Kërko: sikur deri te ishte ngre

Muhammed 47:20–47:23 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ka thënë: 2401. "Allahu i bëri krijesat dhe pas përfundimit të krijimit, lidhja fisnore u ngrit dhe u kap pas Mëshiruesit. Ai i tha: 'Ç'është?' Ajo …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Disa besimtarë thonë: “Sikur të ishte shpallur një sure!” - Allahu i Lartësuar na bën me dije gjendjen e besimtarëve, të cilët shpresonin ligjërimin e luftës në rrugën e Allahut, por, kur Allahu i Madhëruar dhe Krenar ua bëri detyrë dhe i urdhëroi për të, shumë njerëz, që Zoti i përshkruan se “kanë zemra të sëmura” i bishtnuan këtij urdhri. Kjo i përngjan fjalës së Allahut të Madhëruar: “A nuk i ke parë (o Muhamed) ata të cilët u porositën: “Largoni duart tuaja prej luftës, faleni namazin dhe jepeni zekatin!?” Por kur iu bë detyrim lufta, një grup prej tyre iu frikësuan njerëzve ashtu si duhet t’i frikësohesh Allahut, madje edhe më shumë. Ata thanë: “O Zoti ynë! Pse na e bëre detyrim luftën? Sikur të na e kishe shtyrë pak më vonë!” Thuaju: “Kënaqësitë e kësaj bote janë të pakta; bota tjetër është shumë më e mirë për ata që janë të devotshëm. Juve nuk do t’ju bëhet padrejtësi aspak.” [Nisa 77]. Ndërsa në këtë ajet, i Madhëruari thotë: “Disa besimtarë thonë: “Sikur të ishte shpallur një sure!” Pra, një sure, e cila të tregojë gjykimin për luftën në rrugën e Zotit. - “Por kur shpallet ndonjë sure e qartë që flet për luftë, ata që kanë zemra të sëmura, të shikojnë sikur të ishin në agoni të vdekjes. ” - Kjo ndodhi nga tmerri e frika e madhe e zemrave të kësaj kategorie njerëzish. Natyra e tyre frikacake i bën të tmerrohen nga përballja me armikun. Më pas, i Lartësuari duke dashur të forcojë zemrat e tyre e kurajojë ata thotë: - “Më të volitshme për ta do të ishin bindja dhe fjala e mirë. ” - Më mirë për ta do të ishte që të dëgjonin urdhëresat dhe t’u bindeshin ligjeve të Zotit. - “Por, kur merret vendimi, do të ishte më mirë për ata që të jenë besnikë ndaj Allahut.” - Kur lufta bëhet e pashmang - shme, atëherë “... do të ishte më mirë për ata që të jenë besnikë ndaj Allahut.” Pra, do të ishte më e mirë për ta, nëse do të tregoheshin të sinqertë me Zotin. - “Nëse ju i ktheni shpinën besimit, atë - herë prej jush nuk pritet gjë tjetër, veç të përhapni shkatërrimin në Tokë dhe të ndërprisni lidhjet farefisnore. ” - Nëse i ktheni shpinën xhihadit, përtoni dhe i shmangeni atij, atëherë prej jush nuk pritet gjë tjetër, veç të përhapni shkatërrimin në Tokë dhe të ndërprisni lidhjet farefisnore, duke u kthyer atje ku ishit në kohën e xhahilijetit, kohë kur ju derdhnit gjakun e njerëzve pa të drejtë dhe ndërprisnit lidhjet farefisnore, përmes armiqësive dhe ndasive të shumta. - “Këta janë ata të cilët Allahu i ka mallkuar, i ka bërë të shurdhër dhe ua ka verbuar shikimin. ” - Ky ajet ndalon shkatërrimin në tokë në mënyrë të përgjith - shme dhe në mënyrë të veçantë ndërprerjen e lidhjeve farefisnore. Allahu i Madhëruar ka urdhëruar që ne të rregullojmë gjendjen në Tokë dhe të mbajmë gjallë lidhjet farefisnore, të ruajmë mirësjelljen ndaj të afërmve tanë, në aspektin e fjalëve, veprave dhe shpenzimin e pasurisë. Ka hadithe të sakta në lidhje me këtë çështje dhe ne do të përmendim disa prej tyre. Imam Buhariu sjell hadithin nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!), se i Dërguari i Allahut ka thënë: 2401. "Allahu i bëri krijesat dhe pas përfundimit të krijimit, lidhja fisnore u ngrit dhe u kap pas Mëshiruesit. Ai i tha: 'Ç'është?' Ajo tha: 'Në këtë pozitë kërkoj të më ruash nga ndërprerja (e lidhjeve fisnore).” Atëherë Allahu tha: “A nuk je e kënaqur që Unë t’i mbaj lidhjet me atë që të mban ty dhe t’i ndërpres lidhjet me atë që të shkëput ty?” Ajo tha: 'Po, o Zoti im!” Pastaj Allahu tha: “Atëherë, kjo është për ty .”." Pastaj Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) shtoi: “Nëse doni, mund të lexoni: “Nëse ju i ktheni shpinën besimit, atëherë prej jush nuk pritet gjë tjetër, veç të përhapni shkatërrimin në Tokë dhe të ndërprisni lidhjet farefisnore.” Buhariu sjell më pas një tekst të ngjashëm, me dy rrugë të ndryshme nga Muavijeh Ibn Ebu Mezradi, variantin tjetër, sipas të cilit 2402. Profeti i Allahut tha: “Lexoni nëse dëshironi: “Nëse ju i ktheni shpinën besimit, atëherë prej jush nuk pritet gjë tjetër, veç të përhapni shkatërrimin në Tokë dhe të ndërprisni lidhjet farefisnore.” Sipas këtij transmetimi, është Profeti ai që udhëzoi në leximin e ajetit. Po kështu e ka sjellë edhe imam Muslimi prej Mua uijeh Ibn Ebu Mezrade - beh. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ebu Bekri (Allahu qoftë i kënaqur me të!), se Profeti i Allahut ka thënë: 2403. “Nuk ka ndonjë gjynah që ta ketë hak më tepër që Allahu t'ia përshpejtojë ndëshkimin që në këtë dynja, përveç ndëshkimit që ka përga - titur në ahiret, sesa padrejtësia dhe shkëp - utja e lidhjeve farefisnore.” Hadithin e kanë sjellë Ebu Daudi, Tirmidhu dhe Ibn Ma - xheh. Tirmidhiu thotë që ky është një hadith sahih. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Abdullah Ibn Amri (Allahu qoftë i kënaqur me ta!), se Profeti i Allahut ka thënë: 2404. “Lidhja farefisnore (Er-Rahm) është e varur poshtë Arshit. Ai i cili konsiderohet se i mban të lidhura lidhjet farefisnore nuk është ai i cili i mban lidhjet me ata të cilët i mbajnë lidhjet me të. Përkundrazi, mbajtësi i lidhjeve farefisnore është ai i cili i mban lidhjet me ata të cilët i shkëputin lidhjet me të.” Transmeton Buhariu. Hakimi sjell në Mustedrak-un e tij hadithin e Musa Ibn Ukbes, me sened nga Ubadetu Ibn Samiti, e ky nga Ubej Ibn Keabi, se Profeti i Allahut ka thënë: “Ai që dëshiron që shtëpia e tij të jetë e nderuar dhe gradat e tij të lartësohen, le të jetë falës e tolerant ndaj atij që i bën padrejtësi, le t’i japë atij që e privon dhe le t'i mbajë lidhjet me atë që i ndërpret lidhjet me të!” Transmetohet nga Abdurrahman Ibn Aufi (Allahu qoftë i kënaqur me të!), se e ka dëgjuar Profetin e Allahut të thotë: “Allahu i Lartësuar ka thënë: “Unë jam Er-Raĥmânu dhe Unë e krijova farefisninë dhe zgjodha për të një emër ( er-raĥm) të prejardhur nga Emri Im ( Er-Raĥmân). Për atë që i mban lidhjet farefisnore, edhe Unë do t’i mbaj lidhjet me të, e kush i shkëput lidhjet fare - fisnore, Unë do t’i shkëpus lidhjet me të.”.

Mus'haf Hape →
Nisa 4:171 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… dhe bëjnë ato gjëra që Zoti nuk i ka ligjëruar, madje i ka ndaluar. Kështu, mund të përmendim teprimin e të krishterëve në lidhje me Isain, duke e ngritur …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar i ndalon ithtarët e Librit nga teprimi me fenë dhe kalimi i kufijve të vendosur nga Ai. Ata largohen nga veprat që janë të ligjëruara dhe bëjnë ato gjëra që Zoti nuk i ka ligjëruar, madje i ka ndaluar. Kështu, mund të përmendim teprimin e të krishterëve në lidhje me Isain, duke e ngritur atë mbi gradën e profetësisë dhe duke e përshkruar atë me cilësitë që i takojnë vetëm se Allahut të Lartësuar. Më tej, i Lartësuari thotë: - “O ithtarët e Librit! Mos e kaloni kufirin në fenë tuaj dhe për Allahun thoni vetëm të vërtetën! ” - Kjo fjali përmban dy ndalesa dhe një urdhër. Dy ndalesat janë: 1. Mos thoni gënjeshtra lidhur me Allahun e Lartësuar. 2. Mos flisni pa patur dije rreth emrave, cilësive dhe veprave të Allahut, si edhe për ligjet e profetët e Tij. Ndërsa urdhri është: Thoni të vërtetën për këto ç ështje që u përmendën më lart. Këto rregulla janë të përgjithshme dhe duhet të zbatohen gjithmonë. Allahu i Lartësuar na urdhëron që t’i zbatojmë ato kur flasim për çështjen e Isait, ndryshe nga ç’veprojnë çifutët dhe të krishterët. Allahu i Lartësuar thotë: - “Mesihu - Isai, i biri i Merjemes, ishte vetëm i Dërguar i Allahut dhe Fjala e Tij (Allahut) që ia drejtoi Merjemes, si dhe shpirt (i krijuar) nga Ai. ” – Fillimisht, thuhet se ai ishte “ Resulullah” - i Dërguar i Allahut. Kjo është grada më e lartë që mund të arrijë një njeri. Së dyti, Allahu i Lartësuar e ka përshkruar Isain si “Fjala e Tij, që ia drejtoi Merjemes..”. Isai u krijua nëpërmjet një fjale të thënë nga Allahu i Lartësuar. Kështu, Isai nuk ishte vetë fjala, porse ai erdhi në ekzistencë nëpërmjet saj. Së treti, Allahu i Lartësuar e ka përshkruar Isain si “shpirt nga Ai.” Pra, Isai ishte një shpirt i krijuar nga Allahu i Lartësuar, i pajisur me cilësi dhe virtyte të larta. Allahu i Lartësuar dërgoi Xhibrilin, i cili fryu në trupin e Merjemes dhe, me lejen e Allahut, në barkun e saj u ngjiz Isai. - “Prandaj besoni në Allahun dhe të dërguarit e Tij dhe mos thoni: “Është Trini”! Hiqni dorë, sepse është më mirë për ju! ” - Pasi qartësoi plotësisht të vërtetën rreth Isait, Allahu i Lartësuar urdhëron ithtarët e Librit që të kenë besim të drejtë për Allahun dhe profetët e Tij. Ai urdhëron ata që të largohen nga koncepti i Trinisë dhe besimet e trilluara, sepse kështu është më mirë për ta dhe se kjo është e vetmja mundësi dhe rrugë për të shpëtuar. Çdo rrugë tjetër, që nuk është e bazuar në Shpalljen e Zotit, por thjesht në hamendësime, të çon në shkatërrim. Më pas, Allahu i Lartësuar dëshmon se Ai është i Pastër nga të tilla shpifje dhe trillime, duke thënë: - “Allahu është Një Zot i vetëm. Qoftë i lavdëruar! Ai është i Lartësuar dhe i Pastër nga mangësitë, për të pasur fëmijë. E Tij është gjithçka që gjendet në qiej dhe në tokë. ” - Ai është i vetmi që meriton adhurimin, prandaj askush e asgjë tjetër nuk duhet të adhurohet së bashku me Të. Ai është i Pastër, i Lartësuar dhe i Madhërishëm që të ketë fëmijë, sepse gjithçka që gjendet në qiell dhe në tokë është krijesë dhe pronë e Tij. Të gjithë janë të nevojshëm, të varfër e të varur tërësisht nga Allahu i Lartësuar. Atëherë, si mund të mendohet që, mes krijesave, të gjendet ndonjë partner apo fëmijë për Të?! - “Mjafton Allahu si rregullues i çështjeve të gjithësisë.” - Pasi bëri të ditur se Ai është i Gjithëpushtetshmi dhe Mbretëruesi i botës qiellore dhe tokësore, Allahu i Lartësuar tregon se është pikërisht dhe vetëm Ai që kujdeset për çështjet e robve, qofshin ato çështje të dynjasë apo të ahiretit. Ai i ka ruajtur me saktësi veprat e tyre dhe do ta shpërblejë secilin, sipas drejtësisë dhe bamirësisë së Tij.

