë me ju. Ebu Daudi sjell sërish shpjegimin e Ibn Abasit për këtë ajet: “Ata thoshin: “Si, vallë, atë që e ther r Allahu (domethënë, kafshën që ngordh) nuk e hani, kurse atë që e therni vetë, e hani?!” Atëherë, Allahu i Madhëruar zbriti ajetin: “ Dhe mos hani nga mishi që është therur pa përmendur emrin e Allahut! ...” Hadithin e sjell Ibn Maxheh dhe Ibn Ebu Hatimi, nga Amr Ibn Abdilahi, ky nga Uekiu, e ky nga Israili. Ky është një isnad sahih . Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - Nëse ju u bindeni atyre, atëherë do të jeni si ata. - Kështu, nëse ju devijoni nga urdhëresat e Allahut dhe zbatimi i Sheriatit të Tij, për të pasuar fjalën e tjetërkujt, duke preferuar ata kundrejt ligjit të Tij, pikërisht kjo është idhujtari. Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Madhëruar: “Ata i konsideruan priftërinjtë, oshënarët dhe Mesihun - birin e Merjemes, si zota veç Allahut, ndërkohë që ishin urdhëruar të adhuronin veç Allahun. Nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. I lartësuar është Ai mbi gjithçka që ia shoqërojnë!” [Teube 31]. Në tefsirin e këtij ajeti, Tirmidhiu sjell një hadith nga Adij Ibn Hatimi, që tha: 1139. “O i Dërguari i Allahut! Po ata nuk i adhuronin pr iftërinjtë dhe ruhbanët e tyre.” Profeti ia ktheu: “Po, i adhuronin. Ata ua bënin hallall haramin dhe ua bënin haram atë që Zoti e kishte bërë hallall, ndërsa ata (njerëzit) u bindeshin dhe i pasonin në këto. Pikërisht ky ishte adhurimi për priftërinjtë dhe murgjit e tyre.”

Mus'haf Hape →
Enbija 21:87–21:88 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… qoftë kafshët, dhe filluan t’i luteshin me përgjërim dhe përunjësi Allahut Krenar dhe të Lartësuar, duke ngritur zërat me lutje dhe duke qarë. Madje, dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Historia e Junusit është përmendur në këtë sure, ashtu si edhe në suret Safat dhe Nun (Kalem). Junusi i biri i Metas (paqja e Zotit qoftë me të!) ishte profeti, të cilin Allahu i Lartësuar e dërgoi në Nejne ua, i cili ishte një fshat në Meusul, Irak. Ai e ftoi popullin e tij për të adhuruar vetëm Allahun e Lartësuar dhe për t’ iu nënshtruar vetëm Atij, por ata e refuzuan dhe u zhytën edhe më shumë në mohimin e tyre. Atëherë, ai u largua i zemëruar me ta dhe i kërcënoi me ndëshkimin që do të zbriste mbi ta pas tri ditësh. Kur ata panë shenjat e ndëshkimit, u siguruan për të dhe kuptuan që profeti i tyre nuk po gënjente. Atëherë, ata dolën në shkretërirë së bashku me fëmijët e tyre, madje nxorën edhe kafshët dhe bagëtitë e tyre. Përveç kësaj, ata i ndanë fëmijët nga nënat, qoftë njerëzit, qoftë kafshët, dhe filluan t’i luteshin me përgjërim dhe përunjësi Allahut Krenar dhe të Lartësuar, duke ngritur zërat me lutje dhe duke qarë. Madje, dhe kafshët filluan të lëshonin zë, sepse u ndanë nga të vegjëlit e tyre: të gjithë qanin me zë. Atëherë, Allahu i Lartësuar e largoi ndëshkimin prej tyre. Allahu i Lartësuar thotë: “Përse nuk pati ndonjë vend, banorët e të cilit të besonin dhe t’u bënte dobi besimi i tyre, përveç popullit të Junusit? Kur ata besuan, Ne ua larguam dënimin poshtërues në jetën e kësaj bote dhe i lejuam të jetojnë deri në një afat të caktuar.” [Junus 98]. Ndërsa Junusi, pasi u largua nga vendi i tij, hipi së bashku me një grup njerëzish në një anije, e cila ishte gati të përmbytej, nga pesha e madhe e njerëzve që kishin hipur në të. Duke pasur frikë se do të mbyteshin të gjithë, ata vendosën që të çliroheshin nga një pjesë e udhëtarëve, të cilët duhej të hidheshin në det. Ata e bënë me short se kush do të hidhej në det, në mënyrë që të lehtësohej pesha e anijes. Shorti i ra herën e parë Junusit, por ata nuk pranuan që ta hidhnin at ë. Edhe herën e dytë, shorti i ra përsëri Junusit, por ata nuk e hodhën. Por, kur për herë të tretë, shorti përsëri i ra Junusit, ai u hodh në det. Allahu i Lartësuar thotë: “Dhe hodhi short (me udhëtarët se kush duhej flakur nga anija), por humbi (ndaj u hodh në det). ” [Safat 141]. Domethënë, kur i ra shorti për herë të tretë, Junusi u ngrit, hoqi rrobat dhe u hodh vetë në det. Ibn Mesudi thotë: “Allahu i Lartësuar dërgoi një peshk të madh nga Deti i Gjelbër, i cili çau nëpër dete, derisa erdhi dhe e gëlltiti Junusin, kur ai u hodh vetë nga anija. Allahu i Lartësuar e kishte urdhëruar këtë peshk: “Mos ia ha mishin dhe të mos ia thyej kockat, sepse Junusi nuk është ushqimi yt, por barku yt do të jetë burgu i tij!”.” - “Edhe Dhen-nunin (Junusin), kur iku i zemëruar (prej popullit të tij) dhe mendoi se nuk do ta dënonim! ” - Emri Dhen-nun, domethënë, “ai i peshkut”, pra, Junusi (a.s). Allahu i Lartësuar na tregon për momentin kur Junusi u largua nga populli i tij i zemëruar me ata, pasi ata nuk e pranuan dhe nuk e besuan. Kur hipi në anije, atij i ra shorti për t’u hedhur në det. Pasi u hodh vetë në det, atë e gëlltiti një peshk i madh. Junusi u largua nga populli i vet i zemëruar, duke menduar se Allahu i Lartësuar nuk do ta ndëshkonte për këtë vendim. Ky, sigurisht që ishte një mendim i mirë për Allahun. Kështu, ajeti: “Len nekdira alejhi”, ka kuptimin: “... dhe mendoi se nuk do ta dënonim”. Në këtë rast, fjala ‘ nekdira’ vjen nga ‘takdir’, pra, përcaktimi i Zotit, dhe jo nga el kudratu, që është pushteti dhe forca për ta bërë ose jo diçka, sepse atëherë kuptimi do të ishte: “... dhe mendoi se nuk do të mund ta dënonim!” Por kjo nuk mund të mendohet kurrsesi nga një profet i Zotit. - “Por, në thellësitë e errësirës ai tha: “Nuk ka Zot tjetër (të denjë për adhurim) përveç Teje. Qofsh i Lavdëruar! Unë i bëra vërtet, padrejtësi vetes sime.” - Ibn Mesudi shpjegon: “Ishin tri errësira: errësira e barkut të peshkut, errësira e detit dhe errësira e natës.” Kështu e ka përcjellë Ibn Abasi dhe të tjerë. Peshku i madh, së bashku me Junusin brenda bark, u zhyt përposhtë, deria mbërriti në tabanin e detit. Atje Junusi dëgjoi një pëshpërimë dhe tha me vete: “Çfarë është kjo?!” Dhe Allahu i Lartësuar i shpalli atij atje ku ishte, në barkun e peshkut: “Ajo që dëgjove është tesbihu i kafshëve të detit”. Në këtë moment, Junusi tha: “ Lâ ilâhe il -lâ Ente! Subĥâneke! Inni kuntu minedh -dhâlimin!” (Nuk ka Zot tjetër (të denjë për adhurim) përveç Teje! Qofsh i lavdëruar! Unë i bëra vërtet, padrejtësi vetes sime!). Atëherë, melekët, që dëgjuan tesbihun e tij, thanë: “O Zoti ynë, ne dëgjojmë një zë të dobët, që vjen nga një vend i çuditshëm!” Zoti tha: “Ai është robi im Junusi, që nuk m’u bind, prndaj Unë e futa në barkun e peshkut në det.” Melekët thanë: “Ky është një rob i mirë, prej të cilit, çdo ditë dhe natë, ngjiteshin punë të mira drejt Teje”. Zoti tha: “Po”. Atëherë, ata ndërmjetësuan tek Allahu dhe iu lutën Atij për Junusin. Kështu, Allahu i Lartësuar e urdhëroi peshkun që ta hidhte Junusin në breg.” 38. Allahu i Lartësuar thotë: “Ne e nxorëm atë në një breg të zhveshur e të shkretë, ashtu të sëmurë.”