Kërko: sikur deri te ishte ngre

Sebe 34:12–34:14 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… Sulejmani pa e bërë dysh fjalën e tij. Ata ngrinin ndërtesa gjigande, shumë të bukura e të forta. Ata bënin skulptura me pamje kafshësh dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Sulejmanit Ne ia nënshtruam erën, me të cilën udhëtimin e një muaji (me mjetet e zakonshme) e bënte për një paradite dhe kthimin nga ai, brenda një pasditeje. Pasi përmendi mirësitë dhe veçoritë që i dhuroi Daudit, Allahu i Lartësuar vijoi që të përmendë mirësitë që i dhuroi birit të Daudit, Sulejmanit (a.s). Allahu i Madhëruar nënshtroi erën, që të ishte nën urdhrat e Sulejmanit: ajo frynte andej nga e urdhëronte Sulejmani (a.s) dhe mbarte Sulejmanin me ushtrinë e tij nga të dëshironte ai. Ata lëviznin shumë shpejt, aq sa distanca që zakonisht bëheshin për muaj të tërë, ai i bënte brenda ditës. Zoti thotë: "Ne bëmë që t'i nënshtrohej era, me të cilën udhëtimin e një muaji (me mjetet e zakonshme) e bënte për një paradite ...". Gjithashtu: "... dhe kthimin brenda një pasditeje." Edhe kthimi pasdite ishte i njëjtë. - Ne bëmë që të rridhte për të një burim bakri (i shkrirë). Dhe ia nënshtruam xhindet që, me urdhrin e Zotit, të punonin sipas dëshirës së tij. Dhe kush largohej prej tyre nga urdhri Ynë, Ne e bënim të shijonte Dënimin e zjarrit përvëlues. - Allahu i Madhëruar i mundësoi të gjente burimet e mineralit të bakrit dhe që prej tij të bënin enë dhe mjete të tjera. Allahu i Madhëruar i nënshtroi atij shejtanët dhe xhindët, të cilët nuk e bënin dysh fjalën e tij. Madje, “...kush largohej prej tyre nga urdhri Ynë, Ne e bënim të shijonte Dënimin e zjarrit përvëlues." - Ata (xhindet) bënin për të gjithçka që ai dëshironte: Tempuj, skulptura, legena të gjera si rezervuare dhe kazanë (gatimi) të mëdhenj e të palëvizshëm. - Ata punonin gjithçka që urdhëronte dhe dëshironte Sulejmani pa e bërë dysh fjalën e tij. Ata ngrinin ndërtesa gjigande, shumë të bukura e të forta. Ata bënin skulptura me pamje kafshësh dhe sendesh të pashembullta, në aspektin e hijeshisë dhe perfeksionit artistik. Gjithashtu, bënin enë të mëdha, që ngjanin si rezervuare, sepse duheshin për të gatuar ushqim. Ata kishin kazanë të mëdhenj, që nuk mund të lëviznin nga vendi. Pasi përmendi mirësitë e Tij mbi ta, Allahu i Madhëruar i urdhëroi që të ishin mirënjohës për to: - Tregohuni mirënjohës o familje e Daudit! - Këtu bëjnë pjesë Daudi, fëmijët dhe familja e tij, sepse këto ishin mirësi për të gjithë. Shumë nga këto mirësi i gëzonin të gjithë të tjerët. Bëni vepra të mira, si falënderim dhe mirënjohje për atë që Zoti ju ka dhënë. - Por, pak nga robërit e Mi janë mirënjohës. - Shumica nuk i janë mirënjohës Allahut për mirësitë që u ka dhuruar dhe për të këqijat nga të cilat i ka ruajtur dhe shpëtuar. Mirënjohja është ndjenja e zemrës për mirësitë që Allahu të ka dhuruar duke treguar varfërinë dhe nevojën e madhe që ke për Allahun, si dhe shfrytëzimi i këtyre mirësive në bindje ndaj Allahut. Mirënjohje është, gjithashtu, që të mos i shfrytëzosh mirësitë e Zotit në vepra të këqija dhe në mosbindje ndaj Tij. - Kur Ne vendosëm që ai të vdiste, askush nuk i njoftoi ata (xhindet) për vdekjen e tij, përveç një krimbi të vogël që brejti shkopin e tij. - Shejtanët vazhdonin të punonin për Sulejmanin dhe të përmbushnin çdo urdhër të tij. Ndërkohë, shejtanët i kishin mashtruar njerëzit dhe u kishin thënë se ata e dinin të fshehtën, se dinin të shihnin të ardhmen dhe çdo gjë që ndodh. Por Allahu i Madhëruar deshi që t'ua zbulonte njerëzve gënjeshtrën e shejtanëve në këtë pretendim. Kështu, shejtanët vazhduan të punonin për Sulejmanin kur Allahu vendosi që ta merrte Profetin e Tij. Sulejmani ndërroi jetë dhe qëndronte mbështetur në shkopin e tij. Sa herë kalonin pranë tij dhe e shikonin të mbështetur në shkopin e tij, shejtanët mendonin se ishte ende gjallë dhe e kishin frikë. Ata vazhduan të punonin për një vit rresht, sikurse është thënë. Kështu vazhduan, ndërsa krimbi hante ngadalë shkopin e Sulejmanit. Kur shkopi u thye, Sulejmani u rrëzua. Atëherë shejtanët u përhapën dhe u larguan nga shërbimi i Sulejmanit. Vetëm kështu e kuptuan njerëzit se shejtanët nuk e dinin të fshehtën. - Kështu, vetëm kur ai u rrëzua, e panë xhindet qartë se sikur ata (xhindet) të dinin të fshehtën, nuk do të kishin vazhduar të qëndronin nën mundimin e rëndë. - Ata kurrë nuk do të vazhdonin ta bënin atë punë të vështirë. Nëse do të dinin të fshehtën, atëherë do të dinin edhe për vdekjen e Sulejmanit, që ishin duke e pritur me padurim, që të shpëtonin nga nënshtrimi e vuajtja.

Mus'haf Hape →
Tevbe 9:116–9:127 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… do të duhej ta dinin se çdo vështirësi, çdo hap i kaluar në atë rrugë të Zotit do të ngriste autoritetin e myslimanëve, do të brengoste shpirtrat e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i fali Pejgamberit atë që patë lejuar disa hipokritë të mos shkonin në Tebuk. Ua fali edhe besimtarëve që u vonuan ose nuk vajtën e pastaj u penduan. Ua fali edhe atyre të treve, puna e të cilëve zgjati aq shumë sa që dëshiruan të hynin në dhë për së gjalli, pse pasi që urdhëroi Pejgamberi bojkotimin e tyre, nuk ua përcillte kush as përshëndetjet, nuk fliste askush me ta, edhe gratë e fëmijët e tyre u izoluan nga ata. Ata ishin: Kabi, Helali dhe Mirare. Rrugëtimi për në Tebuk ka qenë shumë vështirë, mirëpo, përderisa ato vështirësi i përballoi vetë Pejgamberi, do të duhej që myslimanët të mos ngelnin prapa tij, madje do të duhej ta dinin se çdo vështirësi, çdo hap i kaluar në atë rrugë të Zotit do të ngriste autoritetin e myslimanëve, do të brengoste shpirtrat e kundërshtarëve, dhe në fund, do të shpërblehej nga i madhi Zot me shpërblimin më të mirë, Ashtu siç është e nevojshme lufta kundër armikut ashtu është i nevojshëm edhe angazhimi për të mësuar dhe fituar njohuri të plota në çështjen e fesë. Prandaj, kujdesi ndaj atyre që janë përcaktuar për përgatitje profesionale, duhet të jetë gjithnjë prezent ndër myslimanët. Munafikët ia kishin frikë gjithnjë shpalljeve të ajeteve a kaptinave të Kur'anit, ngase ato zbulonin tradhtinë e tyre të fshehtë, andaj me qëllime tendencioze u bënin pyetje myslimanëve për shtimin e besimit të tyre me vazhdimin e zbritjeve. Ndonjëherë, përvidheshin dhe iknin që të mos dëgjonin rrëfimet e Kur'anit për marrëzitë e tyre.

Mus'haf Hape →
Kaf 50:22–50:35 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

Pasi t'i fryhet surit, të ringjallen dhe të ngriten, të paraqiten për llogari, meleku përcjellës thotë: "O Zot, shënimet për …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Pasi t'i fryhet surit, të ringjallen dhe të ngriten, të paraqiten për llogari, meleku përcjellës thotë: "O Zot, shënimet për veprat e tij me të cilat më obligove t'i ruaj, qe, janë gati. Atëherë Zoti i urdhëron ata dy mel- ekë që njëri e përcillte e tjetri dëshmonte, ta hedhin në xhehenem secilin jobesimtar kryefortë që ka penguar shumë nga punët e mira, që ka qenë i shfrenuar dhe ka dyshuar në Zotin duke i shoqëruar edhe ndonjë zot tjetër. Kur zullumqari përpiqet të arsyetohet se dreqi e ka mashtruar, dreqi që ka qenë shok i tij i thotë Zotit: 'Unë nuk e kam humbur me dhunë, ai vetë me dëshirën e vet ka qenë i humbur. Zoti u thotë: Tash mos u grindni para Meje, sepse Unë në dynja u kam pas tërhequr vërejtjen për këtë rrezik, Unë nuk i bëj padrejtë askujt, por fjala Ime nuk thyhet. Kur pyetet xhehenemi se a ka ende vend, ai përgjijet se është mbushur përplot. Besimtarëve të mirë e të ruajtur, xhenneti u afrohet e shohin dhe u thuhet: Këto të mira janë nga ato që u janë premtuar, tash hyni se jeni të shpëtuar prej zjarrit, keni përshëndetje prej Allahut, prej melekëve, jepni selam njëri-tjetrit në shenjë gëzimi, se këtu jeni përgjithmonë, këtu keni ç'të dëshironi, e pos këtyre të mirave, keni edhe më shumë, e ajo më shumë është se do të shihni Zotin xh. sh.

Mus'haf Hape →
Dharijat 51:1–51:23 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

Zoti xh. sh. betohet në erërat që sipas urdhërit të Tij fryejnë dhe ngrisin pluhur dhe tubojnë retë, të cilat bartin një peshë të rëndë uji të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Zoti xh. sh. betohet në erërat që sipas urdhërit të Tij fryejnë dhe ngrisin pluhur dhe tubojnë retë, të cilat bartin një peshë të rëndë uji të shiut dhe me ndihmën e të cilave lundrojnë anijet. Betohet në engjëjt që përcaktojnë çështjet e shiut, të furnizimit etj. Secili melek është i caktuar për një çështje: Xhibrili është për shpallje te pejgamberët, Mikaili për furnizim me shira, Israfili kujdestar që i fryen Surit, Azraili që i merr shpirtrat. Të gjitha këto dokumentojnë për fuqinë e Zotit i cili do të tubojë njerëzit në ditën e gjykimit. Qielli plot rrugë ka për qëllim të tregojë qarkullimin e yjeve nëpër rrugët e veta, ose qielli i shtatë me yje të përqëndrueshëm, ose bukuria dhe përsosja e saj në krijim. Fjalët e idhujtarëve rreth Muhammedit ishin kontradiktore, sepse disa i thonin poet, disa magjistar e disa të tjerë e pandehnin të çmendur, e të gjithë janë të shkatërruar ngase trillonin gënjeshtra. Ata ishin shumë të humbur, e në shenjë talljeje pyetnin kur është dita e gjykimit, e atë ditë ata janë në zjarr. Për xhennctlinjtë përmenden tri virtyte të tyre: natën faleshin e pak flinin, në kohën e syfyrit lutnin Zotin t'u falë mëkatet dhe nga vullneti dhe bujaria e vet, u jepnin të varfërve e nevojtarëve ndihmë. Prej qiellit vijnë elementet e furnizimit për jetë siç është shiu, e edhe thevabi dhe adhabi, premtimi dhe kërcënimi.