Mus'haf Hape →
Kasas 28:56–28:57 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… kur ishte ngritur Qabeja. E si mund të mendonin se ai vend i shenjtë, që u pati ofruar siguri dhe paqe kur ata ishin të zhytur në kufër dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar i thotë Profetit të Tij të dashur: - “Ti nuk do të mund ta udhëzosh çdo - kënd që do ti, por është Allahu Ai që udhëzon kë të dojë dhe Ai i di më së miri ata që e marrin (dhe e meritojnë) udhëzimin.” - Pra, kjo është një çështje, që nuk të takon ty, sepse ti ke detyrë veçse kumtimin e qartë të Shpalljes, pastaj është Allahu ai që udhëzon atë që Ai dëshiron. Atij i takon urtësia absolute, e drejta e pakundërshtueshme dhe pushteti i plotë. Allahu i Lartësuar thotë në ajete të tjera: “Nuk është detyrë e jotja udhëzimi i tyre. Është Allahu që udhëzon në rrugë të drejtë atë që Ai do.” [Bekare 272]. Ose: “Shumica e njerëzve nuk do të jenë besimtarë, sado të ngulësh këmbë ti.” [Jusuf 103]. Ndërsa këtu i Lartësuari thotë: “Ti nuk do të mund ta udhëzosh çdokënd që do ti, por është Allahu Ai që udhëzon kë të dojë dhe Ai i di më së miri ata që e marrin (dhe e meritojnë) udhëzimin.” Pra, Allahu i Lartësuar është më i dituri për ata që meritojnë udhëzimin dhe ata të cilët meritojnë ta humbasin atë. Në dy Sahih-ët shënohet se ky ajet zbriti dhe flet për Ebu Talibin, xhaxhain e Profetit të Allahut, i cili e strehoi, e ndihmoi dhe mbështeti Profetin ﷺ , duke e mbrojtur nga çdo armik, për një kohë aq të gjatë. Ai e donte shumë, por ajo ishte një dashuri e natyrshme njerëzore e jo një dashuri fetare. Kur iu afrua vdekja, Profeti i Allahut e ftoi atë që të besonte dhe të hynte në Islam, por kaderi i Zotit i parapriu dhe e rrëmbeu nga duart e tij, kështu ai vazhdoi me fenë dhe besimin e devijuar, në të cilin kishte jetuar. Allahu ka urtësi të plotë në çdo caktim të Tij. Zuhriu tregon se i ka treguar Seid Ibn Musejibi nga i ati, dhe ai nga Musejib Ibn Hazen el Mahzumi (r.a), i cili rrëfen: 2039. “Kur Ebu Talibit iu afrua vdekja, Profeti i Allahut i shkoi pranë shtratit. Pranë tij ishte Ebu Xhehli dhe Abdullah Ibn Umeje. Profeti i Allahut iu drejtua xhaxhait të vet: “O xhaxha, thuaj Lâ ilâhe il -l’Allah, fjalë kjo me të cilën mund të të mbroj tek Allahu.” Ebu Xhehli dhe Abdullah b. Ebu Umejje thanë: “O Ebu Talib, a mos, vallë, do të heqësh dorë nga besimi i Abdul - Muttalibit (gjyshit)?!) Kështu, ai t ha: “Qëndroj në besimin e Abdul Muttalibit.” Profeti i Allahut tha: “Do të kërkoj falje për ty, përveç nëse më ndalohet!” Atëherë Allahu i Lartësuar shpalli: “Nuk është e drejtë për Profetin e as për besimtarët, që të kërkojnë falje për idhujtarët, edhe nëse janë nga të afërmit të tyre, pasi t’u jetë bërë e qartë se me të vërtetë ata janë banorë të Xhahimit.” Po për këtë flet edhe ajeti: “Ti nuk do të mund ta udhëzosh çdokënd që do ti, por është Allahu Ai që udhëzon kë të dojë dhe Ai i di më së miri ata që e marrin (dhe e meritojnë) udhëzimin.” [Kasas 56.]” Kështu e kanë sjellë Buhariu dhe Muslimi prej Zuhriut. Edhe Muslimi e sjell në Sahihun e tij. - “Ata thanë: “Nëse do të ndiqnim atë që na udhëzon ti, do të na dëbonin prej vendit tonë.” - Pra, ne frikësohemi se, nëse të pasojmë dhe të bindemi ty, duke kundër - shtuar besimin e të gjithë fiseve idhujtare arabe, që na rrethojnë, atëherë ata do të na sulmojnë dhe do të na dëbojnë. Atëherë, Allahu i Lartësuar u drejtohet dhe u thotë: - “Po, a nuk u siguruam atyre një vend të shenjtë e të sigurt, ku sillen fruta të të gjitha llojeve, si furnizim prej Nesh?! ” - Domethënë, kjo mënyrë justifikimi ishte krejt e kotë, sepse Allahu i Lartësuar i kishte vendosur ata në një vend të paqtë dhe të shenjtë, të cilin e respektonin të gjithë. Ata kishin qenë të sigurt nga çdo lloj frike dhe ligësie, që në kohën kur ishte ngritur Qabeja. E si mund të mendonin se ai vend i shenjtë, që u pati ofruar siguri dhe paqe kur ata ishin të zhytur në kufër dhe idhujtari, nuk do të ishte i tillë pasi ata t’i dorëzo - heshin tërësisht Zotit, duke e adhuruar si një të vetëm dhe të ndiqnin të vërtetën e sjellë prej Tij?! Allahu i Lartësuar u kujton se ata janë në një vend të shenjtë e të sigurt, ku sillen me bollëk fruta të të gjitha llojeve, si mallra tregtie nga të gjitha vendet e botës. Ato janë “furnizim prej Nesh”, domethënë, vijnë nga bujaria dhe mirësia e Allahut për atë vend. - Por shumica e tyre nuk e dinë. - Prandaj bëjnë justifikime të kota.

Mus'haf Hape →
Sad 38:71–38:85 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… - “Allahu tha: “O Iblis! Çfarë të pengoi ty që të biesh në sexhde para atij që Unë e krijova me dy duart e Mia? A je mendjemadh, apo je nga ata që ngrenë …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “(Kujto) Kur Zoti yt u tha melekëve: “Unë po krijoj një njeri nga balta. Kur t’i kem dhënë formë dhe t’i kem fryrë shpirt prej Meje, përuljuni atij në sexhde.”. - Këtë histori, Allahu i Lartësuar e ka sjellë të plotë në suren Bekare, në fillim të sures Araf, në suren Hixhër, në suren Isra, si edhe në këtë sure që po flasim. Kështu, Allahu i Lartësuar i njoftoi melekët, para se të krijonte Ademin, se Ai do të krijonte një njeri prej baltës së tharë, të ndenjur dhe me erë. Pasi i njoftoi për këtë fakt, u bëri me dije lajmin se, pas përfundimit të krijimit, do t’i urdhëronte që të binin në sexhde, si shenjë nderimi për atë krijesë të Allahut dhe në formë respekti dhe madhërimi për Zotin e Lartësuar, Krenar dhe të Madhërishëm. - “Kështu, të gjithë melekët së bashku u përulën në sexhde, përveç Iblisit.” - Të gjithë melekët e përmbushën këtë urdhër të Zotit dhe i vetmi që kundërshtoi ishte Iblisi, i cili në fakt nuk ishte prej llojit të melekëve (që janë krijuar nga drita), por ishte prej xhindëve (që janë krijuar nga zjarri). Atë e tradhtoi natyra e tij kundërshtare e gjynahqare, pikërisht në momentin kur më së shumti duhej të ishte i përkushtuar, i nënshtruar dhe i bindur ndaj Zotit. Kështu, ai refuzoi të zbatonte urdhrin e Zotit, që të binte në sexhde. - “Ai refuzoi, tregoi mendjemadhësi dhe u bë prej atyre që mohojnë .” - Ai iu kundërvu Allahut Krenar dhe të Lartësuar dhe polemizoi me të, duke pretenduar se ai ishte më i mirë se Ademi, për shkak se ai u krijua prej zjarrit, ndërsa Ademi prej baltës. Zjarri, sipas tij, është më i mirë se balta, nga e cila u krijua Ademi. 5 - “Allahu tha: “O Iblis! Çfarë të pengoi ty që të biesh në sexhde para atij që Unë e krijova me dy duart e Mia? A je mendjemadh, apo je nga ata që ngrenë krye?” Ai tha: “Unë jam më i mirë se ai. Mua më ke krijuar nga zjarri, kurse atë e krijove nga balta!” - Kështu, Ai kundërshtoi urdhrin e Zotit të Tij, duke u bërë rimohues i besimit dhe respektimit të Zotit. Për këtë arsye, Allahu Krenar dhe i Lartësuar e dëboi atë nga mëshira dhe nga prania e Tij: - “Zoti tha: “Atëherë dil prej andej, sepse ti je i mallkuar! Mallkimi Im ka për të ndjekur deri në Ditën e Gjykimit.” - Madje e quajti atë Iblis, që do të thotë: ‘shpresëhumbur”, që nuk ka asnjë shpresë për mëshirën e Zotit. Allahu e zbriti edhe nga qiejt, për të qenë i qortuar e i përçmuar në Tokë. - “Ai tha: “O Zoti im! Më jep afat deri në ditën kur ata do të ringjallen!” Allahu tha: “Ti ke afat deri në Ditën e Caktuar.” - Ai i kërkoi Allahut të Lartësuar afat deri në Ditën e Ringjalljes. Allahu i Madhëruar, i Cili nuk nxitohet në ndëshkimin e krijesave dhe të padrejtëve, ia plotësoi këtë kërkesë. Pasi u sigurua se nuk do të ndëshkohej nga Zoti, por do të kishte afat deri në Ditën e Kijametit, Iblisi i mallkuar shfaqi tërësisht rebelimin dhe kaloi çdo kufi duke thënë: - “Betohem në Fuqinë Tënde se kam për t’i humbur që të gjithë prej rrugës së drejtë, përveç atyre robërve të Tu, që janë të sinqertë.” - Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar në një ajet tjetër: “Pastaj tha: “A e sheh këtë, që Ti e vlerësove mbi mua? Nëse më jep afat deri në Ditën e Kijametit, unë do t’i devijoj pasardhësit e tij, përveç një pakice.”.” [Isra 62] Dhe kjo pakicë janë pikërisht ata që përmenden më pas: “Në të vërtetë, ti nuk ke kurrfarë fuqie mbi robërit e Mi. Mjafton që Zoti është mbrojtësi i tyre.” [Isra 65]. - “Allahu tha: “Betohem në të vërtetën, - dhe Unë them vetëm të vërtetën, - se Unë do ta mbush Xhehenemin me ty dhe me të gjithë ata që vijnë pas teje!” - Ky ajet është i ngjashëm me ajetin tjetër: “Zoti tha: “Ik! Kushdo që të vjen pas, Xhehenemi do të jetë shpërblimi juaj – një shpërblim i plotë!”. [Isra 63].

Mus'haf Hape →
Enfal 8:67–8:69 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… ndonjë mirësi të kësaj bote, ndërkohë që kjo zgjedhje nuk është në dobi të fesë dhe nuk ndihmon në triumfin e saj. Allahu i Madhëruar dëshiron ta ngrejë lart …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Ky ishte një qortim nga Allahu i Lartësuar drejtuar të Dërguarit të Tij dhe besimtarëve pas luftës së Bedrit. Ata kapën shumë robër nga idhujtarët, prandaj kur erdhi çështja se si do të veprohej me ta, a të pranohej kompensim për ta apo të ekzekutoheshin, Profeti ﷺdhe një grup besimtarësh përzgjodhën variantin e kompensimit. Ndërsa Umer Ibn Hatabi, për t’u treguar idhujtarëve forcën dhe ashpërsinë e muslimanëve, të paktën në këtë përballje të parë, deshi variantin e ekzekutimit të tyre. Për këtë çështje, Allahu i Lartësuar shpalli ajetet: - “Asnjë profeti nuk i takon të mbajë robër, derisa të ketë triumfuar plotësisht në vend.” - Nuk i takon një profeti dhe nuk është një zgjedhje e përshtatshme tolerimi i mohuesve në këtë përballje vendimtare me ta. Ata luftuan kundër Profetit të Zotit dhe u përpoqën të shuanin dritën e Allahut dhe fenë e Tij. Ata donin të zhduknin nga faqja e dheut të gjithë adhuruesit e Allahut. Kjo ishte një përballje vendimtare me mohuesit, prandaj nuk është e udhës që t’i lësh gjallë robërit e luftës për të marrë kompensim prej tyre.30 Dobia e kompensimit është tejet e papërfillshme me mesazhin e qartë që përcjell eliminimi i tyre. Për sa kohë që ata janë të fuqishëm dhe synojnë shkatërrimin e muslimanëve, më mirë të mos merret kompensim për ta. E nëse ata janë të dobët dhe nuk përbëjnë ndonjë rrezik të madh, atëherë nuk ka problem nëse i kthen robërit kundrejt kompensimit. Allahu i Lartësuar thotë: - “Ju synoni të mirat e kësaj bote (të përkohshme), ndërsa Allahu dëshiron për ju Ahiretin.” - Ju doni të merrni kompensim, për të përfituar ndonjë mirësi të kësaj bote, ndërkohë që kjo zgjedhje nuk është në dobi të fesë dhe nuk ndihmon në triumfin e saj. Allahu i Madhëruar dëshiron ta ngrejë lart Islamin dhe t’i ndihmojë të dashurit e Tij, duke u dhënë fitore mbi armiqtë. Ai dëshiron që fjala dhe feja e Tij të lartësohet mbi çdo gjë tjetër, prandaj urdhëron çdo gjë që e mundëson diçka të tillë. - “Allahu është Ngadhënjimtar dhe i Urtë.” - Allahu i Lartësuar është i Plotfuqishëm. Po të dëshironte, Ai mund t’i poshtëronte mohuesit pa qenë nevoja e luftës së besimtarëve. Por Allahu është gjithashtu Hakim - i Urtë, dhe me urtësinë e Tij dëshiron t’i sprovojë njerëzit me njëri tjetrin. - “Po të mos kishte qenë urdhri i mëparshëm i Allahut, atëherë do t’ju kishte goditur një dënim i madh për atë (shpërblesën) që morët.” - Allahu i Lartësuar ia bëri të lejuar Profetit dhe të gjithë umetit përfitimin prej plaçkës së luftës. Por në rastin në fjalë, marrja e kompensimit të robërve do të ishte veprim i gabuar dhe i dënueshëm, prandaj Allahu i Lartësuar thotë: “Po të mos ishte dispozita e hershme e caktuar prej Allahut (për lejimin e plaçkës së luftës) , do t’ju godiste një dënim i madh për atë që morët.’ Prandaj vjen edhe një hadith, që thotë: “Nëse në Betejën e Bedrit do të zbriste ndonjë ndëshkim, askush nuk do të shpëtonte, përveç Umerit.” - “Kënaquni me atë që fitoni me luftë si të lejuar dhe të mirë,...” - Kjo ishte butësi dhe mëshirë e Allahut të Lartësuar për këtë umet. Me bujarinë dhe mëshirën e Tij, Ai ia bëri të lejuar vetëm këtij umeti që të përfitojë nga plaçka e luftës. Allahu i Lartësuar nuk ia ka lejuar atë asnjë umeti të mëparshëm. Ky është një privilegj, për të cilin muslimanët duhet të tregohen mirënjohës ndaj Dhuruesit të tij, Allahut të Lartësuar. Për këtë arsye, duke na treguar se si të tregohemi mirënjohës ndaj Tij, Allahu i Madhëruar thotë: - “...dhe jini të devotshëm ndaj Allahut! Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.” - Frikësojuni Zotit dhe jini të devotshëm ndaj Tij, në çdo aspekt! Përmbajuni besnikërisht urdhëresave dhe jini të kujdesshëm ndaj ndalesave! Kështu i shprehni Allahut mirënjohjen për mirësitë e shumta që ju ka dhuruar. Allahu i Lartësuar është Gafurun - Falës i madh, që ia fal të gjitha gjynahet atij që pendohet dhe kthehet tek Ai i nënshtruar dhe i bindur. Atyre që ruhen nga shirku, Allahu i Madhëruar ua fal të gjitha gjynahet e tjera. Allahu i Lartësuar është gjithashtu Rrahim – Mëshirëplotë. Pjesë e mëshirës së Tij është pikërisht fakti që Ai e bëri të lejuar plaçkën e luftës, e cila është hallall dhe e pastër për ju.