[Safat 145]. - “Ne iu përgjigjëm atij dhe e shpëtuam nga trishtimi.” - E nxorëm atë nga barku i peshkut dhe nga errësirat e shumta, ku ishte futur. - “Kështu i shpëtojmë Ne besimtarët. ” - Se në kohë vështirësie e sprovash, ata i luten Allahut me pendesë dhe të nënshtruar. Shpëtimi i Zotit është pranë tyre, në mënyrë të veçantë kur ata luten me këtë lloj lutjeje në raste fatkeqësish. Në lidhje me këtë lutje, kanë ardhur shumë tekste inkurajuese për ta përdorur atë edhe nga Zotëria i gjithë profetëve, Muhamedi ﷺ . Kështu, Imam Ahmedi sjell hadithin nga Sad Ibn Uekasi, pasi përmend një ngjarje që kishte ndodhur mes tij dhe Othman Ibn Afanit. Ai përcjell se Profeti ﷺ ka thënë: 1820. “Çdo musliman që i lutet Zotit me duanë e Dhen -nunit (Junusit), kur ai ishte në barkun e peshkut: “La ilahe il -la Ente! Subhaneke! Inni kuntu minedh-dhalimin!”, në lidhje me ndonjë çështje, Zoti do t’i përgjigjet patjetër atij.” [Tirmidhiu dhe Nesaiu]. Kjo lutje, edhe pse i atribuohet Junusit, nuk ka dyshim se vlen për të gjithë besimtarët. Kështu, Allahu i Lartësuar e ka vendosur këtë rregull për këdo që lutet ashtu. Ky gjykim nxirret edhe nga hadithi që Ibn Xheriri e përcjell nga Sad Ibn Ebu Uekasi në formën merfuan, pra, që ia atribuon Profetit ﷺ .Në atë hadith thuhet: 1821. “Emri më i madh i Allahut, ai emër me të cilën nëse i lutesh, Ai të përgjigjet, dhe nëse i kërkon, ka për të ta dhënë, është pikërisht te lutja e Junus Ibn Metas.” 39

Mus'haf Hape →
Nexhm 53:19–53:26 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… dhe i takonte fiseve Eus, Hazrexh, Gasan dhe të tjerë. Madje, që prej aty, ata ngrinin zërat me telbije, për të kryer haxhin drejt Qabes. Buhariu …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Madhëruar i qorton dhe i para - lajmëron ashpër idhujtarët për adhurimet e kota që ata i përkushtojnë idhujve, duke përcaktuar shtëpi të veçanta për ta si faltore, sikurse është Qabja, që i përcaktohet Zotit. - “A e shihni Latin dhe Uzzanë?” - El-Lat ishte një shkëmb i gdhendur në Taif, mbi të cilin ishte një shtëpi, mbuluar nga një perde dhe rreth e rrotull tij ishte një hapësirë e madhe për banorët e Taifit. Ata ishin fisi i Thekifit dhe aleatët e pasuesit e tyre. Ata u lëvdoheshin me këtë idhull kurejshëve dhe arabëve në përgjithësi. Disa e kanë lexuar El-Latte me ‘t’ të përforcuar, duke mëtuar se bëhet fjalë për një person, i cili përgatiste një lloj ushqimi për haxhinjtë në kohën paraislame: ‘Latte - Jelittu Es-Suik’ - dikush që gatuante suik për haxhinjtë. Pasi vdiq, ata filluan ta adhuronin, duke shkuar dhe që - ndruar për lutje tek varri i tij. Buhariu sjell nga Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur prej atyre të dyve!) shpjegimin se: Lati ishte një burrë, i cili gatuante ‘ suik’ për haxhinjtë. Ndërsa Ibn Xheriri shpjegon: “Thuhet se ata e kishin përnxjerrë emrin El -Lat nga emri Allah dhe, me sa duket, me formulimin El - Lat nënkuptonin trajtën e gjinisë femërore të emrit të të Madhëruarit. I Lartësuar qoftë Allahu nga të tilla trillime të pështira dhe të shëmtuara! Po kështu, - vazhdon Ibn Xheriri - emrin e idhullit El-Uzza e kishin për - nxjerrë nga emri i Allahut El -Aziz.” Këtë emër ia kishin ngjitur një peme, mbi të cilën kishin ndërtuar një ngrehinë të mbuluar, në zonën e N aħles, pra, një zonë mes Mekës dhe Taifit. Kurejshët e madhëronin atë idhull, sikurse kuptohet nga fjalët e Ebu Sufjanit në luftën e Uhudit, i cili, duke iu drejtuar besimtarëve pas betejës, tha: “Ne kemi El -Uzzain. Për ju nuk ka Uzza.” Atëherë, Profeti i Allahut u tha besimtarëve: 2512 “Thojini atij: “Allahu është Miku ynë, kurse për jobesimtarët nuk ka miq!” Buhariu sjell hadithin nga Ebu Hurejra, se Profeti i Allahut ka thënë: 2513. “Ai që betohet duke thënë: ‘Pasha Latin dhe Uzzain’, pas kësaj le të thotë ‘ Lâ ilâhe il - l’Allah’. Ndërsa ai që i thotë shokut të vet: “Eja të luajmë kumar”, le të japë sadaka (nëse luan).” Njerëzit sapo kishin hequr do - rë nga zakonet e injorancës dhe përbetimet që ishin shprehje e idhujtarisë, prandaj, nëse dikush nxitohej dhe bënte të tilla përbetime, u urdhërua që, menjëherë pas saj, të thoshe shprehjen e shehadetit, pra, dëshminë në besimin në një Zoti të vetëm. - “Dhe atë të tretin e të fundit, Menatin?” - Ndërsa për sa i përket Menatit, ky idhull ndodhej në El Mushelil, tek Kudejdi, dhe i takonte fiseve Eus, Hazrexh, Gasan dhe të tjerë. Madje, që prej aty, ata ngrinin zërat me telbije, për të kryer haxhin drejt Qabes. Buhariu sjell nga Aishja një pohim të ngjashëm. Në gadishullin Arab, kishte edhe idhuj të tjerë, që arabët i madhëronin, njëlloj siç madhëronin Qaben, përveç këtyre të treve, të cilët janë përmendur në Kuranin famëlartë. Prandaj i Lartësuari tha: “A i shihni Latin dhe Uzzanë? Dhe atë të tretin e të fundit, Menatin?” I fundit është veçuar, sepse ishte më i përhapur se dy të tjerët. Profeti i Allahut dërgoi Mugirah Ibn Shu - ben dhe Ebu Sufjan Sakhr Ibn Harbin në Taif, ku ishte idhulli ‘Lat’, për ta shembur atë. Në vend të tij ndërtuan një xhami. Ndërsa Halid Ibn Uelidin e dërgoi drejt vendit ku ngrihej idhulli i Uzzait dhe ai e shembi dhe e shkatërroi atë. Gjithashtu, dërgoi Ebu Sufjan Ibn Harbin drejt vendit ku ndodhej idhulli Menat, në rrethinat e Mushelelit në Kadid dhe ai e shembi dhe e shkatërroi atë. Kishte edhe idhuj të tjerë, si Dhul Kalisah, Kajs, Rijam, Rida’ dhe Dhul Kabat, të shpërndarë në mbarë gadishullin dhe Profeti i Allahut dërgoi sahabët, që t’i shkatërronin të gjithë. Kështu u pastrua Gadishulli Arabik prej shëmtisë dhe papa - stërtisë së shirkut. 