Mus'haf Hape →
Dharijat 51:38–51:59 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… të tij. Popullin e Nuhut e ndëshkoi me përmbytje në det, të Hudit me një erë të stuhishme, të Salihut me një krismë të hatashme. Allahu që me fuqinë e Tij të fortë ngriti …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Rrëfimet për pejgamberët dhe për popujt e tyre të padëgjueshëm, kanë për qëllim të joshin zemrën e Muhammedit ndaj sjelleve të këqija të popullit të tij. Popullin e Nuhut e ndëshkoi me përmbytje në det, të Hudit me një erë të stuhishme, të Salihut me një krismë të hatashme. Allahu që me fuqinë e Tij të fortë ngriti qiellin, shtroi tokën për të jetuar në te, krijoi çdo send të dy gjinive, është i vetmi krijues, andaj duhet ikur prej besimeve të kota dhe duhet mbështetur vetëm në Allahun një. Edhe popujt e parë i përgënjeshtruan pejgamberët porsi t'ia kishin lënë njëri-tjetrit porosi, por jo, ata ishin popull i rrebeluar. Ti, i thuhet Muhammedit, nuk je fajtor, ti këshillo pandërprerë besimtarët, se këshilla jote ka efekt. Zoti nuk krijoi xhinë e njerëz për tjetër por vetëm që ta adhurojnë, ta respektojnë, ta njohin se është Një, e nuk ka kurrfarë nevoje prej tyre, ata janë të nevojshëm për Të. Me ndihmën e Zotit, përfundoi përkthimi dhe komentimi i sures Edh-Dharijati. Lavdëruar qoftë Allahu i madhëruar!

Mus'haf Hape →
Shems 91:1–91:15 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

Betimi në diellin ka rëndësi të madhe, sepse kur ai largohet, bota mbetet si e vdekur, e kur lind dhe jep dritën, kthehet jeta dhe, në kohën kur ai pak ngritet …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Betimi në diellin ka rëndësi të madhe, sepse kur ai largohet, bota mbetet si e vdekur, e kur lind dhe jep dritën, kthehet jeta dhe, në kohën kur ai pak ngritet e i thuhet "duha'', njerëzit ia fillojnë punës. E kjo koha e duhasë i përngjanë ditës së kijametit, ngase banorët e xhennetit në atë kohë do të zënë vend aty. Në gjysmën e parë të ndërrimit të saj, edhe hëna e vazhdon dritën pas diellit. KR Përderisa dielli është një prej gjësendeve më të mëdha që perceptohet me anën e shqisave, Zoti i përmend katër gjendjet e tij: pastaj përmend madhërinë e vet të lartë me tri cilësi, ashtu që mendjes së njeriut t'i mundësojë të ngrihet gradualisht prej sendeve shqisore në madhërinë e Tij, e të kuptojë për fuqinë e pakufishme të Tij. Njeriun e pajisi me atë aftësi që të mund të dallojë se çka është mirë e çka keq, çka është urtësi e respekt dhe çka është arrogancë e kundërshtim. Ai që e ruan veten, ai gjen shpëtimin, ai që nuk e ruan, gjen shkatërrimin. Në çdo popull ka pasur të këqij, si Kadar bin Salefi, më i keqi i popullit Themud, popullit të Salihut. E pse të tjerët nuk e penguan kur ai e bëri krimin, Zoti i shkatërroi. Kështu bën me çdo popull që pajtohet me të keqen. Falënderoj Allahun e madhëruar!

Mus'haf Hape →
Kaf 50:1 Hyrjet e sureve të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… në çastin e ngritjes prej varrezave, në çastin e përgjegjësisë. Përfundon me thirrjen e Israfilit për ringjallje dhe daljen e njerëzve prej …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

E zbritur në Meke, pas sures El Murselat, ajete: 45 Kjo sure e zbritur në Meke trajton çështjen themelore të besimit, por theksin e vë në çështjet e ringjalljes dhe të tubimit para Zotit në ditën e gjykimit, prandaj, duke sjellë argumente të forta për fuqinë e Zotit, për momentet nëpër të cilat do të kalojë njeriu, është një kaptinë që trishton zemrën dhe shqisat e njeriut, ndonëse ngjall edhe shpresë të madhe për të dëgjueshmit. Kjo kaptinë fillon me çështjen themelore të cilën e mohonin jobesimtarët Kurejsh, të cilat habiteshin nga Kur'ani kur thoshte: njerëzit do të ringjallen dhe do të jetojnë në një jetë tjetër, andaj për t'u tërhequr vërejtjen për bindjen e tyre të gabuar, sillen disa fakte për fuqinë e pakufishme të Zotit, të cilat manifestohen në krijimin e qiejve, të tokës, të shiut, të bimëve, pemëve etj. Si vërejtje kundër kufarëve kurejshitë përmenden shkatërrimet e popujve të mëparshëm. Përshkruhet gjendja në çastin e vdekjes, në çastin e ngritjes prej varrezave, në çastin e përgjegjësisë. Përfundon me thirrjen e Israfilit për ringjallje dhe daljen e njerëzve prej varrezave si të ishin karcej të shpërndarë dhe për tubimin e tyre për të dhënë llogari. Quhet: "Sureti Kaf", ngase fillon me këtë shkronjë.

Mus'haf Hape →
Dharijat 51:1 Hyrjet e sureve të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… Suretu Edh Dharijati" - Erërat që ngrisin pluhur ngase në fillim të sures Zoti betohet për rëndësinë e tyre.

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

E zbritur në Meke, pas sures Ahkaf, ajete: 60 Kjo sure synon përforcimin e shtyllave të besimit, orientimin e shikimeve të njerëzve kah fuqia e pakufishme e Zotit, ndërtimin e një besimi të rrënjosur në baza të shëndosha. Kaptina fillon me betimin e Zotit për disa krijesa që sipas urdhërit të Tij zbatojnë detyra të rëndësishme siç janë erërat, retë e shiut, anijet lundruese, engjëjt e caktuar me detyra të veçanta, të gjitha këto si përforcim të bindjes së njerëzve, që ringjallja dhe tubimi para Zotit është çështje që do të ndodhë patjetër. Përmend jobesimtarët e Mekës, të cilët nuk e besuan as Kur'anin, as botën tjetër dhe e përshkruan gjendjen e tyre si do të jetë në xhehenem. Mandej, përmend edhe gjendjen e besimtarëve dhe të mirat e kënaqësitë të tyre që do t'u dhurojë Zoti në botën tjetër. U bëhet një rrëfim i shkurtër disa ngjarjeve të pejgamberëve dhe popujve të tyre që ekzistonin në lashtësi. Përfundon duke sqaruar qëllimin definitiv të krijmiit të njerëzve dhe të xhinëve, e që është njohja e drejtë Zotin, adhurimi, sinqeriteti ndaj Tij me të gjitha mundësitë materiale e shpirtërore. Quhet: "Suretu Edh Dharijati" - Erërat që ngrisin pluhur ngase në fillim të sures Zoti betohet për rëndësinë e tyre.

Mus'haf Hape →
Saf 61:1 Hyrjet e sureve të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… të luftës për hirë të forcimit të fesë që e shpalli Ai dhe të lartësimit të fjalës së Tij. Lavdëron besimtarët e rreshtuar si mur graniti për hirë të ngritjes …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

E zbritur në Medine, pas sures Et Tegabunu, ajete: 14 Përveç çështjeve të sheriatit islam, kjo sure shtron çështjen e luftës kundër armiqve të Zotit, të luftës për hirë të forcimit të fesë që e shpalli Ai dhe të lartësimit të fjalës së Tij. Lavdëron besimtarët e rreshtuar si mur graniti për hirë të ngritjes së simbolit të së vërtetës së shpallur nga i madhëruari. I bën një vështrim qëndrimit kokëfortë të jehudive kundër mësimeve të Musait dhe të Isait a.s. Vërteton se është ligj i Zotit ta ndihmojë të vërtetën dhe vë në tallje atë që përpiqet t'i kundërshtojë, e si shembull sjell atë qyqarin që me frymën e gojës së vet mundohet ta shuajë dritën e diellit. Në fund i thërret besimtarët që ta ndihmojnë rrugën e fesë që e caktoi Zoti, ashtu si e ndihmuan edhe havarijjunët Isain. Quhet: "Suretus Saffi"' - kaptina e rreshtave, ngase flet për rreshtat e fortë të besimtarëve në luftë kundër armikut.

Mus'haf Hape →
Sad 38:45–38:47 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… tjetër. Kjo do t'i shtynte që kohën më të çmuar dhe energjitë më të mira t'i kalonin veçse në punë të mira, që do të ngrinin gradën e tyre tek …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Kujto robtë tanë, - Ibrahimin, Is’hakun dhe Jakubin! Ata ishin të fortë dhe të ditur. - Kujto me lëvdata adhuruesit e sinqertë e të përkushtuar ndaj Nesh, Ibrahimin, të dashurin e Allahut, Is'hakun birin e Ibrahimit, dhe Jakubin, nipin e tij. Këta Allahu i quajti "uli ejdin" - të zellshëm e plot gjallëri në adhurimet që bënin. Ata ishin edhe të ditur e të urtë në fenë e Allahut. - Ne i dalluam ata me një virtyt të veçantë - të kujtonin gjithmonë botën tjetër. - Ne i dalluam dhe pajisëm ata me një cilësi jashtëzakonisht të rëndësishme: të kujtonin gjithmonë botën tjetër. Ne i bëmë që të kenë gjithmonë të gjallë besimin në jetën tjetër. Kjo do t'i shtynte që kohën më të çmuar dhe energjitë më të mira t'i kalonin veçse në punë të mira, që do të ngrinin gradën e tyre tek Zoti dhe do të sillnin shpëtim e shpërblim të madh në jetën tjetër. Mbikëqyrja e Zotit i shoqëronte vazhdimisht. Ai i bëri ata më të përmendurit dhe më të lavdëruarit ndër njerëz. Çdokush do të ndriçohet me historinë e tyre, duke nxjerrë mësime të shumta. Ata do të kujtohen ndër njerëz me lëvdatat më të larta. E si të ndodhë ndryshe, kur ata: - Nuk ka dyshim se ata ishin për Ne të zgjedhurit më të mirë. - Allahu i zgjodhi dhe veçoi ata mes krijesave më të mira. Ata kishin cilësitë më të larta dhe veprat më të mira e më të dobishme.