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:187–3:189 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ndërkohë që mua më pëlqen e bukura. Allahu e ka ndaluar që të ngrejmë zërin tonë mbi zërin tënd, dhe unë jam njeri që kam zë shumë të lartë...” Atëherë, Profeti …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- (Kujto) Kur Allahu mori zotimin nga ata të cilëve u ishte dhënë Libri se do t’ua sqaronin atë njerëzve dhe nuk do ta fshihnin. Por ata e lanë pas dore atë amanet për një çmim të ulët të kësaj jete. Sa e keqe është ajo që blenë! - Allahu i Madhëruar i qorton dhe kërcënon ashpër ithtarët e Librit. Ai u kishte marrë besën dhe premtimin e përmendur përmes fjalëve të profetëve të hershëm, se do ta besonin Muhamedin ﷺ dhe përhapnin këtë profeci ndër njerëz, që ata të ishin gati për pranimin e çështjes së tij dhe në pritje të ardhjes së tij. Ai u mori besën, gjithashtu, që, kur Allahu ta dërgonte atë ndër njerëz, ata ta ndiqnin, ta mbështesnin dhe t'i bëheshin krahë. Por ata e fshehën këtë çështje dhe e shpërfillën atë premtim të mrekullueshëm që Allahu i Lartësuar u dha, nëse ata do t’i përmbaheshin fjalës së dhënë. Ai u premtoi mirësi të shumta në dynja dhe në ahiret, nëse do ta pasonin këtë Profet. Ata të mjerë preferuan të merrnin atë që është shumë e përçmuar dhe e pavlerë: pozitën në këtë botë të shkurtër. Sa e shëmtuar ështe ajo që ata blenë dhe tregtia që ata bënë! Ky ajet është një këshillë shumë e vyer për dijetarët, që të jenë të kujdesshëm dhe të mos ndjekin rrugën e atyre ithtarëve të Librit, që e fshehën të vërtetën edhe pas besës që u ishte marrë përmes profetëve të tyre, për besnikëri ndaj Profetit të fundit, Muhamedit ﷺ . Dijetarët nuk duhet të ndjekin rrugën e tyre, që të goditen më pas me një dënim si ai i ithtarëve të Librit, që e fshehën të vërtetën. Dijetarët e kanë detyrë që ta japin atë dituri të dobishme që zotërojnë, dituri e cila i udhëzon njerëzit drejt punëve të mira, dhe të mos fshehin asgjë prej saj. Në një hadith që vjen përmes shumë rrugësh transmetimi nga Profeti ﷺ thuhet: 613. “Ai që pyetet rreth një diturie dhe e fsheh atë, do të mbështillet dhe shtrëngohet në Ditën e Kijametit me litarë prej zjarri.” Në vijim Allahu i Lartësuar thotë: - Mos mendo se janë të shpëtuar ata që gëzohen për atë që bënë (fshehjen e së vërtetës) dhe që dëshirojnë të lëvdohen për atë që nuk e kanë bërë (sqarimin e së vërtetës)! - Flitet për ata njerëz që shtiren sikur kanë dituri të madhe, por që në fakt nuk dinë asgjë. Në dy Sahih-ët gjendet hadithi nga Profeti ﷺ ,që ka thënë: 614. “Ai që sjell pretendime të gënjeshtërta për të treguar se ka shumë, Allahu ka për t’i shtuar atij veçse pakësimin.” Përsëri në dy Sahihët vjen hadithi: 615 . “Ai i cili tregon dhe lëvdohet me atë që nuk e ka, është si ai që vesh rrobën e mashtrimit.” Gjithashtu, Buhariu sjell hadithin nga Ebu Seid el Hudriu, se: 616 . “Disa munafikë, në kohën kur Profeti i Allahut dilte në luftë dhe ata nuk shkonin me të, gëzoheshin që qëndronin pas dhe nuk shkonin me Profetin. Por, kur Profeti i Allahut kthehej nga lufta, i justifikoheshin atij dhe bënin lloj -lloj betimesh, duke dashur që edhe ata të lëvdoheshin si trima, për diçka që nuk e kishin bërë. Atëherë, zbriti ajeti: “Mos mendo se janë të shpëtuar ata që gëzohen për atë që bënë dhe që dëshirojnë të lëvdohen për atë që nuk e kanë bërë!” Kështu e ka sjellë këtë rrëfim Muslimi. Ndërsa Ibn Merdeuejhi përcjell rrëfimin nga Thabit Ibn Kajsi el Ensariu, i cili iu drejtua Profetit ﷺ : 617. “O i Dërguari i Allahut! Kam frikë se mos jam nga të shkaterruarit!” Profeti i Allahut i tha: “E pse mendon kështu?” Ai tha: “Allahu i Lartësuar e ka ndaluar njeriun që të lëvdohet për diçka që ai nuk e ka vepruar e nuk e ka bërë. Dhe në fakt unë e gjej veten time që më pëlqen që të më lëvdojnë. Gjithashtu, Allahu e ka ndaluar mendjemadhësinë, ndërkohë që mua më pëlqen e bukura. Allahu e ka ndaluar që të ngrejmë zërin tonë mbi zërin tënd, dhe unë jam njeri që kam zë shumë të lartë...” Atëherë, Profeti ﷺ tha: “A nuk je i kënaqur që të jetosh i lëvduar dhe i nderuar, të vdesësh si shehid dhe të hysh në Xhenet?” Ai tha: “Po, o i Dërguari i Allahut, e dëshiroj diçka të tillë .” Dhe, vërtet, ai jetoi i lëvduar e i nderuar dhe ra dëshmor në luftën kundër Muselejme Sharlatanit. - Kursesi mos mendo se ata do t'i shpëtojnë ndëshkimit! - Mos mendo se ata do të shpëtojnë nga ndëshkimi i Allahut, pasi ata do të përballen patjetër me të dhe do ta përjetojnë atë: - Ata do të kenë një dënim të dhembshëm. - Vetëm Allahut i takon sundimi i qiejve dhe i Tokës dhe Allahu është i Fuqishëm për gjithçka. - Allahu është Sunduesi, Pronari, Mbretëruesi i gjithçkaje. Ai është i Plotpushtetshëm për gjithçka. Për Të, asgjë nuk është e pamundur. Prandaj, kijeni frikë Atë dhe mos e kundërshtoni urdhrin e Tij. Jini të kujdesshëm dhe të ruajtur nga ndëshkimi dhe zemërimi i Tij. Ai është i Madhërishmi, dhe nuk ka më të madh se Ai; Ai është i Plotpushtetshmi dhe i Plotfuqishmi, dhe nuk ka më të pushtetshëm dhe fuqishëm se Ai!

Mus'haf Hape →
Araf 7:158 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ky nga i ati, e ky nga gjyshi i tij, i cili tregon: 1229. “Profeti i Allahut, gjatë udhëtimit për në luftën e Tebukut, u ngrit natën të falte …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar i drejtohet Profetit të Tij të zgjedhur, Muhamedit: - Thuaj: “O njerëz! Unë jam i dërguari i Allahut për të gjithë ju. - Kjo është një thirrje, që u drejtohet të gjithë njerëzimit, të kuqve, të bardhëve, të zinjve, arabëve e jo arabëve, për ta besuar atë si Profetin e Zotit. Kjo tregon për nderin dhe madhështinë e këtij Profeti, të cilin Allahu e zgjodhi dhe e dalloi mbi të gjithë, për të qenë vula e të gjithë të dërguarve të Tij. Ky Profet u dërgua tek të gjithë njerëzit. I Lartësuari thotë: “Thuaj: “Kush është Ai që e ka dëshminë më të fortë?” Thuaj: “Allahu është dëshmues mes meje dhe jush. Mua më është shpallur ky Kur'an, që me të t’ju tërheq vërejtjen juve dhe atij që i komunikohet. ...” [En’am 19], dhe thotë: “... Ndërsa për grupimet që e mohojnë atë, Zjarri është vendi i premtuar.” [Hud 17 ]. Gjithashtu: “...Thuaju atyre që u është dhënë Libri dhe injorantëve: “A e pranoni fenë islame?” Nëse e pranojnë Islamin, atëherë e kanë gjetur të vërtetën; e nëse refuzojnë, ti ke për detyrë vetëm kumtimin.” [Al Imran 20]. Ajetet që lidhen me këtë çështje janë të shumta, ashtu si edhe hadithet. Është një çështje e njohur dhe e padiskutueshme në islam, se Muhamedi u dërgua për të gjithë njerëzit. 64 Imam Ahmedi sjell hadithin nga Amr Ibn Shuajbi, ky nga i ati, e ky nga gjyshi i tij, i cili tregon: 1229. “Profeti i Allahut, gjatë udhëtimit për në luftën e Tebukut, u ngrit natën të falte namaz. Pas tij u mblodhën një grup sahabësh, për ta ruajtur. Pasi mbaroi së faluri, ai u kthye nga ata dhe tha: “Sot m’u dhanë pesë veçori, që nuk i janë dhënë askujt para meje: Unë u dërgova për të gjithë njerëzit, ndërsa çdo profet para meje dërgohej veçse tek populli i vet. Unë ndihmohem në luftë nëpërmjet frikës (në zemrat e armiqve). Edhe sikur të jem një muaj larg tyre, ata mbushen me frikë prej meje. Mua më është lejuar plaçka e luftës, që për të parët ishte diçka e ndaluar dhe ata e digjnin atë në zjarr. Toka më është bërë e tëra faltore dhe pastrim. Kudo që më zë namazi, marr tejemum dhe falem në të, ndërsa për të parët kjo ishte jo e lejuar, prandaj ata faleshin vetëm në faltoret e tyre. Ndërsa e pesta, ajo është ç’është! Mua m’u tha: “Kërko, sepse çdo profet ka kërkuar diçka nga Zoti!” Por unë e lashë kërkesën time për në Ditën e Kijametit. Ajo është për ju dhe për të gjithë ata që dëshmojnë: “ Lâ ilâhe il-l’Allâh”. Isnadi i tij është i mirë dhe i fortë, edhe pse Buhariu dhe Muslimi nuk e kanë përnxjerrë në Sahih-ët e tyre. Imam Muslimi sjell hadithin nga Ebu Musa el Eshariu (Allahu qoftë i kënaqur me të!), se Profeti i Allahut ka t hënë: 1230. “Betohem në Atë, në dorë të të Cilit është shpirti im! Çdo njeri nga ky umet, jehud ose i krishterë qoftë, që tashmë dëgjon për mua, dhe pastaj vdes pa më besuar (si profet i Zotit), ka për të hyrë në Zjarr!” Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ebu Musa el Eshariu (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), se Profeti i Allahut ka thënë: 1231. “Çdo njeri nga ky umet, jehud ose i krishterë qoftë, që tashmë dëgjon për mua, dhe pastaj nuk më beson (si profet i Zotit), nuk ka për të hyrë në Xhenet!” Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - Jam i dërguari i Allahut, në dorën e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës. Nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. Ai jep jetë dhe Ai jep vdekje. - Ai që më dërgoi mua si Profet është Allahu, i Cili është Krijuesi i gjithçkaje, Zotëruesi, Pronari dhe Sunduesi. Në dorën e Tij është jeta dhe vdekja dhe Ai vendos për gjithçka. - Besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin “ummij” që nuk shkruan e nuk lexon, që beson Allahun dhe Shpalljet e Tij! - Allahu i njofton njerëzit se Muhamedi është Profeti që Ai e përzgjodhi për ta dërguar ndër ta dhe se ai është Profeti, për të cilin kanë përgëzuar e njoftuar të gjithë profetët e parë në librat e shkuar. Në ata libra ai është përshkruar pikërisht si Profeti “ummij”, që nuk shkruan e nuk lexon. Allahu i Lartësuar thotë për Profetin e Tij: “...që beson Allahun dhe Shpalljet e Tij!” Domethënë, veprat e tij vërtetojnë fjalët që ai thotë dhe ai beson gjithçka që Allahu i thotë dhe e urdhëron. Për këtë arsye, Allahu i urdhëron robërit e Tij: - Ndiqeni rrugën e tij, që të jeni të udhëzuar! - Ndiqni rrugën dhe gjurmët e tij! Kjo është mënyra e vetme që të gjeni rrugën e drejtë dhe që udhëzimi i plotë të gjejë rrugën për tek ju.

