Kërko: sikur deri te ishte ngre

Kasas 28:44–28:51 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… të gjithë kapacitetet që ka për të kërkuar të drejtën e vet. Ai kurrë nuk duhet ta humbasë shpresën për t’u ngritur në lartësinë e duhur, sidomos kur i bëhet …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Pasi Allahu i Lartësuar tregoi këtë histori, u kujton njerëzve se këto janë lajme që i vijnë Profetit nga Shpallja dhe se Profeti nuk ka asnjë mundësi tjetër informimi përveç Shpalljes: - Ti nuk ishe në anën perëndimore, kur Ne i besuam Musait Shpalljen. - Ti nuk ishte në perëndim të malit Turi Sina, kur Ne përcaktuam urdhrat për Musain. - Ti nuk ishe dëshmitar në atë ngjarje. - Ti nuk ishe dëshmitar në atë që ndodhi, që të mund ta tregoje. - Ne krijuam shumë breza ndërmjet dhe ajo kohë është shumë e largët . - Shumë shekuj kaluan, aq sa dituria e Shpalljes u zhduk. Dhe pikërisht kur nevoja për Shpallje ishte e madhe, Ne të dërguam ty me atë që ta mësuam dhe me Kur'anin, që ta shpallëm. - Ti nuk ishe banor i Medjenit, që të mund t’u tregoje këtyre argumentet Tona. - Ti nuk jetoje e qëndroje mes banorëve të Medjenit, që të mësoje këtë histori dhe ajetet Tona, që të mund të tregoje kaq saktë e imtësisht historinë e Musait. - Por jemi Ne, që të dërguam ty si profet. - Të gjitha këto lajme të Musait erdhën nga Shpallja që të dhuruam. Ti nuk kishe asnjë mënyrë tjetër për t’i mësuar, përveç Shpalljes. - Ti nuk ke qenë as pranë malit Tur, kur Ne thirrëm atë (Musain). - Nuk ishe kur e thirrëm Musain për ta ngarkuar me detyrën që të shkonte tek të padrejtët, për t’u kumtuar atyre mesazhin Tonë dhe për t’u treguar shenjat dhe mrekullitë që të kemi treguar në këtë Shpallje. Duke qenë se ti i tregove ato histori ekzaktësisht ashtu siç kanë ndodhur, pa shtuar e as pakësuar gjë, atëherë ka dy mundësi: 1. Ose të kesh qenë dëshmitar në kohën kur ndodhën; 2. ose ta kesh mësuar këtë histori nga të tjerët, për ta treguar më pas. Vetëm këto dy mundësi mund të hedhin poshtë marrjen e informacionit nga Shpallja. Por dihet mirë se asnjëra prej tyre nuk ka ndodhur. Si miqtë, ashtu dhe armiqtë e tu e pranojnë se ato janë të pamundura për ty. Atëherë mbetet vetëm mundësia që të jenë sjellë prej Shpalljes së Zotit. Pra, ishte Zoti që të zgjodhi për të të bërë profet dhe që të dha Shpalljen, që shtjellon gjithçka. Ky është një argument i prerë se ti je i dërguari i Allahut dhe se Allahu i mëshiroi njerëzit me dërgimin tënd si profet: - Por ti je si mëshirë nga Zoti yt, për t’i tërhequr vërejtjen një populli, tek i cili nuk ka ardhur ndonjë profet para teje, që ata të marrin mësim. - Arabët dhe kurejshët nuk kishin kontakt me Shpalljen që prej një kohe të largët (nga koha e Ismailit). Kjo Shpallje iu është dhënë atyre me qëllim që: "... ata të marrin mësim." Pra, që të njohin hollësitë e Shpalljes dhe të rrugës së mirësisë, si dhe që të bëjnë punë të mira e të jetojnë sipas saj. Gjithashtu, Shpallja iu është dhënë edhe për t’u treguar rrugët e ligësive që të mund të largohen e të ruhen prej tyre. Atëherë, duke qenë se gjendja dhe nevoja e tyre për ty si profet dhe për Shpalljen është shumë e madhe, atëherë ata duhet të nxitonin dhe të përkushtoheshin në besimin që ti i fton dhe të ishin mirënjohës për këto mirësi të mëdha, që, në fakt, askush nuk mund t'i vlerësojë sa duhet. Fakti që Profeti (a.s.) ishte paralajmërues i arabëve nuk hedh poshtë faktin se ishte i dërguar edhe për njerëzit e tjerë. Ai ishte arab dhe Kur'ani u shpall në gjuhën arabe. Të parët që ai i ftoi në Islam ishin arabët dhe mesazhi i parë dhe themelor ishte për arabët dhe për të gjithë botën më pas, siç ka thënë Allahu i Lartësuar: "Vallë, pse është çudi për njerëzit, që Ne i shpallëm një burri nga mesi i tyre: “Tërhiqu vërejtjen njerëzve dhe përgëzoji ata që besojnë se ata do të kenë shpërblime të mëdha (premtim i sigurt) nga Zoti i tyre!”. [Junus 2]. Ose: "Thuaj: “O njerëz! Unë jam i dërguari i Allahut për të gjithë ju. Jam i dërguari i Allahut, në dorën e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës." [El ea'raf 158]. - Dhe kur t’i godasë ndonjë e keqe e papritur, të cilën e meritojnë vetë, të mos thonë: “O Zoti ynë! Përse nuk na dërgove ndonjë profet, që të pasonim argumentet e Tua e të bëheshim besimtarë?” - Prandaj të dërguam tek ata, o Muhamed, që sa herë të goditen nga belaja, që vetë me duart e tyre e fitojnë, të mos nxjerrin të tilla pretendime e justifikime. Pas dërgimit të Muhamedit, askush të mos ketë të tilla pretendime për të shpëtuar nga dënimi i Zotit për punët e këqija. - Por kur atyre u erdhi e vërteta nga ana Jonë, ata thanë: “Përse nuk i jepen mrekulli atij (Muhamedit) sikurse iu dhanë Musait!” - Kur atyre u erdhi e vërteta e sigurt, pra, ky Kur'an madhështor i shpallur nga Ne, duke e mohuar thanë: “Përse nuk i jepen mrekulli atij (Muhamedit) sikurse iu dhanë Musait!" Duke mohuar diçka që kurrsesi nuk mund të mohohet, sollën këto pretendime boshe. Ata thanë: Përse nuk zbret Libri nga qielli njëherësh i gjithi? Kështu, sikur po thoshin: “Duke qenë se po zbret pjesë -pjesë, atëherë nuk është prej Zotit." E çfarë argumenti është ky?! Përse duhet të mendohet se nuk është prej Zotit, meqë po shpallet pjesë - pjesë?! Ku është lidhja dhe logjika këtu?! Madje, është pikërisht e kundërta që mund të kuptohet nga shpallja e Tij pjesë -pjesë. Ajo tregon përkujdesin e madh të Allahut për ata të cilëve u shpalli këtë Kuran. Ai e zbriti atë pjesë -pjesë dhe gradualisht, që të forconte zemrën e Profetit dhe që imani i besimtarëve të shtohej e fuqizohej. Gjithashtu, edhe për të qenë një udhëzim dhe sqarim për çdo çështje që u dilte përpara, siç thotë i Madhëruari: “Ata që nuk besojnë thonë: “Përse të mos i zbriste Kur'ani atij (Muhamedit)i gjithi përnjëherë?” Ne e shpallëm ashtu (pjesëpjesë), në mënyrë që të forcojmë zemrën tënde nëpërmjet tij. Ne ta sollëm atë ca nga ca, ajet pas ajeti. Dhe ata nuk të bëjnë ndonjë pyetje që Ne të mos ta zbresim të vërtetën dhe shpjegimin më të mirë.” [Furkan 32, 33]. Pastaj, edhe pse ata bënë krahasim me librin që iu dha Musait, prapë nuk kishin asnjë të drejtë, sepse edhe Musain nuk e besuan. Pra, si mund të kërkojnë dhe krahasojnë me një libër që ata nuk e besojnë dhe e mohojnë? Prandaj thotë Allahu i Madhëruar: - Por, a nuk po i mohojnë ata mrekullitë që iu dhanë Musait më parë? Ata thonë (për Kuranin dhe Teuratin) : “Këto janë dy magji që mbështesin njëra -tjetrën." - Sipas tyre, Kur'ani dhe Teurati janë dy magji që ndërveprojnë me njëra tjetrën për të nënshtruar njerëzit. - Ata thonë: "Ne i mohojmë që të dyja.” - Nga kjo kuptohet se ata ishin njerëz që donin të hidhnin poshtë të vërtetën me diçka të kotë e të pavlerë. Ata thjesht llomotitin fjalë kontradiktore. E tillë është sjellja e çdo mohuesi, prandaj dhe Zoti thotë se ata janë mohues të të dy librave dhe të dy profetëve. Mos, vallë, ky mohim ishte për shkak se ata kërkonin të vërtetën, apo thjesht pasim i dëshirave të tyre? Në vijim, Allahu u drejton atyre një sfidë, për të vërtetuar pretendimet dhe mosbesimin e tyre. - Thuaj: “Atëherë, nëse është e vërtetë ajo që pretendoni, sillni një libër prej Allahut që është udhëzues më i mirë se këta të dy (Teurati e Kur'ani) , që t’i përmbahem edhe unë atij!” - Sillni një libër prej Allahut që ofron udhëzim më të drejtë se Kur'ani dhe Teurati, që t’i përmbahem edhe unë atij! Askush nuk mund të gjejë libër të tillë. Bota nuk ka pasur kurrë si këta dy libra që ditën që Zoti krijoi botën, në aspektin e diturisë, të udhëzimit që përmbajnë, qartësimit për çdo çështje që të ofrojnë, si dhe mëshirës për krijesat. Kjo ftesë është mëse e drejtë dhe e mrekullueshme. Muhamedi i fton njerëzit në udhëzim dhe në të vërtetën, dhe ky ishte qëllimi i tij: Unë ju kam sjellë një libër me mirësi, ashtu si edhe libri që ju dha Musait, prandaj është detyrë për të gjithë ne që t'i ndjekim dhe të nënshtrohemi të jetojmë sipas mësimeve të tij, sepse ata janë plot udhëzime e drejtësi. Nëse mund të më sillni një libër të shpallur nga Zoti, që është më udhëzues se ata të dy, edhe unë kam për ta ndjekur. Në të kundërt, kurrë nuk kam për ta lënë të vërtetën dhe udhëzimin për diçka që nuk është e tillë. - E nëse ata nuk të përgjigjen, atëherë dije se ata ndjekin vetëm epshet e veta. - Duke qenë se nuk mund të sjellin ndonjë libër më të plotë në udhëzimin dhe diturinë që ofron atëherë: "...dije se ata ndjekin vetëm epshet e veta." Pra, mospasimi yt nuk është për shkak se ata po ecin sipas ndonjë rruge të vërtetë që ata njohin, por është thjesht pasim i epsheve e dëshirave të tyre. Por: - ...kush është më i humbur se ai që ndjek epshin e vet, pa asnjë argument prej Allahut?! - Ata janë njerëzit më të humbur, të cilëve edhe pse iu paraqitet e vërteta, udhëzimi i qartë dhe i drejtë, që të çon tek Zoti dhe në Xhenetet e bujarisë së Tij, ata nuk ia hedhin sytë dhe nuk përkushtohen të jetojnë sipas saj. Këta të mjerë, kur epshet dhe dëshirat e tyre i ftojnë për t’i hyrë rrugëve të shkatërrimit dhe dëshpërimit, ata iu përgjigjen menjëherë, duke braktisur udhëzimin e Zotit dhe ftesën e Tij bujare. A di ndonjë që të jetë më i humbur se ata që kanë të tilla cilësi? Sigurisht, ajo që i çoi në atë përfundim të hidhur ishte padrejtësia, armiqësia ndaj së vërtetës dhe urrejtja ndaj saj. Ata nuk e duan të vërtetën. Të gjitha këto bëjnë që ata të mbeten në humbje dhe të mos udhëzohen: - S’ka dyshim se Allahu nuk i udhëzon njerëzit keqbërës. - Ata që kanë si cilësi të përhershme padrejtësinë, inatin e kokëfortësinë. Atyre u vjen udhëzimi dhe ata e refuzojnë. Ata i josh epshi dhe dëshirat e shfrenuara. Ata ia mbyllin vetes rrugën e udhëzimit dhe portat e së mirës. Vëreni me kujdes! Allahu i Lartësuar thotë: "E nëse ata nuk të përgjigjen, atëherë dije se ata ndjekin vetëm epshet e veta." Kjo tregon se ata që nuk pranojnë fjalën e Profetit, në mënyrë të pashmangshme kanë për të ndjekur një rrugë tjetër, që bie ndesh me fjalën e tij. Këta lloj njerëzish nuk ndjekin udhëzimin, por dëshirat e veta. - Ndërsa Ne u dërgojmë atyre Shpalljen në mënyrë të vazhdueshme, që të mendojnë. - Kështu, Allahu i Madhëruar vijoi gradualisht që t’i shpallte njerëzisë mesazhin e Tij, dhe këtë e bëri si mëshirë për ta dhe me qëllimin që ata të mendojnë. Pra, që ata gjithmonë të nxjerrin mësime, sa herë që përsëritet zbritja e ajeteve të Tij, sa herë që ata kanë nevojë. Kështu, Shpallja e Kur'anit pjesë-pjesë dhe kohë pas kohe ishte mëshirë për njerëzimin. Atëherë, përse ata e kundërshtonin dhe e quanin këtë si arsye për të mos besuar, kur ajo ishte në dobinë e tyre?! Disa dobi dhe mësime të nxjerra nga kjo histori e mrekullueshme 1. Të vetmit që përfitojnë dhe ndriçohen nga ajetet dhe mësimet e Allahut dhe nga historitë e popujve të shkuar, janë besimtarët e vërtetë. Në varësi të imanit që ka robi, po ashtu do të ndriçohet dhe do të marrë mësim. Allahu i Lartësuar i sjell këto histori e mësime pikërisht për këta të zgjedhur. Ndërsa të tjerët nuk marrin as dritë dhe as udhëzim. 2. Allahu i Madhëruar kur dëshiron diçka, i lehtëtëson rrugët e kushtet për arritjen e saj, duke i sjellë ato pak e nga pak e gradualisht, jo njëherë të vetme. 3. Një popull i dobët dhe i pafuqishëm kurrë nuk duhet t’i dorëzohet dobësisë e pafuqisë. Ai duhet të shfrytëzojë të gjithë kapacitetet që ka për të kërkuar të drejtën e vet. Ai kurrë nuk duhet ta humbasë shpresën për t’u ngritur në lartësinë e duhur, sidomos kur i bëhet padrejtësi nga të tjerët. Le të marrin mësim e ngushëllim popujt në mënyrën se si i shpëtoi Zoti bijtë e Izraelit, atë popull të dobët, të përvuajtur e të shtypur nga Faraoni dhe rrethi i tij. Madje, Zoti i bëri ata sundues në tokë, duke iu dhënë pasuritë e të padrejtëve dhe tiranëve. 4. Nëse një popull do të vazhdojë të rrijë i shtypur dhe i përulur, duke mos kërkuar hakun e vet e duke mos folur rreth tij, ata do të vazhdojnë të mbeten ashtu dhe nuk kanë për të ngritur kokë, si në fe, edhe dhe në dynjanë e tyre, e aq më pak të jenë udhëheqës. 5. Mëshira dhe kujdesi i madh i Allahut të Lartësuar për nënën e Musait, kur i premtoi se do t’ia kthente të birin dhe se do ta bënte atë një profet të zgjedhur. 6. Allahu i Lartësuar dhe i Urtë bën që robin e Tij ta kapin disa vështirësi dhe vuajtje në fillim, që më pas gëzimi i tij me çlirimin dhe mirësinë e Allahut të jetë edhe më i madh. Mendo pak se si në fillim nëna e Musait u dëshpërua aq shumë, saqë zemra iu mblodh nga frika për djalin e saj, dhe përfytëro gëzimin dhe qetësinë që ajo provoi e përjetoi kur e mori sërish në duar djalin e dashur, për t’i dhënë gji. Ishte pikërisht hedhja e tij në lumë me sënduk, si mjet për ta shpëtuar, ajo që e dëshpëroi dhe e frikësoi aq shumë. Dhe pikërisht nëpërmjet kësaj zgjidhjeje të frikshme asaj iu mundësua që zemra t’i qetësohej dhe sytë t’i qeshnin dhe të gëzoheshin përsëri. Madje, jo vetëm kaq, po iu mundësuan edhe të mira materiale. E kush e mendonte se ai fëmijë i hedhur në lumë do të shpëtonte dhe ajo frikë e madhe do të shndërrohej në lumturi? 7. Frika e natyrshme, që shpesh e pushton njeriun, nuk bie ndesh me imanin ose të tregojë se zemra ka pak ose aspak iman. Nëna e Musait, e po kështu më vonë edhe Musai, provuan diçka nga kjo frikë, por zemrat e tyre ishin plot me iman. Ajo është thjesht frikë e natyrës njerëzore. 8. Imani shtohet dhe pakësohet. Nga gjërat që më së shumti e shtojnë dhe e forcojnë imanin dhe i sjellin zemrës siguri të plotë është durimi gjatë sprovave dhe forca e dhënë nga Zoti gjatë këtyre sprovave. Zoti thotë: "Zemra e nënës së Musait ndjeu një zbrazëtirë (kur kuptoi se djali kishte rënë në duar të Faraonit) dhe gati sa nuk e zbuloi atë (fëmijën), sikur Ne të mos ia kishim forcuar zemrën (me besim) , që të mbetej (një besimtare) e palëkundur." Pra, është pikërisht forca dhe ndihma që të sjell Allahu gjatë sprovës ajo që bën të mundur imanin dhe forcimin e tij. Pikërisht kjo forcë ia qetësoi zemrën dhe e forcoi imanin e nënës së Musait. 9. Nga mirësitë më të mëdha dhe ndihma më e fortë që Zoti i jep robit në çështjet e tij, është pikërisht qëndrueshmëria, durimi e maturia në momentet e frikës dhe ngarkesës shumë të lartë emocionale. Përmes kësaj force dhe ndihme, robi arrin të artikulojë të drejtën dhe ta mbrojë atë. Edhe veprat e tij janë të matura e të kujdesshme. Ndryshe ndodh me atë të cilin e vënë poshtë frika e tronditja: ai e humb mendjen fare dhe nuk arrin të logjikojë. Kështu nuk arrin ndonjë të mirë për veten e vet në atë gjendje. 10. Edhe pse muslimani e di mirë që kaderi dhe premtimi i Allahut është i sigurt dhe ka për t’u përmbushur, nuk duhet që të heqë dorë nga kryerja e sebepeve dhe çdo gjëje për të cilën është urdhëruar. Përmbushja e urdhëresave dhe veprat e njeriut në marrjen e masave nuk tregojnë se ai nuk i beson fjalët dhe premtimet e Allahut. Edhe pse Allahu i pati premtuar nënës së Musait se do t’ia kthente djalin e saj, kjo nuk e pengoi atë që të merte masat për këtë, duke dërguar të motrën e Musait ta ndiqte nga pas dhe të kujdesej për të, por pa rënë në sy. 11. Lejohet që gruaja të dalë nga shtëpia e saj nëse e lyp nevoja dhe të flasë me burrat e huaj. Kështu veproi motra e Musait dhe dy vajzat pranë burimit të Medjenit. 12. Lejohet marrja e pagesës për gjidhënie dhe për kujdesin ndaj fëmijës, si edhe t’ia lësh kujdestarinë e fëmijës dikujt tjetër, që ka mundësi ta bëjë diçka të tillë, siç bëri motra e Musait. Familja e Faraonit e paguante nënën e Musait për gjidhënien dhe kujdesin ndaj Musait, pasi nuk e dinin se ajo ishte nëna e vërtetë e Musait. 13. Kur Allahu Mëshirëplotë dëshiron ta mëshirojë e ta ndryshojë robin e Vet, fillon t’i tregojë atij shenja të qarta për këtë, në mënyrë që robit t’i shtohet imani. Kështu bëri Zoti me nënën e Musait kur ia ktheu djalin, që ajo ta dinte mirë dhe të kishte siguri të plotë se premtimi i Allahut është i vërtetë. 14. Është e ndaluar të vrasësh një mohues të Zotit me të cilin ka një pakt ose sipas zakonit dhe rregullave ndërnjerëzore. Musai e konsideroi vrasjen e Egjiptasit si një gjynah, nga i cili i kërkoi falje Allahut, edhe pse Ai ishte qafir. 15. Çdokush që vret dikë pa të drejtë konsiderohet si kryeneç apo tiran, që përhap shkatërrimin në tokë. 16. Ai që vret njerëzit pa të drejtë, duke pretenduar se kështu dëshiron të vendosë rregull në tokë, duke i frikësuar ata që bëjnë gjynahe, le ta dijë se ai është gënjeshtar në atë që pretendon. Madje, ai është i padrejtë dhe përhapës i shkatërrimit në tokë, sikurse na tregon Allahu fjalën e Egjiptasit drejtuar Musait: "O Musa! A do të më vrasësh edhe mua, siç vrave atë të djeshmin? Ti kërkon të tregohesh arrogant në tokë dhe nuk dëshiron të jesh nga ata që rregullojnë punët.” Këto fjalë u thanë në një kontekst pohimi nga Zoti dhe nuk u hodhën poshtë. Pra, është shumë e vërtetë se ai që vret pa të drejtë është arrogant dhe nuk dëshiron të rregullojë gjërat. 17. Nëse dikush njofton dikë rreth fjalëve që thuhen për të, me qëllimin për ta ruajtur nga ndonjë e keqe që i kanoset, nuk quhet përgojim apo spiunim (që konsiderohet gjynah). Madje mund të jetë vaxhib, siç veproi ai burrë besimtar kur e njoftoi Musain duke e këshilluar dhe paralajmëruar për t’u ruajtur nga ajo që po flitej dhe përgatitej për të. 18. Nëse dikush mëson se nëse qëndron në një vend ka për të humbur jetën dhe do ta vrasin, ai nuk duhet t’ia lejojë vetes dhe të qëndrojë. Ai nuk duhet të dorëzohet por duhet të largohet, ashtu siç veproi Musai 22. 19. Kur ndodhesh përpara dy dëmeve dhe të këqijave, kur është e pashmangshme që të kryesh njërën prej tyre, atëherë kryen atë që është e keqja më e vogël dhe ajo që ka më pak dëme, se kështu veproi edhe Musai. Ai u detyrua të zgjidhte mes dy mundësive: 1. Të qëndronte në Egjipt, por kjo do të sillte vrasjen e tij. 2. Të shkonte në ndonjë vend të panjohur, pa pasur furnizime e as udhërrëfyes (përveç Zotit). Kjo e dyta ishte më e sigurt, prandaj Musai zgjodhi atë. 20. Çdokush që gjendet përballë një situate që duhet të zgjedhë dhe nuk di si të vendosë, atëherë le t’i drejtohet Zotit dhe t’i lutet Atij që ta udhëzojë në zgjedhjen më të mirë, por vetëm pasi të ketë bërë çdo gjë që ka në dorë dhe të synojë vetëm të vërtetën dhe të mirën. Allahu i Lartësuar kurrë nuk e zhgënjen dhe braktis dikë në një gjendje të tillë, siç ishte Musai kur u nis për në Medjen. Ai tha: “Shpresoj që Zoti im do të më udhëzojë në rrugën e drejtë.”. 21. Mëshira dhe mirësjellja me njerëzit që i njeh ose nuk i njeh dhe bamirësia ndaj tyre është virtyt i profetëve. Bamirësi konsiderohet edhe dhënia ujë kafshëve apo ndihma për dikë që është në nevojë. 22. Lutja drejtuar Zotit duke i shprehur Atij gjendjen tënde të vështirë dhe nevojën tënde të madhe është diçka e pëlqyeshme, edhe pse Zoti e di mirë gjendjen tënde. Allahu e pëlqen që robi të tregojë nevojën e varfërinë e madhe dhe t’i qahet Atij. Kështu veproi Musai, kur tha: “O Zoti im! Unë kam (shumë) nevojë për gjithçka që do të më japësh Ti!” 23. Turpi dhe ndroja, sidomos nga njerëzit fisnikë e të nderuar është nga moralet dhe cilësitë më të rralla e të lëvdueshme. 24. Shpërblimi dhe kundërpërgjigjia e bamirësisë me bamirësi ka qenë dhe është edukatë e mirë ndër popuj. 25. Nëse dikush bën një punë të mirë për hir të Zotit dhe pastaj prej kësaj pune i vjen një shpërblim e mirësi, pa e patur atë si pikësynim të parë, ai nuk është i qortuar, siç ndodhi me Musain (a.s). Ai e pranoi shpërblimin e babait të dy vajzave për ndihmën që u ofroi atyre, edhe pse kur i ndihmoi nuk pati për qëllim të merrte ndonjë shpërblim, përveçse bamirësisë për hir të Zotit. 26. Shërbimet kundrejt pagesës janë të lejueshme, siç është ruajtja dhe kullotja e deleve, lopëve etj. Nuk përcaktohet lloji i punës, sepse kjo varet nga zakonet apo tradita e popujve. 27. Lejohet që pagesa kundrejt punës së bërë të mos jetë monetare, por të jetë ndonjë shërbim i ofruar ose martesë. Musai u martua me vajzën e atij burri kundrejt punës tek ai për tetë vjet. 28. Nëse babai e marton vajzën e vet me një burrë që e zgjedh ai, kjo nuk është e qortueshme. 29. Ndër cilësitë më të mira që mund të synohen tek ai që e merr në punë apo në shërbimin tënd është të jetë i fortë fizikisht dhe besnik. 30. Ndër cilësitë e mira është që të mos ia vështirësosh dhe rëndosh punën punëtorit që ke marrë, por të sillesh me të me moralin më të mirë. Burri i tha Musait: "Unë dëshiroj të të martoj ty me njërën prej dy vajzave të mia, me kusht që të më shërbesh për tetë vjet. Por nëse i plotëson dhjetë, ai është vullneti yt e unë nuk dua të të rëndoj ty. Sidoqoftë, ti do të gjesh tek unë një njeri të mirë, në dashtë Allahu.” 31. Lejohet lidhja e marrëveshjeve pa qenë nevoja për dëshmitarë, pasi edhe Musai, kur lidhi marrëveshjen me babain e dy vajzave, tha: "Allahu le të jetë garant për këtë që po themi.”. 32. Në këto ajete jepen shumë shenja e mrekulli të mëdha, që Allahu i Lartësuar i dhuroi Musait (a.s). Në të përmendet shkopi që shndërrohej në gjarpër, dora që dilte e bardhë e vezulluese, mbrojtja që Allahu i ofroi Musait dhe Harunit nga Faraoni, mbytja e këtij të fundit etj. 33. Një nga ligësitë më të mëdha është të jesh udhëheqës i të keqes. Kjo ndodh në varësi të mohimit e kundërshtimit të shenjave të qarta të Allahut. Nga ana tjetër, është nga mirësitë më të mëdha që Allahu të të bëjë imam në mirësi dhe udhëzues të njerëzve. 34. Në këto ajete del qartë besnikëria dhe vërtetësia e Muhamedit si profet i vërtetë i Zotit. Kjo duket në faktin se ai na e solli këtë histori me imtësi dhe korrektësi, ashtu siç i kanë sjellë të gjithë të dërguarit e tjerë. Ai vërtetoi atë që sollën profetët dhe u bë mbështetës i së vërtetës së qartë, edhe pse nuk ishte i pranishëm në kohën kur ato ngjarje ndodhën. Ai as nuk pati qenë në ato vende për të cilat tregoi. Ai nuk pati lexuar apo studiuar këto histori nga ndonjë burim tjetër apo të takohej me ndonjë njeri që t'ia mësonte. I gjithë ai informacion ishte Shpallje nga i Gjithëmëshirshmi, Mëshirëploti. Atë ia shpalli Bujari Bamirës, që të paralajmëronte një popull të humbur dhe të paditur, të cilët nuk dinin gjë rreth profetëve dhe kërcënimeve të Zotit. Salavatet e Allahut dhe selami i Tij qofshin mbi Muhamedin. Lajmet e sakta dhe të vërteta të sjella prej tij janë tregues të besnikërisë dhe vërtetësisë së tij si profet i Zotit. Mjafton të shohësh urdhëresat e ndalesat dhe ligjin që ai solli ndër njerëz dhe do të bindesh se ato vinin prej Zotit. Këto janë fakte të mjaftueshme për ata që kanë mendje të ndriçuar. Atëherë, çfarë mund të themi, ndërkohë që përmendim edhe dëshminë e të parëve dhe të fundit për vërtetësinë e lajmeve dhe Shpalljes të sjellë prej Tij, për madhështinë e ligjet që ai solli nga Zoti i botëve? Po t'i shtojmë këtyre edhe moralin e pashembullt dhe virtytet e larta me të cilat ai u stolis?! Çdo ditë që kalon i nxjerr më të qarta shenjat dhe mrekullitë që ai la pas. Çdo ditë që kalon nxjerr në pah shenja madhështore, që tregojnë vërtetësinë e tij, që shfaqet në Shpalljen që ai la pas dhe në ligjin që solli ndër njerëz. Populli i tij çliroi vendet dhe zemrat e njerëzve me luftë dhe me dituri. Ai i hapi zemrat dhe sytë e njerëzve me iman dhe me diturinë e Shpalljes se Zotit. Popujt kryeneçë dhe jobesimtarë dhe mbretërit arrogantë e kokëfortë vazhdojnë ta sulmojnë figurën dhe fenë e tij dhe të ngrejnë kurthe dhe intriga të përbashkëta, për të shuar dritën e sjellë prej tij ose për ta fshehur e mbuluar atë nga njerëzit. Por kjo dritë do të vazhdojë ta shtojë shkëlqimin dhe rritjen; shenjat dhe argumentet e tij do të vazhdojnë të dalin më të qarta dhe të dukshme. Zoti i botëve do t’i tregojë njerëzve dhe të gjithë botës provat e vërtetësisë së fesë së Muhamedit (a.s), aq sa të mund të marrin mësim dhe të gjejnë udhëzimin të gjithë ata që kanë sy dhe zemër të hapur. Shpallja e Tij do të jetë dritë për të mençurit. Të gjitha lavdërimet i qofshin Allahut, Zotit të botëve!