Mus'haf Hape →
Gafir 40:56 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… atë. Ata synojnë veç të ngrejnë lart veten dhe qëndrimet e tyre. Por ky qëllim nuk ka për t’u realizuar kurrë nga ata. Ky ajet është një deklaratë e qartë se …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ata që kundërshtojnë Shpalljen e Allahut pa pasur argument, kanë në zemrat e tyre veçse mendjemadhësi, me të cilën nuk do t’ia arrijnë kurrë qëllimit.” - Allahu i Lartësuar na tregon se çdokush që kundërshton të vërtetën në mënyrë të padrejtë, thjesht për ta refuzuar atë, pa fakte dhe pa qenë i qartë në atë që mbron, pa dyshim që e bën nga arroganca, që ka zënë vend brenda shpirtit. Të tillët janë kryeneçë, nuk e pranojnë të vërtetën dhe i urrejnë ata që e sjellin atë. Ata synojnë veç të ngrejnë lart veten dhe qëndrimet e tyre. Por ky qëllim nuk ka për t’u realizuar kurrë nga ata. Ky ajet është një deklaratë e qartë se çdokush që polemizon në mbrojtje të së kotës do të jetë i mposhtur dhe i mundur. Çdokush që tregohet kryeneç e mendjemadh ndaj së vërtetës, në fund do të poshtërohet. - “Kërko mbrojtje tek Allahu, sepse Ai dëgjon dhe shikon gjithçka.” - Këtu nuk përcaktohet se nga çfarë e keqe të kërkojmë mbrojtje tek Allahu. Kjo do të thotë që duhet të kërkojmë mbrojtje tek Ai për çdo lloj të keqeje. Mbrojtja të kërkohet nga ligësia që vjen nga kryeneçët, të cilët tregojnë mendjemadhësi ndaj të vërtetës, si edhe nga vetë mendjemadhësia. Kërko mbrojtje tek Allahu i Madhëruar që të jesh i ruajtur edhe nga ligësia e shejtanëve njerëz dhe xhindë. Pra, kërko mbrojtje tek Allahu për të gjitha llojet e ligësive. Allahu është El Semiu – Gjithëdëgjuesi, që dëgjon të gjithë zërat, me gjithë larmishmërinë e tyre. Ai është El Basir – Gjithëshikues, që shikon në imtësi gjithçka në çdo vend, kohë e gjendje qofshin krijesat e Tij.

Mus'haf Hape →
Maide 5:90–5:93 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… të mira për atë që kanë ngrënë (në të shkuarën)...”. Atëherë, Profeti tha: “Nëse atyre do t’u bëhej haram, edhe ata do ta linin siç e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- O ju që keni besuar! Pijet dehëse, bixhozi, idhujt dhe hedhja e shigjetës (për fall) janë vepra të ndyra nga Shejtani. - Allahu i Madhëruar i ndalon robërit e Tij besimtarë që t’u afrohen të tilla harameve, si pijet dehëse dhe bixhozi. Ali Ibn Ebu Talibi ka thënë që loja e shahut është formë bixhozi. Ibn Ebu Hatimi e pëcjell këtë thënie nga i ati, kurse ai nga Aliu. Nga Rashid Ibn Sadi dhe Damrate Ibn Hubejbi ka ardhur një thënie e ngjashme: “... madje edhe loja me zare, loja me arra dhe me vezë, që luajnë fëmijët 272, janë të tilla”. Musa Ibn Ukbe përcjell nga Nafi, e ky nga Ibn Omeri, që fjala “ mejsir”, e cila përmendet në ajet, do të thotë “bixhoz”. Dahaku përcjell nga Ibn Abasi të njëjtën gjë, duke shtuar: “Ata luanin kumar në kohën e injorancës, derisa erdhi Islami dhe Allahu i ndaloi nga këto vese të ulëta e të shëmtuara.” Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Ebu Musa el Eshariu, se Profeti ka thënë: 1047. “Largojuni këtyre zareve të shenjuara, që fusin urrejtjen e armiqësinë, sepse ata janë forma të bixhozit!” Ky është një hadith garib. Me sa kuptohet, flitet për lojën e tavllës, për të cilën ka ardhur hadithi në Sahih-un e Muslimit. Kështu, Burejdete Ibn Husajb el Eslemi tregon se Profeti i Allahut ka thënë: 1048. “Ai që luan tavëll është njëlloj si të ketë ngjyer duart në mishin dhe gjakun e derrit.” Në Muetta-n e imam Malikut është hadithi nga Ebu Musa el Eshariu, që Profeti i Allahut ka thënë: 1049. “Ai që luan tavëll ka kundërshtuar Allahun dhe Profetin e Tij!” Umam Ahmed Abdurahmani rrëfen se e ka dëgjuar të atin të tregojë që e ka dëgjuar Profetin e Allahut të thotë: 1050. “Ai që luan tavëll është si ai që ka marrë abdes me qelbin dhe gjakun e derrit, dhe pastaj ngrihet për të falur namazin.” Për sa i përket lojës së shahut (shatranxh), Abdullah Ibn Omeri ka thënë se ajo është më e keqe se loja me tavëll (nerd). Më lart cituam Aliun që ka thënë se shahu është formë bixhozi. Si haram e kanë gjykuar tre imamë të medhhebeve, Ebu Hanife, Maliku dhe Ahmedi, ndërsa imam Shafiiu e ka gjykuar si të papëlqyeshëm (por jo haram). Për fjalën “ el ensab” - që është përkthyer “idhujt” - Ibn Abasi dhe një grup tabiinësh kanë thënë: “Kështu quheshin disa gurë, ku idhujtarët thernin kurbanet e tyre. Ndërsa “el ezlam” ishin disa shigjeta, që i përdornin për të hedhur fall.” Kështu e citon Ibn Ebu Hatimi. Allahu i Madhëruar i përshkruan pijet dehëse, kumarin dhe fallin si: “...vepra të ndyra nga Shejtani.” Ato janë vepra që shkaktojnë zemërimin e Zotit dhe të nxitura nga shejtani i mallkuar. Kështu e ka shpjeguar Ibn Abasi. Prandaj Allahu i Madhëruar thotë: - “Largohuni prej tyre, që të jeni të shpëtuar!” - Largohuni nga këto punë të ndyra, të nxitura nga shejtani i mallkuar. Pastaj thotë: “... që të jeni të shpëtuar”. Ky është inkurajim për të bërë vepra të mira e për t'u larguar nga haramet. Kjo sjell shumë të mira për njeriun. Në vijim, Allahu i Madhëruar thotë: - Nëpërmjet pijeve dehëse dhe bixhozit, Shejtani dëshiron veçse të hedhë armiqësi mes jush, t’ju pengojë nga përmendja e Zotit dhe t’ju largojë nga namazi. Atëherë, a nuk po hiqni dorë? - Ky është një kërcënim e paralajmërim për t’u larguar nga haramet, sepse ato janë shumë të dëmshme dhe sjellin fatkeqësi e ndëshkim. Disa hadithe në lidhje me ndalimin e pijeve dehëse Imam Ahmedi sjel l këtë hadith nga Ebu Hurejra: 1051. “Pijet dehëse janë ndaluar tri herë. Kur Profeti mbërriti në Medinë, njerëzit i konsumonin pijet dehëse dhe bixhozin. Ata e pyetën Profetin për këto vepra, prandaj Allahu i Lartësuar zbriti ajetin: “Të pyesin ty për verën dhe bixhozin. Thuaju: “Ato sjellin të këqija të mëdha, por edhe ndonjë dobi për njerëzit. Por, e keqja e tyre është më e madhe sesa dobia...” [Bekare 219]. Atëherë, njerëzit thanë: “Nuk na u bënë haram. Thjesht, Allahu tha se në to ka gjynah të madh, por edhe dobi për njerëzit”. Kështu, vazhduan të konsumonin pije dehëse, derisa një ditë prej ditësh një muhaxhir u fal si imam, në krye të shokëve të tij, gjatë namazit të akshamit dhe u ngatërrua gjatë leximit të Kur 'anit. Atëherë, Allahu i Lartësuar zbriti një ajet tjetër, ku qorton dhe këshillon që njerëzit të mos i afrohen namazit kur janë të dehur: “O ju që keni besuar, mos iu afroni namazit duke qenë të dehur, derisa të dini se ç’flisni....” [Nisa 43]. Por njerëzit përsëri vazhduan që të pinin pije dehëse, aq sa ndonjëri vinte sërish në namaz në gjendje të dehur. Atëherë zbriti një ajet tjetër akoma dhe më qortues dhe i prerë për ndalimin, ku Allahu i Lartësuar thotë: “O ju që keni besuar! Pijet dehëse, bixhozi, idhujt dhe hedhja e shigjetës (për fall) janë vepra të ndyra nga Shejtani. Largohuni prej tyre, që të jeni të shpëtuar!” Atëherë, njerëzit thanë: “Hoqëm dorë, o Zoti ynë!” Pastaj ata thanë: “O i Dërguari i Allahut! Shumë njerëz u vranë në rrugën e Allahut ose vdiqën para kësaj kohe, por ata konsumonin pije dehëse dhe përdornin pasuri që e fitonin me bixhoz. Tashmë Allahu i Lartësuar i konsideroi ato si ndyrësi dhe prej punëve të shejtanit. Si është gjendja e tyre?” Si përgjigje, Allahu i Lartësuar zbriti ajetin: “Nuk ka gjynah për ata që kanë besuar dhe kanë bërë punë të mira për atë që kanë ngrënë (në të shkuarën)...”. Atëherë, Profeti tha: “Nëse atyre do t’u bëhej haram, edhe ata do ta linin siç e latë edhe ju!” Ky është një version, të cilin e ka sjellë veçse imam Ahmedi. Në dy Sahih-ët vjen hadithi nga Umer Ibn Hatabi, i cili ka thënë duke mbajtur hytbe në minberin e Profetit ﷺ : 1052. “O njerëz! Është shpallur ndalimi i pijeve dehëse. Ato prodhohen nga 5 gjëra: rrushi, hurmat, mjalti, gruri dhe elbi. El hamr konsiderohet çdo gjë që deh mendjen e njeriut.” Në dy Sahih-ët vjen hadit hi nga Enesi, i cili ka thënë: 1053. “Isha unë ai që shpërndante pije dehëse në shtëpinë e Ebu Talhës, ditën kur pijet dehëse u bënë haram. Pija në atë kohë prodhohej nga busri (të lashtat) dhe hurma. Ne dëgjuam një tellall, që të kumtonte diçka dhe mua më thanë: “Dil dhe shiko!” Atje pashë tellallin, që lajmëronte: “Pijet dehëse janë bërë haram!” Që në atë moment, pijet dehëse u derdhën nëpër rrugët dhe kanalet e Medinës. Ebu Talha më tha: “Dil tani dhe derdhi të gjitha jashtë!” Dhe unë i derdha të gjitha enët me pijet dehëse. Dikush tha: “Filani dhe filani u vranë në rrugën e Zotit, ndërkohë që pinin nga këto pije...” Enesi rrëfen: “Atëherë, Allahu i Lartësuar zbriti ajetin: “Nuk ka gjynah për ata që kanë besuar dhe kanë bërë vepra të mira për atë që kanë ngrënë (në të shkuarën)...” Imam Ahmedi sjell hadithin nga Kajs Ibn Sad Ibn Ubade, se Profeti i Allahut ka thënë: 1054. “Zoti im i Lartësuar dhe plot mirësi i ka bërë haram pijet dehëse, el kuubeh, zaret (lojën me to) dhe el kinin. Kujdes, ruajuni nga el gubejra, sepse ajo është një e treta e pijeve dehëse të të gjithë botës.” El kuubeh është loja e tavllës ose e shahut.273 Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ibn Omeri, se Profeti i Allahut ka thënë: 1055. “Pija dehëse është e mallkuar në dhjetë aspekte: Është mallkuar pija dehëse në vetvete, është mallkuar ai që e konsumon dhe e pi atë, ai që mbush gotën, - pra, ai i cili e shërben, - ai që e shet atë, ai që e blen atë, ai që e shtrydh dhe ai që kërkon t’i shtrydhet ajo, ai që e transporton dhe ai tek i cili transportohet, dhe ai që ha fitimin prej saj.” Abdullah Ibn Uehbi sjell hadithin nga Thabiti, se Ibn Umeri ka rrëfyer: “Isha së bashku me Profetin e Allahut në xhami. Duke qëndruar mbi gjunj, ai tha: 1056. “Nëse ndonjëri ka diçka nga kjo pije dehëse, le të na e sjellë këtu!” Dhe kështu, filluan njerëzit të afroheshin dhe të thoshin: “Unë kam një rauijeh”. Tjetri thoshte: “Unë kam një zik” ose çfarë ene me pije kishte. Atëherë, Profeti tha: “Shkoni dhe hidhini ato në filan vend, pastaj ejani dhe më njoftoni!” Ata vepruan ashtu dhe erdhën dhe njoftuan Profetin . Atëherë, ai u ngrit dhe unë menjëherë pas tij. Unë ecja në të djathtën e tij, dërkohë që ai mbështetej tek unë. Me ne u bashkua dhe Ebu Bekri (r.a). Atëherë Profeti më kaloi mbrapa, dhe pastaj nga e majta e tij, duke vendosur Ebu Bekrin në vendin ku isha unë. Pastaj erdhi Umer Ibn Hatabi (r.a). Atëherë më largoi mua dhe e vendosi atë në të majtën e tij. Vazhdoi të ecte mes atyre të dyve, derisa qëndroi në vendin ku njerëzit kishin derdhur alkoolin. Pastaj iu drejtua njerëzve dhe u tha: “A e dini çfarë është kjo?” - “Po, o i Dërguari i Allahut. Është pije dehëse.” - “Po, të vërtetën e keni thënë.” Pastaj tha: “Allahu i ka mallkuar pijet dehëse, atë që e prodhon dhe atë për të cilin prodhohet, atë që e pi, atë që e shërben, atë që e transporton dhe atë tek i cili transportohet, atë që e blen dhe atë që e shet dhe atë që e ha pasurinë e fituar nëpërmjet saj.” Pastaj kërkoi që t’i sillnin një thikë dhe tha: “Çajini ato enë dhe lëkurë të mbushura me pije!” Pastaj Profeti i mori me dorën e tij, që t’i çante lëkurët e mbushura me pije. Njerëzit thanë: “Këto lëkurë, të cilat ishin të mbushura me pijet, a mund t’i përdorim për gjë tjetër, se mund të jenë të dobishme?” Profeti ﷺ tha: “Po, është e vërtetë, por unë do t’i çaj ato nga zemërimi për hir të Allahut, sepse në to ka diçka që e zemëron Allahun dhe që Ai e ka mallkuar!” Umeri tha: “Më lër ta bëj unë në vendin tënd, o i Dërguari i Allahut!” - “Jo” - tha Profeti ﷺ .Ibn Uehbi dhe disa të tjerë e kanë përmendur këtë histori, duke i shtuar diçka më shumë këtij versioni, që e ka sjellë Bejhakiu. Hafidh Ebu Jala el Meusini sjell hadithin nga Xhab ir Ibn Abdilah, i cili rrëfen: 1057. “Dikush transportonte pije dehëse nga Hajberi për në Medinë. Ai ua shiste atë muslimanëve dhe fitonte goxha pasuri nga kjo tregti. Kur po shkonte në Medinë, gjatë rrugës u takua me një musliman, i cili i tha: “O filan, pijet dehëse tashmë janë bërë haram!” Atëherë, ai e mblodhi pijen që e kishte sjellë për të shitur në Medinë, e vendosi diku në një kodër dhe e mbuloi me disa thasë që kishte sjellë. Pastaj shkoi tek Profeti dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut! Mua më thanë që pijet dehëse tashmë janë bërë haram.” - “Po!” - tha Profeti ﷺ . Atëherë, tregtari tha: “A më lejohet që t’ia kthej atij të cilit ia bleva?” - “Jo, nuk lejohet që t’ia kthesh atij!” - tha Profeti. - “A më lejohet që t’ia bëj dhuratë dikujt, që më ka bërë nder?” - “Jo!” - tha sërish Profeti. Atëherë, ky burrë i tha: “Në të ka pasuri të disa jetimëve, që unë i kam nën kujdesin tim...” Profeti tha: “Kur të na vijë një pasuri nga Bahrejni, që e presim të vijë, eja tek ne, që ta zëvendësojmë pasurinë e jetimëve të tu.” Në atë moment, një burrë tha: “O i Dërguari i Allahut! A mund të përfitojmë nga calikët (prej lëkure), në të cilat kemi mb ajtur pijet alkoolike?” Profeti tha: “Zgjidhjani grykat calikëve!” Ata i zgjidhën dhe pijet u derdhën në përrenjtë e luginës.” Ky është një hadith garib. Imam Ahmedi sjell rrëfimin nga Enes Ibn Maliku, se: 1058. “Ebu Talha e pyeti njëherë Profetin e Allahut për disa jetimë që kishte nën kujdestarinë e tij dhe të cilët kishin trashëgimi një pasuri, që ishin pije alkoolike. Ai i tha: “A ta hedh këtë pije, që është pronë e tyre? A ta kthejmë atë në uthull?” - “Jo!” - tha Profeti ﷺ ”. Kështu e kanë sjellë Muslimi, Ebu Daudi dhe Tirmidhiu. Ebu Daudi sjell hadithin nga Abdullah Ibn Abasi, se Profeti ka thënë: 1059 “Çdo gjë që të deh është haram! Çdo gjë që bllokon mendjen, është haram! Çdokush që pi pije dehëse e ka (cenuar) pakësuar namazin e tij për 40 mëngjese (ditë)! Nëse pendohet, Allahu do t’ia pranojë pendimin. Nëse dehet për herë të katërt, atëherë e meriton që Allahu t’i japë për të pirë prej tinetul habal -it (në xhehenem).” Dikush e pyeti: “Çfarë është tinetul habal, o i Dërguari i Allahut?” Profeti tha: “Është qelbi që rrjedh nga lëkurat e banorëve të Zjarrit. Edhe ai që i jep të pijë një të vogli, që nuk njeh hallallin dhe haramin, e meriton që Allahu t’i japë prej tinetul habal.” Këtë version e ka sjellë vetëm Ebu Daudi. Muslimi sjell hadithin nga Ibn Umeri, se Profeti i Allahut ka thënë: 1060 . “Çdo pije që të deh konsiderohet hamër274 dhe çdo pije dehëse është haram. Ai që pi pije dehëse dhe vdes duke qënë i vazhdueshëm në pirjen e saj dhe nuk është penduar prej saj, nuk ka për ta pirë atë në ahiret!” Në dy Sahih-ët shënohet se Profeti ka thënë: 1061. “Nuk është besimtar i vërtetë imorali ndërkohë që ai bën zina, ashtu siç nuk është besimtar i vërtetë ai që vjedh, ndërkohë që ai është duke e vjedhur. Nuk është besimtar i vërtetë as ai që pi pije dehësë gjatë kohës kur e pi atë.” Eamesh Ibn Abdilah Ibn Mesudi përcjell se Profeti ka thënë: 1062. “Kur zbriti ajeti: “Nuk ka gjynah për ata që kanë besuar dhe kanë bërë punë të mira për atë që kanë ngrënë (në të shkuarën), për sa kohë që ata ruhen, besojnë e bëjnë vepra të mira, e sërish ruhen dhe besojnë, e vazhdimisht ruhen dhe bëjnë vepra të mira. Allahu i do punëmirët.” Profeti tha: “Mua më është thënë se ti je prej tyre.” Abdullahi, i biri i imam Ahmedit, rrëfen: “Unë i lexova tim eti një hadith me sened deri tek Abdullah Ibn Mesudi, se Profeti i Allahut ka thënë: 1063. “Ruajuni nga këto dy zare të stolisur dhe me pika, të cilët nxisin urrejtjen dhe armiqësinë, sepse janë bixhozi i përhapur mes të huajve.”