Mus'haf Hape →
Nur 24:63 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… nderimin e figurës së tij ﷺ .Allahu i Lartësuar thotë në një ajet tjetër: “O ju që keni besuar! Mos e ngrini zërin tuaj mbi zërin e Profetit dhe mos iu …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Mos iu drejtoni të Dërguarit, sikurse i drejtoheni njëri -tjetrit!” - Nga Ibn Abasi përcillet se ka shpjeguar që, në fillim, njerëzit i drejtoheshin Profetit ﷺ duke i thënë: “O Muhamed!” Ose: “O Ebu Kasim”. Për këtë arsye, Allahu Krenar dhe i Lartësuar i ndaloi nga kjo mënyrë komuni - kimi me Profetin, me qëllim nderimin e figurës së tij ﷺ .Allahu i Lartësuar thotë në një ajet tjetër: “O ju që keni besuar! Mos e ngrini zërin tuaj mbi zërin e Profetit dhe mos iu drejtoni atij me zë të lartë, sikurse i drejtoheni njëri-tjetrit e kështu t’ju asgjëso - hen veprat tuaja pa e ndier! Me të vërtetë, ata që e ulin zërin pranë të Dërguarit të Allahut, Allahu ua ka sprovuar zemrën për të parë devotshmërinë. Për ta ka falje gjynahesh dhe shpërblim të madh. Sa u përket atyre që të thërrasin nga jashtë mureve, shumica nuk kanë logjikë. Sikur ata të bënin durim, derisa të dilje vetë, do të ishte më mirë për ta. Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.” [Huxhurat 2 - 5]. Të gjitha këto ishin këshilla për të treguar respekt dhe edukatë në mënyrën se si komunikojmë dhe si i drejtohemi Profetit ﷺ , gjithashtu për mënyrën se si komunikonin njerëzit me njëri -tjetrin në prani të tij. Në ajete të tjera tregohet se ata madje u urdhëruan që të jepnin sadaka përpara se të bisedonin me Profetin ﷺ , si për shembull: “O ju që keni besuar, nëse dëshironi të bisedoni me të Dërguarin, jepni një sadaka para bisedës suaj. Kjo është më mirë dhe më e pastër për ju. Nëse nuk keni çfarë të jepni, Allahu është Falës i madh e Mëshirëplotë. A mos po frikësoheni (nga varfëria) të jepni sadaka në prag të bisedës suaj (me Profetin)? Kur ju nuk e bëtë këtë, e Allahu jua pranoi pendimin, atëherë, përkryeni namazin, jepni zekatin dhe bindjuni Allahut dhe të Dërguarit të Tij! Allahu i di në hollësi veprat tuaja.” [Muxhadile 12, 13]. - “Allahu, pa dyshim, i di ata që largohen tinëz.” - Mukatil Ibn Hajani tregon se bëhet fjalë për munafikët, të cilët e kishin të vështirë që të qëndronin dhe të dëgjonin hytben e ditës së xhuma. Ata largoheshin tinëz, duke u fshehur pas disa shokëve të Profeti ﷺ , derisa dilnin nga xhamia gjatë kohës së hytbes. Sigurisht që nuk ishte e rregullt që një burrë të dilte nga xhamia ditën e xhuma, kur fillonte hytbja, pa lejen e Profetit ﷺ . - “Prandaj le të ruhen ata që kundër - shtojnë rrugën e tij ...” - Le të kenë kujdes ata të cilët kundërshtojnë urdhrin e Profetit të Allahut. Urdhri i Profetit është rruga e tij, metodologjia e Tij, Suneti i Tij, Sheriati dhe ligji që ai solli nga Zoti, pra, Shpallja që ai solli nga Zoti. Kështu, të gjitha fjalët dhe veprat e njeriut duhet të maten dhe përputhen me fjalët dhe veprat e Profetit ﷺ . Çdo fjalë dhe vepër adhurimi e cila është sipas p orosive dhe Sunetit të Profetit , pranohet; në të kundërt, refuzohet, kushdo qoftë ai që i thotë ose bën. Në dy Sahih-ët dhe në burime të tjera vjen se Profeti i Allahut ka thënë: 1985. “Ai që kryen një vepër (adhurim) që nuk është prej fesë tonë, ajo është e refuzuar.” Le të ketë kujdes dhe të frikësohet çdokush që kundërshton Sunetin e të Dërguarit të Allahut, qoftë në fjalët dhe punët që i bën haptazi në mënyrë të dukshme, qoftë ato që i bën fshehtas, se: - “... sepse do t’i përfshijë ndonjë sprovë ...” - Ata do të sprovohen me diçka në zemër, që mund të jetë mohimi i Zotit, hipokrizia ose infektimi me bidate dhe trillime në fenë e Zotit. - “... ose do t’i godasë një dënim i dhembshëm.” - Do t’i godasë një ndëshkim në këtë dynja, si vrasje, ndëshkim nga Sheriati, burgosje e të tjera të ngjashme. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ebu Hurejra, që tregon se Profeti i Allahut ka thënë: 1986. “Shembulli im me ju është si një burrë, i cili ndez një zjarr. Kur zjarri ndriçon rreth e rrotull tij, disa flutura dhe insekte, që i tërheq zjarri, bien në të. Ai përpiqet t’i shpëtojë, duke i larguar prej zjarrit, por nuk ia arrin dot, ndaj ato bien brenda. Ja, - tha Profeti ﷺ - kështu është shembulli im me ju. Unë ju kap fort prej rrobash, që t’ju largoj nga zjarri dhe ju them: “Ruhuni nga zjarri!”, por ju largoheni prej meje dhe hidheni në të.” Kështu e kanë sjellë Buhariu dhe Muslimi prej Abdurrazakut.

Mus'haf Hape →
Vakia 56:41–56:56 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… dhe as do të vonohet. Më pas, i Lartësuari thotë: - “Atëherë, ju, o të humbur e jobesimta - rë, keni për të ngrënë prej pemës Zekum. Me të keni për ta mbushur …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Pasi përmendi bamirësit, punëmirët, që do ta marrin librin nga e djathta, Allahu i Lar - tësuar na tregon për të dëshpëruarit, të cilët që do ta marrin librat e veprave të tyre nga e majta: - “Po njerëzit e të majtës? E cilët janë të majtët” - Pra, cilët janë ata? Për kë bëhet fjalë? Më pas përshkruhen me hollësi: - “Ata janë në afshin përvëlues të zjarrit dhe në ujë të valë...” Semumi është afshi i nxehtë, ndërsa hamimi është uji i vluar. - “Nën një hije tymi ...” - Tym i zi dhe mbytës. Kjo i ngjan fjalës së Allahut të lartësuar: “Shkoni tek ai vend, që ju e konsideronit të gënjeshtërt! Shkoni tek ajo hije, që ka tri degëzime, që nuk bën as fresk e as nuk bron prej flakëve! Ai hedh shkëndija të mëdha, sa një kështjellë, që duken sikur të ishin deve të verdha. Ajo ditë është mjerim i madh për mohuesit.” [Murselat 29 - 34]. - “As të freskët e as të këndshme.” - Ajo hije tymi nuk sjell asnjë freski dhe nuk ka pamje të këndshme dhe qetësuese, sikurse dëshiron njeriu. I Lartësuari përmend më pas shkakun, përse e meritojnë këtë gjendje fatkeqe atë ditë: - “Më përpara, ata kanë qenë të dhënë pas kënaqësive ...” - Në jetën e dynjasë, ata ishin të dhënë pas kënaqësive, duke shpërfillur tërësisht mesazhet e profetëve të Zotit. - “Dhe vazhdimisht bënin gjynahun e madh.” - Ata bënin vazhdimisht poshtërsi e gjynahe dhe kurrë nuk pendoheshin dhe as që mendonin diçka të tillë. Ata ishin të vazhdueshëm në “gjynahun e madh”, domethënë, në mohimin e Zotit dhe në idhujtari. Thuhet, gjithashtu, se bëhet fjalë për betimet e rreme: kur ti betohesh dhe e di se çështja qëndron tërësisht ndryshe. Megji - thatë, mendimi më i saktë është se bëhet fjalë për shirkun dhe mosbesimin në profe - tët dhe shpalljet e Zotit. Ky ka qenë mendi - mi i Ibn Abasit, Muxhahidit dhe Ikrimas. - Ata thoshin: “Vallë, pasi të vdesim e të bëhemi dhe e eshtra, vërtet do të ringjallemi?! Vallë, edhe etërit tanë të hershëm?” - Kështu, ata mohonin të vërtetën, që u thoshte Profeti dhe e konsideronin si diçka të largët dhe të pamundur që të realizohet. - “Thuaju: “Të jeni të sigurt se, edhe të parët edhe të fundmit, keni për t’u tubuar në një ditë të caktuar.” – Kuptimi: Njoftoji ata, o Muhamed, se ata - dhe të gjithë bijtë e Ademit - do të tubohen në Ditën e Kijametit. Allahu i Lartësuar thotë në ajetin tjetër: “Pa dyshim, këtu ka shumë mësime për atë që i druhet dënimit të jetës tjetër. Ajo është dita e tubimit të njerëzve dhe dita që do ta dëshmojnë (të gjithë). Ne nuk po e vonojmë atë, përveçse deri në afatin e caktuar. Kur të vijë ajo ditë, askush nuk do të flasë pa lejen e Tij. Prej tyre do të ketë të dëshpëruar, por do të ketë edhe të lumtur.” [Hud 103 - 105]. Kështu, ajo ditë as nuk do të përshpejtohet dhe as do të vonohet. Më pas, i Lartësuari thotë: - “Atëherë, ju, o të humbur e jobesimta - rë, keni për të ngrënë prej pemës Zekum. Me të keni për ta mbushur barkun.” - Kështu, ata do të mbyllen në atë vend dhe do të detyrohen që të hanë prej pemës së Zekumit, derisa ta mbushin barkun plot. - “E menjëherë pas saj do të pini prej ujit të vluar, do të pini si deveja e etshme.” - Devetë me him, që gjininë femërore bëjnë ‘hejma’. Es -Sudiju shpjegon se el hejmu është një sëmundje, që i kap devetë, e cila i bën që të pinë e kurrë të mos ndiejnë ngopje; kështu, ato vazhdojnë të pijnë e të pijnë, derisa ngordhin. Kështu do të jenë banorët e Xhehenemit: kurrë nuk kanë për ta shuar etjen e tyre nga pirja e ujit të nxehtë e të vluar. - “Kjo është “gostia” e tyre në Ditën e Gjykimit.” - Kjo është “pritja”, që bëhet tek Zoti në Ditën e Llogarisë. Ndërsa pritja e besimtarëve do të jetë ndryshe. I Lartë - suari thotë: “Nuk ka dyshim se për ata që besojnë dhe bëjnë punë të mira, vend -pritës janë kopshtet e Firdeusit. Aty do të jenë përgjithmonë dhe kurrë nuk do të kërkojnë të largohen nga ai.” [Kehf 107, 108].

Mus'haf Hape →
Nisa 4:9–4:10 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… Ky është kërcënimi më i frikshëm që është thënë për gjynahqarët. Ai tregon se sa i shëmtuar dhe i madh është gjynahu i ngrënies së pasurisë së jetimëve padrejtësisht. …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Le të jenë të kujdesshëm ata (që lënë testament), ashtu sikur do të vepronin po të linin pas pasardhës të paaftë, për të cilët do të druheshin. ” - Disa janë të mendimit se kjo këshillë u drejtohet të pranishmëve në momentet kur të sëmurit po i afrohet vdekja dhe i cili mund të tregohet i padrejtë ndaj trashëgimtarëve, duke ua lënë pasurinë të tjerëve, në dëm të trashëgimtarëve të ligjshëm. Pra, Allahu i Lartësuar i porosit të pranishmit që ta këshillojnë të sëmurin që të jetë i drejtë me trashëgiminë, duke mos i kaluar kufijtë e vendosura nga Sheriati. Argument që kjo fjalë u drejtohet njerëzve pranë të sëmurit, dhe jo vetë të sëmurit, është fjala e Allahut të Lartësuar: “...le të thonë fjalë të drejta...”, domethënë, të thonë fjalë që ruajnë drejtësinë, që janë në përputhje me ligjin e Zotit dhe që nuk bien ndesh me zakonet e përgjithshme. Pra, Allahu i Lartësuar i këshillon njerëzit që ndodhen pranë të sëmurit që, nëse shohin se ky i fundit mund të dëmtojë ndonjë nga trashëgimtarët e tij të ligjshëm, t’i kujtojnë atij që të jetë i drejtë dhe të ketë frikë Zotin, sepse kujdesi ndaj fëmijëve dhe trashëgimtarëve të ligjshëm është më i rëndësishëm. Disa janë të mendimit se këto porosi u drejtohen në mënyrë të veçantë njerëzve që u ka ardhur vdekja dhe të cilët kanë në kujdestarinë e tyre jetimë, të paaftë mendërisht, të vegjël apo të tjerë të papërgjegjshëm ligjërisht. Këta këshillohen që të jenë të mëshirshëm dhe të kenë parasysh në lënien e trashëgimisë edhe të dobëtit që kanë nën kujdestari. Kujdesi për ta duhet të jetë në drejtim të çështjeve të dynjasë dhe të fesë së tyre, njëlloj siç do të dëshironin të veprohej nga të tjerët me fëmijët e tyre. Normalisht, kjo ndarje e pasurisë duhet të jetë sipas drejtësisë së Sheriatit dhe jo në kurriz të trashëgimtarëve të tjerë të ligjshëm, pra, të paktën, jo jashtë masës së lejuar nga Sheriati (domethënë, jo më shumë se 1/3 e pasurisë). Çdo veprim duhet të jetë në kuadër të devotshmërisë ndaj Allahut të Lartësuar, prandaj Ai e përforcon dhe e zbukuron porosinë e Tij me fjalët: - Le t’i frikësohen Allahut dhe le të thonë fjalë të drejta. – Pra, le të kenë frikë Allahun dhe të synojnë plotësimin e porosive të Tij në çdo ndarje pasurie. Ata nuk duhet të cenojnë të drejtën e trashëgimtarëve të ligjshëm, nga njëra anë, dhe duhet të tregojnë mëshirë e mbështetje për të dobëtit që janë nën kujdestarinë e tyre, nga ana tjetër. Të dobëtit nuk duhen shpërfillur, sepse kjo cenon devotshmërinë, por edhe të drejtat e trashëgimtarëve të ligjshëm nuk duhen shkelur, pasi edhe kjo cenon devotshmërinë ndaj Zotit. Pas këtyre porosive të vyera në çështjen e trashëgimisë, Allahu i Lartësuar i kthehet edhe njëherë paralajmërimit për ata që marrin pasurinë e jetimëve pa patur të drejtë. Ai i kërcënon këta njerëz mjaft ashpër, duke thënë: - “Ata që e hanë pa të drejtë pasurinë e jetimëve, në të vërtetë hanë atë që ua mbush barkun me Zjarr. Ata do të hidhen në Zjarrin e ndezur fort. ” - Të kërcënuar janë ata që përfitojnë padrejtësisht nga pasuria e jetimëve. Kështu, janë përjashtuar ata që u përmendën më sipër. Me fjalë të tjera, çdokush që merr pasurinë e jetimit jashtë kufijve të Sheriatit, ka bërë padrejtësi, e nëse merr diçka brenda kufijve të Sheriatit, kjo është e tolerueshme. Për shembull, nëse kujdestari ligjor i jetimit është i varfër, i lejohet të hajë së bashku me jetimin nga pasuria e jetimit, por me masë dhe jo duke e tepruar apo duke u ngutur që të përfitojë prej asaj pasurie para se jetimi të arrijë moshën e aftësisë së plotë vepruese me pasurinë e tij. E lejuar është, gjithashtu, që kujdestari ligjor i jetimit ta përziejë ushqimin e tij me atë të jetimit. Ky lehtësim nuk përbën ndonjë shkelje, por gjithmonë brenda kufijve të lejuar, dhe jo me tendencë për të abuzuar. Allahu i Lartësuar i di mirë ata që duan të abuzojnë dhe për ta ka përgatitur dënim shumë të dhimbshëm. Allahu i Lartësuar na tregon se këta të padrejtë do të flaken në Zjarrin përvëlues dhe të ndezur fort. Ky është kërcënimi më i frikshëm që është thënë për gjynahqarët. Ai tregon se sa i shëmtuar dhe i madh është gjynahu i ngrënies së pasurisë së jetimëve padrejtësisht. Ajeti dëshmon se ky është një nga gjynahet e mëdha, prandaj e lusim Allahun të na ruajë nga të tilla gjynahe!