74 Më pas, i Lartësuari thotë: - “A mendoni se meshkujt janë tuajt e të Atij femrat? ” - Pretendoni se që Zoti ka fëmijë dhe, më keq akoma, përveç kësaj pretendoni se fëmijët e Tij janë femra?!! Ndërsa për veten tuaj pranoni veçse meshkujt?! - “Atëherë, kjo është një ndarje vërtet e padrejtë.” - Nëse do të bënit një ndarje të tillë, edhe mes jush si krijesa, kjo do të ishte një ndarje e padrejtë, e kotë dhe e papra - nueshme. Atëherë, si është e mundur që Zotit tuaj i atribuoni këtë lloj ndarjeje, që edhe vetë nuk do ta pranonit ...?! - “Ata nuk janë gjë tjetër, vetëm se emra, që ju dhe prindërit tuaj i caktuat. ” - Ju i caktuat e i shpikët nga vetja juaj. Allahu i Madhëruar ua hedh poshtë shpikje e trillime e tyre, të cilat, duke përhapur mosbesimin dhe rrugët e humbjes, i quanin padrejtësisht zota. - “Allahu nuk zbriti për ta ndonjë fakt.” - Asnjë argument dhe fakt nuk ka zbritur nga Zoti për vërtetësinë e pretendimeve të ngri - tura nga ata të mjerë dhe për trillimet e tyre. - “Por ata ndjekin vetëm hamendësimet dhe dëshirat e veta ... ” - Ata nuk kanë ku të mbështeten, përveç faktit që etërit e tyre të parë, paraardhësit e tyre i adhuronin ato objekte. Ajo që i shtyu në të tilla poshtërsi ishte pikërisht madhërimi e respekti ndaj etërve të tyre e mendimi i mirë për ta, por edhe ajo që ata vetë e dëshironin në shpirtrat e tyre dhe pasimi i epsheve dhe prirjeve të tyre të shëmtuara. - “... megjithëse prej Zotit të tyre u ka ardhur udhëzimi i qartë. ” - Zoti u solli atyre udhëzim, duke u dërguar profetë me të vërtetën dhe me argumente të prera e të qarta, që tregojnë të vërtetën e pamohue - shme. Megjithëkëtë, ata pasuan rrugën e etërve të tyre. - “A do të arrijë njeriu gjithçka që dëshi - ron?!|” - Jo çdokush që ëndërron diçka, ka për t’iu përmbushur ëndrra. I Lartësuari thotë në ajet tjetër: “Nuk është as sipas dëshirave tuaja e as sipas dëshirave të ithtarëve të Librit. Kushdo që bën keq, do të ndëshkohet me të dhe, përveç Allahut, nuk ka për t’i gjetur vetes as mbrojtës e as ndihmës.” [Nisa 123]. Jo çdokush që prete - ndon se është në udhën e drejtë, është vërtet kështu; Jo çdokush që synon e dëshiron diçka, ka për ta arritur atë. - “Vetëm Allahut i takon bota tjetër dhe kjo botë.” - E gjithë çështja është në dorën e Allahut. Ai është Mbreti, Sunduesi dhe Pronari i të dyja botëve, dynjasë dhe ahire - tit. Ai është i vetmi që me vullnetin dhe me pushtetin e Tij të plotë vepron në ato të dyja, ashtu sikurse Ai dëshiron dhe vendos. I pastër dhe i lartësuar qoftë i Madhëruari! - “Sa melekë ka në qiej, ndërmjetësimi i të cilëve nuk bën asnjë dobi, vetëm nëse Allahu i jep leje atij që Ai dëshiron dhe është i kënaqur me të.” - Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar: “Askush nuk mund të ndërmjetësojë tek Ai, përveçse me lejen e Tij.” [Bekare 255]. Ose: “Dhe asnjë ndër - mjetësim nuk bën dobi te Ai, përveç atyre që Ai u jep leje (për të ndërmjetësuar) .” [Sebe’ 23]. Nëse kjo thuhet për melekët e afruar tek Zoti, atëherë si është e mundur që të shpresoni tek Allahu për ndërmjetësimin e idhujve e kotësirave, kur Ai vetë e ndalon adhurimin e tyre?! Allahu i Madhëruar ndaloi që ata të konsiderohen si ndërmjetë - sues dhe këtë urdhër e dha me gjuhën e të gjithë profetëve, që dërgoi në botë.

Mus'haf Hape →
Isra 17:90–17:93 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… “Nuk kemi për të të besuar, derisa të na sjellësh Allahun dhe melekët pranë nesh, t’i shohim haptazi!” Kur thanë këto gjëra, Profeti i Allahut u ngrit të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Ibn Xheriri sjell rrëfimin nga Ibn Abasi (shkurtimisht): “Paria kurejshe e ftuan njëherë Profetin të ulej me ta, për të biseduar. Profeti shkoi me nxitim, duke menduar se diçka kishte ndryshuar tek ata. Ai ishte shumë i përkushtuar që ata të gjenin udhëzimin dhe të pranonin të vërtetën. Atij i vinte rëndë për vuajtjet e njerëzve, sepse ai e dëshironte fort rrugën e drejtë për ta. Kur u ul me ata, kurejshët i thanë: “O Muhamed! Ne dërguam fjalë tek ti, që të të dalim borxhit. Vallahi, nuk njohim ndonjë burrë mes arabëve, që t’i ketë sjellë e shkaktuar popullit të vet atë që i ke shkaktuar ti. Ti ke sharë e fyer etërit tanë, ke nënçmuar fenë tonë, na ke quajtur mendjelehtë e të marrë dhe ke përçmuar zotat tanë! Ti ke futur përçarjen ndër ne dhe nuk ke lënë gjë të shëmtuar pa sjellë në mardhëniet tona. Nëse e solle këtë çështje ndër ne për pasuri, ja ku po të japim fjalën se do të grumbullojmë prej pasuri ve tona, aq sa të bëhesh më i pasuri ndër ne! Nëse kërkon të jesh prijësi dhe më fisniku ndër ne, po të bëjmë prijësin tonë. Nëse kërkon mbretërimin, po të bëjmë mbretin tonë. Nëse ai që të vjen është ndonjë shpirt, që të ka zaptuar dhe nuk e mposht dot, - kështu e quanin ata xhinde zaptues, - dhe ndoshta kjo ka ndodhur vërtet, atëherë po i mbledhim gjithë pasuritë tona dhe të gjejmë dikë, që mund të të shërojë nga kjo. Kështu po të dalim borxhit.” Atëherë, Profeti u tha: “Unë nuk kam asgjë nga këto që thoni. Këtë që ju solla, nuk e solla për të fituar nga pasuritë tuaja, as famën e fisnikërinë dhe as mbretërimin mbi ju. Është Allahu Ai që më dërgoi si Profet ndër ju, më shpalli një Libër dhe më urdhëroi të jem si përgëzues e paralajmërues për ju. Unë thjesht po kumtoj mesazhin e Zotit tim, po ju këshilloj, udhëzoj dhe synoj veçse të mirën për ju. Nëse e pranoni mesazhin tim, atëherë ky do të ishte fati i madh për ju, si në këtë dynja, ashtu dhe në ahiret. Në të kundërt, unë do të bëj durim, derisa Allahu të bëjë ndarjen mes nesh...” Hadithi është sjellë i përmbledhur e i shkurtuar. Pastaj, - duke shprehur kokëfortësi dhe mosbesim, - ata i kërkuan që t’i lutet Zotit të tij: “Le t’i largojë këto male nga toka jonë, t’i shtrijë tokat tona, të nxjerrë në to lumenj si lumenjtë e Shamit dhe Irakut! Le të ringjallë etërit tanë të shkuar prej kohësh, dhe t’i pyesim ata se çfarë thonë e mendojnë për atë që ke sjellë, a është e vërtetë apo jo. Nëse e bën këtë që të kërkojmë dhe ata pohojnë se je në rrugë të drejtë, atëherë do