Mus'haf Hape →
Ibrahim 14:42–14:43 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… - me kokat lart... - Ibn Abasi dhe të tjerë kanë thënë që: “ mukni’ij ru’ûsuhum ”, domethënë, duke i ngritur kokat lart. - me sytë e tyre të hapur e të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Kurrsesi mos mendo se Allahu është i pakujdesshëm ndaj veprimeve të keqbërësve! - Mos e mendo, o Muhamed se, duke i afatizuar zullumqarët, Allahu është i pavëmendshëm dhe nuk i sheh padrejtësitë e tyre. Mos e mendo se Allahu nuk ka për t’i ndëshkuar ata për këto padrejtësi! Allahu i Lartësuar ua llogarit dhe i ruan një për një, të gjitha padrejtësitë e tyre! - Ai vetëm është duke u dhënë afat deri në ditën, kur sytë të shtangen nga tmerri. - Shikimet e tyre do te shtangen nga tmerri i Ditës së Kijametit. Pastaj Allahu i Lartësuar përmend mënyrën se si ata do të ringjallen nga varret e tyre dhe se si ata do të nxitojnë duke vrapuar për të shkuar në vendin e tubimit: - Ata janë duke vrapuar - Domethënë, duke nxituar, siç thotë Allahu i Lartësuar në një ajet tjetër: “Prandaj largohu prej tyre deri në ditën kur Lajmëtari (Israfili) t’i thërrasë drejt tmerrit! Të tmerruara do të jenë shikimet e tyre. Ata do të dalin prej varreve si karkaleca të shpërndarë, Duke shpejtuar drejt Lajmëtarit. Jobesimtarët do të thonë: “Kjo është ditë e vështirë”. [Kamer 6 - 8]. Ose: “ Atë Ditë ata do të shkojnë pas thirrësit e nuk do të mund t'i largohen atij. Të gjitha zërat do të ulen para të Gjithëmëshirshmit dhe nuk do të dëgjohet asgjë përveçse pëshpërimë. Atë ditë nuk bën dobi ndërmjetësimi, përveçse atyre për të cilët e ka lejuar i Gjithëmëshirshmi (të ndërmjetësojnë) dhe fjala e të cilëve është e pranueshme tek Ai. Ai i di gjithçka para tyre dhe ato që vijnë pas, por dija e tyre nuk mund ta përfshijë Atë. Të gjitha fytyrat do t'i përulen të Gjallit, të Përjetshmit të Gjithfuqishëm. Nuk ka dyshim se ka humbur ai që mbart padrejtësinë (në shpinë).” [Ta Ha 108 - 111]. Ose: “ Ditën kur, duke u ngutur, do të dalin prej varreve, sikur të ishin duke nxituar drejt idhujve të tyre. Të përulura do jenë shikimet e tyre. Ata do t’i ketë kapluar poshtërimi. Kjo është dita që u është premtuar. ” [Mea rixh 43]. - me kokat lart... - Ibn Abasi dhe të tjerë kanë thënë që: “ mukni’ij ru’ûsuhum ”, domethënë, duke i ngritur kokat lart. - me sytë e tyre të hapur e të papulitur... - Sytë e tyre ngrijnë të hapur, nga tmerri i madh që i pushton. E lusim Allahun të na mbrojë nga ky tmerr i papërshkrueshëm! - me zemrat e tyre të zbrazëta. - Zemrat e tyre janë bosh. Brenda tyre nuk ka gjë, përveç frikës dhe ankthit të madh për atë që i pret.