Mus'haf Hape →
Talak 65:2–65:3 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… për ty, kurrë nuk do të mund të të sjellin dobi. Tashmë fletët janë tharë dhe lapsat janë ngritur ...”. - “Allahu ka për ta realizuar …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Kur ato t’i afrohen mbarimit të afatit të tyre (të pritjes)...” - Kur të afrohet fundi i kohëpritjes së tyre, burri është ende në kohë të bëjë zgjedhjen e tij. I Lartësuari thotë: - “... atëherë, ose mbajini si duhet, ose ndajini si është më e mira! ” - Pra, ose ta mbajë gruan “ bil mea’ruf” si e do zakoni e mirësjellja, pra, me mirësi e mirëkuptim, duke përmbushur detyrimet e ndërsjellta; ose ta ndajë atë. Megjithatë, edhe ndarja duhet të jetë “ bil mea’ruf”, pra, si e do za - koni e mirësjellja, jo në mënyrë të shëmtuar, por me drejtësi dhe larg harameve, larg fyerjeve dhe pa e shtrënguar gruan. Ndarja të jetë në formën më të mirë e miqësore. - “Për këtë kërkoni të dëshmojnë dy dëshmitarë të drejtë nga mesi juaj! ” - Qoftë nëse vendosni ta finalizoni ndarjen, qoftë kur vendosni ta ktheni gruan, merrni dy dëshmitarë të drejtë nga mesi juaj, domethënë dy burra muslimanë, që janë të drejtë e të ndershëm. Nëpërmjet kësaj dëshmie, i pritet rruga çdo keqkuptimi e grindjeje. Gjithashtu, nëpërmjet dëshmisë, të drejtat dhe përgjegjësitë nuk mund të fshihen apo të shkelen padrejtësisht. Kështu, është e ligjëruar që të merren dëshmitarë qoftë kur vendoset të finalizohet divorci, qoftë kur vendoset për ribashkimin. Ebu Daudi dhe Ibn Maxhe sjellin rrëfimin nga Imran bin Husajni, i cili u pyet për një burrë, i cili e divorcoi gruan e tij dhe më pas e ktheu dhe kreu marrëdhënie me të, dhe nuk dëshmoi as për shkurorëzimin e saj e as për kthimin e saj. Ai i tha: “Edhe divorcin, edhe kthimin e ke bërë jo sipas traditës (e rregullit). Duhet të dëshmosh edhe për divorcin e saj, edhe për kthimin e saj. Prandaj mos iu kthe më këtij veprimi.” Ibn Xhurejxhi rrëfen: “Kur Atau lexonte fjalën e Allahut: “Për këtë kërkoni të dëshmojnë dy dëshmitarë të drejtë nga mesi juaj!”, gjithmonë thoshte: “Martesa, divorci dhe tërheqja nga divorci lejohen veçse me dy dëshmitarë të drejtë, siç thotë Allahu i Lartësuar, përveç rasteve të justifikueshme.” 156 - “Dëshminë bëjeni me korrektësi e për hir të Allahut!” - (Dëshmoni me drejtësi dhe saktësi, pa shtuar dhe pakësuar gjë. Me dëshminë tuaj synoni kënaqësinë e Allahut të Lartësuar dhe mos e shtrembëroni atë për asnjë shkak e arsye.) 157 - “Kështu këshillohet ai që i beson Allahut dhe Ditës së Fundit. ” - Këto rregulla i vë në zbatim veçse ai që beson Allahun dhe e di se ato janë caktuar nga Ai; gjithashtu, ai beson dhe i frikësohet ndë - shkimit të Zotit në Ditën e Gjykimit. Nuk ka dyshim se besimi në Allahun dhe Ditën e Gjykimit është një nga shkaktarët më të fortë, që e bën njeriun që të përfitojë nga këshillat e Zotit, t’i japë përparësi ahiretit dhe të kryejë punë të mira, sa të ketë mundësi. Ndryshe ndodh me njeriun që e ka zemrën larg besimit. Atë nuk e shqetëson aspak ligësia dhe humbja ku është zhytur, kurse këshillat nuk i bëjnë aspak dobi. - “Kush tregon devotshmëri ndaj Allahut, Ai i jep rrugëzgjidhje për gjith - çka dhe e furnizon prej nga nuk e pret.” - Kushdo që i frikësohet Allahut, duke zba - tuar urdhrat e Tij dhe duke iu larguar hara - meve e gjynaheve, Ai do t'i japë rrugëdalje në të gjitha vështirësitë dhe do ta furnizojë prej nga nuk e pret, d.m.th. nga një drejtim që as nuk i shkon mendja. Ibn Ebu Hatimi sjell një rrëfim të Shutejr Ibn Shekeli, që thotë: “E kam dëgjuar Abdullah Ibn Mesu - din të thotë se ajeti më gjithëpërfshirës (i moralit të lartë) në Kuran është: “Allahu urdhëron për drejtësi, për bamirësi e për ndihmë ndaj të afërmve dhe ndalon imorali - tetin, poshtërsitë dhe padrejtësinë. Ai ju këshillon që ju të kujtoni (kumtet e Tij) .” [Nahl: 90]. Ndërsa ajeti më lehtësues në Kuran është: "Kush tregon devotshmëri ndaj Allahut, Ai i jep rrugëzgjidhje për gjithçka ...". Imam Ahmedi sjell hadithin nga Theubani, i cili tregon se i Dërguari i Allahut ka thënë: “Robi privohet prej rizkut për shkak të gjynaheve. Asgjë tjetër nuk e kthen kaderin e Zotit, veç lutjes, kurse jetën ta shton veçse bamirësia.” Ibn Ebu Hatim sjell nga Imran ib Husajni se Profeti i Allahut ka thënë: 2698. "Kush e ka lidhur zemrën plotësisht me (shpresë në) Allahun, Allahu do t'i mjaftojë atij për çdo nevojë dhe do ta furnizojë atë nga ku nuk e pret . Ndërsa kush e ka lidhur zemrën plotësisht me (shpresë në) këtë dynja , Ai do ta lërë në dorë të saj." - “Kush i mbështetet Allahut, mjaftohet me Të.” - Imam Ahmedi sjell një hadith me senedin e tij deri tek Ibn Abasi, i cili tregon se ai ishte hipur në kafshë pas Profetit, kur ai i tha: 2699. “O djalosh! Unë do të të mësoj disa lutje. Ruaje (përgjegjësinë dhe detyrat për) Zotin, që Zoti të të ruajë ty! Ruaje (përgjegjësinë dhe detyrat për) Zotin, që ta gjesh Atë para teje! Nëse lutesh, lutju vetëm Allahut dhe nëse kërkon mbështetje, mbështetju veçse Allahut. Dije se, sikur e gjithë bota të mblidhej për të të dëmtuar me diçka që Allahu nuk e ka shkruar për ty, kurrë nuk do të arrijnë të të dëmtojnë. Dhe sikur të tuboheshin të gjithë për të të bërë ndonjë dobi, por që Allahu nuk e ka shkruar për ty, kurrë nuk do të mund të të sjellin dobi. Tashmë fletët janë tharë dhe lapsat janë ngritur ...”. - “Allahu ka për ta realizuar vendimin e Tij ...” - Ai ka për t’i përmbushur dispozitat dhe vendimet e Tij mbi krijesat, ashtu si Ai dëshiron dhe vendos. - “... Ai e ka përcaktuar çdo gjë me korrektësi.” - Kjo është e ngjashme me fjalën e Allahut: “Çdo gjë tek Ai është me masë të caktuar.” [Rad 8].

Mus'haf Hape →
Bekare 2:127–2:129 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