të të pranojmë e do ta besojmë mesazhin tënd, do ta dëshmojmë gradën tënde të lartë tek Zoti dhe faktin se është Ai që të ka dërguar si profet ndër ne, ashtu siç mëton ti. Le të dërgojë Allahu së bashku me ty një melek, që të miratojë ato që thua, pastaj t’i kërkosh të të nxjerrë thesare e kopshte të begatshme, kështjella prej ari e argjendi dhe të të bëjë të pasur, që të mos kesh nevojë për këtë që bën çdo ditë. Ne të shohim që ti del në treg si njerëzit e tjerë dhe kërkon rizkun, ashtu siç bëjmë edhe ne. Kështu, ne do ta kuptojmë se ti je i zgjedhur ndër ne nga Zoti, nëse vërtet je Profet, siç thua. Sa herë që ata bënin të tilla kërkesa, Profeti u thoshte të njëjtat fjalë, që u tha në fillim. Pastaj i thanë: “Ose, ashtu sikurse mëton ti (se do të na dënojë Zoti), le të bjerë mbi ne qielli copa -copa!... Ne nuk do të të besojmë, derisa t’i bësh këto!” Atëherë, Profeti u tha: “Këto janë në dorë të Zotit: nëse Ai dëshiron, i bën ato!” Ata i thanë: “O Muhamed! A nuk e dinte Zoti yt se ne do të uleshim me ty dhe do të të pyesnim dhe të të kërkonim këto që kërkuam, që të të mësonte e udhëzonte se si të na përgjigjeshe dhe të të njoftonte se çfarë do të bënte me ne, nëse ne të refuzojmë? Na kanë thënë se, të gjitha këto po t’i mëson dikush prej Jemames, që e quajnë Rrahman dhe ne, ja ku po të betohemi, se nuk kemi për ta besuar kurrë Rrahmanin! Tashmë të kemi dalë borxhit, o Muhamed! Vallahi, nuk kemi për të të lënë të qetë në kauzën tënde, derisa të të shkatërrojmë, ose të na shkatërrosh!” Dikush prej tyre tha: “Nuk kemi për të të besuar, derisa të na sjellësh Allahun dhe melekët pranë nesh, t’i shohim haptazi!” Kur thanë këto gjëra, Profeti i Allahut u ngrit të largohej prej tyre. Bashkë me të u ngrit edhe Abdullah Ibn Ebu Umeje el Mahzumi, i cili ishte djali i hallës së Profetit, pra, djali i Atikës, bijës së Abdul Mutalibit. Ai i tha: “O Muhamed! Populli yt të ofroi atë që të ofroi, por ti nuk e pranove. Pastaj të kërkuan të bësh diçka që të njohin dhe provojnë vlerën që ke tek Zoti yt, dhe nuk bëre gjë. Pastaj të sfiduan që t’ua përshpejtosh ndëshkimin, me të cilën i kërcënon! Atëherë, dije se kurrë nuk kam për të të besuar, derisa të nxjerrësh shkallë për t’u ngjitur në qiell dhe unë të të shoh tek ngjitesh në të, e pastaj të zbresësh me një libër të hapur, dhe bashkë me ty të vijnë katër melekë, që të dëshmojnë për ty dhe atë që pretendon se je. Betohem në Zot se, edhe sikur ta bësh këtë, do të isha i lëkundur a të të besoj apo jo!” Atëherë, Profeti u largua i trishtuar dhe i zhgënjyer nga ajo që priste prej tyre.” Në këtë takim, në të cilin ata ftuan Profetin e Allahut, ata nuk synonin aspak të mësonin dhe gjenin të vërtetën. Nëse Allahu do të shihte tek ata qoftë edhe dëshirën më të vogël për të gjetur të vërtetën, do t’ua jepte gjithçka që kërkonin. Në fakt, Ai e dinte mirë se ata i kërkuan këto veçse për kokëfortësi dhe si justifikim për të mohuar të vërtetën. - Ata thanë: “Ne nuk do të të besojmë ty, derisa të na nxjerrësh burime prej tokës; ose të kesh kopshte me hurma e me rrush, e të bësh që mes e tyre të rrjedhin vazhdimisht lumenj; - El jenbû’ janë lumenj të rrjedhshëm. Ata kërkuan që ai të nxirrte disa lumenj të caktuar në tokën e Hixhazit, duke përcaktuar konkretisht vendin. Sikurisht që kjo është diçka e thjeshtë dhe Zoti mund t’ua jepte, nëse do të dëshironte. Ai do t’u përmbushte gjithçka që ata kërkonin, por Ai e dinte mirë se ata nuk do të udhëzoheshin e të pranonin të vërtetën. Allahu i Madhëruar ka thënë: “Me të vërtetë, ata të cilët e merituan vendimin e Zotit tënd (për ndëshkim) , ata nuk do të besonin, edhe sikur t’u vinin të gjitha Shenjat, derisa ta shohin vetë dënimin e rëndë.” [Junus 96, 97]. Dhe ka thënë: “Edhe sikur t'u dërgonim melekët, t'i bënim të vdekurit t'u flisnin atyre dhe t'i tubonim të gjitha gjërat para tyre, ata përsëri nuk do të besonin, nëse Allahu nuk do të donte. Por shumica e tyre nuk e dinë (të vërtetën) .” [En’am 111]. - Ose, ashtu sikurse mëton ti (se do të na dënojë Zoti), le të bjerë mbi ne qielli copacopa; - Atë dënim, me të cilin na kërcënon se do të na kaplojë Ditën e Kijametit, le të ndodhë tani, le të çahet qielli e le të bjerë mbi ne copa -copa! Po në të njëjtën mënyrë iu përgjigjën populli i Shuajbit profetit të tyre. Allahu i Lartësuar tregon: “Ti je veçse një njeri (vdekatar) ashtu si edhe ne dhe ne, vërtet mendojmë se ti je një gënjeshtar! Nëse je nga të vërtetët, atëherë bëj që të bjerë mbi ne një copë nga qielli!” [Shuara 186, 187]. Allahu i ndëshkoi këta me atë që u quajt dënimi i “Ditës së Hijes” (së reve plot ndëshkim). Vërtet, ai ishte dënimi i një Dite të Madhe. Ndërsa Profeti i mëshirës iu lut Zotit për afatizimin e tyre, me shpresën se Allahu do të nxirrte prej pasardhësve të tyre njerëz, që do ta adhuronin Atë e nuk do t’i shoqëronin ortakë në adhurim. Dhe kështu ndodhi vërtet. Nga mesi i këtyre njerëzve, që e mohuan në fillim, dolën shumë të tillë, që pranuan Islamin më pas dhe feja e tyre u përmirësua. Madje edhe Abdullah Ibn Ebu Umeje, që u përmend më sipër, e pranoi Islamin me sinqeritet dhe u kthye i penduar tek Zoti. 223 - Ose të kesh një shtëpi prej stolish (ari)... - Domethënë, prej ari, sikurse vjen në leximin e Ibn Mesudit. Edhe Ibn Abasi e të tjerë kanë dhënë të njëjtin mendim. - ose të ngjitesh lart në qiell. - Domethënë, të ngrihesh lart në qiell në shkallë e ne të të shohim. - Madje, edhe sikur të ngjitesh lart në qiell, ne nuk do të të besojmë, derisa të na sjellësh një libër që ta lexojmë.” - Të sjellësh nga një libër të shkruar për secilin prej nesh, ku të thuhet: “Ky është një libër nga Allahu, drejtuar filanit, birit të filanit!” Madje, ky libër t’i vendoset secilit prej nesh pranë kokës. - Thuaj: “I madhëruar qoftë Allahu! ” A mos jam unë tjetër, përveçse një njeri profet?” - I madhëruar qoftë Allahu, që dikush të mund të dalë para e të ndikojë në çështjet e Tij dhe në sundimin e Tij! Ai vepron çfarë dëshiron. Unë jam veçse një profet i dërguar ndër ju, për të kumtuar Shpalljen e Zotit, për t’ju këshilluar dhe për të mirën tuaj. Ndërsa çështja juaj dhe kërkesave tuaja i takon Allahut të Lartësuar dhe Krenar.