Mus'haf Hape →
Ankebut 29:46 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… që ngrejnë për profecinë e Muhamedit (a.s), të njëjta dyshime janë të detyruar të pranojnë edhe për profetët që i besojnë, madje edhe më shumë. E nëse i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Polemizoni me ithtarët e Librit, (kur i ftoni në fenë tuaj) veçse ashtu si është më e mira, përveç atyre që janë të padrejtë... - Allahu i Lartësuar i ndalon polemikat me ithtarët e Librit (të krishterë e jehudë), nëse muslimani nuk zotëron dituri të mjaftueshme dhe qetësi dhe nëse bëhet jo mbi baza dhe rregulla të qarta e të kënaqshme, për një polemikë të rregullt e korrekte. Ai na urdhëron që polemika me ta të bëhet në mënyrën më të mirë, me dituri, me edukatë, butësi dhe me fjalë të zgjedhura e të kujdesshme, duke i ftuar në të vërtetën dhe duke u shfaqur bukurinë e saj, duke e refuzuar të kotën dhe duke e nxjerrë në pah pavërtetësinë dhe kotësinë e saj, me fakte e argumenta të kuptueshme dhe me rrugët më të shkurtra. Qëllimi në të tilla polemika, nuk duhet të jetë kundërshtimi, fitorja mbi kundërshtarin dhe dëshira për t’u dukur, por duhet të jetë qartësimi i të vërtetës dhe udhëzimi i njerëzve. Megjithatë, nëse ndonjë nga ithtarët e Librit dëshiron të polemizojë me qëllimin që të sjellë dyshime e të tregojë veten fitimtar, ky lloj njeriu duhet larguar sepse polemika me të nuk ka asnjë vlerë. Kjo lloj polemike nuk sjell realizimin e qëllimit të saj. - dhe thuajuni: “Ne i besojmë Shpalljes që na u zbrit neve dhe Shpalljes që ju zbriti juve. - Polemika me ithtarët e Librit le të jetë e bazuar mbi faktin se ju besoni në të gjitha shpalljet e Zotit, si ato që ju zbritën juve, ashtu edhe ato që u zbritën më parë dhe se ju besoni Profetin tuaj dhe profetët e tyre, si dhe në faktin se ju besoni në një Zot të vetëm, që meriton të adhurohet. Këto janë disa baza, mbi të cilat duhet të zhvillohet dialogu juaj. Dialogu nuk duhet të zhvillohet mbi cënimin e ndonjërit prej librave të Zotit ose mbi cënimin dhe mohimin e ndonjërit prej profetëve të Zotit. Kështu veprojnë veçse injorantët, të cilët mohojnë çdo gjë që ka kundështari i tyre, e vërtetë apo e kotë qoftë ajo. Kjo është padrejtësi dhe shkelje e edukatës së detyrueshme të dialogut dhe polemikës. Është detyrë që të pranosh të vërtetën që është në dorën e kundështarit dhe të mos pohosh të kotën dhe të gabuarën. E vërteta nuk mund të refuzohet për shkak të atij që e thotë, edhe sikur të jetë qafir. Ndërtimi i dialogut me ithtarët e Librit mbi bazat e përmendura më sipër është i dobishëm, sepse mund të sjellë pranimin nga ana e tyre të Kur'anit dhe të Profetit, që e solli këtë Kur'an nga Zoti. Ata do të jenë të detyruar ta pranojnë këtë, sepse Kur'ani sjell ato të vërteta fetare për të cilat kanë rënë dakord të gjithë profetët dhe librat e Zotit, të vërteta të cilat dialoguesit duhet t'i pranojnë që në fillim si të padiskutueshme. Nëse Kur'ani dhe Muhamedi (a.s), ashtu si dhe librat e shkruar, i kanë mbrojtur këto principe bazë dhe i kanë qartësuar dhe kumtuar me forcë ndër njerëz, atëherë ato duhen besuar, dhe po kështu duhen besuar të gjitha shpalljet dhe profetët që kumtojnë ato të vërteta. Në fakt, besimi në të gjitha shpalljet dhe në të gjithë profetët është prej veçorive të Islamit dhe muslimanëve. Ndërsa të thuash se besojmë këtë libër dhe nuk besojmë librin tjetër, edhe pse ai është i vërtetë dhe në përputhje me të gjithë librat e tjerë, kjo është padrejtësi dhe pabarazi. Madje kjo tregon se po mohon edhe librin dhe profetin që pretendon se e beson. Ai që mohon Kur'anin, i cili është pohues dhe garantues i mesazheve të librave të mëparshëm, në fakt është mohues i ligjeve e librave të shkruar, edhe pse pretendon se i beson ato. Pastaj le të mendojnë me kujdes! Çdo argument nëpërmjet të cilit plotësohet profecia e çdo profeti dhe shërben si shenjë e vërtetësisë së tij, është përmbushur edhe për Muhamedin, madje në formën më të plotë. Gjithashtu, çdo dyshim që ngrejnë për profecinë e Muhamedit (a.s), të njëjta dyshime janë të detyruar të pranojnë edhe për profetët që i besojnë, madje edhe më shumë. E nëse i refuzojnë ato dyshime për profetët e tyre, atëherë janë të detyruar t’i refuzojnë edhe për Muhamedin (a.s), madje për të drejtën e tij kjo është më e dukshme dhe e detyrueshme. - Zoti ynë dhe Zoti juaj është Një dhe ne vetëm Atij i jemi dorëzuar. - Ne i jemi nënshtruar dhe dorëzuar tërësisht Atij dhe jetojmë sipas urdhëresave të Tij. Dhe dihet mirë se ai që beson Allahun, duke e adhuruar si një e të vetëm, beson në të gjitha librat dhe profetët e tij, i nënshtrohet Zotit dhe pason profetët e Tij, pikërisht ai është i lumtur. Çdokush që devijon nga kjo rrugë është i humbur dhe po e çon veten drejt dëshpërimit dhe dënimit të Zotit.

Mus'haf Hape →
Ankebut 29:24–29:25 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… derisa flakët e tij u ngritën lart në qiell. Kurrë nuk ishte ndezur zjarr më i madh para asaj kohe. Pastaj e morën Ibrahimin, e lidhën në një katapultë dhe e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Përgjigjja e popullit nuk qe gjë tjetër përveçse: “Vriteni ose digjeni atë!” - Allahu i Madhëruar na tregon për popullin e Ibrahimit, mohimin që i bënë të vërtetës që solli Ibrahimi, për inatin e kokëfortësinë në refuzimin e Shpalljes, kundërvënien ndaj të vërtetës përmes kotësive. Pas asaj fjale të Ibrahimit, që ishte përmbledhëse e udhë - zimit të qartë dhe të kuptueshëm, ata nuk dinin tjetër si të përgjigjeshin, përveç se me gjuhën së forcës, duke thënë: “Vriteni ose digjeni atë!” Atyre iu qartësua e vërteta, iu erdhi argumenti i pacenueshëm, që nuk u lë vend për asnjë justifikim. Ata nuk mund ta hidhnin dot poshtë, prandaj iu drejtuan gjuhës së forcës dhe pushtetit. I Lartësuari e shpjegon në një ajet tjetër: “Ata thanë: “Bëni për të një furrë dhe hidheni në zjarrin përvëlues! Ata thurën kurthe kundër tij, por Ne bëmë që ata të jenë më të poshtë - ruarit.”.” [Safat 97, 98]. Kështu ata mblo - dhën shumë dru zjarri, të cilët i ndezën, derisa flakët e tij u ngritën lart në qiell. Kurrë nuk ishte ndezur zjarr më i madh para asaj kohe. Pastaj e morën Ibrahimin, e lidhën në një katapultë dhe e flakën për së largu në mes të zjarrit. Por Allahu i Madhëruar e bëri zjarrin të freskët dhe shpëtim për Ibrahimin, i cili doli prej tij i palënduar, edhe pse kaluan ditë nga koha kur u hodh në mes të tij. Për këtë dhe shumë e shumë virtyte të larta të këtij njeriu të madh, Allahu i Lavdëruar e zgjodhi atë për ta bërë prijës të të gjithë besimdrejtëve. Ibrahimi e ofroi veten e tij për Rahmanin, ia shiti trupin e tij dhe ia dorëzoi zjarrit, ishte gati të përmbushte urdhrin e Zotit të tij për të bërë kurban birin e tij të vetëm (Ismailin), ishte shembull në bujarinë e nderimin e miqve, prandaj atë e duan të gjithë pasuesit e të gjithë popujve e besimeve në botë. - “Por Allahu e shpëtoi atë prej zjarrit.” - Asgjë e keqe nuk i ndodhi atij në zjarr, sepse Allahu i Madhëruar e bëri atë të freskët dhe paqe për Ibrahimin. - “Këtu ka, vërtet argumente për njerëzit që besojnë. ” - Në vijim, i Lartësuari na tregon fjalët që Ibrahimi i drejton popullit të vet, për t’i qortuar dhe treguar atyre kotë - sinë e adhurimeve që ata u bënin idhujve të tyre. - “Ai tha: “Përveç Allahut, ju adhuroni idhujt, vetëm për të kënaqur njëri -tjetrin në jetën e kësaj bote. ” - Ju u bashkuat në adhurimin e këtyre idhujve thjesht për t’i bërë shoqëri njëri -tjetrit në jetën e kësaj bote. - “Por në Ditën e Kijametit, ju do ta mohoni dhe do ta mallkoni njëri -tjetrin.” - Ditën e Kijametit, gjendja do të ndryshojë dhe ju nuk keni për t’i ofruar njëri -tjetrit atë që i ofronit në jetën e dynjasë. Tashmë miqësia e dashuria e ndërsjelltë do të shndërrohet në armiqësi dhe urrejtje, prandaj ju do ta mohoni dhe do ta mallkoni njëri-tjetrin. Ju do ta harroni tërësisht atë lidhje që ekzistonte mes jush. Përveç kësaj, ndjekësit do të mallkojnë parinë e krerët e tyre dhe anasjelltas, siç thotë i Madhëruari në një ajet tjetër: “Melekët do t’u thonë: “Hyni në Zjarr, mes popujve që shkuan para jush - xhindë dhe njerëz!” Sa herë që një popull hyn aty, mallkon atë të mëparshmin. Dhe, kur të gjithë të tubohen në të, grupi i fundit thotë për grupin e parë: “Zoti ynë, janë këta që na çuan ne në humbje, prandaj shumëfishoja atyre dënimin me zjarr!” Ai do të thotë: “Për secilin nga ju dënimi është i shumëfishuar, por ju nuk e dini.”. Pastaj i pari do t’i thotë të fundit: “Ju nuk jeni më të mirë se ne; prandaj shijojeni dënimin, për gjithçka që bëtë!”” [Earaf 38, 39]. Ose: “A mos presin gjë tjetër ata, përveçse t’u vijë Ora befas dhe pa e ndier?! Atë ditë, edhe miqtë e ngushtë do të jenë armiq të njëri - tjetrit, përveç të devotshmëve.” [Zuhruf 66, 67]. - “Fundi juaj do të jetë zjarri dhe për ju nuk do të ketë asnjë ndihmës. ” - Pas tubimit në Mahsher, Ditën e Kijametit, vendi juaj do të jetë zjarri. Ju nuk do të gjeni askënd që të mund t’ju ndihmojë apo t’ju shpëtojë nga ndëshkimi i dhimbshëm i Zotit. Kjo do të jetë gjendja e mohuesve të besimit të vërtetë dhe të drejtë, ndryshe nga gjendja e besimtarëve.

Mus'haf Hape →
Enbija 21:51–21:56 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… popullit të tij. Ne ngremë në gradë të lartë atë që duam. Pa dyshim, Zoti yt është i Urtë e i Gjithëditur.” [Enam 83]. Allahu i Lartësuar thotë: “... dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ne ia dhamë Ibrahimit udhëzimin e tij më herët dhe dinim gjithçka për të .” - Allahu i Lartësuar na njofton rreth të dashurit të Tij, Ibrahimit (a.s.), të cilit ia dha udhëzimin shumë herët, që në vogëlinë e tij. Allahu i Lartësuar e frymëzoi atë për të dashur të vërtetën dhe e udhëzoi drejt saj, për t’i dhënë më pas shumë argumente, që t’ia paraqiste popullit të tij, siç thotë në ajetin vijues: “Këto janë shenjat Tona, të cilat ia dhamë Ibrahimit (si argument) kundër popullit të tij. Ne ngremë në gradë të lartë atë që duam. Pa dyshim, Zoti yt është i Urtë e i Gjithëditur.” [Enam 83]. Allahu i Lartësuar thotë: “... dhe dinim gjithçka për të.” Domethënë, që Ibrahimi e meritonte këtë mirësi dhe ishte i duhuri për këtë mision. Kanë ardhur disa rrëfime izraelitase (israiljate), të cilat i kanë përcjellë shumë mufesirë, në lidhje me këtë ngjarje. Dihet se të tilla rrëfime që pohohen në Sheriatin tonë, pranohen, në të kundërt , pra nëse bien ndesh me sheriatin tonë, ato refuzohen. Ndërsa për israiljatet që as nuk bien ndesh me Shpalljen tonë dhe as pohohen prej saj, jemi urdhëruar që as t’i besojmë, por as edhe t’i përgënjeshtrojmë. Pra, nuk japim gjykim rreth tyre. Shumë nga israiljate janë të padobishme, sepse në të kundërt Sheriati ynë i plotë e gjithëpërfshirës do t’i kishte shtjelluar dhe përmendur ato. Metoda që ndjekim në këtë tefsir është anashkalimi i shumicës së tyre, pasi thjesht mund të humbasin kohë, madje ato mund të jenë përzier edhe me trillime, pasi izraelitët nuk kanë kritere për të dalluar rrëfimet profetike të sakta nga ato të pasaktat. Siç kanë pohuar imamët e mëdhenj dhe ekspertët e këtij umeti, kuptimi është se Allahu i Madhëruar e pati udhëzuar Ibrahimin që më herët, përpara kësaj ngjarjeje, sepse Allahu i Lartësuar i dinte mirë cilësitë e Ibrahimit. - “Kur ai i tha babait dhe popullit të vet: “Ç’janë këto statuja që adhuroni?” - Pikërisht ky ishte udhëzimi, që Allahu i Lartësuar ia dha që në vogëli Ibrahimit (a.s.): kundërshtimi ndaj popullit të vet, në lidhje me adhurimin e idhujve. Atëherë, kuptimi është: Çfarë janë këta idhuj, të cilëve ju u përkushtoheni? Ibn Ebu Hatimi sjell rrëfimin nga Esbak Ibn Nebate, se Aliu (r.a) kaloi njëherë pranë disa njerëzve, që po luanin shah dhe u tha: “Ç’janë këto statuja që adhuroni?!”. Pastaj shtoi: “Do të ishte më e lehtë të shtrëngonit në dorë një thëngjill të ndezur, derisa të shuhej, sesa të preknit këta idhuj!” Në vijim, i lartësuari thotë: - “Ata i thanë: “Kështu pamë të parët tanë, që i adhuronin ato .”. - Kështu, ata nuk kishin asnjë arsye të bazuar, në lidhje me idhujtarinë, përveç faktit se kjo kishte qenë rruga e të parëve të tyre, të cilët gjithashtu kishin humbur. - “Atëherë, ai u tha: “Ju dhe të parët tuaj keni qenë të humbur .” - Ju nuk jeni në rrugën e vërtetë, të treguar nga Zoti. Kështu, duke qenë se Ibrahimi i përçmoi ata dhe të parët e tyre në logjikën që kishin dhe në idhujt që adhuronin, ata i thanë: - “Ata ia kthyen: “Po flet seriozisht apo po tallesh?” - Po i thua seriozisht këto fjalë apo thjesht po tallesh? - “Atëherë, ai tha: “Zoti juaj është Zoti i qiejve e i Tokës; është Ai që i krijoi ato ...” - Zoti juaj, Krijuesi, që është i vetmi që meriton të adhurohet dhe që ju t’i nënshtroheni, është pikërisht Ai që krijoi qiejt dhe Tokën dhe gjithçka mes tyre. - “... dhe unë dëshmoj për këtë ” . - Unë dëshmoj se nuk ka të adhuruar tjetër me meritë përveç Allahut dhe nuk ka krijues dhe kujdestar tjetër për krijesat veç Tij. Unë dëshmoj se Ai është i vetmi që meriton të adhurohet dhe që ju t’i përkushtoheni dhe nënshtroheni, sepse është pikërisht Ai që krijoi qiejt dhe Tokën dhe gjithçka mes tyre.