- “Dhe kujtoni kur Ibrahimi dhe Ismaili, duke ngritur themelet e Shtëpisë (Qabes), luteshin …” Domethënë, kujto kohën kur Ibrahimi dhe Ismaili …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Dhe kujtoni kur Ibrahimi dhe Ismaili, duke ngritur themelet e Shtëpisë (Qabes), luteshin …” Domethënë, kujto kohën kur Ibrahimi dhe Ismaili ndërtonin mbi themelet e Shtëpisë së Lashtë ! Ajeti na tregon se si ata merreshin me ndërtimin e saj të shoqëruar nga një ndjenjë e vazhdueshme frike e respekti ndaj Krijuesit dhe nga një shpresë e madhe për shpërblimin e Tij. Aq të forta dhe të pranishme ishin këto ndjenja, saqë ata, edhe gjatë punës, pëshpërisnin lujte, që Allahu i Lartësuar t'ua pranonte veprën dhe adhurimin e tyre. Ata e bënin këtë, me qëllim që dobia e kësaj pune të ishte e plotë. - “O Zoti ynë! Pranoje prej nesh (këtë shërbim), se me të vërtetë Ti Dëgjon dhe Di gjithçka!” - Pastaj ata bënë një lutje të mrekullueshme. Ata u lutën për veten dhe për pasardhësit e tyre, që Allahu i Lartësuar t'i udhëzonte dhe t'i forconte në ushtrimin e Islamit. - “Zoti ynë! Na bëj muslimanë të përulur ndaj Teje! Bëj që edhe pasardhësit tanë të jenë një popull musliman i përulur ndaj Teje!” - Thelbi i Islamit është përulje e plotë e zemrës dhe ndaj Zotit të saj, që rrjedhon detyrmisht në nënshtrimin e gjithë qënies ndaj Krijuesit të Madhëruar. - “Na i trego rregullat e adhurimit tonë” - Duke qenë se Islami nënkupton edhe nënshtrimin me veprime konkrete, ata u lutën që Allahu i Lartësuar t’ua mësonte adhurimet në mënyrë të shtjelluar. Ata thanë: “ Ue erinâ menâsikenâ ”, domethënë: “Na i trego adhurimet tona”, apo më shkoqur: “Na i trego sikur t’i shihnim me sy ato adhurime”. Pra, i kërkuan një sqarim shumë të hollësishëm, që t’u dukej sikur po i shihnin me sy. Fjala “ menâsikenâ” (adhurimet tona) mund të ketë si qëllim të gjitha veprat e ritet e haxhit, sikurse tregon edhe konteksti i këtyre ajeteve. Por, gjithashtu, ajo mund të tregojë edhe diçka më përfshirëse se këto adhurime të veçanta. Ka mundësi që ata të jenë lutur që Allahu i Lartësuar t'ua sqaronte atyre të gjitha çështjet e fesë, të gjitha adhurimet që përmban Islami, sikurse kuptohet drejtpërdrejt nga fjala: “adhurimet”, e cila është në numrin shumës. Ajo mund të përfshijë të gjitha adhurimet e Islamit, edhe pse ky term përdoret më së shumti për ritet e haxh it. Në përgjithësi, lutja e tyre konsistonte në arritjen e dijes së dobishme dhe të punës me të, për vetë ata dhe për pasardhësit e mëvonshëm . Pra ata u lutën për të mësuar dijen e dobishme dhe për të bërë vepra të mira, sipas kësaj dijeje. Por në dua-në e tyre, ata përmendën edhe një detaj shumë të rëndësishëm: - “dhe na e prano pendimin tonë! Ti je Pranuesi i pendimit, Mëshirëploti! ” - Ata u lutën që Allahu t'ua pranonte pendimin, sepse sado që robi të përpiqet t'i përsosë adhurimet e tij ndaj Allahut të Madhëruar, ai patjetër që do të bëjë gabime. Këto gabime e bëjnë të domosdoshëm pendimin tek Allahu Falës dhe Mëshirëplotë. - “Zoti ynë! Dërgo ndër ta një të dërguar nga gjiri i tyre, që t’u lexojë atyre ajetet e Tua,” - Ata i kërkuan Allahut të Lartësuar që Ai të dërgonte nga mesi i pasardhësve të tyre një profet. Kjo ndodhi për disa arsye, si: - që grada e Ibrahimit dhe e Ismailit të lartësohej edhe më shumë; - që pasardhësit t’i nënshtroheshin dhe ta pasonin rrugën e atij Profeti që do të vinte, duke e njohur mirë atë; - që ai Profet t’u mësonte atyre ato gjëra që nuk do t’i dinin. I Lartësuari thotë: - “…që t’u lexojë atyre ajetet e Tua” – Domethënë, që t’ua lexojë tekstin fjalë për fjalë, t’ua mësojë atë përmendësh, dhe pastaj t'i mësojë se si ta ruajnë e zbatojnë atë që do të mësojnë. - “…t’u mësojë atyre Librin (Kur'anin) dhe Urtësinë (Traditën profetike) ,” – Pra, t'u mësojë dhe sqarojë atyre kuptimin e Kur’ânit dhe të Urtësisë (Sunetit). - “…dhe t’i pastrojë ata. ” - T'i pastrojë duke i edukuar që të punojnë punë të mira dhe të largohen nga çdo punë e fjalë e keqe të cilat nuk i lenë shpirtrat të pastrohen dhe të lartësohen. - “Ti je Ngadhënjimtari dhe i Urti. ” – Ngadhënjimtari (El Azîzu) është Ai i Cili i mposht dhe nënshtron gjithçka, i Cili është i plotfuqishëm për gjithçka dhe që para fuqisë së të Cilit, askush nuk mund të qëndrojë. Ndërsa i Urti ( El Hakîmu ) është Ai i Cili i vendos gjërat në vendin që e meritojnë. Kështu, ata iu lutën Allahut, që ka këto cilësi, që ta dërgonte këtë Profet mes tyre, ashtu siç di të zgjedhë Ai që është i madhëruari, Ngadhënjimtari, i Urti. Allahu i Lartësuar iu përgjigj lutjes së tyre dhe e dërgoi Profetin e nderuar, nëpërmjet të cilit Ai mëshiroi, në m ënyrë të veçantë, pasardhësit e Ibrahimit dhe Ismailit, dhe të gjitha krijesat, në përgjithësi. Për këtë arsye, edhe Profeti (a.s.) ka thënë: “Unë jam fryt i lutjes së babait tim, Ibrahimit (a.s.).”.

Mus'haf Hape →
Ankebut 29:50–29:52 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… Ai e ngriti zërin duke ua lexuar këtë Kur'an haptazi, duke deklaruar se “ky është Libri dhe Fjala e Zotit tim”. Ai i sfidoi të gjithë duke …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ata thonë: “Përse nuk i zbret atij ndonjë shenjë (mrekulli) nga Zoti i tij?” - Edhe këta mohues të padrejtë, që mohuan profetët dhe shpalljet që ata sollën prej Zotit, kërkojnë shenja dhe mrekulli, me mendjet e qëllimet e tyre të prishura. Kjo i ngjan fjalës së Allahut, kur tregon për ata që thonë: “Ne nuk do të të besojmë ty, derisa të na nxjerrësh burime prej tokës; ose të kesh kopshte me hurma e me rrush, e të bësh që mes e tyre të rrjedhin vazhdimisht lumenj; ose, ashtu sikurse mëton ti (se do të na dënojë Zoti), le të bjerë mbi ne qielli copa - copa; ose derisa të na sjellësh Allahun dhe melekët pranë nesh (t’i shohim haptazi); ose të kesh një shtëpi prej ari, ose të ngjitesh lart në qiell. Madje, edhe sikur të ngjitesh lart në qiell, ne nuk do të të besojmë, derisa të na sjellësh një libër që ta lexojmë.” Thuaj: “I madhëruar qoftë Allahu! ” A mos, vallë, jam gjë tjetër unë, përveçse një njeri profet?!” [Isra 90 – 93]. Kështu, përcaktimi i shenjave dhe mrekullive nuk është në dorën e tyre dhe as të profetëve. Kjo kërkesë ishte ndërhyrje në kompetencat e Zotit. Duke qenë e tillë, atëherë kërkesa e tyre ishte e kotë dhe një shmangie nga e vërteta: - Thuaj: “Çështja e shenjave (mrekullive) është vetëm në dorë të Allahut...” - Nëse dëshiron, Ai i zbret ato e nëse nuk dëshiron, nuk i zbret. - ...dhe unë nuk jam tjetër, përveçse paralajmërues i qartë. - Unë nuk pretendoj të jem sipër kësaj grade. Nëse unë kam për qëllim dhe detyrë që të dalë në pah e vërteta dhe të dallohet nga e kota, atëherë kjo është realizuar me dërgimin tim dhe Shpalljen, që Zoti solli nëpërmjet meje. Me fjalë të tjera, nëse ajo që synohet është qartësimi i të vërtetës nga e kota, me çfarëdo mënyre që të bëhet ajo, atëherë kërkimi i shenjave e mrekullive të caktuara është një padrejtësi e dukshme dhe shprehje e mendjemadhësisë para Zotit dhe refuzim i padrejtë i së vërtetës. Por edhe sikur të vendoste Zoti që t’i zbriste ato shenja që ju i kërkoni dhe propozoni, ky nuk do të ishte një iman i vërtetë dhe i pranueshëm, që në momentin që ju e kushtëzoni besimin tuaj me to. Ky nuk është iman i vërtetë dhe i saktë, por është thjesht ndjekje e epshit dhe dëshirës tuaj, pra, jo sepse ai është i vërtetë dhe sepse e meriton. Kështu, edhe sikur të supozohej që ju do të besonit pas zbritjes së shenjave, ai do të ishte një iman jo korrekt dhe solid, sepse nuk do të ishte i ndërtuar mbi njohjen dhe pranimin me bindje të së vërtetës, por për shkak të shenjave të dukshme. Duke qenë se qëllimi me dërgimin e profetëve është qartësimi i së vërtetës, Allahu i Madhëruar vijon që të na tregojë rrugën e saktë të arritjes së këtij qëllimi të madh. Ai thotë: - Po a nuk u mjaftoi atyre që Ne të shpallëm ty një libër, që u këndohet atyre (besnikërisht)? - A nuk u mjafton atyre për të gjykuar drejt për besnikërinë tënde dhe vërtetësinë e Shpalljes që t’u dha ty, fakti që ne u kemi zbritur një libër madhështor, që u lexohet atyre me besnikëri nga ana jote? Ky ajet është shumë i gjerë, me kuptime e kumte shumë të rëndësishme, edhe pse i shkurtër. Në të ka argumente madhështore dhe një mesazh të mrekullueshëm. Sikurse e thamë më sipër, thjesht fakti që Profeti (a.s) ishte umij (nuk dinte shkrim e lexim) dhe solli një libër të tillë, kjo do të ishte shenja më e madhe që tregon për sinqeritetin e tij. Pastaj, ata u treguan të pafuqishëm për t’iu kundërpërgjigjur sfidës për të sjellë një Kur'an ose qoftë një sure si ai. Pastaj le të mendojnë se si Profeti a.s. e shfaqi haptazi këtë Kur'an ndër njerëz, që ta dëgjonin të gjithë, edhe pse mbështetësit e tij ishin të pakët. Profeti (a.s) kurrë nuk u thye dhe as nuk u spraps, me gjithë armiqtë e shumtë që e luftonin. Ai e ngriti zërin duke ua lexuar këtë Kur'an haptazi, duke deklaruar se “ky është Libri dhe Fjala e Zotit tim”. Ai i sfidoi të gjithë duke thënë: A ka ndonjë që ka mundësi që ta kundërshtojë e të sjellë një fjalë të ngjashme me të, apo ta hedhë poshtë? Pastaj mendo pak për historitë e shumta të popujve të shkuar dhe të fshehtat e shumta të së shkuarës dhe së ardhmes, që ky Kur'an përmend dhe që janë tërësisht në përputhje me realitetin. Gjithashtu, mendo për saktësimin që ai u bën librave dhe shpalljeve të shkuara, duke pohuar atë që është e saktë e ka mbetur e tillë ndër ta dhe duke qartësuar atë që është ndryshuar dhe tjetërsuar nga duart e njerëzve. Shiko udhëzimin e drejtë që ai ofron në çdo fushë e drejtim! Kur ai urdhëron për diçka, është e pamundur që mendja të thotë “Ah, sikur të mos urdhëronte për këtë!” Edhe kur ndalon nga diçka, është e pamundur që mendja e shëndoshë dhe natyra e pastër dhe e papërlyer të thotë: “Ah, sikur të mos kishte ndaluar nga kjo!” Çdo ligj e dispozitë e vendosur nga Ai është me drejtësi e barazi, është në përputhje të plotë me urtësinë, që arrijnë ta logjikojnë dhe pranojnë mendjet e pastra, të cilat shohin dhe gjykojnë drejt. Mendja e shëndetshme dhe natyra e pastër gjykon me bindje se ligjet dhe udhëzimet e ofruara nga Kur'ani janë të vetme ligje e udhëzime që rregullojnë çështjet e krijesave në çdo vend e kohë. Çështjet e tyre rregullohen veçse nëpërmjet tyre. Të gjitha këto janë mëse të mjaftueshme për atë që dëshiron dhe synon të gjejë, të pranojë e të besojë të vërtetën, si dhe do sinqerisht për ta zbuluar dhe kuptuar atë. Allahu mos e kënaqtë kurrë atë që nuk i mjafton Kur'ani dhe mos e shëroftë atë që nuk e shëron Kur'ani, dalluesi i së vërtetës nga e kota! Ai që udhëzohet me këtë Kur'an, ka për t’i mjaftuar ai, sepse ai është më i mirë se çdo gjë tjetër. - Nuk ka dyshim se kjo është mëshirë e këshillë për njerëzit që besojnë. - Kjo do të ndodhë për shkak se në të do të gjejnë dituri e mirësi të mëdha, pastrim për zemrat dhe shpirtrat, pastrim e rregullim të besimit, plotësim të moralit të lartë dhe frymëzim të madh nga vetë Zoti, që do t’u japë dritë të kuptojnë shumë të fshehta dhe udhëzime, që të tjerët nuk arrijnë t’i kuptojnë. - Thuaj: “Mjafton që Allahu është dëshmitar ndërmjet meje dhe jush. " - Unë kam sjellë Zotin si dëshmitar dhe gjykues mes nesh, prandaj nëse unë do të isha gënjeshtar, atëherë mbi mua do të godiste dënimi i Tij. Por duke qenë se Ai më ndihmon e më mbështet mua, duke më bërë të triumfoj mbi armiqtë e mij dhe m’i lehtëson të gjitha çështjet e mia, a nuk mjafton kjo si dëshmi nga vetë Zoti, të cilën Ai e tregon me mënyrën se si më trajton? Nëse pretendoni se ju nuk e keni dëgjuar e as e keni parë dëshminë e Zotit, dijeni se kjo nuk ju mjafton si argument për qëndrimin tuaj mohues, sepse: - Ai e di ç’ka në qiej e në tokë. - Nuk ka dyshim se Atij nuk i fshihet gjendja ime dhe gjendja juaj, si dhe kjo që po ju them rreth mbështetjes dhe ndihmës që Ai më ofron. Nëse Ai dëgjon që unë them diçka të tillë padrejtësisht, Ai kurrë nuk do të më linte pa ndëshkuar, sepse Ai është i Plotpushtetshëm dhe lënia e ndëshkimit të një mashtruesi do të ishte cenim i diturisë, pushtetit dhe urtësisë së Tij. I Madhëruari thotë në një ajet tjetër: “Sikur ai të trillonte për Ne ndonjë fjalë, Ne do ta kapnim atë me fuqinë Tonë, pastaj do t’ia këputnim arterien e zemrës, e askush prej jush nuk do të mund të ndërhynte për mbrojtjen e tij. " [Haka 44 – 47]. - Ata që besojnë të kotën e nuk besojnë në Allahun, pikërisht ata janë të humburit. - Sepse ata nuk kanë iman të saktë për Allahun, melekët, librat, profetët e Tij dhe Ditën e Fundit. Kështu atyre iu ikin përfundimisht mirësitë e përjetshme të Xhenetit. Ata janë të humbur se për çdo të vërtetë të mohuar ata sprovohen me kotësinë, që i mbulon me shëmtinë e saj. Për çdo mirësi që iu ikën prej duarsh, i pret një dënim i dhembshëm, e kështu shkatërrojnë dhe humbin veten dhe familjen e tyre në Ditën e Gjykimit.

Mus'haf Hape →
Enfal 8:9–8:10 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… vetë, dhe kur pa shokët e vet, që ishin vetëm 319 vetë, u kthye nga Kibla, i ngriti duart lart dhe filloi t’i lutej Zotit: “O Allah, ma plotëso atë që më ke premtuar! O …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Imam Ahmedi sjell hadithin nga Umer Ibn Hatabi, i cili tregon: 1259. “Në Bedër, kur Profeti ﷺ pa ushtrinë e idhujtarëve, të cilët ishin 1000 vetë, dhe kur pa shokët e vet, që ishin vetëm 319 vetë, u kthye nga Kibla, i ngriti duart lart dhe filloi t’i lutej Zotit: “O Allah, ma plotëso atë që më ke premtuar! O Allah ma jep atë që ma ke premtuar!…”. Ai vazhdoi t’i lutej Allahut me duart të ngritura lart, i drejtuar nga Kibla, derisa i ra rroba nga supet. Atëherë, vjen Ebu Bekri, kap rrobën, ia hedh mbi supe, e shtrëngon nga pas, dhe i thotë: “O i Dërguari i Allahut, mjaft iu lute Allahut, sepse Ai do të ta plotësojë ty atë që të ka premtuar”. Atëherë, Allahu i Lartësuar zbriti ajetin: “Kujtoni, kur kërkuat ndihmë nga Zoti juaj dhe Ai ju përgjigj: “Unë do t’ju ndihmoj me një mijë melekë, që vijnë njëri pas tjetrit.” Kur dy ushtritë u përballën, Allahu i Lartësuar i poshtëroi dhe shpartalloi idhujtarët, prej të cilëve u vranë 70 bur ra dhe ranë robër 70 të tjerë.” Buhariu sjell hadithin nga Abdulla h Ibn Mesudi, i cili ka thënë: 1260. “Pashë te Mikdadi një qëndrim burrash, që do të jepja gjithçka, veç të isha unë ai që i tha ato fjalë! Ai shkoi tek Profeti kur ai po lutej kundër idhujtarëve, dhe i tha: “Për Zotin, o i Dërguari i Allahut! Ne nuk do të themi kurrë ashtu si i thanë Musait shokët e tij: “Shko ti dhe Zoti yt dhe luftoni, se ne do rrimë këtu!” Por ne do të luftojmë djathtas dhe majtas teje, para e pas teje!” Unë e pashë fytyrën e të Dërguarit të Allahut se si ndriçoi, pasi ai u gëzua me këto fjalë.” Buhariu sjell hadithin n ga Ibn Abasi, i cili ka thënë: 1261. “Profeti u lut ditën e Bedrit dhe tha: “O Allah, të lutem e përgjërohem të ma japësh atë që më ke premtuar! O Allah, nëse dëshiron, nuk do të adhurohesh!” Ebu Bekri e kapi për dore dhe i tha: Mjaft!” Atëherë, ai tha: “Ai grup shpejt do të pësojë disfatë dhe ata do t’ia mbathin me të shpejtë (të tmerruar).” [Kamer 45]. - Kujtoni, kur kërkuat ndihmë nga Zoti juaj dhe Ai ju përgjigj: “Unë do t’ju ndihmoj me një mijë melekë, që vijnë njëri pas tjetrit.” - Ata do të dërgohen si ndihmë e mbështetje për ju në këtë luftë. Ali Ibn Ebu Talha përcjell nga Ibn Abasi se: “Allahu i Madhëruar e ndihmoi Profetin e Tij dhe besimtarët me 1000 melekë. Xhibrili qëndronte në krye të 500 melekëve në një anë dhe Mikaili në krye të 500 melekëve në anën tjetër.” Muslimi sjell had ithin nga Ibn Abasi, që rrëfen : 1262. “Një musliman po ndiqte nga pas një idhujtar për ta vrarë, veç kur u dëgjua zhurma e një goditjeje me shkop nga sipër idhujtarit, dhe zëri i një kalorësi që thoshte: “Përpara, përpara, Hajzum (emri i kalit të melekut)!” Pas kësaj, ai pa idhujtarin e shtrirë. Kur e pa me vëmendje, vuri re shenjën që kishte në hundë dhe fytyrën të çarë sipas formës së shkopit dhe të mbuluar nga një ngjyrë jeshile, të mavijosur. Ky ensar shkoi te Profeti ﷺ dhe i tregoi për këtë ngjarje. Profeti i tha atij: “Të vërtetën ke thënë! Ka qenë ndihmë e ardhur nga qielli i tretë.” 81 Buhariu, në kapitullin “Pjesëmarrja e melekëve në luftë”, sjell një rrëfim nga Rifaate, e ky nga Rafi el Zerakij, pjesëmarrës në Bedër, i cili ka thënë: 1263 “Xhibrili (a.s.) shkoi te Profeti ﷺ dhe i tha: “Si i shihni luftëtarët e Bedrit?” Profeti i tha: “Si muslimanët më të shquar” - ose tha diçka të ngjashme. Xhibrili i tha: “Kështu janë edhe ata melekë që morën pjesë në atë betejë.” Në dy Sahih-ët vjen ngjarja në lidhje me Hatib Ibn Ebu Beltean dhe mesazhit që ai u dërgoi Kurejshëve në lidhje me planin e Profetit për luftën kundër tyre: 1264. Umeri r.a. tha: “Më lër, o i Dërguari i Allahut, t’ia pres kokën!” Por i Dërguari i Allahut tha: “Ai ka marrë pjesë në Betejën e Bedrit, prandaj, ku ta dish: mbase Allahu i Madhëruar i ka parë mirë njerëzit e Bedrit dhe ka thënë: “Bëni ç'të doni, sepse Unë jua kam falur të gjitha gjynahet!”. - Allahu e solli atë veçse që t’ju gëzonte dhe që t’ju forconte zemrat. - Domethënë, dërgimin e melekëve dhe njoftimin rreth kësaj ndihme, Allahu i Lartësuar e bëri thjesht për t’ju gëzuar dhe forcuar zemrat tuaja, sepse Allahu është i plotpushtetshëm për t'ju dhuruar fitoren kundër armiqve dhe që t’jua qetësojë zemrat, pa qenë e nevojshme t’ju dërgojë melekë. Allahu nuk ka nevojë për asgjë nga këto. Të jeni të bindur se: - Ndihma vjen vetëm prej Allahut. - Allahu i Lartësuar thotë: “Kur të ndesheni me jobesimtarët, goditini në qafë, derisa t’i mposhtni! Më pas, lidhini mirë, e kështu mund t’i lironi falas ose mund të kërkoni çmim për ta, derisa të përfundojë lufta. Po të donte, Allahu do t'i shkatërronte ata, por Ai dëshiron që t’ju sprovojë me njëri-tjetrin. Allahu nuk do ua humbë veprat atyre që bien dëshmorë në rrugën e Tij. Ai do t'i udhëzojë (drejt lumturisë) dhe do t'ua përmirësojë gjendjen e tyre. Ai do t’i fusë ata në Xhenet, të cilin ua ka bërë të njohur më parë. ” [Muhamed 4 - 6]. Kështu, Ai mund t’i ndëshkonte e shkatërronte ata, ashtu si veproi me popujt e shkuar, përmes ndëshkimeve të zbritura nga qielli, por: “Ai dëshiron që t’ju sprovojë me njëri-tjetrin...”. Ai thotë gjithashtu: “Në qoftë se ju përjetuat dhembje (në Uhud), të jeni të sigurt se edhe të tjerët (armiqtë tuaj) provuan dhembje si kjo juaja (në Bedër). Ne i këmbejmë të tilla ditë mes njerëzve, që Allahu ti nxjerrë në pah ata që besojnë dhe për t’i zgjedhur disa prej jush si dëshmorë. Allahu nuk i do të padrejtët. Kështu Allahu i pastron besimtarët dhe i shkatërron jobesimtarët. A mos mendoni ju se do të hyni në Xhenet pa i provuar Allahu ata që luftuan (në rrugën e tij) dhe pa i nxjerrë në pah durimtarët?!” [Al Imran 140]. Vrasja e mohuesve nga duart e besimtarëve është poshtërim më i madh për mohuesit, nga një anë, dhe shërim për zemrat e besimtarëve, nga ana tjetër, sikurse thotë i Lartësuari: “Luftojini ata, që Allahu t’i ndëshkojë ashpër me duart tuaja, t’i poshtërojë, t’ju dhurojë fitoren ndaj tyre, të shërojë shpirtrat e besimtarëve dhe ta largojë hidhërimin nga zemrat e tyre! ...” [Teube 13, 14]. - Allahu është vërtet Ngadhënjimtar dhe i Urtë. - E gjithë krenaria e ngadhënjimi i takojnë Allahut, Profetit të Tij dhe besimtarëve të sinqertë, në dynja dhe në ahiret. Sikurse thotë i lavdëruari: “Ne, patjetër do t’i ndihmojmë të dërguarit Tanë dhe ata që besuan edhe në jetën e kësaj bote edhe në Ditën kur të paraqiten dëshmitë. Atë Ditë, keqbërësve nuk do t’u bëjnë dobi shfajësimet. Ata i pret Mallkimi dhe një vendbanim i keq .” [Gafir 51, 52]. Allahu është i Urtë në çdo ligj e urdhëresë që ka ligjëruar në këtë jetë dhe në urdhrin për luftën kundër mohuesve, edhe pse Ai është i plotpushtetshëm për t’i shkatërruar ata me pushtetin e fuqinë e Tij, pa qenë nevoja fare për luftë.82