Mus'haf Hape →
Enfal 8:26 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… nuk njohim ndonjë popull nga banorët e Tokës në atë kohë, që të ishte në gjendje më të keqe sesa ata! Kështu ndodhi, derisa erdhi Islami, që i ngriti këto …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar u kujton robërve të Tij besimtarë mirësitë, bujarinë dhe bamirësinë e Tij dhe faktin se Ai i shtoi radhët e tyre, pasi ishin të paktë, i fuqizoi u dhuroi fitoren, pasi ishin të dobët dhe të frikësuar, i furnizoi dhe begatoi me shumë të mira, pasi ishin të varfër e nevojtarë. Kështu, Ai kërkoi prej tyre mirënjohjen dhe ata vërtet iu bindën dhe i zbatuan të gjitha porositë dhe urdhëresat e Tij. Kështu ishin muslimanët në Mekë: numër i vogël, të dobët, të pafuqishëm, të fshehur. Në çdo çast frikësoheshin se do të sulmoheshin nga njerëzit, në të gjitha vendet. Gjendja e tyre vazhdoi e tillë, derisa Allahu i Lartësuar i lejoi që të emigronin për në Medinë, që u bë strehë e mirë për ta, me një popull mikpritës, bujar dhe besnik. Ata i strehuan dhe iu bënë krahë, duke luftuar së bashku me ta në Betejën e Bedrit dhe në çdo luftë tjetër. Ata sakrifikuan pasurinë dhe jetën e tyre, si bindje ndaj Allahut dhe Profetit të Tij. Katade Ibn Duamete Sedusi (Allahu e mëshiroftë!), në lidhje me fjalën e Allahut të Lartësuar: “Kujtoni kur ju ishit të paktë në numër e të dobët në vend...”, ka thënë: “Ky vend i banuar nga arabët ishte nga më të përçmuarit prej njerëzve. Arabët ishin më të dëshpëruarit në jetën që bënin, me barkun bosh, të pa veshur, më të humburit, në humbje të qartë dhe të dukshme. Kush jetonte, bënte një jetë fatkeqe dhe kush vdiste, hynte në Zjarr. Haheshin nga të tjerët dhe nuk hanin. Vallahi, nuk njohim ndonjë popull nga banorët e Tokës në atë kohë, që të ishte në gjendje më të keqe sesa ata! Kështu ndodhi, derisa erdhi Islami, që i ngriti këto vende, duke ua zgjeruar rrizkun dhe duke i shndërruar në mbretër dhe sundimtarë të njerëzve. Vetëm nëpërmjet Islamit, Allahu i Madhëruar ua dha atë që shihni tani. Për këtë arsye, tregohuni mirënjohës ndaj Allahut për mirësitë e Tij! Zoti juaj është i vetmi bamirës që dhuron kaq shumë. Ai e do shumë mirënjohjen. Dijeni mirë se mirënjohësit marrin gjithmonë edhe më tepër mirësi nga Allahu i Madhëruar.

Mus'haf Hape →
Isra 17:49–17:60 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… në xhehenem, e që do t'u copëtojë mushkëritë ngrënia e saj. E qe, nuk besuan mrekullitë e Pejgamberit, pse shejtani gjithnjë i ka mashtruar njerëzit, ngase është betuar se është armik i tyre.

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Idhujtarëve u dukej e pamundur ringjallja, nuk donin të vërtetonin ngase do të duhej përgjigjur për veprat e tyre të ndyta, i andaj sikur habiteshin nga thëniet e Kur'anit për një ngjarje të tillë. Kur'ani u thotë: do të ringjalleni dhe do t'i përgjigjeni thirrjes së Zotit për t'iu prezentuar Atij dhe atëherë do ta madhëroni Atë dhe do të kuptoni se kjo jetë ka qenë shumë e shkurtër, pos i është vonë. Besimtarët porositen të kenë kujdes për fjalën që e thonë, pse nëpërmjet fjalës së keqe, shejtani nxit armiqësi mes njerëzve, pra duhet ta ruajnë afërsinë mes vetes. Zoti e di më së miri se kush do të besojë e kush jo, e di se kë është dashur ta dërgojë pejgamber, cilin ta gradojë më shumë. Këto janë punë të Zotit, andaj Muhammedi është vetëm udhëzues, e nuk është në kompetencën e tij t'i bëjë njerëzit të besojnë. Përmendet Davudi ngase jehuditë patën thënë se nuk ka as pejgamber pas Musait as libër pas Tevratit. Dikush adhuronte engjëjt, dikush Uzejrin, e dikush Isain, e nuk e dinin se vetë këta të adhuruar të përmendur, përpiqeshin të gjejnë rrugën më të mirë në lutjet e tyre për t'iu afruar sa më afër Zotit Krijues, përpiqeshin ta fitojnë mëshirën e Zotit dhe gjithnjë ia kishin frikën dënimit të Tij. Jobesimtarët kërkonin mrekulli konkrete prej Muhammedit, e Zoti i thotë: "Ne nuk na pengon asgjë që të sjellim ty mrekulli, i por nëse mrekullia nuk respektohet, atëherë pason dënimi dhe shkatërrimi, sikurse i shkatërruam popujt e mëparshëm, e edhe ata Themud, popullin e Salihut, e popullin tënd, Muhammed, nuk do ta shkatërrojë me fenomene të natyrës, ata që nuk do të besojnë Ty, do të pësojnë disfatë prej besimtarëve të tu, ose do të mbeten të dënohen me zjarr në botën tjetër. Zoti me dijen e Vet të pakufisme e di se kush do të besojë e kush jo, edhe sikur t'u sillte mrekullitë që i kërkuan. Disa prej tyre nuk besuan Miraxhin, e kur u tha Muhammedi se në xhehenem është një pemë që quhet "Zekkum",Ebu Xhehli bëri tallje dhe u tha kurejshitëve: Muhammedi po ju frikëson me pemën Zekum, a dini çka është Zekumi" Është hurma dhe ulliri, pastaj I thirri shërbëtoren t'ju sillte dhe të ushqehen me to në shenjë talljeje. Kjo pemë e mallkuar është e përmendur në Kur'an i si ushqim i atyre që do të jenë në xhehenem, e që do t'u copëtojë mushkëritë ngrënia e saj. E qe, nuk besuan mrekullitë e Pejgamberit, pse shejtani gjithnjë i ka mashtruar njerëzit, ngase është betuar se është armik i tyre.