Mus'haf Hape →
Hixhr 15:80–15:84 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Atyre iu kërkua që ajo të pinte në burimin e atij vendi një ditë të caktuar, kurse ata të pinin në një ditë tjetër. Por ata ngritën krye dhe e therën devenë. Atëherë, …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Edhe populli i Hixhrit i kundërshtoi të dërguarit. - Këta ishin populli i Themudit, të cilët e mohuan dhe refuzuan të pasonin profetin e dërguar ndër ta, Salihun. Ai që refuzon të besojë një profet të vetëm është njëlloj si të ketë mohuar të gjithë profetët e dërguar nga Zoti. Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar thotë se populli i Hixhrit: “... kundërshtoi të dërguarit”, pra, të gjithë të dërguarit. - Ne u parashtruam argumentet Tona, por ata i kundërshtuan. - Allahu i Lavdëruar na tregon se Ai u mundësoi atyre të shihnin shenja të mjaftueshme për të besuar dhe për të vërtetuar sinqeritetin e Salihut dhe vërtetësinë e mesazhit që ai solli prej Zotit. Kështu, Ai u solli si mrekulli devenë madhështore, që doli nga shkëmbi thjesht dhe vetëm me lutjen e Salihut drejtuar Zotit. Atyre iu kërkua që ajo të pinte në burimin e atij vendi një ditë të caktuar, kurse ata të pinin në një ditë tjetër. Por ata ngritën krye dhe e therën devenë. Atëherë, Salihu u tha atyre: “... Kënaquni në shtëpitë tuaja për tri ditë (para dënimit tuaj)! Ky është një kërcënim i vërtetë e jo gënjeshtër.”. [Hud 65]. Allahu i Lartësuar na tregon, gjithashtu, se: - Ata i gdhendnin shtëpitë në shkëmbinj, për të qenë më të sigurt (nga rreziqet). - I bënin pa pasur asnjë lloj frike e nevojë për t’i bërë ato shtëpi në ato vende, por thjesht për t’u lëvduar e për famë. Kjo dallohej qartë edhe në shtëpitë e tyre, të gdhendura në luginën e El Hixhr, luginë në të cilën kaloi një herë Profeti i Allahut, gjatë rrugës së tij për në Tebuk. Duke kaluar në ato vendbanime të shkreta e të frikshme, Profeti uli kokën, nxitoi ec jen dhe u tha shokëve të vet: 1600. “Nëse hyni në vendbanimet e popujve të ndëshkuar, hyni në to veçse duke qarë. E nëse nuk qani, bëni sikur qani, nga frika se mos ju godet ajo që i goditi ata!” - Në mëngjes, ata i goditi gjëmimi i tmerrshëm e shkatërrues. - Në agimin e ditës së katërt, zbriti dënimi i Zotit. - Atyre nuk u shërbeu aspak puna që kishin bërë. - Tokat e gjera me të mbjella, që i vaditën me ujin nga i cili e privuan devenë, - të cilën ata e therën që të mos i pengonte në lidhje me ujin, - nuk u sollën asnjë dobi, kur zbriti dënimi i Zotit.

Mus'haf Hape →
Safat 37:139–37:148 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… se kishte vdekur. Por më pas ai lëvizi kokën, shtriu këmbët dhe gjymtyrët dhe kuptoi se ishte akoma gjallë. Atëherë u ngrit dhe fali namaz në barkun e peshkut. Mes …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Edhe Junusi qe nga të dërguarit Tanë.” - E kemi përmendur hollësisht historinë e Junusit në suren Enbija. Në dy Sahih-ët vjen hadithi nga Profeti i Allahut , se ai ka thënë: 2252. “Askujt prej njerëzve nuk i takon të thotë: “Unë jam më i mirë se Junus Ibn Metta.” - “Kujto kur ai vrapoi (si një rob i arratisur) drejt anijes. që ishte e mbushur plot e përplot (me udhëtarë)!” - Anija ishte e mbushur plot e përplot me mallra dhe njerëz. - “Dhe hodhi short , por humbi .” - Ata hodhën në short dhe atij i ra shorti për t’u hedhur në det. Arsyeja ishte se anija po lëkundej fort nga dallgët e detit dhe pasagjerët e saj ishin në rrezik mbytjeje. Kështu, ata vendosën që të lehtësonin peshën e anijes, duke hedhur në det një pjesë të ngarkesës. Shorti i ra tri herë Junusit (a.s), Profetit të Allahut. Atëherë, ai u zhvesh dhe u hodh vetë në ujë. Kur ra në det, atë të e gëlltiti peshku, të cil in Allahu i Lartësuar e urdhëroi që të mos ia prekte mishin dhe të mos ia thyente kockat. - “Atë e gëlltiti peshku i madh dhe e meritoi atë dënim. ” - Junusi zuri vend në barkun e peshkut dhe mendoi në fillim se kishte vdekur. Por më pas ai lëvizi kokën, shtriu këmbët dhe gjymtyrët dhe kuptoi se ishte akoma gjallë. Atëherë u ngrit dhe fali namaz në barkun e peshkut. Mes lutjeve që bëri gjatë faljes ishte edhe: “O Zot! Unë po të falem në një vend, gjë që asnjë njeri nuk e ka bërë!” Kanë ardhur mendime të ndryshme në lidhje me kohëzgjatjen e që - ndrimit të tij në barkun e peshkut. Muxha - hidi ka thënë se peshku e gëlltiti paradite dhe e nxori jashtë në mbrëmje. Ka edhe mendime të tjera, por Allahu e di më mirë. - “E sikur të mos kishte qenë prej atyre që e madhërojnë shumë Zotin (me tesbih), ai do të mbetej në barkun e peshkut deri në Ditën e Ringjalljes. ” - Domethënë, sikur të mos ishte prej atyre që falin namaz. Ndërsa të tjerë, duke shpjeguar këtë ajet, kanë thanë se bëhet fjalë pikërisht për lutjen që bëri Junusi, të cilën na e tregon Allahu Krenar dhe i Lartësuar, kur thotë: “ Por në thellësitë e errësirës, ai tha: “Nuk ka Zot tjetër (të denjë për adhurim) përveç Teje. Qofsh i lavdëruar! Unë i bëra vërtet, padrejtësi vetes sime!” Ne iu përgjigjëm atij dhe e shpëtuam nga trishtimi. Kështu i shpëtojmë Ne besimtarët.” [Enbija 87, 88]. Imam Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Jezid Er -Rikashi, se ai e ka dëgjuar Enes Ibn Malikun, - dhe besoj që Enesi ia atribuon këtë hadith Profetit të Allahut, - se: 2253. “Junusi (paqja e Zotit qoftë mbi të!), kur ishte në barkun e peshkut, bëri këtë lutje: “Lâ ilâhe il-lâ Ente! Subĥâ-neke! Inni kuntu minedh-dhâlimin!” (Nuk ka Zot tjetër (të denjë për adhurim) përveç Teje! Qofsh i lavdëruar! Unë i bëra vërtet, padrejtësi vetes sime!). Kjo lutje u ngjit lart dhe vajtonte pranë Arshit të Zotit. Melekët, që dëgjuan tesbihun e tij, thanë: “O Zoti ynë, ne dëgjojmë një zë të dobët, që vjen nga një vend i çuditshëm!” Atëherë, Allahu i Lartësuar tha: “A nuk e njihni këtë?” Ata thanë: “O Zot, kush është ai?”. Allahu Krenar dhe i Lartësuar tha: “Ai është robi dhe adhuruesi im, Junusi.” Melekët thanë: “Junusi, veprat e të cilit ngjiteshin vazhdimisht tek Ti? Atij që i ngjiteshin lart lutjet e përhershme? O Zot, mëshiroje për shkak të atyre punëve të mira, që i bënte në kohë mirësie dhe shpëtoje tani, në këtë moment vështirësie!” Atëherë Zoti tha: “Po.” Dhe urdhëroi peshkun për ta hedhur në një vend të shkretë.” 219 - “Ne e nxorëm atë në një breg të zhveshur e të shkretë, ashtu të sëmurë. ” - E hodhëm në një vend, ku nuk kishte bimësi, ndërkohë që ai ishte i sëmurë, i dobët në trup, ngjashëm me foshnjën në momentin që lind. - “Dhe bëmë që të mbijë pranë tij një bimë kungulli. ” - Ibn Mesudi, Ibn Abasi dhe të tjerë shpjegojnë se ‘ Jaktin’ është kungulli. Disa kanë përmendur disa dobi të kungullit, mes të cilave edhe mbirja dhe rritja e tij e shpejtë, si edhe hija që krijojnë gjethet e tij të mëdha. Po ashtu, pranë tij nuk afrohen mizat dhe insektet e dëmshme. - “Pastaj, Ne e dërguam atë (me detyrë) te njëqind mijë e më shumë (njerëz) ...” - Ibn Xheriri sjell hadithin nga Ubej Ibn Kaabi (Allahu qoftë i kënaqur me të!), që rrëfen se ai e ka pyetur Profetin e Allahut rreth këtij ajeti e pikërisht rreth fjalës “e më shumë” dhe ka thënë: 2254. “Njëzet mijë më shumë.” - “Dhe ata i besuan.” - I gjithë populli ku u dërgua Junusi (paqja e Allahut qoftë mbi të!) e besoi dhe e pasoi atë. - “Ne i lamë të jetonin për një kohë. ” - Domethënë, deri fundin e jetës së tyre. Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar: “Përse nuk pati ndonjë vend, banorët e të cilit të besonin dhe t’u bënte dobi besimi i tyre, përveç popullit të Junusit? Kur ata besuan, Ne ua larguam dënimin poshtërues në jetën e kësaj bote dhe i lejuam të jetojnë deri në një afat të caktuar.” [Junus 98].