Mus'haf Hape →
Haxh 22:36 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Fjala “ sauâf”, e përmendur në ajet, ka kuptimin: “Ngritur në tri këmbë, me këmbën e përparme të majtë të lidhur, gati për kurban. Në atë pozicion …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Edhe devetë për kurban jua kemi bërë simbole të Allahut; ju keni shumë dobi prej tyre. ” - Allahu i Madhëruar u tregon robërve disa nga mirësitë e Tij, e pikërisht faktin se Ai krijoi për ta devetë, për t’i bërë kurban; Ai i bëri ato si simbole të fesë së Tij, që Ai e ka ligjëruar dhe urdhëruar që të respektohen. Devetë janë kurbanet më të mira, të ashtuquajtura el hedj, që bëhen në Qabe, madje, janë pa dyshim, më i miri lloj i kurbaneve që dhurohen në Qabe. Allahu i Madhëruar thotë: “O ju që keni besuar! Mos e cenoni shenjtërinë e simboleve të Allahut, as shenjtërinë e muajve të shenjtë, as të kurbanit të Qabesë (el hedij), as të kurba - nëve (el ķalâid) të shënuar me qafore, as ata të cilët, duke kërkuar begati nga Zoti i tyre dhe kënaqësinë e Tij, synojnë për vizitë Shtëpinë e Shenjtë!...”. El budne, - shpjegon Atau - janë devetë dhe lopët. Kështu është transmetuar prej Ibn Umerit, Seid Ibn Musejibit dhe Hasen el Basriut. Ndërsa Muxhahidi ka thënë se el budne janë vetëm devetë. Në fakt, el budne i përfshin devetë, pa asnjë kundërshtim. Ndërsa në lidhje me faktin a i përfshin edhe lopët janë dhënë dy mendime. Mendimi më i saktë është se edhe lopët bëjnë pjesë në këtë emërtim. Shumica e dijetarëve janë të mendimit se, ashtu si deveja, edhe lopa mjafton si kurban për shtatë persona. Në një hadith të saktë, që gjendet në Sahih-un e Muslimit, Xhabir Ibn Abdullahu tregon: 1858. “Profeti i Allahut na urdhëroi, që kur të bëjmë kurban së bashku, një deve mjafton për shtatë persona, ashtu si dhe një lopë mjafton për shtatë persona.” Allahu i Madhëruar thotë: “ ... ju keni shumë dobi prej tyre.”. Pra, do të keni shpërblim të madh për to në ahiret. Nga Aishja, - Allahu qoftë i kënaqur prej saj! - përcillet se Profeti i Allahut ka thënë: 1859. “Biri i Ademit nuk mund të bëjë ditën e Bajramit ndonjë vepër më të dashur për Allahun sesa derdhja e gjakut të kurbanit. Bagëtia do të vijë Ditën e Kijametit me brirët, thundrat dhe gëzofin e saj. Gjaku i saj shkon për kënaqësinë e Allahut, përpara se të bjerë në tokë. Prandaj bëjeni atë me kënaqësi të plotë në shpirtin tuaj (me sinqeritet e me shpresë për shpërblimin e Allahut).” Hadithin e sjellin Ibn Maxhe dhe Tirmidhiu. Ky i fundit e ka gjykuar si hasen. 57 Nga Ibn Abasi përcillet se Profeti i Allahut ka thënë: 1860. “Nuk është shpenzuar argjendi ndonjëherë, në diçka më të mirë sesa derdhja e gjakut të kurbanit në ditën e Bajramit.” Hadithin e sjell Darakutni në Sunen-in e tij. Muxhahidi e shpjegon kështu: “Domethënë, keni shpërblime, mirësi e begati.” Ndërsa Ibrahim Nehaiu ka thënë: “Pra, përfitoni nga qumështi i tyre ose duke hipur në to, kur keni nevojë.” - “Prandaj përmendeni emrin e Allahut kur ato janë në këmbë (gati për kurban) ...” - Nga Xhabir Ibn Abdullahi vjen ky rrëfim: 1861. “U fala me Profetin e Allahut, ditën e Bajramit të Kurbanit. Pasi mbaroi namazin, atij i sollën një dash, të cilin ai e bëri kurban duke thënë: “ Bismilâh! Allahu Ekber! O Allah, ky kurban është nga unë dhe për këdo nga umeti im që nuk ka mundësi të bëjë kurban.” Fjala “ sauâf”, e përmendur në ajet, ka kuptimin: “Ngritur në tri këmbë, me këmbën e përparme të majtë të lidhur, gati për kurban. Në atë pozicion thuhet: “ Bismil-lâh, Allahu ekber, L â ilâhe il l’Allah! O Allah! Ky kurban është (mirësi) prej Teje dhe të përkushtohet vetëm Ty.” Kështu ka thënë Ibn Abasi. Po kështu e transmeton prej tij edhe Muxhahidi, Ibn Ebu Talha dhe Aufiu. Në dy Sahihët vjen hadithi: 1862. “Ibn Umeri kaloi njëherë pranë dikujt që kishte shtrirë devenë e tij, për ta bërë kurban, ndaj i tha: “Ngrije atë në këmbë, të lidhur (në njërën këmbë të saj). Kjo është tradita e Ebu Kasimit (Muhamedit a.s). - “... dhe kur të shtrihen në tokë .” - Pra, kur shtrihet në tokë pas therjes dhe jep frymën. Nuk lejohet të hahet gjë prej kurbanit, derisa kafsha të japë frymë tërësisht dhe të ndalojë së lëvizuri. Në një hadith merfu thuhet: 1863. “Mos u nxitoni, derisa fryma të dal ë tërësisht.” Përcillet se edhe Umer Ibn Hatabi e ka thënë diçka të tillë. Këtë e mbështet edhe hadithi i Shedad Ibn Eusit, sjellë në Sahihun e Muslimit: 1864. “Me të vërtetë, Allahu e ka bërë detyrë bamirësinë (shpirtbutësinë) në çdo gjë. Prandaj, kur të vrisni një njeri (që është dënuar me drejtësi sipas ligjit), kryejeni ekzekutimin në mënyrën më të lehtë dhe më të butë, dhe kur të therni një kafshë, kryejeni therjen në mënyrën më të mirë e më të butë. Çdokush ta mprehë mirë thikën e vet dhe ta rehatojë bagëtinë që do të therë (duke e kaluar thikën në fytin e saj me fuqi e shpejtësi).” Nga Ebu Uakid Lejthi përcillet se Profeti i Allahut ka thënë: 1865. “Pjesa e trupit që shkëputet nga një kafshë e gjallë, konsiderohet e ngor -dhur.” [Ahmedi, Ebu Daudi dhe Tirmidhiu, i cili e ka gjykuar si sahih të saktë]. - “Hani prej tyre dhe jepini nevojtarit dhe atij që lyp! ” - Disa selefë, duke shpjeguar fjalën e Allahut: “Hani prej tyre ...”, kanë thënë se: ky urdhër tregon që lejohet të hash prej mishit të kurbanit. Ndërsa Maliku thotë se të hash prej mishit të kurbanit është e pëlqyeshme (pra, jo thjesht e lejuar). Në lidhje me dy kategoritë e përmendura në ajet, për të cilat Allahu i Madhëruar urdhëron që t’u jepet prej mishit të kurbanit, janë dhënë shpjegime të ndryshme. “ El kâniu ”, - thotë Ibn Abasi, - është ajo kategori që mjaftohet me atë gjë që njerëzit ia japin vetë, pa ua lypur. Ndërsa “El mu’ter ” është ai që vjen tek ti e jep njëfarë shenje që t’i japësh prej mishit, por nuk e kërkon drejtpërdrejt. Me këtë ajet janë argumentuar ata dijetarë që mëtojnë se kurbani ndahet në tri pjesë: një pjesë e mban i zoti për vete, një pjesë e jep dhuratë (atyre që nuk janë nevojtarë), e një pjesë atyre që janë nevojtarë. Në hadith të saktë është transmetuar se Profeti i Allahut u tha njerëzve: 1866. “Unë ju kisha ndaluar në fillim nga ruajtja e mishit të kurbanit më shumë se tri ditë, por tani mund të hani dhe ta ruani atë sa të dëshironi.” Në një hadith tjetër thotë: 1867. “Mund të hani, të ruani e të jepni sadaka prej tij (mishit të kurbanit).”. Për sa i përket lëkurës së kurbanit, në Musned-in e Ahmedit është hadithi nga Numani, ku thuhet: 1868. “Hani prej mishit të kurbanit, jepni sadaka dhe mund të përfitoni nga lëkura e tij, por mos e shisni atë!”. Koha e therjes së kurbanit fillon me lindjen e diellit, pasi ka kaluar kohë e mjaftueshme për të falur namazin e Bajramit dhe për të mbajtur hytben, me të dyja pjesët e saj. Nga Bera Ibn Azibi përcillet se Profeti i Allahut ka thënë: 1869. “E para punë me të cilën e fillojmë këtë ditë (të Bajramit të Kurbanit) është namazi (i Bajramit), pastaj shkojmë e bëjmë kurbanet. Kush vepron kështu, ka ndjekur traditën tonë. Nëse e ther kafshën përpara namazit, ai është thjesht një mish, me të cilin ushqen familjen e vet, dhe nuk konsiderohet si kurban.” [Buhariu dhe Muslimi]. Ndërsa në Sahihun e Muslimit vjen: 1870. “Mos bëni kurban përpara se të bëjë imami!” - “Kështu, jua vumë kafshët në shërbi - min tuaj, që ju të jeni mirënjohës. ” - Allahu i Madhëruar i nënshtroi kafshët për ju, që të mund të përfitoni prej tyre, si kafshë shpine, për qumështin, mishin, siç thotë i Lartë -suari: “A nuk e shohin ata se jemi Ne që kemi krijuar për ta kafshë që ata i kanë nën zotërimin e tyre? Dhe jemi Ne që ua nështruam ato për t'i përdorur. Disa i mbajnë si kafshë bartëse dhe disa i mbajnë për ushqim. Ata kanë prej tyre edhe dobi të tjera dhe pije të këndshme (qumësht). A nuk do të jenë mirënjohës?” [Ja Sin 71 - 73].

Mus'haf Hape →
Fusilet 41:19–41:24 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… mirë. Më pas, njëri prej tyre tha: “A mendoni se Allahu i dëgjon fjalët tona këtu?” Tjetri u përgjigj dhe tha: “Nëse e ngremë zërin, Ai na …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ditën kur armiqtë e Allahut do të tubohen për në Zjarr, ata do të shtyhen të gjithë në të. ” - Kujtoju idhujtarëve ditën kur ata do të tubohen dhe shtyhen për në Zjarr, të gjithë së bashku, të pandarë. Zebanitë e Xhehenemit do t’i grumbullojnë të gjithë, nga i pari deri tek i fundit, për t’i shtyrë të gjithë së bashku, njëherësh, në Zjarr, sikurse ka thënë Allahu i Lartësuar në ajetin tjetër: “ Dhe keqbërësit do t'i shtyjmë drejt Xhehenemit si tufë e etur për ujë, ... ” [Merjem 86]. Pra, ata do të jenë të etur. Më pas, Allahu Krenar dhe i Lartësuar thotë: - “Kur t’i afrohen Zjarrit, kundër tyre do dëshmojnë veshët, sytë dhe lëkurat e tyre për çfarë kanë bërë. ” - Kur të mbërrijnë atje, kundër tyre do të dëshmojnë veshët, sytë dhe lëkurat e tyre, në lidhje me fjalët e veprat e tyre në jetën e dynjasë. Ato do të dëshmojnë për gjithçka që kanë bërë dhe për çfarë kanë lënë pa bërë. Prej tyre nuk do të fshihet asnjë gërmë prej të vërtetës. - “Ata do t’u thonë lëkurave të veta: “Përse dëshmoni kundër nesh?” - Ata do të qortojnë pjesët e trupit dhe lëkurën e vet, kur ato të dëshmojnë kundër tyre. Atëherë, ato do të kthejnë këtë përgjigje, që na e thotë Allahu i Lartësuar: - “Ato do thonë: “Është Allahu Ai që na ka bërë të flasim, Ai që ia ka dhënë të folurit gjithçkaje. Është Ai që ju krijoi ju herën e parë dhe vetëm tek Ai do të ktheheni”. - Kështu, urdhri i Tij kurrë nuk mund të ndalet dhe të kundërshtohet dhe vetëm tek Ai e keni kthimin që të gjithë. Hafidh Ebu Bekër el Bezari përcjell nga Enes Ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur prej tij) këtë rrëfim: 2312. “Njëherë, Profeti i Allahut qeshi dhe me buzëqeshjen në fytyrë tha: “A nuk më pyesni përse jam duke qeshur?” Të pranishmit i thanë: “O i Dërguari i Allahut, përse po qesh?” Ai tha: “Habitem me polemikën e gjatë që robi bën me Zotin e Tij Ditën e Kijametit. Robi do të thotë atë ditë: “ O Zoti im! A nuk më premtove se nuk do të më bësh padrejtësi?” Zoti i thotë: “Po.” Dhe robi thotë: “Atëherë, unë sot nuk do të pranoj asnjë dëshmitar, përveç atyre që vendos dhe pranoj unë.” Allahu i Lartësuar do t’i thotë: “A nuk është e mjaftueshme që dëshmitar i veprave të tua jam Unë dhe melekët e nderuar, të cilët i shkruan ato?!” Këtu Profeti tha: “Dhe robi vazhdon të përsërisë të njëjtën fjali, që tha në fillim. Atëherë, atij do t’i vuloset goja dhe do të fillojnë të flasin gjymtyrët e tij për çdo vepër që ai ka kryer në jetën dynja. Robi do t’u kthehet gjymtyrëve e do t’u thotë: “Mallkuar qofshi, u shkatërrofshi! Unë për t’ju shpëtuar ju isha duke polemi - zuar.” Këtë hadith e ka përnxjerrë Muslimi e Nesaiu, të gjithë nga Ebu Bekër Ibn Ebu Nadri. - “Ju fshiheshit jo nga frika se kundër jush do të dëshmonin veshët, sytë dhe lëkura juaj, por ju pandehët se Allahu nuk dinte për shumë nga gjërat që ju vepronit.” - Kështu, gjymtyrët dhe lëkura e tyre do t’u drejtohen me këto fjalë robërve, në momentin kur ata i qortojnë për dëshmi - në kundër tyre. Pra, ata do t’u thonë gjynahqarëve dhe të padrejtëve: “Ju nuk fshiheshit prej nesh, nuk i fshihnit veprat tuaja prej nesh. Më keq akoma, ju i shprehnit hapur Zotit mohimin, mosbesimin, poshtërsitë dhe mosbindjen ndaj Tij, pa u shqetësuar për faktin se Ai ju mbikëqyrte, sepse ju pandehnit se Ai nuk i dinte të gjitha veprat që ju kryenit. - “Por pikërisht ky mendim që ju patët për Zotin tuaj, ju shkatërroi, dhe ju u bëtë prej të dëshpëruarve. ” - Pra, pikërisht besimi se Allahu i Lartësuar nuk di shumë prej veprave tuaja, pikërisht ky mendim i gabuar ju shkatërroi dhe ju poshtëroi përpara Zotit tuaj. Për këtë arsye, “ju u bëtë prej të dëshpëruarve.” Kështu, Ditën e Kijametit, kur të qëndroni përpara Zotit të botëve, keni për të humbur vetveten dhe familjet tuaja. Imam Ahmedi sjell rrëfimin nga Abdullahi: 2313. “Unë isha fshehur në mbulesën e Qabes, kur erdhën tre burra: një kurejsh dhe dy thekafias (ose një thekafias dhe dy kurejshë), me trupa shumë të dhjamosur dhe zemra pa dituri. Thanë fillimisht disa fjalë, të cilat nuk po i dëgjoja mirë. Më pas, njëri prej tyre tha: “A mendoni se Allahu i dëgjon fjalët tona këtu?” Tjetri u përgjigj dhe tha: “Nëse e ngremë zërin, Ai na dëgjon, por nëse ne nuk e ngremë zërin, Ai nuk na dëgjon.” Tjetri tha: “Nëse Ai dëgjon disa fjalë, atëhere Ai i dëgjon të gjitha.” Unë ia tregova këtë Profetit ﷺ dhe atëherë Allahu i Lartësuar dhe Krenar zbriti ajetin “Ju fshiheshit jo nga frika se kundër jush do të dëshmonin veshët, sytë dhe lëkura juaj, por ju pandehët se Allahu nuk dinte për shumë gjëra që ju vepronit. Por pikërisht ky mendim që ju patët për Zotin tuaj ju shkatërroi, dhe ju u bëtë prej të dëshpëruarve.” Kështu e ka sjellë Tirmidhiu. Buhariu dhe Muslimi e kanë sjellë prej Ibn Mesudit me tekst të ngjashëm. Gjithashtu, Imam Ahmedi sjell hadithin nga Xhabiri (Allahu qoftë i kënaqur me të!) se Profeti i Allahut ﷺ ka thënë: 2314. “Askush prej jush të mos vdesë ndryshe, por veçse duke patur mendim të mirë për Allahun, sepse ka pasur popuj që i shkatërroi pikërisht mendimi i keq për Allahun. Allahu i Lartësuar thotë: “Por pikërisht ky mendim që ju patët për Zotin tuaj, ju shkatërroi, dhe ju u bëtë prej të dëshpëruarve.” Në vijim Allahu i Lartësuar thotë: - “E durojnë apo jo, Zjarri do të jetë shtëpia e tyre; edhe nëse kërkojnë falje, nuk kanë për ta arritur.” - Është njëlloj për ta, bëjnë apo jo durim, ata do të jenë në Zjarr dhe kurrsesi nuk mund t’i shmangen ndëshkimit apo të shpëtojnë prej tij. Nëse duan të justifikohen, le ta dinë se justifiki - met e tyre nuk do t’u pranohen dhe nuk kanë për t’u sjellë asnjë lloj lehtësimi. Kurse Ibn Xheriri e shpjegon kështu: Nëse kërkojnë të kthehen edhe një herë në dynja, atyre nuk do t’u përgjigjet kush. Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar, kur na tregon rreth tyre: “Ata do të thonë: “O Zoti ynë! Ne na mundën të këqijat, prandaj u bëmë njerëz të humbur. O Zoti ynë! Na nxirr prej këtu! E, nëse gabojmë përsëri, atëherë, vërtet jemi të padrejtë.” Ai do t'u thotë: “Heshtni aty e mos më flisni!” [Mu’minun 106 - 108].