Mus'haf Hape →
Bekare 2:99–2:103 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… atë fjalë që, nëse dikush e thoshte, mund të ngjitej në qiell ose të zbriste në Tokë, dhe ata ia mësuan. Ajo e tha atë për t’u ngritur në qiell dhe u ngjit …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ne të kemi shpallur ty argumente të qarta, të cilat nuk i mohon askush, përveç atyre që i shkelin kufijtë (e Zotit). - Pra, Ne të kemi shpallur ty, o Muhamed, shenja dhe argumente të qarta, të cilat tregojnë për besnikërinë dhe vërtetësinë tënde si profet dhe për saktësinë e vërtetësinë e Shpalljes që të dha Zoti. Këto shenja të qarta, për të cilat aludohet, janë ato që përmban Kur'ani nga lajmet e fshehta dhe informacionet rreth jehudëve, të cilat i dinin veçse dijetarët dhe të mëdhenjtë e tyre. Madje, Allahu u tregoi edhe për ato çështje të cilat i ndryshuan në librat e tyre, qofshin ato ndryshime të bëra nga të parët, qofshin nga të fundit. Kështu, ishte Allahu Ai që ia mësoi Muhamedit ﷺ të tilla informacione në mënyrë aq të detajuar, saqë vetë jehudët po thoshin: “Ky është më i ditur se ne për atë që na është shpallur neve.” Ata i thoshin këto fjalë, sepse sa herë që ata e pyesnin për ndonjë çështje të përmendur në Teurat, Allahu i shpallte Muhamedit ﷺ argumentin dhe shpjegimin e saj, duke i lënë të mahnitur. Këto fakte ishin të pakundërshtueshme. Çdo njeri me natyrë të pastër dhe të papërlyer e pranon pa më të voglin dyshim se këto lajme dhe kjo dituri iu dha Muhamedit nga Allahu, sidomos nëse mendojmë edhe në faktin se Muhamedi ishte ummij, pra, njeri që nuk dinte shkrim e lexim. Ishte e pamundur që ai ta kishte mësuar atë nga ndonjë njeri. Ai kurrë në jetën e vet nuk lexoi ndonjë libër apo të mësonte nga ndokush. Për këtë arsye, këto shenja e argumente ishin të pakundërshtueshme dhe nuk mund të hidheshin poshtë. Megjithatë, ata i refuzuan dhe i mohuan profetësitë e Muhamedit ﷺ dhe Shpalljen që ai solli nga Zoti i Madhëruar. Ibn Abasi tregon: “Ibn Saurija el Kat’uijni i tha Profetit: “O Muhamed! Ti nuk na solle ndonjë gjë që e njohim dhe as nuk solle ndonjë argument të qartë apo mrekulli, që të të pasojmë!” Atëherë, Allahu i Madhëruar zbriti ajetet: "Ne të kemi shpallur ty argumente të qarta, të cilat nuk i mohon askush, përveç atyre që i shkelin kufijtë (e Zotit) ." Kur Profeti i Allahut u dërgua ndër ta dhe i kujtoi besën që Zoti pati marrë prej tyre për ta besuar atë, Malik Ibn Sajfi tha: “Për Zotin, nuk na është përmendur ndonjë Muhamed dhe as na është marrë ndonjë premtim për ta besuar!” Atëherë, Allahu i Madhëruar shpalli: - Sa herë që ata bënin ndonjë premtim, një grup prej tyre e thyente atë. Shumica e tyre nuk besojnë. - Haseni thotë: "Po. Nuk ndodh kurrë me ata, që të japin ndonjë premtim dhe pastaj të mos e shkelin atë. Sot e japin fj alën, e të nesërmen e shkelin." Allahu i Madhëruar na tregon për shkeljen e premtimeve nga ana e tyre dhe refuzimin e Profetit të Allahut, që u dërgua tek ata dhe për të gjithë njerëzit. Është pikërisht ai profet, përshkrimin dhe cilësitë e të cilit ata i gjenin në librat e tyre. Madje, ata u urdhëruan që të pasonin, mbështesnin dhe ndihmonin rrugën e Tij, siç thotë i Lartësuari: "Ai tha: “Me ndëshkimin Tim godas atë që Unë dëshiroj, ndërsa mëshira Ime ka përfshirë gjithçka. Atë (mëshirë) e kam caktuar për ata që janë të devotshëm, e japin zekatin dhe për ata që besojnë në argumentet Tona, për ata që pranojnë të Dërguarin, Profetin arab, të cilin e gjejnë të cilësuar në Teurat dhe në Ungjill, që i urdhëron ata për të mirë dhe i ndalon nga e keqja, që u lejon ushqimet e këndshme dhe u ndalon ato të pakëndshmet, që u heq barrën e rëndë dhe prangat. Ata që besojnë në të, që e nderojnë atë, që e ndihmojnë atë dhe që veprojnë me Dritën që iu zbrit atij - këta janë ata të shpëtuarit." [ El ea’raf 157]. Ndërsa këtu thotë: - Kur atyre u erdhi një i Dërguari prej Allahut, si vërtetues i asaj që ata kishin, një grup prej tyre e flakën pas shpine Librin e Allahut, sikur të ishte diçka për të cilën s'dinin gjë. - Disa e hodhën pas shpine Librin e Allahut, që e kishin në duart e tyre, atë libër ku përshkruhej e lajmërohej ardhja e tij. Ata e braktisën Librin, a thua sikur nuk e dinin se çfarë ishte shkruar në të. Nga ana tjetër, ata u përkushtuan me zell për të mësuar magjinë dhe për të ecur në rrugën e saj të errët. Nëpërmjet shumë kurthesh e intrigash, ata synonin të dëmtonin të Dërguarin e Allahut. Ata i bënë magji atij, duke përdorur krehërin e tij. Magjia qe përgatitur me flokë të Profetit ﷺ ,e mbështjellë në një lëpushë hurme dhe e fshehur në pusin e Eru ânit. Këtë magji e kishte bërë pikërisht Lebid Ibn Ea'sami, - Allahu e mallkoftë dhe e shëmtoftë! Por Allahu i Madhëruar ia zbuloi Profetit të Tij këtë magji dhe e shpëtoi nga ajo. Kjo ngjarje është sjellë hollësisht në dy Sahihët, në hadithin e Aishes, -Allahu qoftë i kënaqur me të!72 Allahu i Lartësuar thotë: - Ata pasuan atë që lexonin shejtanët në kohën e sundimit të Sulejmanit. Por Sulejmani nuk ishte mohues. - El Seddiju shpjegon: “Në kohët e vjetra, shejtanët ngjiteshin në qiell dhe rrinin nëpër pozicione, për të dëgjuar ndonjë lajm dhe fjalë të melekëve, që tregonin se çfarë do të ndodhte në Tokë, prej ngjarjeve e gjërave të fshehta që njerëzit nuk i dinin. Pasi merrnin ndonjë lajm vjedhurazi, ata ua tregonin fallxhorëve dhe astrologëve, të cilët ua tregonin njerëzve. Kështu, njerëzit çuditeshin me këto të fshehta që u dilnin ashtu siç tregonin fallxhorët, astrologët e magjistarët. Por këta fallxhorë e magjistarë, përveç atyre lajmeve të sjella nga xhindët, fusnin edhe gënjeshtra nga vetja. Me një fjalë të vërtetë, ata shtonin edhe shtatëdhjetë gënjeshtra e trillime nga vetja. Kështu, shumë njerëz filluan që t’i shkruanin nëpër libra të tilla tregime e fjalë, derisa mes bijve të Izraelit u përhap mendimi se xhindët dinin të fshehtën. Sulejmani ﷺ dërgoi ushtrinë ndër njerëz për t’i mbledhur të gjithë këto libra, të cilët i vendosi në një sënduk dhe i groposi poshtë fronit të tij të mbretërimit. Askush prej shejtanëve nuk guxonte t’i afrohej këtij sunduku. Nëse e bënte, digjej e përvëlohej në vend. Pastaj Sulejmani nxori një ligj, që kushdo që dëgjohej të thoshte se shejtanët dinin të fshehtën, do t’i pritej koka. Por pas vdekjes së Sulejmanit, shumë njerëz të ditur që e dinin se ç’bëri Sulejmani, vdiqën, dhe pas tyre erdhën pasardhës jo të mirë. Në të tilla kohëra, shejtani i mallkuar iu shfaq një grupi prej bijve të Izraelit në formë njeriu dhe u tha: “A doni t’ju tregoj një thesar, që nuk do të mund ta harxhoni e mbaroni dot kurrë?” Ata i thanë: “Po.” Atëherë - u tha ai - Gërmoni poshtë fronit të Sulejmanit !” Ai shkoi së bashku me ta për t’u treguar vendin. Ata i thanë: “Afrohu!” Ai tha: "Jo, unë këtu jam dhe mund të më vrisni nëse nuk e gjeni atë që ju thashë." Kështu, ata gërmuan dhe i gjetën ata libra. Kur ata i nxorën jashtë, shejtani u tha: “Sulejmani mund t’i sundonte njerëzit, shejtanët e zogjtë veçse nëpërmjet kësaj magjie.” Pasi u tha këto fjalë, u largua duke fluturuar. Kështu u përhap ndër njerëz lajmi jo i vërtetë se Sulejmani ishte magjistar dhe librat u përhapën mes bijve të Izraelit. Kur erdhi Muhamedi bijtë e Izraelit polemizonin me të rreth çështjes së Sulejmanit. Për këtë flasin edhe këto ajete: "Por Sulejmani nuk ishte mohues. Mohues ishin shejtanët..." Ibn Ebu Hatimi sjell me senedin e tij deri tek Said Ibn Xhubejr, rrëfimin nga Ibn Abasi, që ka thënë: “Ishte një burrë, që quhej As âf, i cili ishte shkrues i Sulejmanit. Ky burrë e dinte emrin e madh të Allahut dhe ai shkruante gjithçka me urdhrin e Sulejmanit dhe e groposte poshtë fronit të tij. Pasi vdiq Sulejmani, shejtanët i nxorën këto libra dhe mes çdo dy rreshtave shkruanin magjira dhe blasfemi ndaj Zotit. Pastaj u thanë njerëzve: "Ja, me këto punonte Sulejmani!” Për këtë arsye, shumë njerëz të paditur e shanë dhe çfarë s’thanë për Sulejmanin. Ndërsa njerëzit e ditur nuk vepruan kështu. Njerëzit vazhduan të fyenin dhe shanin Sulejmanin, derisa Allahu i Madhëruar i shpalli Muhamedit ﷺ" : Ata pasuan atë që lexonin shejtanët në kohën e sundimit të Sulejmanit. Por Sulejmani nuk ishte mohues. Mohues ishin shejtanët..." Dijetarë të tjerë kanë sjellë të dhëna e mendime të tjera, të cilat vërtiten rreth kësaj që u përmend. Mes mendimeve të sjella nga dijetarët, nëse shikon me kujdes, nuk ka ndonjë kontradiktë. Allahu është Ai që udhëzon në rrugën e drejtë. Shkurtimisht, mund të themi se jehudët e mësuan magjinë prej shejtanëve. Ata i kthyen shpinën Librit të Zotit, që e kishin në duart e tyre, dhe refuzuan të besonin në profet in e fundit të Zotit, Muhamedin . Ata pasuan gënjeshtrat që trillonin shejtanët (xhindët) ndër njerëz gjatë kohës së mbretërimit të Sulejmanit, duke shpifur se edhe Sulejmani e përdorte magjinë. Madje pretendonin se ata që ia mësuan magjinë Sulejmanit ishin Xhibrili dhe Mikaili. Por Allahu i Madhëruar i përgënjeshtron ata dhe e njoftoi Profetin e tij se magjinë nuk e sollën Xhibrili dhe Mikaili dhe se Sulejmani ﷺ ishte i pastër e larg magjisë, siç shpifën për të jehudët. Allahu i Madhëruar na njoftoi se magjia është vepër e shejtanëve. Rreth këtij ajeti dhe pyetjes se cilët ishin Haruti dhe Maruti janë dhënë mendime të ndryshme. Disa janë të mendimit se Haruti dhe Maruti ishin dy melekë, që Zoti i solli si sprovë për njerëzit në Tokë, duke u mësuar njerëzve njohurinë e magjisë e duke i njoftuar paraprakisht se ata ishin sprovë dhe duke i këshilluar që të mos braktisnin besimin në Zotin duke mësuar magjinë. Kështu fjalia " Ue mâ unzile alâ el melekejni " ka kuptimin: "dhe atë (lloj magjie) që u zbriti dy melekëve ". Kështu pjesëza " mâ" ka kuptimin "atë (lloj magjie) që" dhe ajeti kuptohet në këtë mënyrë: "Mohues ishin shejtanët, të cilët u mësonin njerëzve magjinë dhe atë (lloj magjie) që u zbriti dy melekëve në Babiloni: Harutit dhe Marutit....". Por ky lloj mendimi është kundërshtuar me faktin se Allahu i Madhëruar nuk u mëson njerëzve kufrin, sepse Ai nuk e do kufrin dhe nuk e ligjëron mësimin e tij. Gjithashtu, kjo bie ndesh edhe me faktin se melekët nuk bëjnë kurrë diçka që Zoti e ka ndaluar. Por ata që e mbështesin atë mendim iu përgjigjen këtyre kontestimeve se Allahu mund të sprovojë besimin e njerëzve në jetën e kësaj dynjaje me mënyra të ndryshme. Një ndër to është edhe vënia para provës për të mësuar magjinë nga këta melekë ose për ta refuzuar. Në botë ekzistojnë shumë të këqija, me të cilat njeriu vihet në provë, dhe të gjitha ato ekzistojnë me lejen e Allahut të Urtë dhe të Gjithëditur. Të tjerë janë të mendimit se magjia iu mësua njerëzve në Babiloni dhe ata që ua mësonin njerëzve magjinë ishin shejtanët, ndër të cilët edhe dy shejtanë, që quheshin Harut dhe Marut. Sipas këtij mendimi, fjalia " Ue mâ unzile alâ el melekejni" ka kuptimin: "dhe ajo (magjia) nuk iu zbrit dy melekëve". Kështu pjesëza "mâ" ka kuptimin "nuk" dhe ajeti kuptohet në këtë mënyrë: "Mohues ishin shejtanët, të cilët u mësonin magjinë njerëzve në Babiloni, Haruti dhe Maruti. Dhe ajo (magjia) nuk iu zbrit dy melekëve. " Kurtubiu thotë: Ajeti: " Ue ma unzile ala el melekejni”, domethënë: " magjia nuk iu zbrit dy melekëve, - Xhibrilit dhe Mikailit - siç trillonin jehudët”. Më pas, ajeti flet për magjinë që Haruti dhe Maruti u mësonin njerëzve. Haruti dhe Maruti janë përmendur në mënyrë të veçantë për shkak të ligësisë, shkatërrimit dhe dëmit të madh që sillnin. Domethënë, Haruti dhe Maruti ishin dy shejtanë, që u mësonin njerëzve magjinë. Ky është kuptimi më i saktë i ajetit dhe kuptimeve të tjera nuk u kushtohet rëndësi." Ibn Xheriri transmeton me isnadin e tij nga El Aufiju që thotë: Ka thënë Ibn Abasi: "Ue mâ unzile alâ el melekejni" ka kuptimin: "dhe ajo (magjia) nuk iu zbrit dy melekëve". Ibn Xheriri gjithashtu transmeton me isnadin e tij nga Rabia Ibn Enes që thotë: "Ue mâ unzile alâ el melekejni" d.m.th: Allahu nuk u shpalli atyre magjinë." Thotë Ibn Xheriri: Atëherë kuptimi i ajetit sipas këtij mendimi është: "Mohues ishin Shejtanët, të cilët u mësonin magjinë njerëzve në Babiloni, Haruti dhe Maruti. Ndërsa fjalia: “në Babiloni, Haruti dhe Maruti” është një fjali që vjen më pas, por që vendin dhe kuptimin në fjali e ka më përpara. Pra fjalia do të ishte kështu: "Mohues ishin Shejtanët në Babiloni, - Haruti dhe Maruti - të cilët u mësonin njerëzve magjinë. Dhe ajo (magjia) nuk iu zbrit dy melekëve." Rreth ajetit janë sjellë edhe mendime të tjera, psh. Harut dhe Marut janë emrat e dy fisve prej xhinëve. Ose: Haruti dhe Maruti ishin dy burra prej njerëzve, njëri quhej Harut dhe tjetri Marut që e mësonin magjinë prej shejtanëve. Thotë Ibn Kethiri: “Mendimi më i saktë është ai që solli imam Kurtubiu, pra që Haruti dhe Maruti ishin dy prej shejtanëve që u mësonin njerëzve magjinë dhe mendimeve të tjera nuk u kushtohet rëndësi." Është shumë e përhapur ndër njerëz një histori tjetër rreth këtij ajeti. Ata që sjellin këtë histori pretendojnë se Haruti dhe Maruti ishin dy melekë, që Zoti i zbriti në Tokë duke u dhënë një natyrë tërësisht njerëzore e duke i bërë të sprovuar dhe me dëshira e epshe si njerëzit. Pastaj i sprovoi duke bërë që t’u dalë përpara një grua shumë e bukur dhe ata e ftuan për të bërë imoralitet. Ajo pranoi veçse me kushtin që t’i bënin shirk Zotit, por ata e refuzuan. Pastaj u doli përsëri përpara dhe ata e ftuan për të bërë imoralitet. Ajo pranoi veçse me kushtin që të vrisnin një njeri të pafajshëm, por ata përsëri e refuzuan. Pastaj u doli përsëri përpara dhe ata e ftuan për të bërë imoralitet. Ajo pranoi veçse me kusht që të zgjidhnin: ose t’i bënin shirk Zotit, ose të vrisnin një njeri të pafajshëm ose të pinin pije dehëse. Ata pranuan pijen dehëse duke menduar se ky ishte gjynah më i vogël, dhe ashtu bënë. Atëherë, pasi u dehën ata i bënë shirk Zotit, vranë njeriun e pafajshëm dhe bënë imoralitet. Kur u doli pija, ajo i njoftoi se pasi ishin dehur, ata i kishin bërë të trija gabimet, dhe ata u penduan për atë që bënë. Ata dëshironin që të ktheheshin në qiell, por nuk u lejuan për këtë. Atëherë e ndien gabimin e madh që kishin bërë. Allahu u dha mundësi të zgjidhnin mes ndëshkimit të dynjasë dhe ndëshkimit të ahiretit. Ata zgjodhën që të dënoheshin në këtë dynja të përkohshme dhe jo përjetësisht në ahiret. Ndërsa ajo gruaja u kërkoi atyre të dyve atë fjalë që, nëse dikush e thoshte, mund të ngjitej në qiell ose të zbriste në Tokë, dhe ata ia mësuan. Ajo e tha atë për t’u ngritur në qiell dhe u ngjit lart, por kur u ngjit lart, u shndërrua në planetin Afërditë." Kjo histori është sjellë me rrugë të shumta transmetimi, mbi 20 rrugë. Megjithatë, edhe pse të shumta, asnjë nga këto rrugë transmetimi nuk shkon tek Profeti ﷺ . Shumë dijetarë të hadithit, hafizët e mëdhenj dhe dijetarët e tefsirit i kanë refuzuar të gjitha këto transmetime. Nëse i analizojmë me kujdes, do të vërejmë se ato të gjitha janë trilluar nga bijtë e Izraelit. Asnjë nga ato nuk vjen me një zinxhir të plotë transmetimi deri tek Profeti, i pagabueshmi, që nuk fliste nga vetja, por veçse me Shpalljen e Zotit. Konteksti i ajeteve kuranore është i përgjithshëm dhe nuk na tregon asnjë nga këto hollësi. Pra, ne besojmë atë që është sjellë në Kur 'an, duke pranuar atë që Allahu ka dashur të thotë dhe kumtojë në ato ajete. Dhe Allahu është më i ditur se çfarë ka dashur të kumtojë me to. Por një gjë është e sigurt: ajetet kurrsesi nuk mund të kumtojnë diçka që bie ndesh me dëlirësinë e Allahut e pastërtinë e Tij nga çdo mangësi e padrejtësi, e po kështu me pastërtinë e melekëve dhe profetëve të Tij. Allahu i Lartësuar thotë në vijim: - Ata (Haruti dhe Maruti) nuk ia mësonin (magjinë) askujt, para se t’i thonin: “Ne jemi dërguar vetëm për t’ju sprovuar, pra mos u bëj mohues (duke mësuar magjinë)!...” - Ebu Xhafer el Razi sjell me senedin e tij shpjegimin nga Ibn Abasi, që thotë: “Kur dikush shkonte tek ata (Haruti e Maruti) dhe dëshironte të mësonte magjinë, ata e ndalonin, e qortonin dhe kërcënonin ashpër për t’ju larguar magjisë. Ata u thoshnin: “Ne jemi sprovë, prandaj mos e braktisni besimin në Zot!” Ibn Abasi vazhdon: “Por nëse ai përsëri këmbëngulte, e urdhëronin të shkonte në këtë e atë vend. Kur ai shkonte atje, përballej me shejtanin dhe ai ia mësonte magjinë. Atëherë, prej njeriut dilte një dritë, e cila ngrihej në qiell, dhe ata (Haruti e Maruti) thoshin: “Oh, i mjeri ai, çfarë bëri!”” Ndërsa El Seddiu thotë: “Nëse dikush prej njerëzve shkonte tek ata të dy (Haruti e Maruti) për të mësuar magjinë, ata e qortonin dhe e kërcënonin, që të largohej. Ata i thoshin: ‘Mos u bëj mohues i Zotit, se ne jemi veçse sprovë!’ Nëse ai këmbëngulte dhe refuzonte të largohej, atëherë i thoshin: ‘Shko në filan vend me hi dhe urino mbi të!’ Kur ai urinonte, prej tij dilte një dritë vezulluese, që ngrihej lart në futej në qiell dhe ajo dritë ishte imani. Pastaj drejt personit afrohej diçka e zezë në formë tymi, që hynte në vrimat e trupit të tij, nga veshët dhe nga çdo vrimë tjetër. Ky ishte zemërimi i Allahut. Pasi kthehej tek ata, ai i njoftonte për atë që kishte ndodhur dhe atëherë ata ia mësonin magjinë. Pikërisht kësaj i referohet fjala e Allahut të Madhëruar: “Ata (Haruti dhe Maruti) nuk ia mësonin (magjinë) askujt, para se t’i thonin: “Ne jemi dërguar vetëm për t’ju sprovuar, pra, mos u bëj mohues (duke mësuar magjinë)!...” Në vijim, Allahu i Madhëruar thotë: - Dhe njerëzit mësuan prej tyre se si ta ndanin burrin prej gruas. - Kështu, njerëzit mësonin prej Harutit e Marutit njohurinë e magjisë dhe, duke ndikuar përmes fjalëve e veprave të këqija, ata ndanin bashkëshortët, edhe pse lidhja mes burrit dhe gruas është shumë e fortë. Kjo është nga veprat e shejtanit, sikurse sjell Muslimi në Sahihun e tij rrëfimin nga Xhabir Ibn Abdilahi, (Allahu qoftë i kënaqur me të), që tregon se Profeti ﷺ ka thënë: 97 “Iblisi e ka vendosur Fronin e tij mbi ujë. Çdo ditë ai shpërndan ushtrinë e tij. Kur ata kthehen (nga misioni i tyre), ai i thotë njërit prej tyre: “Çfarë arrite të bësh sot?” - “Mashtrova njërin dhe ai bëri zina”. Iblisi hesht dhe i drejtohet një tjetri: “Po ti, çfarë arrite të bësh?” - “Unë mashtrova dikë, dhe ai pastaj vodhi.” Ai sërish hesht dhe thotë tjetrit: “Po ti, çfarë arrite të bësh?” - “Unë mashtrova dikë dhe ai shkoi e u deh”. Iblisi hesht sërish dhe i drejtohet në tjetri: “Po ti, çfarë arrite të bësh?” Ai thotë: “Unë mashtrova njërin dhe e bëra të divorconte gruan e tij.” Atëherë Iblisi gëzohet dhe i thotë: “Ti, ti je i përzgjedhuri im!”. Në një variant tjetër të këtij hadithi tek Muslimi thuhet: “...atëherë Iblisi ngrihet në këmbë e përqafon atë dhe i vendos një kurorë.”. Pra, e ngre atë në një gradë më të lartë.73 Shkaktar i ndarjes bëhet pamja ose morali i keq që burri ose gruaja i duket se sheh tek tjetri, ose gjëra të tjera, të cilat sjellin pakënaqësi, urrejtje e përçarje mes tyre. Megjithatë, Allahu i Madhëruar thotë: - Por ata nuk mund t’i bënin dëm askujt me atë (magji), përveçse me lejen e Allahut. - Sufjan el Theuriu shpjegon: “Pra, veçse me caktimin dhe vullnetin e Zotit.” Ndërsa Hasan el Basriu thotë: “Po. Nëse dëshiron Allahu, i lejon që të veprojnë kundër tij, e nëse dëshiron të kundërtën, nuk i lejon.74 Vërej kur Allahu thotë: - Ata mësonin çfarë u sillte dëm, e jo atë që u sillte dobi. - Kjo vepër i dëmtonte ata në fenë dhe besimin e tyre dhe nuk u sillte ndonjë dobi, që t’ia vlente për atë dëm. Allahu i Madhëruar pastaj thotë: - Ata ishin krejtësisht të vetëdijshëm se ai që e përvetësonte atë (magjinë), nuk do të kishte pjesë në jetën tjetër. - Jehudët, të cilët parapëlqyen e zgjodhën magjinë kundrejt pasimit të Profetit ﷺ ,- dhe çdokush që vepron si ata, - e dinë mirë se në ahiret nuk kanë pjesë. Kështu ka thënë Ibn Abasi, Muxhahidi dhe El Sedidu. - Sa e keqe është ajo për të cilën ata shitën veten! - Pra, sa shkëmbim i keq është ky i atyre që parapëlqejnë magjinë kundrejt imanit dhe pasimit të rrugës së Profetit ﷺ . - Ah, sikur ta dinin! - Nëse ata do të kishin dituri rreth asaj që qortoheshin dhe nëse do të besonin Allahun, profetin Muhamed ﷺ dhe gjithë profetët e Allahut; nëse do t’iu ruheshin ndalesave dhe cenimit të kufijve të Zotit, do të ishte shumë më e mirë për ta, në krahasim me atë që përzgjodhën dhe pëlqyen për vetveten. Allahu thotë: - “Sikur ata të kishin besuar dhe të ishin ruajtur, shpërblimi prej Allahut do të ishte shumë më i dobishëm. ”. - Ky është argument që disa dijetarë e konsiderojnë magjistarin si kafir, pra, mohues të Zotit. Umer Ibn Hatabi nxori një urdhër për vrasjen e çdo magjistari dhe magjistareje, siç vjen në Sahihun e Buhariut. Gjithashtu, Hafsa, gruaja e Profetit (Allahu qoftë i kënaqur prej saj), kur i bëri magji një shërbëtore e saj, urdhëroi për vrasjen e magjistares. Profeti ﷺ ka thënë: 98 “Dënimi i magjistarit është të vritet me shpatë.” [Tirmidhiu].75 Kjo vjen edhe me një formulim tjetër nga Taberaniu, që e sjell nga El Hasani, ky nga Xhuediju e ky nga Profeti ﷺ .Magjinë nuk e largon magjia dhe nuk lejohet diçka e tillë. Mënyra më e dobishme dhe e sigurt për largimin e magjisë është ajo mënyrë që Allahu ia zbriti Profetit të Tij për ta pastruar në të tilla raste: leximi i dy sureve mbrojtëseve Felek dhe Nas. Në një hadith thuhet: 99 “Askush nuk ka gjetur mbrojtje më të mirë sesa ato të dyja.” Po kështu është i dobishëm edhe leximi i ajetit Kursij. Këto ajete kuranore janë dëbuese të shejtanit. 76 Magjia në të vërtetë është diçka reale dhe e vërtetë dhe nuk është thjesht një iluzion, siç mundohen që ta paraqesin mutezilët etj. Magjia është mohimi i Zotit dhe të mësuarit e saj është gjithashtu mohim i Zotit. Magjistari është kafir (mohues i Zotit) dhe ai që mëson magjinë është kafir. Dijetarët kanë dhënë mendime të ndryshme rreth çështjes: a i kërkohet magjistarit të pendohet apo jo? Disa janë të mendimit se atij i kërkohet të pendohet, e nëse refuzon, atëherë ekzekutohet. 77 Të tjerë thonë se nuk i kërkohet të pendohet, por vritet, sepse Profeti ﷺ ka thënë: “Dënimi i magjistarit është vrasja me shpatë." Për këtë tregon edhe historia e Hafsës, e cila urdhëroi për vrasjen e shërbëtores që bënte magji. Po kështu edhe vendimi që nxori Umer Ibn Hatabi për emisarët, që të vrisnin çdo magjistar e magjistare. Magjia është e llojeve të ndryshme dhe që të gjitha janë sherr e ligësi, qoftë kur kryhen përmes ndihmës së shejtanëve, mashtrimeve e iluzioneve, qoftë nëpërmjet ekzorcizmave, fjalëve të paligjëruara nga Zoti, ilaçeve, substancave e tymrave; të gjitha këto janë të ndaluara dhe të dënueshme. Allahu është më i ditur për gjithçka.