Mus'haf Hape →
Araf 7:55–7:56 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Eshariut, që tregon: “ Në fillim, njerëzit e ngrinin zërin kur bënin tekbire. Atëherë, Profeti u afrua dhe na tha: 1200. “O njerëz! …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar i udhëzon robërit e Tij që të bëjnë dua, sepse nga kjo varet rregullimi i gjendjes së tyre qoftë në lidhje me çështjet e dynjasë, qoftë në lidhje me çështjet e ahiretit. I Lavdëruari thotë: - Luteni Zotin tuaj me përulësi dhe fshehtaz! - Me përgjërim e përulësi, duke i shprehur nevojë n e varfërinë, me një zë të ulët e me zemër të mbushur me frikë - respekt e madhërim për Të, siç thotë i Lavdëruari në një ajet tjetër: “Zotin tënd përmende në vetvete, me përulësi e me frikërespekt, jo me zë të lartë, në mëngjes e në mbrëmje dhe mos u bëj i shkujdesur!” [El ea’raf 205]. Në dy Sahih-ët është rrëfimi i Ebu Musa Eshariut, që tregon: “ Në fillim, njerëzit e ngrinin zërin kur bënin tekbire. Atëherë, Profeti u afrua dhe na tha: 1200. “O njerëz! Mbajeni veten! Ju nuk po i drejtoheni dikujt që nuk dëgjon apo që është larg! Ju po i luteni Atij që dëgjon dhe sheh gjithçka!” Ibn Xheriri ka thënë se: “Tedarruan” ka kuptimin “me përgjërim, përulësi e të gatshëm për t’iu nënshtruar e bindur urdhëresave të Tij.” Ndërsa fjala “ħufjeten” ka kuptimin “Me zemër të mbushur me frikë, respekt e madhërim për Allahun, me siguri të plotë rreth njëshmërisë së Tij në zotërim dhe meritën e adhurimit. Kështu, - vazhdon Ibn Xheriri - i Lartësuari na udhëzon që të tilla të jenë lutjet drejtuar Atij. Ato duhet të bëhen me një afërsi mes robit dhe Allahut e larg shtirjes e dukjes në sytë e krijesave. El Haseni ka thënë: “Allahu na tregon për një rob të mirë, me të cilin Ai është i kënaqur: “(Kujto) Kur ai iu lut Zotit të vet me një zë të ulët...” [Merjem 3]. Ibn Xhurejxhi ka thënë që është e urryer ngritja e zërit gjatë duasë. Ne jemi urdhëruar të lutemi me përgjërim e përulësi.” Në vijim, i Lartësuari thotë: - Ai nuk i do ata që e teprojnë. - Ibn Abasi ka thënë: “Allahu nuk i do ata që e teprojnë qoftë në lidhje me lutjet, qoftë me çdo çështje tjetër.” Ahmedi përcjell nga njëri prej të afërmve ( meula) të Sadit, se Sadi ka thënë: “...unë e dëgjov a Profetin e Allahut të thotë: 1201. “Do të vijnë njerëz, që do ta teprojnë në lutje.” Sipas një versioni tjetër, ai tha: “...të cilët e teprojnë në rregullat e pastrimit dhe në lutje.” Pastaj lexoi ajetin: “Luteni Zotin tuaj me përulësi dhe fshehtas!” Në fakt, - vijoi ai, - të mjafton të thuash: “ Allâhumme inni es’eluke el Xhennete ue mâ karrabe ilejhâ min kaulin eu amel. Ue eûdhu bike minen -nâri ue mâ karrabe ilejhâ min kaulin eu amel!” (O Zoti im! Të lutem të më falësh Xhenetin dhe të më udhëzosh në çdo fjalë e vepër që të afron në të! Të kërkoj, gjithashtu, të më ruash nga Zjarri dhe të më largosh nga çdo fjalë e vepër që të afron në të!). Hadithin e sjell Ebu Daudi. - Mos shkaktoni trazira në tokë, pasi është vendosur rregulli në të ... - Allahu i Lavdëruar na ndalon nga shkatërrimi në botë dhe prishja e saj, pasi ajo është rregulluar. Sa i keq është shkatërrimi i saj, pas rregullimit! Nëse çështjet shkojnë në fillim mirë, dhe pastaj çrregullohen e përhapet shkatërrimi, është shumë e dëmshme dhe e dhimbshme për popujt, prandaj Allahu i Lavdëruar e ndalon shkatërrimin dhe urdhëron për ta adhuruar Atë, për t’iu lutur me përgjërim, përulësi dhe përkushtim. - Gjithashtu, lutjuni Atij me drojë dhe me shpresë (në zemër)! - Lutjuni, duke iu frikësuar Allahut dhe ndëshkimit të Tij dhe duke shpresuar shpërblimin e bujarinë e Tij.51 Më pas, Allahu i Lartësuar thotë: - Mëshira e Allahut është gjithmonë pranë vepërmirëve. - Mëshira e Allahut është pranë vepërmirëve, të cilët ndjekin me korrektësi e me sinqeritet porositë e Tij dhe i largohen me frikërespekt ndalesave të Tij. Sikurse ka thënë i lartësuari: “Ai tha: “Me ndëshkimin Tim godas atë që Unë dëshiroj, ndërsa mëshira Ime ka përfshirë gjithçka. Atë (mëshirë) e kam caktuar për ata që janë të devotshëm, e japin zekatin dhe për ata që besojnë në argumentet Tona, për ata që pranojnë të Dërguarin, Profetin "ummij" që nuk shkruan e nuk lexon, ...” [Ea’raf 156, 157]. Fjala “mëshira e Allahut” është në gjininë femërore, por në ajet Allahu thotë se ajo është “ karibun” (pranë), duke përdorur kështu një term në gjininë mashkullore (në arabisht), e nuk thotë “ karibetun”, në gjininë femërore. Janë dhënë mendime të ndryshme për këtë, por mendimi më i saktë është se, së bashku me mëshirën, është pasur për qëllim edhe shpërblimi. Kështu, ajeti merr këtë kuptim: “Mëshira dhe shpërblimi i Allahut është gjithmonë (karibun) pranë vepërmirëve. 52 Megjithatë, Allahu është më i ditur.

Mus'haf Hape →
Vakia 56:41–56:57 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… dhe shpalljet e Tij, o ju mospërfillës të premtimeve dhe kërcënimeve të Tij! - “Keni për të ngrënë prej pemës Zekum.” – Ju keni për të ngrënë nga …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Po njerëzit e të majtës? E kush janë ata të majtit se?! ” - Këtu bëhet fjalë për banorët e Zjarrit, që kanë bërë vepra të këqija. Allahu i Madhëruar tregon për ndëshkimin e meritueshëm të tyre: - “Ata janë në afshin përvëlues të zjarrit dhe në ujë të valë,...” - Afshi i nxehtë (semum), që vjen nga nxehtësia e madhe e zjarrit të Xhehenemit, ua merr frymën dhe i torturon. Ndërsa kur pinë ujin e nxehtë (hamîm), ai ua copëton zorrët dhe barkun. - “Nën një hije tymi, as të freskët e as të këndshme.” – Ky është vetë zjarri i Xhehenemit i përzier me tymin e tij të zi, errësirë mbi errësirë. Hija e tij nuk jep freski, nuk jep qetësi e nuk është privilegj. Ajo ekziston vetëm për ndëshkim, dëshpërim, frikë e ligësi. Pastaj i Madhëruari përshkruan veprat e tyre, të cilat ishin shkaku i këtij ndëshkimi: - “Më përpara, ata kanë qenë të dhënë pas kënaqësive (të ndaluara) ” - Dynjaja dhe stolitë e saj i bënë të harrohen dhe të angazhohen tërësisht me të. Ata punuan veç për të, duke u kënaqur e argëtuar, të përhumbur në mirësitë e saj. Ata projektuan ëndrra veç në lidhje me dynjanë e tyre, duke e harruar ahiretin dhe nënvlerësuar veprat e mira, me të cilat arrihet lumturia e përjetshme. Dëfrimet që të bëjnë të harrosh ahiretin dhe të braktisësh veprat e mira, janë të ndaluara dhe të dënueshme nga Zoti. - “Dhe vazhdimisht bënin gjynahe të mëdha.” - Ata ishin fundosur në gjynahe të mëdha dhe nuk pendoheshin asnjëherë për to. Ata vazhdonin pandërprerë në fjalë e vepra që zemëronin Krijuesin, i Cili përkujdesej për ta. Kështu vijuan, deri në momentin kur dolën para Tij, me peshën e rëndë të gjynaheve të tyre, për të cilat nuk kërkuan falje atëherë kur kjo do t’u bënte dobi. Ata, madje, e mohonin ringjalljen dhe vërtetësinë e saj, prandaj thoshin: - “Ata thoshin: “Vallë, pasi të vdesim e të bëhemi dhé e eshtra, vërtet