Mus'haf Hape →
Enam 6:60–6:62 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… dhe përkujdeset për to, kur ato janë zgjuar dhe kur janë në gjumë. Ai ua ngre shpirtrat, kur ato janë në gjumë dhe qetësohen. Lëvizjet e tyre reduktohen, që …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Është Ai që jua merr shpirtrat natën (në gjumë) dhe që e di mirë atë që keni bërë ditën. Më pas, Ai jua kthen ato, për të vazhduar (jetën) deri në afatin e caktuar. - Ky është një pohim e përforcim i njëshmërisë së Zotit në meritën e adhurimit dhe një argument shumë i fortë kundër idhujtarëve. Ajeti tregon se Allahu i Madhëruar i meriton të plota dashurinë, madhërimin, lartësimin dhe respektin. Allahu i Madhëruar është i vetmi që rregullon çështjet e krijesave dhe përkujdeset për to, kur ato janë zgjuar dhe kur janë në gjumë. Ai ua ngre shpirtrat, kur ato janë në gjumë dhe qetësohen. Lëvizjet e tyre reduktohen, që trupi t’u çlodhet. Pastaj Ai i zgjon nga gjumi, që të punojnë për arritjen e mirësive të dynjasë dhe të fesë. Allahu i Lartësuar di për gjithçka që krijesat e Tij bëjnë. Kështu vazhdon jeta e tyre, nën kujdesin e Allahut të Madhëruar, derisa të plotësojnë afatin e jetës, që Ai ka caktuar për ta. Kur koha e caktuar nga Ai përfundon, ky është çasti i vdekjes së tyre. Më pas, ata i pret afati tjetër, ai i Ditës së Ringjalljes, prandaj i Lartësuari thotë: - Në fund, tek Ai do të ktheheni, dhe do t’ju tregojë të vërtetën e asaj që keni bërë. - Pasi të vdisni, vetëm tek Allahu është kthimi i të gjithëve, tek askush tjetër, dhe Ai do t’ju shpërblejë për ato që keni bërë, mirë apo keq. - “Ai është Sunduesi mbi robërit e Vet. Ai ve roja për ju...” - Allahu është Sunduesi i krijesave të Tij. Mbi ta realizohet dëshira dhe gjykimi i Tij gjithëpërfshirës. Ata nuk zotërojnë as më të voglën çështje. Ata lëvizin apo qëndrojnë në prehje veçse me lejen dhe vullnetin e Allahut. Veç kësaj, Ai ka vendosur melekët e Tij si roje për robërit dhe si shënues të veprave të tyre, sikurse thotë në një ajet tjetër: “ Pa dyshim, mbi ju qëndrojnë rojet. Ata janë shkrues të ndershëm. Ata dinë gjithçka që bëni ju. ” [Infitar 10 - 12]. Ose: “ Ne e kemi krijuar njeriun dhe Ne dimë se ç’pëshpërit ai në vetvete. Ne jemi më afër tij se damari i qafës së vet. Dy melekë qëndrojnë pranë tij, në të djathtë dhe në të majtë. Njeriu nuk thotë ndonjë fjalë pa pasur pranë një regjistrues të gatshëm. ” [Kaf 16 - 18]. Ky është kontrolli dhe regjistrimi i veprave të robve në jetën e dynjasë. - “Më në fund, kur ndonjërit prej jush i vjen vdekja, të dërguarit Tanë ia marrin shpirtin, dhe ata kurrë nuk bëjnë lëshime.” - Këta janë melekët e ngarkuar për marrjen e shpirtrave, të cilët nuk tolerojnë aspak në detyrën e tyre. Ata nuk i shtojnë e nuk i pakësojnë asnjë çast kohës së përcaktuar dhe të urdhëruar nga Zoti. Ata e zbatojnë urdhrin në kohën e përcaktuar nga Zoti i gjithësisë. - Pastaj të gjithë do të kthehen tek Allahu, te Sunduesi i tyre i vërtetë. - Pas jetës së berzaħ-ut, ku do të jetë shpërblimi ose ndëshkimi sipas veprave tuaja, ju do të ktheheni tek Allahu, nën sundimin e të Cilit ju jeni. Ai ka vendosur atë që ka dëshiruar me urtësinë e Tij, dhe e realizon këtë vendim me përsosmëri dhe korrektësi. Ai ka vendosur për ju një kushtetutë, ju ka ngarkuar me urdhëresa e ndalesa, duke dërguar profetë e duke shpallur libra. Pasi mbyllni jetën e dynjasë, ju do të ktheheni tek Ai, për të marrë gjykimin e Tij të drejtë. Mbi ju do të zbatohet me përpikmëri Ligji i Tij i shpërblimit dhe ndëshkimit, për punët e mira dhe të këqija. Allahu i Madhëruar thotë: - “Vetëm Atij i takon sundimi, dhe Ai është më i Shpejti në llogari.” - Vetëm Allahut, e askujt tjetër, i takon gjykimi dhe vendosja e Ligjit. Ai është llogaritësi i shpejtë i veprave të robve, sepse Ai ka dituri të plotë dhe regjistron çdo gjë me përpikmëri. Në fakt, çdo gjë që krijesat bëjnë është shënuar saktësisht në Leuĥi Maĥfûđh. Veprat e robve janë regjistruar edhe në librat e melekëve. Mendo pak me kujdes në këto ajete! Nga ato kuptojmë se Allahu është i vetmi që krijon dhe që përkujdeset për çështjet e krijesave. Ai është Ngadhënjimtari dhe i Pamposhturi, që i ka nënshtruar të gjitha krijesat e Tij. Allahu përkujdeset për krijesat e Tij në çdo gjendje të tyre. Është Allahu i vetëm dhe i pashoq, që vendos ligjet e krijimit. Vetëm Ai vendos ligjet që dëshiron, që robërit e Tij t’i zbatojnë e të jetojnë sipas tyre dhe është vetëm Allahu që vendos për shpërblimin apo ndëshkimin e krijesave e Tij, sipas zbatimit të ligjeve të Tij. Atëherë, pyetja e natyrshme që shtrohet është: Si mundet që idhujtarët e refuzojnë adhurimin e Allahut, që është i përshkruar me të tilla cilësi, dhe adhurojnë diçka tjetër, që nuk ka asgjë në dorë, asnjë lloj mundësie për të arritur atë që dëshiron? Për Zotin! Sikur ata të ishin të vetëdijshëm për butësinë, mëshirën dhe faljen e Allahut për ta, edhe pse rebelohen kundër Tij me vepra kufri dhe idhujtarie, edhe pse shpifin e trillojnë besime të pavërteta, ndërsa Ai vazhdon t’i ruajë e t’u japë shëndet e furnizim, me siguri do të kërkonin ta njihnin Zotin më mirë, do të pushtoheshin nga dashuria e madhe për Të dhe do të urrenin veten e tyre. Ata do të çuditeshin pse dhe si ndodhi që iu përgjigjën ftesës së shejtanit të mallkuar, që sjell veçse poshtërim, dëshpërim e shkatërrim. Por ata janë njerëz që nuk logjikojnë.

Mus'haf Hape →
Fatir 35:9–35:11 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i fjalës “fjalët e mira”. Kështu e kanë shpjeguar shumë selefë. - “Është Ai që i ngre lart veprat e mira. ” - Muxhahidi shpjegon: “Veprat e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Është Allahu, Ai që i lëshon erërat, të cilat formojnë retë; Ne i drejtojmë ato në një vend të vdekur dhe e ngjallim atë vend pasi është shkretuar. Kështu do të jetë edhe ringjallja. ” - Janë të shumta ajetet, në të cilat Allahu i Lartësuar i udhëzon robërit e Tij që të kuptojnë argu - mentet dhe të besojnë në ringjalljen. Ndër të tjera, Ai u sjell si argument ngjalljen e tokës pas shkretimit të saj. Allahu i Lartësuar i udhëzon robërit e Tij që të shohin të tilla argumente dhe të nxjerrin mësime prej tyre. Kështu, e sheh tokën të vdekur, të shkretuar, të zhuritur dhe të çarë nga thatësia e saj, pa asnjë lloj bimësie në të, por kur Allahu i Lartësuar dërgon mbi të re të mbushura plot me ujë dhe e lëshon shiun, atëherë e sheh tokën të marrë përsëri jetë. I Lartësuari thotë: “... Ti e sheh tokën të tharë e pa jetë. Por, kur Ne i lëshojmë shiun, ajo trazohet (nga bimët) , mbufatet, gjelbërohet dhe nxjerr gjithfarë çifte bimësh të këndshme.” [Haxh 5]. Po kështu do të ndodhë edhe me trupat e njerëzve, kur Allahu të dëshirojë që t’i ringjallë ata dhe t’i tubojë përpara Tij. Ai do të lëshojë nga poshtë Arshit të Tij ujë, i cili do të përfshijë gjithë tokën. Atëherë trupat do të mbijnë në varret e tyre, ashtu si fara, që çahet, mbin dhe rritet në barkun e tokës. Në një hadith të saktë thuhet: 2210. “Çdo pjesë e birit të Ademit tretet, përveç axhbudh-dheneb, që është rruaza a fundit e shtyllës kurrizore. Prej tij u krijua dhe prej tij do të formësohet.” Allahu i Lartësuar thotë: “Ja, kështu do të jetë edhe Ringjallja.” Në suren Haxh e përm endëm hadithin e Ebu Razinit: 2211. “O i Dërguari i Allahut! Si i ngjall Allahu të vdekurit? Çfarë shenje ilustruese prej krijesave mund të na tregosh?” Profeti i Allahut tha: “A ke kaluar në ndonjë luginë, që është zhuritur nga thatësira?” - “Po.” - “Po më pas, a ke kaluar dhe e ke parë se si gëlon në gjelbë - rim?” - “Po.” - “Kështu i ngjall Allahu të vdekurit, dhe kjo është një shenjë ilustruese në krijesat e Tij.” [Ebu Daudi dhe Ibn Maxhe].201 - “Kush dëshiron krenarinë (le ta dijë se), e tërë krenaria i takon Allahut (pra, vetëm prej Tij le ta kërkojë) !” - Ai që dëshiron të jetë krenar, ngadhënjimtar, i fituar dhe i nderuar në dynja dhe në ahiret, le t’i përkushtohet Allahut të Lartësuar, sepse kjo ka për ta përmbushur tërësisht qëllimin e tij. E si të jetë ndryshe, kur Allahu i Lartësuar është Pronari, Mbreti, Sunduesi i dynjasë dhe i ahiretit dhe kur Atij i takon e gjithë krenaria, ngadhënjimi?! Ai thotë: “Ata që bëjnë miq mohuesit në vend të besimtarëve - vallë, a mos e kërkojnë krenarinë tek ata? Pa dyshim që e tërë krenaria i takon vetëm Allahut!” [Nisa 139]. Ose: “Mos u dëshpëro nga fjalët e tyre! Pa dyshim, e gjithë krenaria i takon vetëm Allahut. Ai është Gjithëdëgjuesi e i Gjithëdituri.” [Junus 65]. Ose: “... Në fakt, e tërë krenaria u takon Allahut, të Dërguarit të Tij dhe besimtarëve, por munafikët nuk e dinë këtë.” [Munafikun 6]. Le të krenohet dhe të ngadhënjejë besimtari nëpërmjet bi - ndjes ndaj Allahut krenar dhe të Lartësuar. Kjo është rruga e lartësimit dhe krenarisë në dynja dhe në ahiret. Më pas, Allahu i Lartë - suar thotë: - “Tek Ai ngjiten (të gjitha) fjalët e mira.” - Pra, dhikri, përmendja e shpeshtë e Zotit, leximi dhe këndimi i Kuranit, pasimi i urdhëresave dhe porosive të Tij, lutja, përgjërimet drejtuar Zotit; ky është kuptimi i fjalës “fjalët e mira”. Kështu e kanë shpjeguar shumë selefë. - “Është Ai që i ngre lart veprat e mira. ” - Muxhahidi shpjegon: “Veprat e mira jan ë ato që i ngrejnë lart edhe fjalët e mira (që përmëndëm më sipër).” Ndërsa Ijas El - Kadi, duke shpjeguar ajetin, ka thënë: “Sikur të mos ishin veprat e mira, edhe fjalët e mira nuk do të ngjiteshin lart në qiell.” Haseni dhe Katadja e kanë shpjeguar kështu: “Domethënë, asnjë fjalë nuk prano - het pa bërë edhe vepra të mira, pra, e pa shoqëruar nga veprat e mira.” - “Ata që kurdisin komplote të së keqes, ata do të kenë një dënim të rëndë dhe komplotet e tyre do të dështojnë. ” - Këta janë ata të cilët shtiren se e adhurojnë Zotin përmes veprave të tyre, por në të vërtetë ata nuk janë besimtarë të mirë. Ata shtiren në sytë e njerëzve se janë duke iu bindur Allahut të Lartësuar, por nga brenda shpirtit të tyre, Zoti shikon diçka që i bën ata të urryer për Të. Këta janë ata të cilët i bëjnë punët sa për sy e faqe, pra, për t’u dukur. Në këtë përshkrim hyjnë munafikët dhe çdo - kush që i ka të tilla cilësi, siç përshkruan i Madhëruari kur thotë: “Hipokritët përpiqen të mashtrojnë Allahun, por është Ai që i bën ata të mashtrohen. Ata, kur ngrihen për namaz, ngrihen me përtesë, vetëm sa për t’u dukur para botës, ndërsa Allahun e përme - ndin fare pak.” [Nisa 142]. Ndërsa Abdu - rahman Ibn Zejd Ibn Eslemi thotë se bëhet fjalë për idhujtarët. Megjithatë, mendimi më i saktë është se ky ajet i përfshin të dyja palët dhe, pa dyshim, idhujtarët janë të parët. Allahu i Lartësuar thotë: “... ata do të kenë një dënim të rëndë dhe komplotet e tyre do të dështojnë.” Domethënë, komplo - tet e tyre kanë për t’u shkatërruar, për t’u zhdukur dhe i Madhëruari ka për t’ua shfaqur falsitetin e këtyre shtiracakëve mashtrues shumë afër, shumë shpejt, atyre robërve të Tij, që janë të mençur, të urtë dhe të ditur. Sado që dikush e fsheh diçka në zemrën e tij, Allahu i Lartësuar ka për t’a shfaqur të vërtetën, madje edhe nëpërmjet pamjes e fytyrës së tij ose në gabimet që shfaqen në gjuhën e tij. Allahu i Lartësuar ka për t’i veshur robit rrobën që i takon, qoftë të mirë, qoftë të keqe. Nëse fsheh të mirën, e mira do të shfaqet dhe do të ndriçojë nga jashtë dhe, nëse e fsheh të keqen, e keqja do ta nxijë pamjen e tij të jashtme. Kështu, kush shtiret, kurrë nuk ka për të mbetur e fshehur shtirja e tij dhe nuk ka për të vazhduar gjatë. Ai mund të mashtrojë veçse ata që janë të mefshët dhe mendjelehtë. Ndërsa besimtarët e mençur, të urtë, të mprehtë nuk do të mashtrohen nga shtirjet në vepra dhe fjalë. Atyre do t’u zbulohet qartë pamja e vërtetë e shtiraca - këve. Pa dyshim që Allahut të Madhëruar, që është i Gjithëditur rreth të fshehtave, nuk mund t’i fshihet asgjë nga thellësitë e shpirtrave të robërve. - “Allahu ju krijoi prej dheu, pastaj prej një pike lëngu, e pastaj ju bëri çift. ” - Kështu filloi krijimi i njeriut të parë, Ademit, prej dheu. Pastaj Allahu i Lartësuar bëri që shumimi dhe ardhja e pasardhësve të tij të bëhet përmes një lëngu të përbuzur. Më pas, i Lartësuari thotë: “... e pastaj ju bëri çift.” Allahu i Lartësuar bëri që të jemi të ndarë në meshkuj dhe femra. Në shenjë butësie, përkujdesi dhe mëshire, Ai krijoi për burrat bashkëshorte nga lloji i tyre, që të gjejnë prehje tek ato. - “Çdo femër mbetet shtatzanë dhe lind veçse me dijen e Tij. ” - Ai është i gjithë - ditur rreth kësaj, sepse Atij nuk i fshihet asgjë, sado e vogël dhe e imët qoftë, sikurse thotë në ajetin tjetër: “Vetëm tek Ai janë çelësat e fshehtësive dhe ato nuk i di askush tjetër veç Tij. Ai di çfarë ka në tokë dhe në det. As edhe një gjethe nuk bie pa dijeninë e Tij. Nuk ka kokërr në thellësi të Tokës, s’ka të njomë dhe s’ka të thatë, që nuk është në Librin e qartë.” [En’am 59]. Po kështu shpjeguam më herët fjalën e Allahut të Lartësuar: “Allahu e di çfarë bart çdo femër dhe çfarë pakësojnë e çfarë shtojnë barqet e tyre. Tek Ai çdo gjë është me masë të caktuar. Ai e di të padukshmen dhe të dukshmen. Ai është i Madhi dhe i Lartë - suari. Për Atë është njëlloj nëse dikush e fsheh fjalën, apo e shpreh atë haptazi, nëse vepron fshehtas natën, apo vepron haptazi ditën.” [Ra’d 8 - 10]. - “Askujt nuk i jepet të jetojë gjatë ose t'i shkurtohet jeta, pa qenë kjo e shënuar në Libër (Leuhi Mahfudh ).” - Jetëgjatësia që do t’i jepet asaj fare është në dijen absolute të Allahut. Gjithçka që do të ndodhë në krijimin e Tij, është shënuar tek Allahu në Librin Mëmë, Leuhi Mahfudh. Kështu, ajeti bën fjalë për llojin njerëzor, nga të cilët, disa janë jetëgjatë dhe disa janë jetë - shkurtër. Nuk ndodh që në Librin Mëmë dhe në diturinë e Zotit të Lartësuar të jetë përcaktuar gabim jetëgjatësia e dikujt. Nga Ibn Abasi vjen ky shpjegim i ajetit: “Çdokush, të cilit i kam përcaktuar jetë të gjatë, ka për ta përmbushur çdo çast të jetës që kam përcaktuar prerë për të. Gjithkush do të përfundojë afatin që e kam përcaktuar, pa iu shtuar aspak. Gjithashtu, çdokush, të cilit i kam përcaktuar jetë të shkurtër, ka për ta përmbushur çdo çast të jetës që kam përcaktuar prerë për të. Jeta do të përfundojë pikërisht kur kam vendosur Unë që të përfundojë.” Pra, kohëzgjatja e jetës së gjithkujt është vendosur në librin që gjendet tek Zoti. Kështu ka thënë edhe Dahaku. Nesaiu sjell për tefsirin e këtij ajeti hadithin nga Enes Ibn Maliku (r.a.), i cili rrëfen se e ka dëgjuar Profetin e Allahut të thotë: 2212. “Kush dëshiron t’i shtohen të mirat dhe t’i zgjatet jeta, le të mbajë fort lidhjet farefisnore!” Këtë hadith e kanë sjellë edhe Buhariu, Muslimi dhe Ebu Daudi. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Ebu Darda, i cili rrëfen: 2213. “Ishim duke folur në prani të Profetit ﷺ (rreth kësaj çështjeje) dhe ai tha: “Allahu i Lartësuar nuk ka për t’ia shtyrë afatin e jetës kurrkujt, kur i vjen koha e vdekjes, por zgjatja e jetës (e përmendur) bëhet nëpërmjet pasardhësve të mirë, të cilët i jepen robit dhe të cilët luten për të pas vdekjes se tij. Kështu, atij vazhdojnë t’i vijnë mirësitë në varr, për shkak të lutjeve të tyre. Pikërisht ky është shtimi i jetës.202 - “Dhe kjo është e lehtë për Allahun. ” - Kjo është e lehtë për Të, sepse Ai është i Gjithëditur për çdo hollësi të krijesave të Tij. Dituria e Tij përfshin gjithçka dhe Atij nuk mund t’i fshihet asgjë prej krijesave dhe çështjeve të tyre.