Mus'haf Hape →
Hixhr 15:1–15:3 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i frikshëm për ta. I Lartësuari thotë në një ajet tjetër: “Ata kanë ngritur idhuj, si të barabartë me Allahun, për t’i larguar njerëzit nga rruga e Tij. Thuaj: …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Elif, Lam, Ra. Këto janë ajetet e Librit - këtij Kurani, që qartëson gjithçka. - Për sa i përket germave të përmendura në fillim të sureve, për to kemi folur në fillim të sures Bekare. - Ata që nuk besojnë do të donin të ishin myslimanë. - Ajeti na tregon se këta njerëz do të pendohen për mohimin e besimit të vërtetë në jetën e kësaj bote. Ata do të dëshirojnë që në jetën e dynjasë të ishin muslimanë, të dorëzuar ndaj Allahut. Suddiju sjell në tefsirin e tij, me senedin e njohur nga Ibn Abasi, Ibn Mesudi e sahabë të tjerë, se, kur mohuesit kurejshë të shohin Zjarrin, do të dëshirojnë të kishin qenë muslimanë. Thuhet, gjithashtu, se këtu është për qëllim çdo jomusliman. Çdo mohues, në momentet e agonisë së vdekjes, do të dëshirojë të kishte qenë besimtar i dorëzuar ndaj Zotit, me fenë e vërtetë islame, në jetën e dynjasë. Po ashtu, thuhet se bëhet fjalë për Ditën e Kijametit, siç thotë Allahu i Lartësuar në një ajet tjetër: “Eh, sikur t’i shihje ata, kur të ndalen përpara Zjarrit! Ata do të thonë: “Ah, sikur të ktheheshim (në dynja)! Atëherë nuk do t'i mohonim argumentet e Zotit tonë, por do të bëheshim besimtarë.” Por atyre u del në shesh ajo që më parë e mbanin fshehur. Edhe sikur të ktheheshin, ata do ta kryenin sërish atë që u është ndaluar. Ata janë vërtet gënjeshtarë.” [En’am 27]. Ibn Xheriri ka sjellë nga Ibn Abasi dhe Enes Ibn Maliku shpjegimin e këtij ajeti, se këtu bëhet fjalë për diçka që do të ndodhë në Ditën e Gjykimit, kur Allahu i Lartësuar të fusë në Zjarr edhe disa muslimanë, që kanë bërë shumë gjynahe. Atëherë, idhujtarët do t’u thonë muslimanëve: “Çfarë dobie ju solli fakti që ju e adhuronit Allahun në dynja?” Atëherë, Allahu i Madhëruar zemërohet me këto fjalë, prandaj - me mirësinë dhe mëshirën e Tij, - i nxjerr ata muslimanë gjynahqarë nga Zjarri. Kjo është koha kur: “ata që nuk besojnë do të donin të ishin myslimanë.” Abdurrezaku përcjell nga Muxhahidi një mendim të ngjash ëm. Po kështu vjen edhe nga Dah aku, Katadja, Ebu Alije etj. Rreth kësaj çështjeje kanë ardhur hadithe merfu, nga të cilët mund të përmendim: - Taberaniu sjell hadithin nga Enes Ibn Maliku, se Profeti i Allahut ka thënë: 1592. “Disa prej atyre që kanë besuar dhe kanë thënë “ Lâ ilâhe il -l’Allâh”, do të hyjnë në Zjarr, për shkak të gjynaheve të tyre të shumta. Atëherë, idhujtarët që kanë adhuruar në dynja Latin dhe Uzzanë, do t’u thonë këtyre: “E çfarë dobie ju solli fjala “Lâ ilâhe il -l’Allâh”, ndërkohë që tani jeni në Xhehenem?” Atëherë, Allahu i Lartësuar zemërohet me ta, prandaj i nxjerr nga zjarri muslimanët dhe i fut në ‘Lumin e jetës”, ku ata shërohen e pastrohen nga djegiet e tyre, ashtu sikurse hëna fillon të duket e plotë dhe e qartë kur largohet eklipsi. Kështu, ata do të hyjnë në Xhenet dhe do të quhen “(ish) xhehenemasit””. Dikush pyeti: “O Enes! A e ke dëgjuar vetë këtë nga Profeti i Allahut?” Enesi iu përgjigj: “Unë e kam dëgjuar Profetin e Allahut të thotë: “Çdokush që gënjen në emrin tim me qëllim, le të përgatisë vendin e vet në Zjarr.”175 Pastaj vijoi: “Po, unë e kam dëgjuar Profetin e Allahut që të thotë këtë hadith.” Ndërsa Taberaniu thotë se këtë hadith e ka sjellë vetëm Xhihbidh Salih Ibn Is’haku. Taberaniu sjell nga Ebu Musa el Eshariu dhe Ebu Seid el Hudriu, një hadith merfu, me tekst të ngjashëm. Në versionin e Ebu Seidi el Hudriut thuhet: 1 593. “... ata do të quhen në Xhenet me emrin “(ish) xhehenemasit”, për shkak të një të nxire që ka mbetur ende në fytyrat e tyre. Pastaj ata luten e thonë: O Zot, largoje prej nesh këtë emër!” Ai urdhëron që ata të lahen në një lumë në Xhenet, dhe kështu largohet prej tyre ky emër.” Këtë fjalë e miratoi Ebu Usame, duke thënë: “Po.”” Po kështu ka përcjellë një hadith merfu edhe Ibn Ebu Hatimi nga Muhamed Ibn Ali, ky nga i ati dhe nga gjyshi i tij. Duke na treguar për fjalët që ithtarët e Librit dhe idhujtarët do t’u thonë besimtarëve me gjynahe që do të jenë në zjar, ndër të tjera, Profeti i Allahut ka thënë : 1 594. “... edhe pse ju besuat Allahun dhe të gjithë librat e profetët e Tij, ju përsëri jeni në zjarr, njëlloj si ne.” Atëherë, Allahu zemërohet si kurrë më parë dhe i nxjerr ata në një burim në Xhenet. Për këtë flet fjala e Allajhut: “Ata që nuk besojnë do të donin të ishin myslimanë.”” - Le t'i gëzojnë (të mirat e kësaj bote) dhe të kënaqen! - Ky është një kërcënim i frikshëm për ta. I Lartësuari thotë në një ajet tjetër: “Ata kanë ngritur idhuj, si të barabartë me Allahun, për t’i larguar njerëzit nga rruga e Tij. Thuaj: “Kënaquni, por, jeni drejtuar për në Zjarr!”. [Ibrahim 30]. Prandaj dhe tha: - Le të defrehen me shpresa të kota, se më vonë do ta kuptojnë. - Le të dëfrehen e të humbin në kotësira, le të mos pendohen dhe le të mos kthehen tek Allahu të bindur e të nënshtruar, sepse më vonë do ta kuptojnë, kur të shohin si do të përfundojnë.