Mus'haf Hape →
Mutafifin 83:1–83:6 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… për ata që matin e peshojnë mangët, ...” - Flitet për të ngrënit në peshë dhe në masë, duke cenuar hakun e njerëzve. I Madhëruari i kërcënon me ‘ El …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Mutaffifin është sure mekase dhe ka 36 ajete. Ajo është shpallur pas sures Ankebut. Mutaffifin është surja e fundit që ka zbritur në Mekën e nderuar. - “Mjerë për ata që matin e peshojnë mangët, ...” - Flitet për të ngrënit në peshë dhe në masë, duke cenuar hakun e njerëzve. I Madhëruari i kërcënon me ‘ El Uejl ’, që është dëshpërimi, humbja e plotë dhe shkatërrimi: - “Ata që kur blejnë nga të tjerët, e marrin masën e plotë ...” - Kur masin për veten e vet, ata e kërkojnë hakun tërësisht, madje synojnë të shtojnë më tepër. - “Por kur u shesin të tjerëve, e masin dhe e peshojnë mangët.” - Ata nuk u japin hakun të tjerëve, ndërkohë që Allahu i Madhëruar ka urdhëruar për drejtësi, barazi dhe për matje e peshë korrekte. I Lartësuari thotë: “... mbusheni mirë masën kur matni (me enë) dhe peshoni me peshore të saktë! Kjo është më e dobishme për ju dhe ka për - fundim më të mirë.” [Isra 35]. Gjithashtu: “Mos iu afroni pasurisë së jetimit, veçse në mënyrën më të mirë, derisa ai të arrijë pjekurinë! Matni dhe peshoni me drejtësi! Ne nuk ngarkojmë asnjë njeri përtej mundësive të veta. Kur të flisni, duhet të jeni të drejtë, edhe kur çështja është për të afërmit tuaj. Plotësojini zotimet që i bëni Allahut! Këto janë porositë e Tij, me qëllim që ju të kujtoni.” [En’am 152]. “Qiellin e ngriti lart dhe vendosi drejtësinë, që ju të mos e shkelni atë. Prandaj matni me drejtësi e mos hani në peshë!” [Rahman 7 - 9]. Allahu i Madhëruar e shkatërroi popullin e Shuajbit, ndër të tjera, edhe për shkak se u hanin ha - kun njerëzve në matje. I Lartësuari kërcë - non këtë kategori njerëzish, duke thënë: - “A nuk mendojnë ata se kanë për t’u ringjallur ...” - A nuk kanë frikë këta prej ringjalljes dhe ditës së qëndrimit përpara Atij, që i di të gjitha të fshehtat dhe atë që fshihet në zemrat, shpirtrat dhe ndërgjegjen e njerëzve? - “... në një ditë të madhe...” - Atë ditë të madhe, lemeritë e së cilës do të jenë të shumta dhe çështja atë ditë do të jetë shumë e madhe. E tillë do të jetë gjendja, sepse ai që do të humbasë atë ditë, ka për të hyrë në zjarrin e furishëm. - “Ditën kur njerëzit do të ngrihen për të dalë para Zotit të botëve?!” - Do të ngrihen e do të qëndrojnë këmbëzbathur, të zhveshur dhe të pabërë synet. Ai do të jetë një qëndrim i vështirë dhe i frikshëm për - para Zotit. Do të jetë një vuajtje dhe tmerr i madh për keqbërësin e kriminelin. Kapaci - tetet njerëzore nuk mund ta përballojnë tmerrin, që do të përjetojnë. Imam Maliku transmeton nga Nafiu Ibn Umeri se Profeti :ënëht ak ﷺ2830. “Atë ditë, njerëzit do të ngrihen të qëndrojnë në këmbë për Zotin e botërave, aq sa ndonjëri do të humbasë në djersën e tij, e cila do t’i arrijë në mes të veshëve.” [Buhariu dhe Muslimi]. Imam Ahmedi sjell me sened këtë hadith nga Mikdadi - domethënë Ibn Esued el Kindi, - i cili tregon: “E kam dëgjuar të Dërguarin e Zotit të thotë: “Kur të bëhet Dita e Kija - metit, dielli do t’u afrohet njerëzve, derisa të jetë një ose dy milje mbi ta. Ai do t'i shkrijë me nxehtësinë e tij dhe ata do të zhyten në djersë, sipas veprave të tyre. Disave do t’u arrijë djersa deri në dy nyjet e këmbës, disave deri tek dy gjunjët, disave deri në dy supet e disa i mbulon tërësisht (deri tek goja).”” Këtë hadith e ka sjellë edhe Musli - mi nga Hakem Ibn Musai, që e përcjell nga Jahja Ibn Hamzai. Po kështu e ka sjellë edhe Tirmidhiu, nga Suejdi dhe Ibn Mubareku, të cilët e përcjellin prej Ibn Xhabirit. 208 Imam Ahmedi sjell me senedin e tij një hadith tjetër të ngjashëm nga Ebu Umame, se i Dërguari i Allahut ka thënë: “Dielli do të afrohet në largësinë sa një milje, dhe nxehtësia e tij do të shtohet kaq e aq, aq sa trutë e kokës do të vlojnë, ashtu siç vlojnë kazanët në zjarr. Robërit do të djersijnë sipas gjynaheve të tyre. Disave do t’u arrijë djera deri në nyjet e këmbës, disave deri tek kërcinjtë, disave deri në mes, e disa mbulo - hen tërësisht nga djersa.” Këtë version e sjell vetëm Ahmedi. 209 Imam Ahmedi sjell me senedin e tij një hadith nga Ukbe Ibn Amiri, i cili thotë: “E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut të thotë: “Dielli do të afrohet në tokë dhe njerëzit do të djersiten. Disave do t’u arrijë djersa deri në nyjet e këmbës, disave deri tek mesi i kërcinjve, disave deri tek dy gjunjët, disave deri në kërdhokullat, disave deri tek kërthiza, disa - ve deri tek shpatullat, disave deri tek gryka, disave deri tek goja, - dhe bëri me shenjë duke vendosur dorën mes dy nofullave - e disa i mbulon tërësisht djersa, - dhe ai bëri shenjë me dorën e tij dhe kaloi dorën mbi kokë pa e goditur kokën, e ktheu pëllëmbën djathtas e majtas.” 210 Në një hadith thuhet se: “Ata do të qëndrojnë në këmbë shtatë - dhjetë vjet, pa folur.”. Gjithashtu, thuhet se do të qëndrojnë treqind vjet ose edhe dyzet mijë vjet, ndërsa llogaria e tyre të bëhet për dhjetë mijë vjet. Në hadithin e Ebu Hurejrës thuhet se do të jetë një ditë e gjatë, që do të zgjatë pesëdhjetë mijë vjet.” 211 Ibn Ebu Hatimi sjell një hadith nga Ebu Hurejra, që tregon se Profeti i Allahut iu drejtua Beshir el Gifarit dhe i tha: 2831. “Si do të veprosh ti atë ditë, kur njerëzit të ngrihen e të qëndrojnë më këmbë për Zotin e botëve sa 300 vjet të kësaj dynjaje, kohë kur nuk do t’u vijë asnjë lajm prej qiellit dhe asnjë urdhër në lidhje me ta?” Beshiri tha: “Ndihma i kërkohet vetëm Allahu!” Atëherë Profeti ﷺi tha: “Kur të shkosh në shtrat për të fjetur gjumë, kërkoji strehim dhe mbrojtje Allahut, të të ruajë nga tmerri i Ditës së Kijametit dhe vështirësia e Ditës së Llogarisë!” Në Sunenin e Ebu Daudit vjen hadithi se Profeti i Allahut gjithmonë i kërkonte mbrojtje Allahut nga ngushtia e qëndrimit në Ditën e Kijametit. Nesaiu sjell hadithin nga Asim Ibn Humejdi, i cili tregon: 2832. “E pyeta Aishen se me çfarë duaje e hapte i Dërguari i Allahut namazin e natës, e ajo tha: “Ai thoshte: ‘ Allahu ekber (Allahu është më i Madhi)” dhjetë herë, “ El hamdu lil-lah (të gjitha lavdërimet i takojnë Allahut)” dhjetë herë, “Subĥânallah (i Dëlirë nga çdo mandësi është Allahu)” dhjetë herë, “Estagfirullah (i kërkoj falje Allahut)” dhjetë herë.” Pastaj lutej e thoshte: "Allahumme’gfir li ueh’dini, ue âfini! Eûdhu bil -lâhi min dikil mekâmi jeumel kijameti!” (O Zot, më fal, më udhëzo, më furnizo dhe më jep shëndet të mirë! I kërkoj mbrojtje e strehim Allahut nga ngushtia e qëndrimit në Ditën e Kijametit!)” 212

Mus'haf Hape →
Bekare 2:91–2:93 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… kur ata kanë shprehur mosbesimin janë të shumta. Ja edhe një shembull tjetër, që tregon i Lartësuari: - “Kur morëm prej jush premtimin dhe ngritëm mbi ju Malin Tur, ju …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Dhe kur atyre u thuhet: “Besoni në atë që e ka shpallur Allahu!” ” – Pra, çifutët u urdhëruan që ta besonin Kur’ânin, të cilin Allahu i Lartësuar ia shpalli Profetit Muhamed (s.a.u.s.), por ata refuzuan me mendjemadhësi, duke thënë: - ““Ne besojmë atë që na është shpallur neve”, kurse atë (Shpalljen) që ka ardhur më pas e mohojnë, …” – Pra, ata pretenduan se besonin vetëm ato shkrime hyjnore që iu ishin shpallur atyre, dhe mohonin çdo libër tjetër të mëvonshëm. Ky qe një pretendim i padrejtë nga ana e tyre, sepse ata e kishin të detyrueshme që të besonin gjithçka që Zoti i shpallte njerëzimit, pa bërë dallime mes shpalljeve. Vetëm kjo mënyrë besimi është e vlefshme dhe e dobishme, pra: besimi i të gjitha shpalljeve të Allahut të Lartësuar, drejtuar të gjithë profetëve. Nëse dikush bën dallime në besim ndërmjet profetëve dhe librave hyjnore, domethënë në pranimin e disave dhe mospranimin e disa të tjerëve, në fakt ai nuk ka besuar asnjërin prej tyre, dhe kjo vepër konsiderohet si kufër i vërtetë. Për këtë, thotë i Madhëruari në suren Nisa, ajetet 150-152: “Ata që e mohojnë Allahun dhe të Dërguarin e Tij dhe dëshirojnë të ndajnë (besimin në) Allahun nga (besimi në) profetët e Tij, duke thënë “Disa i besojmë e disa nuk i besojmë” dhe duan të zgjedhin një rrugë të ndërmjetme, pikërisht ata janë mohuesit e vërtetë. Ne kemi përgatitur një dënim poshtërues për mohuesit. Ndërsa atyre që besojnë në Allahun dhe profetët e Tij, pa bërë asnjë dallim mes tyre, Ai do t'ua japë (të plota) shpërblimet e tyre. Allahu është Falës i Madh dhe Mëshirëplotë. ” Më pas, Allahu i Lartësuar e kundërshton gabimin e tyre me një argumentim të padiskutueshëm: - “…edhe pse ajo është e vërtetë dhe vërteton atë që e kanë ata …” – Pra, Allahu i Lartësuar ua hedh poshtë mohimin atyre me dy fakte: 1. Duke thënë: ‘ ue huel ĥaķķu’ (ajo është e vërtetë). Domethënë, Shpallja (ose Kur’âni) është e vërteta e sigurt në gjithçka që ajo përmban, nga të gjitha këndvështrimet. Ajo është e vërteta e sigurt, për sa u përket rrëfimeve që përmban dhe dispozitave për të cilat na urdhëron dhe na ndalon, dhe kjo për një arsye të thjeshtë: sepse është prej Allahut të Lartësuar. Kështu që mohimi i këtyre të vërtetave të pa kundërshtueshme të shpallura nga Allahu i Lartësuar, në të vertetë konsiderohet mohim dhe rebelim ndaj vetë Krijuesit, Allahut të Lartësuar. 2. Duke thënë: ‘ muŝaddiķal-limâ meahum’ (vërtetuese e asaj që kanë ata). Pra, ajo është miratuese e të vërtetave që gjenden mes tyre, në librat e tyre. Por jo vetëm kaq. Ajo është, madje, edhe garantuese e argumentuese e vërtetësisë së tyre. Atëherë, (thotë kuptimi i ajetit) përse e besoni atë që ju ka zbritur juve dhe e mohoni simotrën e saj? A nuk tregon kjo thjesht një ndjekje të egos tuaj? E pra, veprimi juaj nuk mund të konsiderohet kurrsesi si ndjekje e udhëzimit të drejtë, por ai është vetë humbja dhe pasimi i të kotës. Këtu shfaqet një çështje tjetër, që duhet kuptuar mirë. Meqë Kur’âni është vërtetues dhe sigurues i saktësisë së teksteve hyjnore që ata kanë në duart e tyre, kjo do të thotë që ata duhet të jenë besimtarët e parë të tij. Ata nuk kanë mundësi tjetër që të provojnë saktësinë dhe autenticitetin e ndonjë pjese nga librat që kanë në duart e tyre, përveç verifikimit që mund t’u bëjë Shpallja e fundit e Allahut. Shpallja e fundit është e vetmja dëshmi për ta, që mund të vërtetojë, pra, saktësinë e ndonjë pjese nga librat e tyre, dhe kjo për shumë arsye. Por si mund ta vërtetojnë saktësinë e librave të tyre, kur ata shpërfillin, mohojnë dhe nuk pranojnë të vetmen rrugë për ta arritur këtë? A nuk është kjo një marrëzi apo një mendjelehtësi e theksuar? Si përfundim, themi se ata, duke mohuar Shpalljen e fundit, në të vërtetë kanë mohuar edhe ato tekste që kanë në duart e tyre. Më poshtë, Allahu i Lartësuar sjell edhe fakte të tjera, të cilat tregojnë qartë se ata, edhe librin e tyre nuk e kanë besuar ashtu sikurse pretendojnë. I Lartësuari thotë: - “Thuaju: “Nëse vërtet ju besoni, atëherë përse i vrisnit profetët e Allahut?”” - Kuptimi: Mos vallë, vrasja e profetëve konsiderohet si shenjë e besimit tuaj tek ata?! - “Juve ju erdhi Musai me argumente të qarta…” - Kuptimi: Musai (a.s.) u dërgua si profet ndër ju dhe solli argumente shumë të qarta dhe të sigurta të së vërtetës, por megjithatë: - “…por pas (largimit të) tij, ju adhuruat viçin,…” - Por edhe pas këtyre argumenteve, ju bëtë gjynahun e madh. A konsiderohet kjo si shenjë besimi nga ana juaj? Jo, kurrsesi! - “…duke u bërë të padrejtë …” – Pra, ju nuk keni asnjë justifikim për këtë padrejtësi tuajën. Ky veprim konsiderohet “padrejtësi”, dhe jo besim. Rastet kur ata kanë shprehur mosbesimin janë të shumta. Ja edhe një shembull tjetër, që tregon i Lartësuari: - “Kur morëm prej jush premtimin dhe ngritëm mbi ju Malin Tur, ju thamë: “Mbahuni fort tek ajo që ju kemi dhënë dhe dëgjoni (urdhëresat)!”. - Kuptimi: Allahu i Lartësuar ju urdhëroi në të tilla kushte, që të bëheshit të dëgjueshëm. Shprehja: “ue smeû” (dëgjoni) është urdhër për të dëgjuar, që, në fakt, nënkupton bindjen dhe nënshtrimin ndaj urdhrave. Por, a dëgjuan ata në këtë mënyrë? - “Ata thanë: “Ne dëgjuam, por nuk bindemi”.. ” – Kështu, ata u kthyen në natyrën e tyre të përhershme, që nuk dinë tjetër të thonë, por veçse: “ Semi'nâ ue aŝajnâ” (Dëgjuam, por nuk bind emi). Atëherë, ky lloj qëndrimi e meriton plotësisht vendimin e të Urtit për ta, i Cili thotë: - “Si pasojë e mosbesimit, për zemrat e tyre u bë i dashur adhurimi i viçit …” - Domethënë, për shkak të mohimit të tyre të vazhdueshëm, ata e merituan që për zemrat e tyre të bëhej i dashur, madje një dëshirë e parezistueshme, adhurimi i viçit. Subhanallah! Po a mund të quhet iman ai që të çon në të tilla përfundime? Thotë i Lartësuari: - “Thuaj: “Nëse jeni besimtarë, atëherë besimi juaj është duke ju udhëzuar për keq.”” – Kuptimi: Ju pretendoni se keni besim, e madje lëvdoheni mes njerëzve për besimin tuaj, duke pretenduar se është e vërteta e sigurt. Por çfarë mund të thoni për vrasjen e profetëve të Allahut me duart tuaja? Po kur adhuruat viçin si zot, pasi Musai (a.s.) ju la vetëm për një moment? Çfarë mund të thoni për refuzimin e urdhrave dhe ndalesave që atij iu shpallën prej Zotit, edhe pas kërcënimit që ju bë me kodrën Tur, e cila u ngrit mbi kokat tuaj a? E, megjithatë, ju e pranuat se do të ishit të rregullt, por vetëm me fjalë, sepse e shkelët premtimin me veprat tuaja. Kjo është feja që ju pretendoni? Nëse ky do të quhej besim, sipas pretendimit tuaj, atëherë, më e pakta që mund të thuhet është: U poshtëroftë dhe u harroftë ai besim që e shtyn njeriun të kalojë kufijtë e Zotit, duke e mohuar dhe kundërshtuar Atë dhe profetët e Tij! U poshtëroftë ai besim që e zhyt njeriun në gjynahe pa fund! Por dihet shumë mirë se besimi i sinqertë e nxit njeriun për vepra të mira dhe e ndalon nga çdo vepër e keqe. Atëherë, si përfundim, nuk ka dyshim në mashtrimin dhe kotësinë e pretendimeve të tyre.

Mus'haf Hape →
Fusilet 41:19–41:38 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… e Pejgamberit, kur kundërshtarët, le që nuk e dëgjonin Kur'anin kur ai lexohej dhe bënte fjalë për jetën e ardhshme, por i nxitnin edhe të tjerët që të ngrisin …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Edhe në ajete të Kur'anit, sikurse edhe në këta, përmendet se në ditën e gjykimit gjymtyrët e trupit të njeriut, siç janë veshi, syri dhe lëkura do të dëshmojnë për veprat që i ka bërë njeriu. Ai Zot që pati fuqi ta krijojë njeriun për herë të parë, pa ekzistuar fare dhe pati fuqi ta ringjallë pasi të vdesë, ka fuqi t'u dhurojë të folur edhe gjymtyrëve. Ka mendime se puna e secilës gjymtyrë është e inçizuar dhe se ai inçizim do të paraqitet atë ditë. Njerëzit kur bëjnë ndonjë punë të keqe, fshihen prej masës e nuk e dinë se për ato punë të bëra do të dëshmojnë gjymtyrët e tyre. Sipas kësaj, nënkuptohet se njeriu asnjëherë nuk është pa përcjellës, megjithse Zoti i di të gjitha. Shoku i keq ia miraton punët e këqija shokut të vet edhe në këtë jetë dhe e mashtron duke i thënë se nuk ka botë tjetër, nuk ka përgjegjësi para Zotit dhe ashtu e çon drejt në humnerë. Asi njerëzish të këqij pati ndër popuj dhe në të kaluarën e largët, pati edhe në kohën e Pejgamberit, kur kundërshtarët, le që nuk e dëgjonin Kur'anin kur ai lexohej dhe bënte fjalë për jetën e ardhshme, por i nxitnin edhe të tjerët që të ngrisin zërin kundër tij në mënyrë që të mos dëgjohet leximi i Kur'anit dhe të mos bëjë ndonjë ndikim te dëgjuesit. Pra, e dinin se ai është mrekulli e Zotit dhe e dinin se ai ka ndikim te njerëzit e urtë, por kryeneçësia nuk i lejonte ta pranojnë të vërtetën. Andaj, kundërshpërblimi i tyre ishte meritë e tyre. Të gjithë të mashtruarit prej shokëve të këqij do të kërkojnë prej Zotit që t'u sjellë pranë tyre mashtruesit, qofshin prej xhinëve, qofshin prej njerëzve e ti vënë nën këmbët e tyre, sepse ua panë sherrin dhe u ndëshkuan me zjarr. Besimtarët e sinqertë e të vendosur gjatë tërë jetës së tyre, do të kenë pranë vetes në momentin e vdekjes engjëj të mëshirës që do t'u thonë: Mos keni frikë për ardhmërinë tuaj, mos u pikëlloni që u ndatë prej fëmijëve, prej familjes e prej pasurisë, sepse do të shkoni në xhennet, në të cilin do të keni çka të dëshironi dhe do të jeni të pritur e të nderuar prej Zotit mëshirues. Njeriu më i mirë, të cilin duhet marrë shembull, është ai që vetë është besimtar, që këshillon për rrugën e drejtë dhe që vetë bën vepra të mira. Të tillëve u kanë thënë: Ulemai amilin - dijetarë vepërmirë. Nuk janë të njëjta e mira dhe e keqja, sepse e mira ka peshë të madhe, ndaj duhet përpjekur që edhe të keqen e dikujt ta kthejmë në të mirë. Por këtë nuk mund ta bëjë çdokush: këtë mund ta bëjnë vetëm njerëzit e mirë. Shejtanit nuk i vjen mirë të kthehet e keqja me të mirë, sepse ai dëshiron t'i ngacmojë njerëzit që të keqes t'i përgjigjen me të keqe e në mes tyre të shtohet armiqësia: prandaj në rastet e tilla duhet kërkuar ndihmë prej Zotit, e Ai ndihmon.