do të ringjallemi?! Vallë, edhe etërit tanë të hershëm?” - Me habi e mosbesim pyesnin: Si do të mund të ringjallemi pasi të jemi tretur e bërë një me dheun, ose pasi të kemi mbetur një grumbull kockash? Sipas tyre, kjo qe diçka e pamundur. Duke u dhënë përgjigje pyetjes së tyre dhe duke i kërcënuar, Allahu i Madhëruar thotë: - “Thuaju: “Të jeni të sigurt se, edhe të parët edhe të fundmit, keni për t’u tubuar në një ditë të caktuar.”” - Të parët dhe të fundit, të gjithë pa përjashtim, ka për t’i ringjallur i Plotfuqishmi, Allahu i Madhëruar, i Cili do t’i tubojë në Ditën e Caktuar. Zoti e përcaktoi atë ditë për të ringjallur për të marrë në llogari krijesat, dhe pastaj për t’i shpërblyer sipas veprave që kanë bërë në dynja. - “Atëherë, ju, o të humbur e jobesimtarë,...” - O ju të humbur nga rruga e drejtë dhe ndjekës të rrugës së keqe, ju që nuk besoni profetët e Zotit dhe shpalljet e Tij, o ju mospërfillës të premtimeve dhe kërcënimeve të Tij! - “Keni për të ngrënë prej pemës Zekum.” – Ju keni për të ngrënë nga Zekumi, e cila është pema më e pështirë dhe më e shëmtuar, me erën më të keqe dhe me pamjen më të tmerrshme. - “Prej saj keni për ta mbushur barkun!” - Ajo që i bën të hanë si të babëzitur prej kësaj peme, me gjithë pamjen dhe cilësitë e saj të neveritshme, është uria e tejskajshme e tyre, që ua copëton barkun dhe i bën të vuajnë tmerrësisht. Por ky ushqim, të cilin ata e hanë për të larguar urinë, - sikurse e përshkruan i Madhëruari, - nuk ta heq aspak urinë. Edhe pija e tyre është gjëja më e shpifur: - “E menjëherë pas saj do të pini prej ujit të vluar...” - Pas atij ushqimi të pështirë, ata do të pinë ujë të nxehtë, që ua këput zorrët dhe barkun e tyre. Ata do të pinë, sikurse thotë Allahu: - “...do të pini si deveja e etshme!” - Domethënë, me etje të madhe, ashtu si një deve e etur në kulm. Madje, ‘ el him’ quhet edhe një sëmundje që i zë devetë, që i bën ato të pinë e të pinë dhe të mos ndiejnë ngopje. - “Kjo është “gostia” e tyre në Ditën e Gjykimit.” – Me këtë ushqim e pije do të jetë ‘pritja’ e tyre në Ditën e Llogarisë. Kjo është mikpritja, që vetë ata e përgatitën për veten e tyre. Kësaj gostie i dhanë përparësi, duke privuar veten nga mikpritja e mrekullueshme që Allahu i Lartësuar ka përgatitur për të zgjedhurit e Tij: “Nuk ka dyshim se për ata që besojnë dhe bëjnë punë të mira, vendpritës janë kopshtet e Firdeusit . Aty do të jenë përgjithmonë dhe kurrë nuk do të kërkojnë të largohen nga ai .” [Kehf 107, 108]. Pastai i Lartësuari sjell një argument logjik për vërtetësinë e ringjalljes: - “Ne ju kemi krijuar ju. Përse nuk e pranoni, atëherë? ” – Kuptimi: Allahu që ju krijoi atëherë kur ju nuk ekzistonit as si emër, madje ju krijoi pa u lodhur aspak dhe pa ndier vështirësi, pra, Ai që është i plotfuqishëm për krijimin e gjithçkaje, a nuk është i plotfuqishëm për të ringjallur të vdekurit?! Allahu është i Plotfuqishëm për gjithçka, prandaj edhe ju qorton e paralajmëron për mosbesimin tuaj për ringjalljen. Ju jeni vetë provë e krijimit që ka bërë Allahu, i cili është më i madh se ringjallja juaj.

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:190–3:194 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e fundit e natës, ai u ngrit, qëndroi ulur dhe duke vështruar drejt qiellit, tha: “Në krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe në ndryshimin e natës e të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Në krijimin e qiejve dhe të tokës dhe në ndryshimin e natës e të ditës ka argumente të qarta për ata që kanë mend. - Vështroni qiejt, me lartësinë dhe gjerësinë e tyre! Vështroni edhe Tokën, se si Allahu e ka shtruar dhe e ka bërë të ngjeshur. Vështroni të gjitha ato shenja të dukshme madhështore, që Allahu i Madhëruar ka vendosur mes Tokës dhe qiejve: yjet dhe planetet që lëvizin apo ato që qëndrojnë; detet, tokën e thatë, kafshët, bimësinë, mineralet e shumta dhe dobitë e panumërta të llojllojshme, që janë të ndryshme në shijen, ngjyrat dhe aromat e tyre. Pastaj i Madhëruari thotë: "...dhe në ndryshimin e natës e të ditës...". Pra, vështroni ndërrimin e natës dhe të ditës dhe ndryshimet e shumta mes tyre. Shikoni se si ato zgjaten dhe shkurtohen apo edhe kur janë të barabarta me njëra tjetrën. Domethënë, të gjitha këto janë përcaktim i Allahut, që është Krenari, Ngadhënjimtari dhe Nënshtruesi i gjithçkaje. Ai është i Gjithëdituri për gjithçka që Ai ka krijuar dhe çdo rregull që ka vendosur. Allahu i Madhëruar thotë: "...ka argumente të qarta për ata që kanë mend." Në të gjitha këto shenja, ka dëshmi të qarta për ata që janë të ditur e që vështrojnë me kujdes. Përfituesit e vetëm janë mendjet e shëndosha e të pastra, të cilat arrijnë të shohin dhe konceptojnë drejt realitetin e gjërave. Këta nuk janë si shurdhët dhe memecët, të cilët nuk logjikojnë; nuk janë si ata për të cilët Allahu i Madhëruar thotë: "Sa e sa argumente ka në qiej e në tokë, pranë të cilave kalojnë, por u kthejnë shpinën." [Jusuf 105]. Ose: "Shumica e tyre e besojnë Allahun veçse duke bërë idhujtari." [Jusuf 106]. Në vijim, Allahu i Lartësuar përshkruan të urtët dhe të mençurit, duke thënë: - Janë ata që e përmendin Allahun, kur janë në këmbë, kur janë ulur dhe kur janë shtrirë. - Në dy Sahih-ët vjen hadithi nga Umran Ibn Husejni, se Profeti ﷺ ka thënë: 618 . “Falu në këmbë! Nëse nuk mundesh, falu ulur! Nëse nuk mundesh, atëherë falu i mbështetur në krah!” Kështu, ata nuk i sheh asnjëherë që ta ndërpresin përmendjen e Zotit në të gjitha gjendjet e tyre, qoftë në vetvete, me zemër dhe me mendje, qoftë me gjuhë. - Ata thellohen në mendime rreth krijimit të qiejve dhe të Tokës (duke thënë): “Zoti ynë! Këtë nuk e ke krijuar kot. Ti je i pastër nga çdo e mete. Na ruaj prej dënimit të Zjarrit! - Ata arrijnë që ta kuptojnë qartë dhe ta shohin kthjell ët këtë krijim të qiejve dhe të Tokës, ato urtësi të mrekullueshme dhe madhështore, të cilat janë treguese të madhështisë së Krijuesit. Ato tregojnë, gjithashtu, diturinë absolute dhe urtësinë e gjerë dhe të pashembullt të Tij. Ato tregojnë se është Allahu i Lartësuar Ai që vendos dhe zgjedh për gjithçka që ekziston në këtë botë. Por ato dëshmojnë edhe për mëshirën e Tij gjithëpërfshirëse. Sufjan Ibn Ujejneh ka thënë: “Forca medituese dhe mprehtësia e të menduarit është dritë, që hyn në zemrën tënde. Ndoshta kjo dritë mund të shprehet ndryshe edhe me këto vargje. Kushdo që zotëron mprehtësi në mendim, çdo gjë që ai sheh, prej saj merr mësim. Përcillet se Ibn Abasi ka thënë: “Dy rekatë namaz, qoftë edhe të shkurtër, por duke medituar dhe duke qenë i përqendruar me mendjen, zemrën dhe shpirtin tënd, janë më të mirë se të falesh gjatë gjithë natës me zemër të shpërqendruar.” Kur dëshironte që të përmirësonte zemrën e vet, Ibn Umeri shkonte në një vend të shkretë (ose në varreza mbase), qëndronte në hyrje të tij