Mus'haf Hape →
Araf 7:59–7:62 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… tënd dhe na këshillove!” Atëherë, Profeti ngriti gishtin drejt qiellit dhe pastaj e drejtoi mbi ta, duke thënë: “O Allah! A e kumtova tërësisht (mesazhin Tënd)?”

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ne e dërguam Nuhun te populli i vet dhe ai u tha: “O populli im! Adhuroni Allahun! Ju nuk keni zot tjetër veç Tij (që meriton të adhurohet) . Unë kam frikë për ju dënimin e një dite të madhe.” - Nuk ka pasur profet që të jetë munduar më shumë nga populli i tij sesa Nuhu, përveç ndonjë profeti, që populli i vet e ka vrarë. Mes Ademit dhe Nuhut ishin dhjetë shekuj (breza), të cilët ishin të gjithë në Islam. Por më pas, kur disa njerëz të devotshëm dhe të mirë vdiqën, populli u ndërtoi tempuj mbi varre, duke vendosur portretet e atyre njerëzve në to, për të kujtuar fetarinë dhe përkushtimin e tyre dhe, në këtë mënyrë, t’i kishin si shembuj e nxitje për të qenë sa më të devotshëm. Pasi kaloi një kohë e gjatë, ata i kthyen pikturat në skulptura dhe, më vonë, filluan t’i adhuronin skulpturat, që kishin emrat e njerëzve të mirë, si Uedda, Suaa, Jegutha, Jeuka dhe Nesra. Pasi shirku ndër ta u thellua, Allahu i Lavdëruar dërgoi Profetin e Tij, Nuhun (a.s.), i cili i urdhëroi ata që ta adhuronin Allahun si një të vetëm e të pashoq. Ai u tha: “O populli im! Adhuroni Allahun! Ju nuk keni zot tjetër veç Tij, (që meriton të adhurohet). Unë kam frikë për ju dënimin e një dite të madhe.” Domethënë, kam frikë për ju ndëshkimin e Ditës së Kijametit, nëse e takoni Zotin duke qenë idhujtarë. - Paria e popullit i tha: “Ne po të shohim se ti je krejt i përhumbur.” - Këto ishin fjalët e parisë dhe e më të mëdhenjve mes tyre. Ata i thanë: “Ne po shohim se ti je krejt i humbur, që na fton të braktisim traditën e parëve tanë dhe adhurimin e putave!” E tillë është gjendja e të prishurve e të humburve: ata i shohin besimtarët si të humbur, siç thotë Allahu i Lartësuar në ajetin tjetër: “Vërtet, keqbërësit talleshin me besimtarët, dhe kur kalonin pranë tyre, ata ia bënin me sy njëri -tjetrit. Kur ktheheshin në familjet e veta, ata ishin të kënaqur. Kur i shihnin, thoshin: “Me të vërtetë, këta janë të humbur!”. [Mutaffifin 29 - 32], ose: “Jobesimtarët thonë për besimtarët: “Sikur të ishte besimi (ne Muhamedin) ndonjë gjë e mirë, ata (besimtarët) nuk do ta besonin para nesh.” Ata (mosbesimtarët) nuk e pranuan udhëzimin (e Kur ’anit), prandaj thonë: “Ai (Kur'ani) është një mashtrim i vjetër!”.” [Ahkaf 11]. - Ai u tha: “O populli im! Unë nuk jam aspak i përhumbur por jam një i dërguar prej Zotit të botëve! - Unë nuk jam i humbur, por jam i Dërguari i Atij që është Zoti, Pronari dhe Sunduesi i gjithçkaje që ekziston! - Unë po ju kumtoj juve Shpalljen e Zotit tim ... - Ky është misioni, të cilin ma ka ngarkuar Zoti im! - po ju këshilloj dhe di nga Zoti im diçka që ju nuk e dini.” - Të tillë janë profetët e Allahut. Ata janë në gradën më të lartë të elokuencës dhe oratorisë, e kumtojnë qartësisht mesazhin e Zotit, këshillues të sinqertë dhe të ditur rreth Allahut. Askush nga krijesat nuk mund të krahasohet me ta në këto aspekte, sikurse vjen në hadith të saktë në Sahih-un e Muslimi t: 1202. “Profeti u tha shokëve të tij Ditën e Arafatit, atëherë kur ishin më të shumtë në numër se kurrë më parë: “O njerëz! Ju do të pyeteni rreth meje (A e kreva misionin tim ndër ju?). Çfarë do të thoni atë ditë?” Ata thanë: “Ne dëshmojmë se ti e kumtove tërësisht Shpalljen, e kreve misionin tënd dhe na këshillove!” Atëherë, Profeti ngriti gishtin drejt qiellit dhe pastaj e drejtoi mbi ta, duke thënë: “O Allah! A e kumtova tërësisht (mesazhin Tënd)?”