Mus'haf Hape →
Bekare 2:29 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… se u krijua qielli në fillim pastaj toka, është fjala e Allahut në suren Naziat 27 - 33: “A është më i rëndë krijimi juaj apo ai i qiellit? Ai e ndërtoi atë. E ngriti …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Pasi përmendi argumente nga krijimi i vetë atyre dhe asaj që shohin dhe dëshmojnë në veten e tyre, Allahu i Lartësuar sjell një argument tjetër që ata mund ta shohin dhe dëshmojnë në krijimin e qiejve dhe të tokës: “Gjithçka që është në Tokë, Ai (Allahu) e krijoi për ju, pastaj iu drejtua qiellit dhe i përsosi ata shtatë qiej.” Muxhahidi shpjegon: “Allahu e krijoi Tokën para krijimit të qiejve. Kur krijoi Tokën, prej saj doli një tym me lejen e Allahut, dhe ishte pikërisht ky çasti kur Allahu thotë për Veten e Tij: “...pastaj iu drejtua qiellit dhe i përsosi ata shtatë qiej.” Pra, iu drejtua dhe synoi qiellin. Fjala “ isteua”, nëse vjen e shoqëruar me parafjalën e vendit ‘ilâ’, që do të thotë “tek, deri tek”, ka kuptimin: “synon, ka për qëllim, drejtohet, ka për objektiv”. Pra, “isteuã ilâ” do të thotë “synoi, u drejtua te”.48 Kështu, Allahu i krijoi shtatë qiejt. Mes mufesirëve ka mendime të ndryshme rreth asaj se a është krijuar Toka e para apo qielli? Secili prej tyre paraqet argumentet e veta, por argumentet e atyre që thonë se Toka është krijuar para qiellit janë më të forta. I Lartësuari thot ë: “Gjithçka që është në Tokë, Ai (Allahu) e krijoi për ju, pastaj iu drejtua qiellit dhe i përsosi ata shtatë qiej.” Fjala “ thumme” (pastaj) tregon renditje të veprimeve. Pra, Allahu fillimisht krijoi Tokën dhe ç’ka në të, pastaj iu drejtua dhe synoi qiellin dhe i formoi shtatë qiejt. Argumenti i atyre që thonë se u krijua qielli në fillim pastaj toka, është fjala e Allahut në suren Naziat 27 - 33: “A është më i rëndë krijimi juaj apo ai i qiellit? Ai e ndërtoi atë. E ngriti kupën e tij dhe e përsosi. Natën ia errësoi e ditën ia ndriçoi. E pastaj Tokën e sheshoi. Nxori prej saj ujin dhe kullotat e saj, kurse malet ia përforcoi, si furnizim për ju dhe për kafshët tuaja.” Ibn Xheriri e sjell këtë mendim nga Katade. Megjithat ë, mendimi se qielli është krijuar para Tokës nuk është i saktë. Mendimi i saktë është që Toka është krijuar para qiellit. Në Sahihun e Buhariut shënohet se Ibn Abasi është pyetur pikërisht për këtë ç ështje dhe ka thënë: “Toka është krijuar përpara qiellit. Ajo që ka ndodhur pas krijimit të qiellit është “sheshimi i Tokës”. Ajo që quhet “ dehjul erdi” - pra, sheshimi i Tokës - ka ndodhur pas krijimit të qiellit dhe kuptimi i saj është shpjeguar qartë në të njëjtin ajet: “...E pastaj Tokën e sheshoi . Nxori prej saj ujin dhe kullotat e saj, kurse malet ia përforcoi, si furnizim për ju dhe për kafshët tuaja.” Me “sheshimi i Tokës” n ënkuptohet nxjerrja e ujrave që gjendeshin në të, dalja e bimësisë e kullotave, vendosja e maleve si shtylla. Këto janë ato që kanë ndodhur pas krijimit të qiellit. Ndërsa krijimi i Tokës ka ndodhur para krijimit të qiellit. Allahu i Lartësuar na tregon për nderimin e madh që i ka bërë llojit njerëzor, kur na tregon faktin se i përmendi ata mes banorëve të qiellit, që para se t’i krijonte e t’i sillte në ekzistencë:

Mus'haf Hape →
Merjem 19:61–19:63 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… të saj të ndryshëm. Do ta kuptojnë këtë me uljen dhe ngritjen e perdeve, me hapjen dhe mbylljen e dyerve. Haseni, Katade e të tjerë kanë thënë: “Më i pasuri dhe më i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ato janë Xhenetet e Adnit, që i Gjithëmëshirshmi ua ka premtuar robërve të Vet, që kanë besuar të fshehtën, dhe premtimi i Tij është i sigurt.” - Xhenetet, ku do të hyjnë të penduarit e sinqertë për gjynahet e tyre, janë pikërisht Xhenetet e Adnit, pra, të qëndrimit të përhershëm e të përjetshëm. Këto u premtohen atyre që e besojnë të fshehtën, edhe pse nuk e shohin me sy. Besimi në të fshehtën është i fortë në zemrat e tyre, sepse imani ka rrënjë të thella në to dhe ata kishin siguri të plotë në çdo gjë që Zoti i urdhëron të besojnë. Allahu i Madhëruar thotë: “... premtimi i Tij është i sigurt.” Ky është një përforcim i këtij premtimi. Pra, kjo është diçka që do të ndodhë patjetër dhe ata do ta përjetojnë përmbushjen e tij. - “Aty nuk dëgjojnë fjalë të kota, por vetëm përshëndetje paqeje ...” - Në Xhenet nuk fliten gjëra të kota, të padobi - shme apo të pakuptimta. Ata do të dëgjojnë vetëm përshëndetje dhe paqe. I Lartësuari thotë: “Atje nuk dëgjojnë fjalë të kota e as fjalë gjynahesh. Por vetëm fjalë të mira, selam pas selami.” [Uakia 25, 26]. - “... dhe do t'u jepen mirësi të shumta mëngjes e mbrëmje. ” - Në Xhenet nuk ka natë dhe ditë, por dritë të përhershme. Banorët e Xhenetit e kuptojnë kalimin e kohës, nëpërmjet dritës dhe shkëlqimit të saj të ndryshëm. Do ta kuptojnë këtë me uljen dhe ngritjen e perdeve, me hapjen dhe mbylljen e dyerve. Haseni, Katade e të tjerë kanë thënë: “Më i pasuri dhe më i lumturi në jetën e tij, mes arabëve, ishte ai që kishte ushqim në drekë dhe në darkë, ndaj Kurani zbriti duke u treguar ato lloj mirësish, që ata i shihnin si të tilla dhe ishin mësuar me to.” Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar thotë: “... dhe do t'u jepen mirësi të shumta në mëngjes e mbrëmje.” - “Këto janë Xhenetet, që Ne do t’ua japim robërve Tanë, që kanë qenë të devotshëm.” - Këto kopshte të mreku - llueshme, Ne do t’ua japim robërve Tanë të devotshëm, që t’i trashëgojnë përjetësisht. Të devotshëm janë ata që i binden Allahut të Madhëruar qoftë kur janë në mirësi e begati, qoftë kur janë në sprovë, bela e vështirësi; ata që e përmbajnë zemërimin dhe i falin njerëzit. I Lartësuari thotë: “Nxitoni për faljen e gjynaheve nga Zoti juaj dhe për një Xhenet, gjerësia e të cilit është sa gjerësia e qiejve dhe e tokës! Ai është përgatitur për të devotshmit, për ata që japin kur janë në bollëk dhe kur janë në vështirësi. Ata e përmbajnë zemërimin dhe i falin njerëzit. Allahu i do bamirësit; edhe ata që kur bëjnë ndonjë gjë të shëmtuar, ose kur i bëjnë padrejtësi vetvetes, e përmendin Allahun dhe kërkojnë falje për gjynahet e tyre. E kush i fal tjetër gjynahet, përveç Allahut? Ata nuk vazhdojnë më me atë gjë që kanë bërë më parë, sepse e dinë. Shpërblimi për ata është falja nga Zoti i tyre dhe Xhenetet, nëpër të cilët rrjedhin lumenj dhe ku ata do të jenë përjetësisht. Sa i mirë është shpërblimi i atyre që punojnë (punë të mira)!” [Al Imran 132 - 136]. Ose: “Është e sigurt se kanë fituar besimtarët, ata të cilët, gjatë faljes së namazit, janë të përulur; ata të cilët i shmangen së kotës (fjalë a punë), ata të cilët janë të rregullt në dhënien e zekatit; ata që e ruajnë ndershmërinë e vet dhe shkojnë vetëm me gratë e veta ose me robëreshat që kanë në zotërim, për të cilat nuk fajësohen. Ndërsa ata që kërkojnë më tepër - ata janë të shfrenuarit. Edhe ata të cilët janë besnikë ndaj amanetit, që u është besuar dhe ndaj premtimit të dhënë. Edhe ata që ndaj namazit të tyre janë të kujdesshëm! Këta janë trashëgimtarët e vërtetë, që do ta trashëgojnë Xhenetin Firdeus, dhe aty do të jenë përgjithmonë.” [Muminun 1 - 11].

Mus'haf Hape →
Rum 30:24–30:25 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… me të shpejtë për te Zoti i tyre. Ata do të thonë: “Ah! Të mjerët ne! Po kush na ka ngritur prej shtretërve ku qemë shtrirë?” Kjo është ajo që ka …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Nga argumentet e Tij është edhe vetëtima që Ai jua tregon ju ve edhe për t'ju frikësuar, edhe për të shpresuar ...” - pra nga argumentet që tregojnë madhështinë e Tij është edhe “... vetëtima që Ai jua tregon juve edhe për t'ju frikësuar, edhe për të shpresuar ...”. shpesh ju frikësoheni pas atyre vetëtimave për shirat e rrëmbyeshëm e shkatërrimtarë që mund të zbresin ose për atë zë të frikshëm që vjen pas atyre vetëti - mave, që mund të jenë edhe vdekjeprurëse. E herë të tjera mbusheni me shpresë për shirat aq shumë të pritura dhe të domosdo - shme për bimësinë e tharë. Prandaj dh e i Lartësuari tha: - “... dhe nga qielli zbret shi me të cilin e ngjall tokën pasi ka vdekur. ” - pra pasi ishte shkretuar tërësisht pa mbetur në të asnjë bimësi e shenjë jete, pasi asaj i zbret shiu, ajo gëlon plot jetë siç thotë i ladëruari: “... Ti e sheh tokën të tharë e pa jetë. Por, kur Ne i lëshojmë shiun ajo trazohet (nga bimët), mbufatet gjelbërohet dhe nxjerr gjithfarë çifte bimësh të këndshme.” [Haxh 5]. - “Në këtë ka argumente për ata që mendojnë.” - Në të gjitha këto ka mësime e argumente të qarta, që tregojnë për vërtetë - sinë e ringjalljes dhe Ditën e Llogarisë. - “Nga argumentet e Tij është edhe ky që Ai i bën qiellin dhe Tokën të qëndrojnë me urdhrin e Tij. ” - Kjo i ngjan ajetit tjetër: “Ai e mban qiellin të mos bjerë në Tokë, veç nëse dëshiron Ai, sepse Allahu është i Butë e Mëshirëplotë me njerëzit.” [Haxh 65]. Ose: “Është Allahu Ai që i mban qiejt dhe tokën që të mos bien. Po të binin, s’ka asnjë veç Tij që mund t’i mbajë; Ai është i Butë dhe Falës i Madh.” [Fatir 41]. Kur Umer Ibn Hatabi dëshironte të përforconte ndonjë betim të tij, thoshte: “Betohem në Atë, që i bën qiellin dhe Tokën të qëndrojnë me urdhrin e Tij.” Pra, ato qëndrojnë më urdhrin e Allahut, duke iu nënshtruar vullnetit të Tij. Kur të vijë Dita e Kijametit, Toka do të bëhet tjetër Tokë dhe qiejt të tjerë qiej. Atë ditë, të vdekurit do të dalin nga varret e të tyre të gjallë, duke iu përgjigjur urdhrit të Tij: - “Pastaj, kur Ai t’ju thërrasë me thirrjen e Tij (për ringjallje) , ju menjë - herë do të dilni prej tokës. ” - Në një ajet tjetër thotë: “Ditën, kur Ai t'ju thërrasë dhe ju t'i përgjigjeni të përulur e duke e lavdëruar, do t'ju duket se qëndruat (në dunja) veçse për pak kohë.” [Isra 52]. Ose: “Ata (mohuesit) thonë: “Atëherë, ai kthim do të jetë dëshpërues për ne!” Ajo do të jetë një britmë e vetme, dhe ja, ata do t’ia behin mbi sipërfaqen e tokës.” [Naziat 13] “Pastaj do t'i fryhet Surit dhe menjëherë ata do të dalin prej varreve me të shpejtë për te Zoti i tyre. Ata do të thonë: “Ah! Të mjerët ne! Po kush na ka ngritur prej shtretërve ku qemë shtrirë?” Kjo është ajo që ka premtuar i Gjithëmëshirshmi dhe e vërtetë qe fjala e të dërguarve. Ai do të jetë veçse një zë i fuqishëm dhe atëherë, ata do të sillen të gjithë para Nesh.” [Ja sin 51 - 53].

Mus'haf Hape →
Kamer 54:33–54:40 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… prej popujve të mëhershëm. Kështu, Allahu i Lartësuar urdhëroi Xhibri - lin (a.s.), i cili i ngriti lart vendbanimin e tyre, derisa arriti në kupën e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Populli i Lutit i mohoi porositë e Profetit të vet.” - Allahu i Lartësuar na tregon rreth popullit të Lutit dhe faktit se si ata refuzuan Profetin e tyre, duke bërë një poshtërsi, që askush në botë nuk e kishte bërë para atyre. Për këtë arsye, i Madhëruari i shfarosi me një ndëshkim, që nuk e kishte patur asnjë prej popujve të mëhershëm. Kështu, Allahu i Lartësuar urdhëroi Xhibri - lin (a.s.), i cili i ngriti lart vendbanimin e tyre, derisa arriti në kupën e qiellit, pastaj e ktheu atë përmbys duke e përplasur në tokë. Po ashtu, ata u gjuajtën me predha balte të gurëzuar. - “Ne dërguam mbi ta një furtunë me gurë ...” - Pra, një tufan gurësh. - “... përveç familjes së Lutit, të cilën e shpëtuam para se të agonte.” - Ata dolën nga fundi i natës dhe shpëtuan pa u prekur nga asnjë e keqe. I Lartësuari thotë: - “Kjo ishte mirësi nga ana Jonë. Kështu i shpërblejmë Ne ata që falënderojnë.” - Ndërsa për mohuesit dhe refuzuesit, i Lartësuari thotë: - “Ai u tërhoqi vërejtjen atyre për dëni - min Tonë të rëndë, por ata dyshuan në këto paralajmërime.” - Profeti i para - lajmëroi për ndëshkimin e Allahut, për dënimin e Tij, por ata nuk i kushtuan rëndësi paralajmërimeve dhe kërcënimeve. Të zhytur në pasiguri e dyshime rreth vërtetësisë së mesazhit të Profetit, ata vazhduan me poshtërsinë e tyre. - “Ata deshën t’u afroheshin mysafirëve të tij, por Ne ua verbuam sytë. Vuani, atëherë, ndëshkimin dhe paralajmërimin Tim!” - Kjo ndodhi natën kur tek Luti shkuan vizitë tre melekët, Xhibrili, Mikaili dhe Israfili, në pamjen e djelmoshave të rinj, shumë të hijshëm dhe të bukur, si sprovë prej Allahut të Madhëruar, dërguar tek ky popull i prishur dhe i shfrenuar. Luti (a.s.) i pranoi ata miq, por gruaja e tij, ajo plakë e keqe, i dërgoi fjalë popullit të saj për miqtë e Lutit. Kështu, ata nxituan për t’u grumbulluar te shtëpia e tij. Luti ua mbylli portën e shtëpisë, për të mbrojtur miqtë e vet, por ata u përpoqën ta shpërthe - nin me forcë atë. Duke u përpjekur të ndalonte ata dhe duke dashur të mbronte miqtë e tij, Luti thoshte: “Ai u tha: “Këta janë mysafirët e mi, prandaj mos më turpëroni! Kini frikë Allahun e mos më turpëroni!” Ata i thanë: “A nuk të kemi thënë që të mos përzihesh me njerëz?” Ai tha: “Ja ku janë bijat e mia, nëse doni.”” [Hixhr 68 - 71]. Këtu e kishte fjalën për gratë dhe vajzat e atij populli, domethënë, i udhëzoi që të përmbushnin dëshirat e tyre me mënyrën e lejuar nga Zoti. Megjithatë, ata refuzuan çdo përpjekje të Lutit për t’i larguar dhe këmbëngulën për të hyrë, prandaj doli Xhibrili (paqja e Zotit qoftë mbi të!) dhe i goditi sytë e tyre me skajet e flatrës së tij, dhe kështu ata u verbuan. Atëherë, ata u kthyen mbrapsht, të paaftë për të parë dhe duke prekur muret e rrugëve, por edhe duke kërcënuar Lutin se do të riktheheshin përsëri në mëngjes. - “Ata i kapi dënimi i përhershëm në befasi herët në mëngjes.” - Dënim, që nuk mund të shmangej dhe të ndalej prej tyre. - “Vuani, atëherë, ndëshkimin dhe para - lajmërimin Tim! Ne e bëmë Kuranin të lehtë për t'u kujtuar, po a ka ndonjë që merr mësim?”