dhe thërriste me një zë të trishtuar dhe të dhimbshëm: "Ku janë banorët e tu! Ku janë banorët e tu!" Pastaj i kthehej vetvetes dhe thoshte: " Çdo gjë, përveç Atij do të zhduket. Vetëm Atij i takon i gjithë Gjykimi dhe tek Ai do të ktheheni të gjithë!” [Kasas 88]. El Haseni përcjell se Amir Ibn Abdul Kajsi ka thënë: “Kam dëgjuar - jo një, as dy e as tre, - por shumë nga sahabët e Profetit ﷺ ,që thoshin: “Me të vërtetë, nuri i besimit është pikërisht ai që quhet tefekkur, pra, meditimi dhe përsiatja thellë me zemër.” Allahu i Madhëruar i ka qortuar rëndë ata të cilët nuk nxjerrin mësime nga krijesat e Tij, që janë dëshmi e qartë e ekzistencës së Tij, na tregojnë për cilësitë e Tij të mrekullueshme, na tregojnë për Sheriatin që Ai ka zgjedhur për ne dhe për kaderin e Tij, pra, për ligjin e ekzistencës dhe të funksionimit të saj. Krijesat janë shenjat madhështore të Allahut të Madhëruar: “Sa e sa argumente ka në qiej e në tokë, pranë të cilave kalojnë, por u kthejnë shpinën. Shumica e tyre e besojnë Allahun veçse duke bërë idhujtari.” [Jusuf 105, 106]. Nga ana tjetër, Ai i ka lavdëruar robërit e Tij besimtarë, duke thënë: " Ata thellohen në mendime rreth krijimit të qiejve dhe të Tokës". Pra, meditojnë mbi krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe thonë: “Zoti ynë! Këtë nuk e ke krijuar kot, nuk e ke krijuar pa qëllim. Përkundrazi, e ke krijuar për një të vërtetë të madhe: për t’i ‘shpërblyer’ ata që bëjnë vepra të këqija me ndëshkim, dhe për t’i shpërblyer ata që bëjnë vepra të mira me mirësi të mëdha.” Pastaj këta të zgjedhur, që meditojnë mbi krijesat e Allahut, e dëlirësojnë Allahun e Madhëruar nga çdo mangësi dhe çdo vepër kotësie, duke thënë: "Ti je i pastër nga çdo e metë! I Dëliri je Ti, o Zot! Nuk ka mundësi që Ti të krijosh diçka, pa një qëllim të lartë, që të zbulojë të vërtetën dhe drejtësinë. Gjithçka që ke krijuar është e drejtë, tregon drejtësinë dhe është ndërtuar mbi drejtësinë. Ti je i Pastër dhe i Dëlirë nga të gjitha mangësitë dhe kotësitë.” 160 Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: "Na ruaj prej dënimit të Zjarrit!” Na ruaj me forcën dhe pushtetin tënd për të ndryshuar gjendjen! Me pushtetin Tënd për të dhuruar gjithçka, na e lehtëso që të bëjmë ato vepra me të cilat Ti je i kënaqur! Na udhëzo, o Zot, përmes këtyre veprave, në kopshtet e mirësive dhe na ruaj nga ndëshkimi Yt i dhembshëm! Pastaj ata thonë: - Zoti ynë! Atë që Ti e fut në Zjarr, e ke mbuluar me turp. Për keqbërësit nuk ka asnjë ndihmëtar. - Atë e ke poshtëruar përpara të gjithë krijesave, që do t’i tubosh Ditën e Gjykimit. Zullumqarët nuk kanë ndihmës atë ditë. Ata nuk mund të gjejnë mbrojtës, që t’i strehojë dhe mbrojë prej Teje dhe ndëshkimit Tënd, o Zot! Ata ata nuk mund t’i shpëtojnë dhe nuk mund t’i fshihen ndëshkimit Tënd! - Zoti ynë, ne dëgjuam një thirrës që ftonte për besim (e që thoshte): “Besoni në Zotin!” e ne besuam. - Ne dëgjuam një thirrës, që na ftonte të besonim, dhe ai ishte Profeti, i cili thoshte: “Besoni Zotin tuaj!” Dhe ne të besuam, o Zoti ynë! Kështu, ne iu përgjigjëm Profetit dhe pasuam rrugën dhe Sheriatin, që ai e solli prej Teje. - Zoti ynë, na i fal gjynahet tona, nai mbulo të metat, - Për hir të imanit tonë dhe meqë iu përgjigjëm thirrjes për të pasuar Profetin Tënd, na i fal gjynahet dhe na i mbulo ato, o Zoti ynë! Na i mbulo dhe na i fal të këqijat që kemi bërë në raportin tonë me Ty! - ndërsa pas vdekjes na bashko me të mirët! - Na bashko me ata që ishin punëmirë (es-sâlihin). - Zoti ynë! Na e dhuro atë që na e ke premtuar nëpërmjet të dërguarve të Tu - Përmes gjuhës së profetëve dhe shpalljeve, që sollën nga Zoti. - dhe mos na turpëro Ditën e Kijametit! Vërtet Ti nuk e shkel premtimin.” - Mos na poshtëro, o Zot, përpara të gjitha krijesave në Ditën e Gjykimit, ditë për të cilën ke premtuar se do të ndodhë, dhe kjo nuk ka dyshim. Na jep, o Zot, atë që na ke premtuar, sepse Ti nuk e thyen premtimin, që ke dhënë nëpërmjet profetëve të Tu! Qëndrimi para Teje do të ndodhë, dhe kjo nuk asnjë ka dyshim! Është përcjellë saktësisht fakti se Profeti ﷺ i lexonte këto ajete kur ngrihej për të falur namaz nate. Buhariu sjell këtë rrëfim nga Ibn Abasi (r.a): 619 . “Isha një ditë tek halla ime, Mejmunete. Atje, Profeti ﷺ ,pasi bisedoi me familjen e tij për njëfarë kohe, u shtri për të fjetur gjumë. Kur erdhi një e treta e fundit e natës, ai u ngrit, qëndroi ulur dhe duke vështruar drejt qiellit, tha: “Në krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe në ndryshimin e natës e të ditës, ka argumente të qarta për ata që kanë mend.” Pastaj u ngrit, mori abdes dhe përdori misvakun, pastaj fali 11 rekatë. Pastaj, Bilali thirri ezanin dhe ai fali edhe dy rekatë të tjerë. Më pas, ai doli dhe fali me njerëzit namazin e sabahut.” Kështu e ka sjellë Muslimi, ndërsa Ebu Daudi e sjell me versione të tjera përmes rrugës së Marhames. Ibn Merdevejhi përcjell nga Atau, i cili ka thënë: 620 . “Një ditë, së bashku me Ibn Umerin dhe Ubejd Ibn Umejrin, shkuam tek Aishja , - Allahu qoftë i kënaqur prej saj! -. Mes nesh dhe asaj ishte një perde. Ajo tha: “O Ubejd, përse nuk vjen më shpesh vizitë tek ne?” Ubejdi tha: "Si thonë fjalët e atij poeti: ‘Vizito më rrallë, që të kesh më shumë dashuri dhe që dashuria të jetë më e madhe.’ Ibn Umeri tha: “Na trego për gjënë më të çuditshme që ke parë nga Profeti i Allahut!” Atëherë, Aishja qau dhe tha: “E gjithë jeta e tij ishte e çuditshme. Erdhi njëherë vonë gjatë natës sime [radha ime], e m’u afrua aq sa lëkura e tij preku lëkurën time. Pastaj më tha: “Më lejo, të lutem, që të ngrihem dhe të adhuroj Zotin tim Krenar dhe të Lartësuar!” Unë i thashë: Për Zotin! Unë vërtet dëshiroj që të jem pranë teje, por dëshiroj, gjithashtu, edhe që ti ta adhurosh Zotin tënd!” Ai u shkoi tek ena me ujë dhe mori abdes, pa e tepruar me harxhimin e ujit, pastaj u ngrit dhe nisi të falej. Lotoi aq shumë gjatë namazit, saqë iu njom edhe mjekra, ndërsa kur ra në sexhde, lagu edhe tokën. Pastaj u shtri në krah, dhe sërish qante, derisa erdhi Bilali, që të thërriste ezanin për namazin e sabahut. Thotë Aishja: “O i Dërguari i Allahut, - tha Bilali -! Përse qan ti, kur dihet që Allahu të ka falur gjynahet e shkuara dhe ato të mëvonshmet?!” Profeti i Allahut i tha: “I gjori ti, o Bilal! E si të mos qaj, kur Allahu më zbriti sot këto ajete: “Në krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe në ndryshimin e natës e të ditës, ka argumente të qarta për ata që kanë mend. ...”” Pastaj tha: “Mjerë për atë që i lexon ato dhe nuk mediton rreth tyre!” Hasen Ibn Abdulazizi përcjell nga El Euzai se atë e kanë pyetur njëherë: “Cili është kutpimi, kur themi se duhet të meditojmë në këto ajete?” Ai u përgjigj: “Domethënë, ti lexosh ato me kujdes, që të mund t’i kuptosh qartë dhe meditosh rreth tyre. Ky është meditimi.”

Mus'haf Hape →