Mus'haf Hape →
Shems 91:1–91:10 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… dhe në Veten e Vet, sepse Ai e ka ndërtuar atë. Binâuha quhet ngritja lart e ndërtimi i qiellit, siç thotë në ajetin tjetër: “Ne e ngritëm qiellin me fuqinë Tonë dhe Ne e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Kjo është një sure mekase, e cila është shpallur pas sures Kadr. Në hadithin e Xhibrilit, që është sjellë në dy Sahih-ët, thuhet se Profeti ﷺ , duke këshilluar Muadhin që të mos falej me sure shumë të gjata, por ta lehtësonte namazin i tha: “... Pse nuk falesh duke lexuar: Seb-bihisme rab -bikel ea’la (suren Ea’la), Uesh-shemsi ue duĥâĥâ (suren Shems) dhe Uel-lejli idhâ jegsha (suren Lejl)?” - “Betohem për Diellin dhe dritën e tij. ” - Muxhahidi shpjegon se këtu Allahu i Lartë - suar betohet për Diellin dhe ditën që e shoqëron atë. - “Dhe për Hënën, që vjen pas tij.” – Pra, që e pason atë. - “Betohem për ditën, që zbardh (diellin).” - Allahu betohet për ditën, që zbardh e shfaq dritën e Diellit. - “Dhe për natën, e cila e mbulon atë (Diellin)” - Pra betohet edhe në Natën e cila e mbulon Diellin, kur ai perëndon dhe horizonti errësohet. - “Betohem për qiellin dhe për Atë që e ndërtoi.” - Allahu i Lartësuar betohet në qiellin dhe në Veten e Vet, sepse Ai e ka ndërtuar atë. Binâuha quhet ngritja lart e ndërtimi i qiellit, siç thotë në ajetin tjetër: “Ne e ngritëm qiellin me fuqinë Tonë dhe Ne e zgjerojmë atë. Edhe Tokën e kemi shtruar. Sa shtrues të mirë që jemi Ne!” [Dharijat 47, 48]. - “Betohem për Tokën dhe për Atë që e sheshoi.” - Allahu i Lartësuar betohet për Tokën dhe Veten e Tij, pasi Ai e shtroi atë. Ky është shpjegimi më i përhapur dhe kë - shtu e kanë shpjeguar shumica e mufesirëve dhe dijetarëve të gjuhës. El Xhehueriu ka thënë se: “ taĥautuhu” është e ngjashme me fjalën “deĥautuhu”, me kuptimin: e shtrova, e sheshova. Allahu i Lartësuar vijon e thotë: - “Betohem për shpirtin dhe Atë që e kri - joi atë ...” - Allahu i Lartësuar e krijoi shpirtin të përkryer, të drejtë e të pastër në natyrën e tij, sikurse thotë në ajetin tjetër: “Përkushtohu me gjithë qenien tënde në fenë e drejtë monoteiste, - natyrën e pastër fillestare, në të cilën Allahu i krijoi njerëzit. Askush nuk mund ta tjetërsojë atë që ka krijuar Allahu. Ajo është feja e drejtë, por shumë nga njerëzit nuk e kuptojnë.” [Rum 30]. Në Sahih-un e Muslimit vjen ky hadith nga Profeti i Allahut: 2874. “Allahu i Lartësuar thotë: “Unë i krijova robërit e Mi si besimdrejtë ( hunefae), por shejtanët i devijuan ata nga feja e tyre dhe bënë haram ato gjëra që Unë i kisha bërë të lejuara.” 233 - “... që i mësoi se cilat janë të këqijat dhe të mirat e tij. ” - Allahu i Lartësuar e udhëzoi e i mundësoi çdo shpirti që të zgje - dhë ose shfrenimin dhe prishjen, ose devot - shmërinë dhe pastërtinë, dhe e bëri këtë du - ke e qartësuar të mirën dhe të keqen e duke i dhënë lirinë për të bërë zgjedhjen e tij. - “Me siguri, ka shpëtuar ai që e pastroi shpirtin ...” - Ka arritur shpëtimin nga çdo e keqe dhe arritjen e çdo të mire ai i cili e ka pastruar shpirtin e tij nëpërmjet bindjes ndaj Allahut Krenar dhe të Lartësuar. Katadja shpjegon: “Domethënë, e pastroi shpirtin prej veseve dhe cilësive të këqija”. Shpje - gim i ngjashëm përcillet edhe prej Muxha - hidit, Ikrimas dhe Seid Ibn Xhubejrit. Me këtë shpjegim, ajeti i ngjan fjalës tjetër të Allahut të Madhëruar: “Ka shpëtuar ai që është pastruar, që e kujton madhërinë e Zotit të vet dhe fal namazin. Por ju po i jepni përparësi jetës së kësaj bote, kur dihet se jeta e botës tjetër është më e mirë dhe e përjetshme.” [Ea’la 14, 15]. - “... dhe ka dështuar ai që e poshtëroi atë.” - Ka humbur ai që e poshtëroi shpir - tin, ai që nuk ndoqi udhëzimin e Zotit, por e la shpirtin të zhytet në poshtërsi e të endet larg bindjes ndaj Zotit. Gjithashtu, ka mu - ndësi që kuptimi të jetë: “... ka shpëtuar dhe fituar çdo të mirë ai të cilit Allahu i Lartë - suar ia pastron shpirtin dhe është shkatë - rruar çdokush, të cilit Allahu i Madhëruar nuk ia pastron shpirtin. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Ibn Abasi, që tregon se ka dëgjuar Profetin e Allahut të thotë në lidhje me këtë ajet: 2875. “Ka shpëtuar nga çdo e keqe dhe ka fituar çdo të mirë ai shpirt të cilin e ka pastruar Allahu Krenar dhe i Lartësuar.” 234 Gjithashtu, kur Profeti ﷺ lexonte këtë ajet, ai ndalonte dhe lutej: 2876. “Allahum-me ati nfsi takuâhâ, Ue zk - kihâ ente hajru men zek -kâhâ, Ente uelij - juhâ ue meulâhâ!” (O Allah, jepi shpirtit tim devotshmëri dhe pastroje atë, se Ti je më i miri që pastron shpirtin, Ti je kujde - stari dhe i dashuri i tij.”. Lutje tjetër ishte: “All-llahum-me in -nî eûdhu bike Minel hem-mi uel ĥuzni Uel axhzi uel keseli Uel xhubni uel buħli ue adhâbil kabri . Allahumme âti nfsi takuaha, Ue zek -kiha ente hajru men zek-kaha, Ente uelij -juha ue meulaha! Allahum-me in-ni eûdhu bike min kalbin l â jeħshâ ue min -nefsin la teshba’, ue ilmin lâ jenfea’ ue da’uetin la justexhâbu lehâ ” (O i Adhuruari im! Unë kërkoj mbrojtje tek Ti prej shqetësimit dhe trishtimit, prej paaftësisë dhe përtacisë, prej frikës dhe koprracisë. O Allah, jepi shpirtit tim devotshmërinë, dhe pastroje atë, se Ti je më i miri që pastron shpirtin, Ti je kujdestari dhe i dashuri i tij. O Allah, unë të kërkoj të më ruash nga të paturit e një zemre që nuk të frikësohet Ty, një shpirti të pangopur, një dituri që nuk më sjell dobi dhe lutjeve që nuk gjejnë përgjigje.” Gjithashtu: “Allahumme in -ni es'elukel hudâ uet -tukâ uel afâfe uel ginâ! (O Allah, unë të lutem të më ja - pësh udhëzimin, devotshmërinë, ndershmë - rinë dhe pasurinë!)

Mus'haf Hape →
Merjem 19:81–19:84 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… [Lukman 24]. Ose: “Ata kanë ngritur idhuj, si të barabartë me Allahun, për t’i larguar njerëzit nga rruga e Tij. Thuaj: “Kënaquni, por jeni …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ata adhuruan në vend të Allahut zota të tjerë, për t’u dhënë fuqi e lavdi. ” - Allahu i Madhëruar na tregon për gjendjen e idhujtarëve, të cilët kërkonin ndihmë dhe shpresonin që të gjenin krenarinë e mbështetjen tek idhujt e tyre. Ai thotë: - “Por ata (idhujt) do ta mohojnë adhu - rimin e tyre dhe do t’u bëhen armiq. ” - Ditën e Kijametit, idhujt do të distancohen prej tyre dhe do të refuzojnë çdo adhurim që këta të humbur u kanë përkushtuar. Madje, ata do të përballen tërësisht me të kundërtën e asaj që shpresonin dhe mendonin. Pra, nga miq e ndihmës, që i shpresonin, ata do të jenë armiq të përbetuar e kundërshtarë të ashpër të tyre, siç thotë i Lavdëruari: “Kush është më i humbur se ata të cilët, në vend të Allahut, u luten atyre që nuk mund t’u përgjigjen (edhe sikur t'u luten) deri në Kijamet?! Ata janë të paditur (e të pafuqishëm t'u përgjigjen) për lutjet e tyre. Dhe kur të mblidhen bashkë të gjithë njerëzit (Ditën e Llogarisë), ata (idhujt) do të jenë armiqtë e tyre dhe do t’ua mohojnë adhurimin që u përkushtuan.” [Ahkaf 5, 6]. - “A nuk e shikon ti se Ne i kemi lëshuar shejtanët kundër jobesimtarëve, për t’i nxitur pareshtur në vepra të këqija? ” - Ata i yshtin në padrejtësi e kalim të kufijve të Zotit. Kjo ndodh si shpagim i drejtë për refuzimin dhe shpërfilljen e të vërtetës, në të cilën u ftuan. Kjo ngjan me ajetin tjetër: “Kush i kthen shpinën përmendjes të Zotit, Ne i shoqërojmë nga një shejtan, i cili nuk i ndahet kurrë. Ai (shejtani) e pengon nga rruga e drejtë, ndërkohë që ai (jobesimtari) mendon se është i udhëzuar mirë.” [Zuhruf 36]. - “Por ti mos u ngut kundër tyre, sepse Ne jemi duke ua numëruar ditët. ” - Pra, mos u nxito, o Muhamed, në pritje të ndëshkimit mbi këta keqbërës, sepse: “Ne jemi duke ua numëruar ditët. Ne thjesht po i lëmë deri në afatin e përcaktuar e të vendosur. Të jesh i bindur se ata janë duke shkuar drejt dënimit të pashmangshëm dhe zemërimit të Allahut: “Kurrsesi mos mendo se Allahu është i pakujdesshëm ndaj veprimeve të keqbërës -ve! Ai vetëm është duke u dhënë afat deri në Ditën, kur sytë të shtangen nga tmerri. Ata janë duke vrapuar me kokat lart, me sytë e tyre të hapur e të papulitur me zemrat e tyre të zbrazëta.” [Ibrahim 42, 43], ose: “Ata (mohuesit e Zotit) vërtet bëjnë kurthe të mëdha. Po edhe Unë përgatis kurthe kundër tyre. Prandaj lëri afat jobesimtarëve! Jepu atyre edhe pak kohë!” [Tarik 15 - 17]. Ose: “Të mos mendojnë jobesimtarët se afatin që Ne u kemi dhënë të jetojnë është në dobi të tyre! Ne i lëmë të jetojnë veç që të shtojnë edhe më shumë gjynahet e tyre. Ata i pret një dënim poshtërues.” [Al Imran 178]. Ose: “Ne u japim të jetojnë pak (në këtë botë) , e pastaj do t'i ndëshkojmë ata me një dënim të rëndë.” [Lukman 24]. Ose: “Ata kanë ngritur idhuj, si të barabartë me Allahun, për t’i larguar njerëzit nga rruga e Tij. Thuaj: “Kënaquni, por jeni drejtuar për në Zjarr!”” [Ibrahim 30]. Sudiju shpjegon: “Domethënë, ua numërojmë vitet, muajt, ditët dhe orët.” Ndërsa Ali Ibn Ebu Talhate përcjell nga Ibn Abasi se ka thënë: “Domethënë, ua numërojmë frymëmarrjet e tyre në jetën e dynjasë.”

Mus'haf Hape →