Mus'haf Hape →
Lukman 31:13–31:15 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ajo më tha: “O Sad, ç’është kjo që bën?! Si është e mundur të braktisësh fenë tënde?! Ose do ta braktisësh këtë fe që ke pranuar, ose unë nuk kam për të ngrënë …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon rreth porosive që Lukmani i jepte birit të tij. Lukmani ishte i biri i Anka Ibn Sedulit, ndërsa djali i tij ishte Terani, sikurse thuhet në një fjalë të përcjellë nga Suhejli. Fillimisht, Lukmani e porosit birin e tij që të adhurojë Allahun të vetëm dhe pa ortak, duke mos i shoqëruar asgjë dhe askënd në adhurim. - “Lukmani, duke e këshilluar, i tha të birit: “O biri im! Mos i bëj shok Allahut, sepse idhujtaria është vërtet padrejtësia më e madhe!” - Ajo është padrejtësia më e madhe që ekziston. Buhariu sjell hadithin nga Abdullahi (Ibn Mesudi), i cili ka thënë: 2070. “Kur zbriti ajeti “Atyre që besuan dhe besimin e tyre nuk e ngatërruan me padrejtësi - atyre u takon të jenë të sigurt dhe ata janë në rrugë të drejtë”, njerëzit u rënduan nga kjo dhe thanë: “O i Dërguari i Allahut! E cili nga ne nuk i ka bërë padrejtësi vetvetes?!” Atëherë, ai tha: “Nuk është ajo që mendoni ju! A nuk e keni dëgjuar fjalën e atij robit të mirë: “Lukmani, duke e këshilluar, i tha të birit: “O biri im! Mos i bëj shok Allahut, sepse idhujtaria është, vërtet padrejtësia më e madhe!” [Lukman 13]. Pra, bëhet fjalë për shirkun.” Gjithashtu, Muslimi ka sjellë prej Ameshit një version të ngjashëm. Në vijim, Lukmani pas porosisë që i dha të birit për të adhuruar Allahun si një të vetëm dhe për tu larguar nga shirku, e këshillon që të jetë bamirës me dy prindërit e tij. - “Ne e kemi urdhëruar njeriun që të jetë bamirës ndaj prindërve të tij. Nëna e vet e bart atë mund pas mundi dhe pas dy vjetësh ia ndan gjirin. (E porositëm) "Të jesh mirënjohës ndaj Meje dhe ndaj dy prindërve tu. Vetëm tek Unë është kthimi juaj.” - Pas vështirësive që kalon nëna, i Lartësuari thotë: “... dhe pas dy vjetësh ia ndan gjirin.” Domethënë, gjidhënia vazhdon për dy vite, siç thotë Allahu i Lartësuar në një ajet tjetër: “Nënat le t’u japin gji foshnjave të tyre dy vite të plota, nëse dëshirojnë që ta plotësojnë gjidhënien.” [Bekare 233]. Ndërsa në një ajet tjetër, i Lartësuari ka thënë: “Ne e kemi urdhëruar njeriun për bamirësi ndaj prindërve të vet. Nëna e ka bartur me mundim dhe me vështirësi e ka lindur. Shtatzania dhe gjidhënia zgjasin tridhjetë muaj.” [Ahkaf 15]. Pikërisht prej këtyre dy ajeteve, Ibn Abasi ka nxjerrë gjykimin se koha më e shkurtër e shtatzanisë është 6 muaj. Kështu, Allahu i Lartësuar i kujton njeriut kujdesin e madh të nënës, lodhjen dhe vështirësitë e saj, që janë të pakrahasueshme me gjë tjetër. I Lartësuari i kujton njeriut sakrificat e nënës, për ta nxitur të përmbushë urdhrin për të qenë bamirës ndaj prindërve të vet. I Lartësuari thotë: “Vetëm tek Unë është kthimi juaj.” Pra, Unë do të të shpërblej për këtë mirënjohje ndaj Meje dhe për bamirësinë ndaj prindërve, me shpërblimin më të plotë. - “E nëse ata të dy të shtyjnë që ti të më bësh Mua shok , për çka ti nuk ke asnjë dijeni, atëherë mos iu bind atyre, por në çështjet e jetës së kësaj bote të vazhdosh të sillesh mirë me ta. ” - Mos iu bind atyre dhe mos i ndiq në fenë e devijuar, në të cilën të ftojnë. Mos e prano prej tyre këtë kërkesë. Megjithatë, kjo nuk duhet të të pengojë të sillesh mirë dhe të jesh bamirës me ta. - “Ndiq rrugën e atij që është kthyer drejt Meje.” - Pra, rrugën e besimtarëve, që kanë një besim të saktë, të vërtetë dhe të sinqertë. - “Në fund, ju tek Unë do të ktheheni të gjithë dhe Unë do t’jua tregoj atë që keni bërë.” - Taberaniu sjell me senedin e tij, në kapitullin “El Ishrate”, rrëfimin nga Sad Ibn Maliku, i cili ka thënë: “Ky ajet u zbrit dhe flet në lidhje me mua. Allahu i Lartësuar thotë në këtë ajet: “E nëse ata të dy të shtyjnë që ti të më bësh Mua shok ...” Unë isha shumë i mirë me nënën time. Por kur unë pranova Islamin, ajo më tha: “O Sad, ç’është kjo që bën?! Si është e mundur të braktisësh fenë tënde?! Ose do ta braktisësh këtë fe që ke pranuar, ose unë nuk kam për të ngrënë dhe as nuk kam për të pirë, deri sa të vdes, dhe kështu ti do të damkosesh me turp përjetë, sepse njerëzit do të të thonë: “O vrasësi i nënës tënde!”. Unë i thashë: “Mos e bëj këtë, o nënë, se unë kurrë nuk kam për ta lënë fenë që kam pranuar, për asgjë në botë!” Kaloi një ditë -natë, dhe ajo vërtet nuk hëngri dhe nuk piu. Kur agoi, isha vërtet i mërzitur dhe i lodhur, megjithatë qëndrova dhe një ditë-natë tjetër. Ajo vazhdoi të mos hante dhe unë agova përsëri i mërzitur dhe i lodhur. Qëndrova dhe një ditë -natë tjetër, dhe ajo përsëri nuk hëngri. Kur agoi, gjendja e saj ishte rënduar shumë. Kur e pashë në atë gjendje, i thashë: “O nëna ime! Dije dhe të betohem në Allahun se, sikur të kishe 100 shpirtra dhe të të dilnin njëri shpirt pas tjetrit, nuk kisha për ta lënë këtë fe për asgjë në botë. Atëherë, po deshe, ha, po deshe, mos ha!” Atëherë, ajo filloi të hante.”

Mus'haf Hape →
Fusilet 41:9–41:12 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… Naziat: “A është më i rëndë krijimi juaj apo ai i qiellit? Ai e ndërtoi atë. E ngriti kupën e tij dhe e përsosi. Natën ia errësoi e ditën ia ndriçoi. E …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Thuaju: “A ju jeni ata që nuk i besoni Atij, që e krijoi Tokën për dy Ditë dhe i shoqëroni Atij shok?! Ai është Zoti i botëve. Është Ai që vuri në Tokë male të fuqishme, e bekoi atë (Tokën) me të mira dhe brenda katër Ditëve përcaktoi të gjitha kushtet për të jetuar në të.” Ky është shpjegimi për ata që pyesin.” – Kjo është një pyetje, që tregon habi, por edhe ndalesë nga krimi që bëjnë qafirët, të cilët adhurojnë idhuj, duke iu përulur e duke i barazuar me Allahun e Madhërishëm, Mbretëruesin Bujar, i Cili e krijoi Tokën vetëm për dy ditë, pastaj e sheshoi atë për dy ditë të tjera, duke vendosur malet si shtylla, të cilët e mbajnë Tokën të qëndrueshme nga dridhjet dhe lëvizjet. Krijimi i saj u plotësua më tej, duke nxjerrë bimësinë e çdo gjë tjetër. E gjithë kjo ndodhi në katër ditë, për ta ditur ata që pyesin rreth krijimit të saj. E kush mund të përgjigjet më mirë se i Gjithëdituri e i Plotpushtetshmi? Ky është një fakt i vërtetë, i cili nuk ka as mangësi dhe as shtesa. Pas krijimit të Tokës, Allahu iu drejtua krijimit të qiellit, i cili ishte tym. Pastaj u tha qiellit dhe Tokës: - “Më pas, Ai iu drejtua qiellit, i cili ishte si tym dhe i tha atij dhe Tokës: “Bindjuni urdhrit Tim, me hir a me pahir!” - Ky është një urdhër që duhet të shkojë në vend dhe të ekzekutohet në çdo mënyrë. - “Të dy (Qielli dhe Toka) thanë: “Po, i bindemi me dëshirë.” – Kuptimi: Ne kurrsesi nuk mund të dëshirojmë diçka që kundërshton dëshirën dhe urdhrin Tënd, o Zot. Ne nënshtrohemi vullnetarisht e me dëshirë. Kështu u kompletua krijimi i qiejve dhe Tokës në gjashtë ditë të plota, duke filluar nga dita e diel e duke përfunduar ditën e premte. Edhe pse fuqia e Zotit është aq e madhe sa të krijojë gjithçka në një çast të vetëm, edhe pse Ai është i Plotpushtetshëm për gjithçka, Ai gjithashtu është i Urtë, i Butë e i Mëshirshëm. Prej mëshirës dhe butësisë së Tij, Ai vendosi që krijimi i botës të jetë në këtë mënyrë dhe kohë. Nga ajeti: “Më pas, Ai iu drejtua qiellit, i cili ishte si tym dhe i tha atij dhe Tokës: “Bindjuni urdhrit Tim, me hir a me pahir!”, kuptohet se Allahu i Lartësuar e ka krijuar qiellin pas krijimit të Tokës. Ndërsa në suren Naziat, Allahu i Lartësuar thotë: “...e pastaj tokën e sheshoi....”. Në pamje të parë duket sikur këto dy ajete janë në kundërshtim me njëri -tjetrin. Por, pa dyshim, në Librin e Zotit nuk mund të gjesh kurrë kundërshtime e kundërthënie. Shpjegimi për këtë është se – ashtu siç thonë shumë komentues të Kur'anit, – vërtet që krijimi i Tokës si trup qiellor ka ndodhur para krijimit të qiejve, ashtu sikurse thuhet në këtë sure, por shtrimi dhe përgatitja e saj, duke e nxjerrë bimësinë, ujin etj., ka ndodhur pas krijimit të qiejve, sikurse thuhet në suren Naziat: “A është më i rëndë krijimi juaj apo ai i qiellit? Ai e ndërtoi atë. E ngriti kupën e tij dhe e përsosi. Natën ia errësoi e ditën ia ndriçoi. E pastaj tokën e sheshoi. Nxori prej saj ujin dhe kullotat e saj, kurse malet ia përforcoi, si furnizim për ju dhe për kafshët tuaja.”. Edhe në këtë ajet nuk thuhet: “E pastaj Tokën e krijoi”, por thuhet: “E pastaj Tokën e sheshoi....”. Pra, pas krijimit të qiellit, ka ndodhur shtrimi i tokës dhe jo krijimi i saj. - “Ai krijoi shtatë qiej brenda dy Ditëve, duke i caktuar secilit qiell detyrën dhe urdhrin e tij. Dhe Ne e zbukuruam Qiellin më të afërt me drita dhe e bëmë të mbrojtur. I tillë është Krijimi (e përcaktimi) i të Plotfuqishmit të Gjithëditur.” - Për çdo qiell u dhanë urdhra dhe u caktuan ato që ishin të nevojshme, ashtu sikurse di të vendosë më i Urti. Ndërsa qielli i dynjasë u zbukurua me yje, nëpërmjet të cilëve krijesat ndriçohen dhe udhëzohen në errësirë. Yjet janë zbukurim për qiellin e errët, por shërbejnë edhe si gjuajtës për shejtanët e mallkuar, për të mos i lejuar që të dëgjojnë dhe të vjedhin nga lajmet e qiellit. Toka dhe qielli me gjithçka mes tyre u krijuan sipas përcaktimit të Krenarit të Gjithëditur. Me krenarinë dhe pushtetin e Tij të plotë, Ai i nënshtroi krijesat e tashmë administron çështjet e tyre. Ndërsa me dijen e Tij, Allahu i ka përfshirë të gjitha krijesat, të dukshmet dhe të padukshmet. Megjithatë, politeistët i largohen përkushtimit me sinqeritet ndaj Zotit të Madhërishëm, që është i Vetëm dhe Ngadhënjimtar mbi gjithçka. Allahut i janë nënshtruar të gjitha krijesat dhe çdo gjë funksionon sipas përcaktimit dhe dëshirës së Tij, por, në vend të Tij, mushrikët adhurojnë idhuj. Ky shkëmbim është tepër i çuditshëm, kur dihet se idhujt e tyre kanë cilësi të mangëta e të ulëta. Sidoqoftë, nëse vazhdojnë në kundërshtimin dhe mohimin e tyre, për ta nuk ka shpagim tjetër veç ndëshkimit në këtë jetë dhe në jetën tjetër.

Mus'haf Hape →
Enam 6:112–6:113 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… pranë tij. Ai më tha: “O Ebu Dher, a fale namaz?” - “Jo”, - i thashë. - “Ngrihu dhe falu!” më tha. Atëherë u ngrita dhe u fala dhe pastaj u ula. Profeti më tha: …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Çdo profeti Ne i bëmë armiq prej shejtanëve njerëz dhe xhindë ... - Pra, ashtu siç kemi bërë që të kesh armiq, o Muhamed, që të kundërvihen, të luftojnë e të refuzojnë me inatin e arrogancën e tyre, dije se edhe profetët që ishin para teje patën armiq e kundërshtarë, prandaj mos u trishto për diçka të tillë. Bëj durim, ashtu si ata! I Lartësuari thotë në një ajet tjetër: “Edhe para teje janë mohuar shumë të dërguar, por ata duruan mohimin dhe mundimet, derisa u erdhi ndihma Jonë...” [En'am 34]. Uereka Ibn Neufeli i tha njëherë: Profetit: “Çdokush që ka ardhur me diçka të ngjashme me këtë që ti solle nga Zoti, është luftuar e munduar nga njerëzit.” Allahu i Lartësuar thotë: “...armiq prej shejtanëve njerëz dhe xhindë.”. Kundër profetëve të Zotit vihen veçse shejtanët prej njerëzve dhe xhindëve, - Allahu i mallkoftë dhe i shëmtoftë! Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ebu Dheri, që rrë fen: 11 31. “Shkova njëherë tek Profeti në xhami dhe u ula pranë tij. Ai më tha: “O Ebu Dher, a fale namaz?” - “Jo”, - i thashë. - “Ngrihu dhe falu!” më tha. Atëherë u ngrita dhe u fala dhe pastaj u ula. Profeti më tha: “O Ebu Dher, kërkoji mbrojtje Zotit të të ruajë nga sherri i shejtanëve njerëz dhe xhindë.” - “Pse - e pyeta unë - edhe prej njerëzve ka shejtanë?!” - “Po.” - u përgjigj ai.” Kështu, edhe mes njerëzve ka shejtanë. Shejtan quhet çdo rebel i pabindur dhe i keq prej njerëzve, xhindëve apo kafshëve. Në Sahihun e Muslimit vjen hadithi nga Ebu Dheri se Profeti i Allahut ka thënë: 1132. “Qeni i zi është shejtan.” Allahu është më i ditur, por kuptimi është se qeni i zi është shejtan prej llojit të qenve. Ibn Xhurejxhi ka thënë: “Muxhahidi, në tefsirin e këtij ajeti, ka thënë: “Mohuesit e Zotit nga mesi i xhindëve janë shejtanë dhe ata frymëzojnë shejtanët-njerëz, - pra, mohuesit e Zotit prej njerëzve, - duke u folur e i mashtruar ata me fjalë të bukura.” - që frymëzojnë njëri -tjetrin me fjalë të bukura e mashtrime. - Ata joshin e mashtrojnë njëri-tjetrin me fjalë të bukura e mashtrime. Me të tilla fjalë mashtrohen injorantët dhe mëndjelehtët. - Sikur të donte Zoti yt, ata nuk do të vepronin ashtu... - Gjithçka ndodh me caktimin dhe vendimin e Allahut, me dëshirën dhe lejimin e Tij ( keunij) dhe Ai vendosi që, për çdo profet të ketë armiq e kundërshtarë prej shejtanëve njerëz e xhindë. - por ti lëri ata dhe trillimet e tyre. - Lëri ata, mashtrimet e tyre, si dhe mundimet që të sjellin, dhe mbështetju Allahut kundër armiqësisë që ata tregojnë ndaj teje, sepse Allahu është i mjaftueshëm për ty dhe ka për të ndihmuar të triumfosh. - Le të anojnë andej (në mashtrim) zemrat e atyre që nuk besojnë në botën e ardhshme dhe le të kënaqen me të (mosbesimin) e të ngarkohen me ato (gjynahe) që janë duke u ngarkuar. - Në të tilla mashtrime e fjalë të bukura anojnë veçse zemrat, mendjet dhe dëgjimi i atyre që nuk besojnë ahiretin. Ata i dëshirojnë të tilla fjalë e premtime boshe. Allahu i Lartësuar thotë: “... le të kënaqen me të (mosbesimin) e të ngarkohen me ato (gjynahe) që janë duke u ngarkuar.” Ibn Abasi shpjegon: “Pra, le të vazhdojnë të fitojnë atë që janë duke fituar me duart e tyre.” Ndërsa Suddiu dhe Ibn Zejdi e interpretojnë: “Le të bëjnë atë që janë duke bërë.”.

Mus'haf Hape →
Bekare 2:188 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… e të tjera të ngjashme. Të gjitha këto mënyra fitimi janë të padrejta dhe nuk janë të lejuara nga Sheriati. 3. Marrja e pasurisë së njerëzve duke ngrënë në …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Mos e hani pasurinë e njëri -tjetrit në mënyrë të palejuar .” – Kuptimi: Mos i merrni pasuritë tuaja me padrejtësi. Fjala e përdorur është “ emuâlekum” – “pasuritë tuaja”, edhe pse qëllimi është “pasuritë e të tjerëve”. Kështu, Allahu i Lartësuar na udhëzon që ne ta konsiderojmë shoqërinë si një bashkësi të vetme, ku nuk ka “ne” dhe “të tjerë”. Pasuria e vëllait konsiderohet si pasuria ime. Ashtu sikurse nuk duam që të na i marrin pasurinë tonë pa të drejtë, po të njëjtën gjë duhet të dëshirojmë edhe për vëllain musliman. Nëse do t'ia lejonim vetes që të merrnim pasurinë e vëllait pa të drejtë, po kështu duhet të pranonim që edhe të tjerët të na merrnin pasurinë tonë pa të drejtë. Duke qenë se fitimi dhe marja e pasurisë prej tjetrit është dy llojesh: e drejtë dhe e padrejtë, Allahu i Lartësuar përcaktoi si të ndaluar vetëm përfitimin me padrejtësi. Ka shumë forma përfitimi të padrejta, prej të cilave mund të përmendim: 1. Marrja e pasurisë nëpërmjet grabitjes, vjedhjes, mashtrimit, shkeljes së amanetit e të tjera si këto. 2. Kërkimi dhe pranimi i rryshfeteve, përfitimi nga fajdet, kumari e të tjera të ngjashme. Të gjitha këto mënyra fitimi janë të padrejta dhe nuk janë të lejuara nga Sheriati. 3. Marrja e pasurisë së njerëzve duke ngrënë në peshë, duke mashtruar në shitblerje, qiradhënie etj. 4. Të marrësh tjetrin në punë dhe të mos i japësh hakun që i takon (sipas marrëveshjes). 5. Fitimi që merr njeriu për një punë, së cilës nuk ia bën hyzmetin ashtu siç duhet. 6. Fitimi që merret për adhurime, të cilat nuk mund të jenë të sakta nëse me to synohet shpërblimi material, e jo kënaqësia e Allahut. 7. Përfitimi prej zekatit dhe sadakasë, nëse nuk hyn në kategorinë e njerëzve që përfitojnë prej tyre. E tillë është edhe marrja prej kësaj pasurie më tepër sesa është e përcaktuar nga Sheriati, ose më tepër sesa është e nevojshme. Të gjitha këto që u përmendën janë mënyra të ndaluara të përfitimit të pasurisë së njerëzve. Këto mënyra janë të palejueshme, edhe sikur të arrihen nëpërmjet gjykatësve, të cilëve u është dhënë rryshfet. - “Mos ndërhyni te gjykatësit me rryshfete, për të grabitur në mënyrë të padrejtë një pjesë të pasurisë së njerëzve të tjerë, kur ju e dini.” – Shpesh, ndodh që njerëz të padrejtë, me mundësitë dhe argumentimin e tyre, i bindin gjykatësit që t’i lejojnë të përfitojnë padrejtësisht nga pasuritë e të tjerëve. Por, sido që të jetë, gjykimi i një gjykatësi nuk e bën të lejuar tek Allahu atë që është haram dhe nuk e bën haram atë që është e lejuar. Tek Allahu i Lartësuar çështjet mbeten gjithnjë ashtu sikurse janë në të vërtetë. Pra, njeriu i padrejtë të mos mendojë kurrë që vendimi i gjykatësit në favor të tij është i pranueshëm tek Allahu, sepse Allahu i Lartësuar i njeh fshehtësitë deri në imtësi. Atëherë, nëse dikush fiton padrejtësisht një pasuri, në bazë të një vendimi gjykate, e ka përsëri haram që ta marrë atë pasuri. Nëse ai e merr, konsiderohet prej atyre që hanë pasurinë e njerëzve pa të drejtë, prandaj meriton ndëshkimin e Allahut të Lartësuar. Ndëshkimi i tij është i meritueshëm, sepse ai e ka grabitur pasurinë e tjetrit me vetëdije dhe me mashtrim. Po kështu edhe avokati i çështjes së këtij të padrejti duhet të mos bëhet palë me padrejtësinë. Pra, nëse ai sigurohet që klienti i tij nuk ka të drejtë në pretendimet e veta, atëherë nuk i lejohet që ta mbrojë, sikurse thotë i Lartësuari në një ajet tjetër: “ Ne të kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin (Kur'anin) me të vërtetën, që të gjykosh mes njerëzve me atë që të mësoi Allahu. Mos u dil kurrë në krah tradhtarëve! Kërkoji falje Allahut, sepse Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë. Mos polemizo në emër të atyre që tradhtojnë vetveten! Allahu nuk i do ata që janë tradhtarë e gjynahqarë. ” [Nisa, 105 - 107].

Mus'haf Hape →
Bekare 2:255 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Profeti u ngrit ndër ne dhe na tha katër fjalë: 405. “Allahu nuk fle dhe nuk i takon Atij që të flejë. Ai e vendos drejtësinë dhe Ai e ngre atë. Veprat e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Ky është ai që quhet “ ajeti Kursij” dhe që ka vërtet një vlerë shumë të madhe dhe të lartë tek Allahu i Lartësuar. Janë përcjellë hadithe të sakta nga Profeti se ky është ajeti më i zgjedhur në Librin e Allahut të Lartësuar. Imam Ahmed Ibn Hambeli sjell hadithin nga Ubej Ibn Keabi, se: 401 “Profeti ﷺ e pyeti atë, njëherë, se cili është ajeti më madhështor në Librin e Allahut. Ibn Keabi i tha: “Allahu dhe i Dërguari i Tij janë më të ditur!” Por Profeti ia përsëriti disa herë këtë pyetje, derisa ai tha: Është "ajeti Kursij ". Atëherë, Profeti tha: “E gëzofsh diturinë që ke, o Ebu Mundhir (kështu thirrej ndryshe Ubej Ibn Keabi )! Betohem për Atë në dorën e të Cilit është shpirti im, se ai (ajeti Kursij) ka gjuhë dhe buzë, që e shenjtëron dhe lavdëron El Melikun (Mbretin -Allahun), në këmbët e Arshit.” Këtë hadith e sjell edhe Muslimi, porse tek ai nuk është shtesa: "Betohem për Atë në dorën e të Cilit...” e deri në fund. Një hadith tjetër në lidhje me dobinë dhe vlerën e ajetit Kursij, imam Ahmedi e sjell nga Ebu Dherr Xhundub Ibn Xhunadeh në disa rrëfime prej tij, ku thuhet: 402. “Unë e pyeta: O i Dërguari i Allahut! Cili është ajeti më madhështor që të është shpallur? Ai tha: “Ajeti Kursij: Allahu është Një! Nuk ka të adhuruar tjetër (me meritë) përveç Tij. Ai është (El Hajjun) i Gjallë dhe (El Kajûm) i Përjetshëm.” Hadithin e sjell edhe Nesaiu. Buhariu sjell në Sahihun e tij hadithin nga Ebu Hurejra, i cili tregon: 403. “Profeti i Allahut më ngarkoi për të ruajtur zekatin e Ramazanit, të dhënë nga njerëzit dhe të bërë gati për t'u shpërndarë. Por (një natë) erdhi dikush, që po merrte tinëz prej ushqimit të mbledhur. Unë e zura në flagrancë dhe i thashë: “Tani do të të çoj tek Profeti i Allahut!” Ai më tha: “Më lër, të lutem, sepse unë jam nevojtar dhe kam shumë frymë për të mbajtur. Kam nevojë urgjente për këtë që po merrja!”. Atëherë, unë e lëshova. Më mëngjes, Profeti ﷺ më tha: “O Ebu Hurejra, çfarë bëri robi yt mbrëmë?” - “O i Dërguari i Allahut, ai m’u ankua se kishte nevojë të madhe dhe shumë frymë për të mbajtur, ndaj më erdhi keq dhe e lashë të lirë”. - “Në fakt, ai të mashtroi, por do të kthehet përsëri!” Unë isha i bindur - tregon Ebu Hurejra, - se ai do të kthehej përsëri, sepse kështu më tha Profeti i Allahut, ndaj po ruaja me kujdes dhe gati për ta kapur. Dhe ashtu ndodhi. Ai erdhi dhe po merrte fshehurazi ushqim. E kapa dhe i thashë: “Tani do të të çoj tek Profeti i Allahut!” Ai më tha: “Më lësho, të lutem, sepse jam nevojtar dhe kam shumë frymë për të ushqyer! Të premtoj se nuk kam për t’u kthyer më!” E mëshirova sërish dhe e lashë të lirë. Kur agoi dita, Profeti i Allahut më tha mua: “O Ebu Hurejra, çfarë bëri robi yt mbrëmë?” - “O i Dërguar i Allahut, m’u ankua se kishte shumë nevojë dhe shumë frymë për të ushqyer, ndaj e mëshirova dhe e lashë të lirë...” Profeti ﷺ më tha: “Ai të mashtroi, por do të kthehet përsëri!” Atëherë, unë e ruajta dhe i ndenja në pritë për ta ruajtur për herë të tretë. Dhe ai përsëri erdhi për të marrë ushqim. Atëherë, unë e kapa dhe i thashë: “Tani do të të çoj tek Profeti i Allahut! Kjo është hera e tretë dhe e fundit që ti premton se nuk do të kthehesh, se përsëri kthehesh!” Atëherë ai tha: “Më lësho, të lutem, sepse do të të mësoj disa fjalë, që të vlejnë shumë tek Allahu dhe që Allahu të bën dobi me to!” - “Çfarë fjalësh janë ato?” Atëherë ai tha: “Kur të shkosh në shtrat, lexo ajetin Kursij: “Allahu lâ ilâhe illâ huel haj -jul Kaj -jûm”, deri në fund të ajetit. Kështu, pranë teje do të vazhdojë të qëndrojë një ruajtës nga Allahu i Lartësuar dhe nuk do të të afrohet shejtani derisa të agojë." Atëherë, unë e lashë të lirë. Kur agoi dita, Profeti i Allahut më pyeti sërish: “Çfarë bëri robi yt mbrëmë?” - “O i dërguari i Allahut! Ai më tha se do të më mësonte disa fjalë, të tilla që Allahu të më bënte dobi me to, ndaj e lashë të lirë!” - “E çfarë fjalësh janë ato?” - tha Profeti. - “Ai më tha: “Kur të shkosh në shtrat, lexo ajetin Kursij: “ Allahu lâ ilâhe il -lâ huel haj -jul Kaj-jûm”, deri në fund të ajetit. Kështu, pranë teje do të vazhdojë të qëndrojë një ruajtës nga Allahu i Lartësuar dhe nuk do të të afrohet shejtani derisa të agojë." [Dhe sahabët ishin vërtet njerëzit që synonin të mirën dhe mësimin e hajrit më shumë se çdokush tjetër]. Atëherë, Profeti më tha: “Në fakt, ai ka thënë të vërtetën, edhe pse është mashtrues! A e di se me kë ke folur për tre net rresht, o Ebu Hurejra?” - “Jo”, - i thashë unë. Profeti më tha: “Ai ishte një shejtan....” Po kështu, nga Ebu Umamete sillet një hadith merfu, që i atribuohet Profetit, në të cilin thuhet: 404. “Emri më i madh i Allahut, që nëse i drejtohesh me të, Allahu të përgjigjet, ndodhet në tre sure: Bekare, Ali Imran dhe Taha.” Ky ajet përmbledh 10 fjali të veçanta. Kështu, Allahu i Lartësuar thotë: - “Allahu është Një! Nuk ka të adhuruar tjetër (me meritë) përveç Tij. Ai është (El Hajju) i Gjallë dhe (El Kajûm) i Përjetshëm.” - Me këtë, Ai na njofton se Ai është i Vetëm, Unik, Absolut në meritën e adhurimeve, pra, në Uluhijen e Tij. Të gjitha krijesat e kanë detyrë adhurimin e Tij si një të vetëm. Pastaj thotë: El Hajul Kajum. Domethënë, Ai është El Haj - i Gjallë në veten e Tij dhe Ai kurrë nuk vdes. Ai është edhe El Kajjum, pra, Ai i mban të tjerët. Çdo gjë mbahet veçse prej Tij. Asgjë nga krijesat nuk mund të ekzistojë dhe vazhdojë të qëndrojë pa urdhrin e Tij. Allahu i Lartësuar thotë: “Atë nuk e kap dremitja dhe as gjumi.” - Kështu, Allahun nuk e mund dhe nuk e kap dremitja. Pastaj thotë: "dhe as gjumi", sepse gjumi është më i fortë sesa dremitja. Në hadith të saktë, Ebu Musa tregon: “Njëherë, Profeti u ngrit ndër ne dhe na tha katër fjalë: 405. “Allahu nuk fle dhe nuk i takon Atij që të flejë. Ai e vendos drejtësinë dhe Ai e ngre atë. Veprat e ditës ngrihen tek Ai përpara veprave të natës dhe veprat e natës përpara veprave të ditës. Mbulesa e Tij është en-nûru (dritë) ose en-nâru (zjarr) Nëse do ta hiqte atë (mbulesën), rrezatimi i fytyrës së Tij do të përvëlonte çdo krijesë që do të kapte shikimi i Tij.” - “Vetëm e Tij është gjithçka, në qiej dhe në Tokë.” - Kjo fjali na mëson se të gjithë janë rob dhe krijesa të Allahut. Të gjithë janë nën pushtetin, sundimin dhe pronësinë e Tij. Të gjithë i janë nënshtruar dhe përulur sundimit të Allahut të Lartësuar. Kjo i ngjan ajetit tjetër: "Çdo qenie në qiej e në Tokë ka për t’iu paraqitur Të Gjithëmëshirshmit si rob.". [Merjem 93]. Pas kësaj, i Lartësuar i thotë: - “Askush nuk mund të ndërmjetësojë tek Ai ndryshe, por veçse me lejen e Tij.” - Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar kur thotë: "Ai (Allahu) e di çfarë ka para dhe çfarë ka pas tyre dhe ata (melekët) nuk ndërmjetësojnë (për askënd) përveçse për ata me të cilët është i kënaqur Ai. Dhe ata nga frika prej Tij janë shumë të kujdesshëm." [Enbija 28]. Kjo tregon për madhështinë, lartësinë e Tij, krenarinë dhe ngadhënjimin e Allahut Krenar dhe të Lartësuar. Ajo tregon, gjithashtu, se askush nuk mund të marrë guximin apo t’i lejojë vetes që të ndërmjetësojë për dikë, në prani të Allahut të Lartësuar, pa marrë lejen e Tij për ta bërë këtë ndërmjetësim. Në hadithin e shefaatit, 406. Profeti ﷺ thotë: “...Unë do të vij poshtë Fronit të Allahut dhe do të bie në sexhde. Ai do të më lërë ashtu në sexhde, aq kohë sa Ai dëshiron. Pastaj do të më thuhet: “Ngrihe kokën dhe fol, se fjala jote do të dëgjohet! Ndërmjetëso, se ndërmjetësimi yt do të pranohet!” Kështu, Ai më përcakton mua një numër të madh krijesash, që t’i fus unë në Xhenet.” - “Ai e di të tashmen dhe të ardhmen.” - Ky është argument se dituria e Allahut të Lartësuar përfshin të gjitha krijesat: ata që ishin në të shkuarën, ata që janë në të tashmen dhe ata që do të vijnë në të ardhmen. Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar, që na njofton rreth melekëve të Tij: "Ne (thonë melekët) zbresim veçse me urdhrin e Zotit tënd. Në dorën e Tij është ajo që na pret, ajo që lamë pas dhe gjithçka mes tyre dhe Zoti yt nuk harron asgjë." [Merjem 64]. Pastaj i Lartësuari thotë: - Të tjerët dinë vetëm aq sa Ai ka dëshiruar t'u mësojë, nga ajo që Ai di. - Pra, askush nuk mund të marrë dhe nuk mund të hedhë sytë në diturinë e Allahut të Lartësuar për diçka, por veçse në atë masë që Ai ia mëson atij dhe e lejon që të mësojë dhe të marrë. -“Froni (Kursijj-i) i Tij përfshin qiejt dhe tokën” - Ed Dahaku sjell nga Ibn Abasi thënien: “Nëse shtatë qiejt dhe shtatë tokat do të shtriheshin dhe do të lidheshin me njëra-tjetrën, e së bashku të krahasoheshin me Kursijin, ato do të ishin të gjitha (në krahasim me Kursijin) si një unazë e vogël e hedhur në një shkretëtirë të madhe.” Gjithashtu, Ebu Dherri ka thënë se ai e ka dëgjuar të Dërguarin e Allahut që të thotë: 407. “Kursiji, në krahasim me Arshin, është si një unazë prej hekuri që hidhet në mes të një shkretëtire në tokë.” Ebu Bekër Ibn Merdeuejhi transmeton me senedin e tij nga Ebu Dherr el Gafari, se ai e ka pyetur Profetin rreth Kursijit, dhe Profeti ﷺ i ka thënë: 408. “Betohem për Atë, në dorën e të Cilit është shpirti im! Shtatë qiejt dhe shtatë tokat, në krahasim me Kursijin, janë si një unazë e hedhur në një shkretëtirë të madhe. Ndërsa madhështia e Arshit mbi Kursijin është si madhështia e asaj shkretëtire të madhe në krahasim me atë unazë të vogël të hedhur në mes të saj.” Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - Atë nuk e lodh përkujdesi për të dyja. - Allahun nuk e rëndon, domethënë, nuk është e madhe apo e vështirë për Allahun e Lartësuar ruajtja e qiejve dhe e Tokës dhe e gjithçkaje që ndodhet mes tyre; përkundrazi, kjo është shumë e thjeshtë për Të. Kjo është e thjeshtë për Të dhe për pushtetin e Tij. Allahu mbikëqyr çdo njeri se çfarë vepron, sepse Ai është Er-Rakib, pra, Mbikëqyrësi i gjithçkaje. Atij nuk mund t’i fshihet asgjë prej krijesave dhe asgjë nuk mund t’i shpëtojë mbikëqyrjes dhe diturisë së Tij. Të gjithë janë të përulur, të nënshtruar përpara Tij. Krijesat janë të vogla, të papërfillshme dhe të nënshtruara përpara madhështisë së Allahut. Ato janë nevojtare dhe të varfëra, ndërsa Ai është ElGaniju, El-Hamid, pra, I Pasuri, I Lavdëruari, i Vetëmjaftueshmi. Allahu vepron gjithçka që dëshiron. Ai nuk pyetet për atë që bën, kurse krijesat do të pyeten. Allahu është El Kâhiru li kul-li shej, pra, Ai është Nënshtruesi dhe mposhtësi i gjithçkaje; Ai është Triumfuesi dhe Ngadhënjimtari mbi gjithçka. Allahu është El Hasibu ala kuli shej - Llogaritësi i çdo gjëje, pra, që do të marrë në llogari të gjitha krijesat. Ai është Er-Rakib, El Alijul Adhim - Mbikëqyrësi, i Lartësuari dhe i Madhërishmi. Nuk ka të adhuruar me meritë veç Tij. Nuk ka Zot tjetër, që meriton dashurinë e madhërimin, përveç Allahut. Nuk ka Zot Krijues që kujdeset për krijesat, përveç Allahut. - “Ai është i Larti, i Madhi.” - Kjo ngjan me ajetin tjetër: "Ai e di të padukshmen dhe të dukshmen. Ai është i Madhi dhe i Lartësuari." [Ra'd 9]. Mënyra më e mirë për t’i shpjeguar dhe kuptuar saktë këto ajete dhe të tjera të ngjashme, si dhe hadithet e sakta që flasin rreth këtyre kuptimeve të larta, është mënyra e selefëve të mirë, të cilët thonë: "Shikojini ato ashtu sikurse kanë ardhur, pa bërë përngjasim ( tekjif) dhe as shëmbëllim ( teshbih) me to. Këtu mbaron edhe ajeti Kursij, elhamdulilah!123

Mus'haf Hape →
Gafir 40:23–40:27 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… edhe para se të na vije ti, edhe pasi erdhe ti”. [Earaf 129]. - “Por kurthet e mohuesve janë të dë - shtuara.” - Çdo intrigë dhe kurth i ngritur nga mohuesit e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ne e dërguam Musain me argumentet Tona e me fakte të qarta te Faraoni, te Hamani dhe te Karuni ... ” - Allahu i Lartësuar ngushëllon Profetin e Tij të dashur, Muhamedin ﷺ ,në lidhje me refuzimin që po i bënte populli i tij në fillim dhe duke e përgëzuar atë se përfundimi i mirë dhe triumfi do të ishte i tij. Ai do të kishte mbështetje në dynja dhe ahiret, ashtu sikurse u ndihmua Musai - paqja e Zotit qoftë me të! Allahu i Lartësuar i dhuroi fitoren Musait dhe e dërgoi atë me shenja të qarta: “me argumentet Tona e me fakte të qarta”. El sultan quhet argumenti dhe fakti i pamohueshëm dhe i pakundërshtueshëm. Allahu i Lartësuar e dërgoi Musain tek Faraoni, mbreti i koptëve në Egjipt, tek Ha - mani, që ishte ministri i tij dhe tek Karuni, që ishte njeriu më i pasur, në kohën e tij. - “... por ata e q uajtën: “Magjistar e gënjeshtar.” - Kështu, ata e refuzuan, ma - dje e fyen, duke e konsideruar të çmendur dhe magjistar. Allahu i Lartësuar thotë: “Po kështu, edhe ata që ishin më parë, sa herë që u shkonte ndonjë profet, thoshin: “Është magjistar ose i çmendur. A mos kishin më - suar njëri-tjetrin kështu? Jo, ata ishin njerëz që kalonin kufijtë.”” [Dharijat 52, 53]. - “Kur ai u përcolli të vërtetën nga Ne ...” - Pra, kur u solli argument të pakundër - shtueshëm, që tregonte vërtetësinë e mesa - zhit të Zotit: - “... ata thanë: “Vritini djemtë e atyre që besojnë si ai dhe lë rini të jetojnë vajzat e tyre!” - Ky ishte një urdhër i dytë për vrasjen e meshkujve të bijve të Izraelit. Për sa i përket urdhrit të parë, përpara se të lindte Musai, ai synonte parandalimin e ardhjes në jetë të Musait. Gjithashtu, ai kishte si qëllim poshtërimin e bijve të Izraelit dhe zvogëlimin e numrit të tyre. Ndërsa urdhri i dytë për të vrarë meshkujt dhe për të lënë gjallë femrat, ishte për të munduar Musain (paqja e Zotit qoftë mbi të!), prandaj dhe bijtë e Izraelit thanë: “Ne kemi qenë të shtypur edhe para se të na vije ti, edhe pasi erdhe ti”. [Earaf 129]. - “Por kurthet e mohuesve janë të dë - shtuara.” - Çdo intrigë dhe kurth i ngritur nga mohuesit e profetëve dhe besimit, ka për t’u shkatërruar dhe zhdukur. - “Faraoni tha: “Më lini ta vras Musain dhe le ta thërrasë ai Zotin e vet!” - Me këtë, ai mëtonte se nuk i frikësohej aspak ndëshkimit të Zotit, që e kishte kërcënuar Musai. Kjo tregon mohimin e tejskajshëm, refuzimin e ashpër dhe arrogancën e tij. Në vijim, i Lartësuari na tregon fjalët e Faraonit: - “Unë druhem se ai po ndryshon fenë tuaj e po nxit shkatërrimin në tokë! ” - Faraoni na u frikësuakësh se Musai do të devijonte njerëzit dhe do të ndryshonte fenë e tyre. Kështu, ai na u shndërrua në një përkujtues dhe këshillues të dhembshur, që gjoja kujdesej për njerëzit ndaj rrezikut që Musai sillte! - “Musai tha: “Unë i jam mbështetur Zotit tim dhe Zotit tuaj, që të më mbrojë prej çdo kryeneçi, që nuk i beson Ditës së Llogarisë!” - Këto fjalë, Musai i tha kur mësoi për fjalët dhe kërcënimin e Faraonit: “Më lini ta vras Musain, dhe le ta thërrasë ai Zotin e vet!”. Kështu, Musa ﷺ i kërkoi strehim, mbrojtje dhe mbështetje vetëm Allahut, që ta ruante prej çdo kryeneçi që refuzon të vërtetën, përçmon njerëzit, është keqbërës dhe i cili nuk i beson Ditës së Llogarisë. Në një hadith, që vjen nga Ebu Musai (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), kur Profeti i Allahut frikësohej nga ndonjë popull, thoshte: “ Allâhummme innâ neûdhu bike min shurûrihim ue nedra’u bike fi nuĥûrihim!” (O Zot, kërkojmë, mbrojtje dhe strehim tek Ty prej sherrit dhe ligësive të tyre dhe kërkojmë ndihmën e mbështetjen Tënde në përballjen me ta!) 19

Mus'haf Hape →