Mus'haf Hape →
Lukman 31:6–31:9 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… Atij dhe nuk arrijnë të ngrenë kokë e të hapin sytë me dritën e Tij. Këta të mjerë ndëshkohen duke u privuar nga drita e udhëzimi i Kur'anit dhe duke mbushur zemrat me …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Pasi përmendi besimtarët bamirës, që u ndriçuan me udhëzimin e Kur'anit dhe u përkushtuan në jetën sipas Tij, vijon me ata që i kthejnë shpinën Atij dhe nuk arrijnë të ngrenë kokë e të hapin sytë me dritën e Tij. Këta të mjerë ndëshkohen duke u privuar nga drita e udhëzimi i Kur'anit dhe duke mbushur zemrat me fjalë e besime të kota dhe të pabaza. Ata ndëshkohen, sepse braktisin fjalën më të lartë dhe më të mirë, dhe vendin e saj në zemrat e tyre e zë fjala më e ulët dhe besimi më i keq dhe i shëmtuar. - Ka njerëz që sajojnë tregime të kota, me qëllim që t’i largojnë njerëzit prej rrugës së Allahut pa patur aspak dituri dhe tallen me ajetet e Librit (të Allahut). - Ka njerëz që janë të privuar nga drita dhe e mira, për vetë ligësinë dhe zgjedhjen e tyre të shëmtuar. Ata preferojnë ligësinë, duke e blerë atë dhe duke dhënë si çmim çdo gjë, për ta arritur. Por çfarë preferojnë dhe blejnë këta njerëz? Ata blejnë: "...tregime të kota, që t’i largojnë njerëzit prej rrugës së Allahut...", janë fjalë që e shpërqendrojnë dhe e plogështojnë zemrën nga e mira dhe e devijojnë atë nga qëllimet e larta për të cilat edhe është krijuar. E tillë është çdo fjalë haram e ndaluar nga Zoti, çdo fjalë e kotë dhe e padobishme, çdo tërësi fjalësh që ta zbukurojnë kufrin, shfrenimin e mosbindjen ndaj Zotit, çdo fjalë që të largojnë dhe pengojnë nga e vërteta, çdo fjalë e kotë, përmes së cilës polemizohet kundër së vërtetës dhe synon të mbulojë e keqtregojë të vërtetën; çdo fjalë që Zoti e ka ndaluar, si përgojimi, shpifja, mashtrimi, gënjeshtra, fyerja e fjalët e shëmtuara, muzika e veglat muzikore, që konsiderohen si zëri i shejtanit. Po kështu, janë edhe ato lloj argëtimesh që nuk i sjellin robit dobi as në dynja e as në ahiret. Këta lloj njerëzish i blejnë këto lloj fjalësh shpërqendruese e penguese nga e vërteta me një qëllim: "...që t’i largojnë njerëzit prej rrugës së Allahut...", pasi kanë humbur rrugën për veten e vet, sepse devijimi sjell devijimin. Humbja që shkaktojnë këto kotësira është pikërisht pengimi nga fjalët dhe veprat e mira, nga e vërteta dhe angazhimi me të, nga rruga e drejtë dhe përkushtimi ndaj saj. Ky devijim mund të arihet veçse duke e keqparaqitur të vërtetën dhe udhëzimin e drejtë dhe duke tallur e nënçmuar shenjat, shpalljet dhe urdhëresat e Zotit, si dhe me ata që i ftojnë njerëzit në këto urdhëresa. Kështu, nga njëra anë, ata reklamojnë dhe lëvdojnë ligësinë dhe të kotën, duke inkurajuar për të dhe, nga ana tjetër, cënojnë dhe shajnë të vërtetën, duke u tallur me të dhe me përhapësit e saj. Kjo bën që shumë njerëz të paditur të mashtrohen dhe të devijojnë. Ata mashtrohen nga fjalët e këtyre mashtruesve dhe joshen prej tyre, sepse nuk dinë të dallojnë dhe të shohin realitetin. - Për ta është përgatitur një dënim poshtërues. - Këtë dënim e meritojnë, sepse humbin vetveten dhe shkaktojnë humbjen dhe devijimin e të tjerëve. Ata i marrin me tallje shpalljet e Zotit dhe mohojnë të vërtetën e qartë: - E kur ajetet Tona i këndohen ndonjërit prej tyre... - Që të mësojë e që të mund të nënshtrohet të jetojë sipas tyre... - ...ai i kthen shpinën me mendjemadhësi... - E refuzon, siç bën një kryeneç që e refuzon me forcë ftesën e Allahut dhe që në zemrën e tij nuk ka hyrë asgjë nga e vërteta që të mund të ndikojë në të. Këta i kanë kthyer shpinën tërësisht së vërtetës dhe nuk e duan atë. Allahu i përshkruan duke thënë: - ...dhe bën sikur nuk i dëgjon ato... - Madje, edhe më keq akoma: - ...sikur të dy veshët i janë shurdhuar keq. - Sikur veshët e tyre nuk dëgjojnë asnjë zë. Këta nuk kanë asnjë mundësi që në zemrat e tyre të hyjë ndonjë udhëzim që t’u hapë sytë. - Përgëzoji ata për një dënim të dhembshëm! - Jepu këtë "përgëzim", që do t'ua mbushë zemrat me trishtim, dëshpërim dhe frikë. Ai do t’i mbulojë me errësirë, ligësi dhe pluhur. Përgëzoji ata me një dënim të dhembshëm! Ai dënim do t’i mbushë me dhimbje zemrat e tyre dhe do t’u përfshijë trupat. Askush nuk mund ta përshkruajë dhe as që e di realisht se si është ai ndëshkim. Ky është "përgëzimi" për të ligjtë. Ai është "përgëzimi" më i dhembshëm dhe më i shëmtuar. Ndërsa në lidhje me përgëzimin e të mirëve, Allahu thotë: - Nuk ka dyshim se, për ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira... - Këta kryejnë bashkë adhurimet e brendshme, duke përkryer çështjet e imanit, dhe adhurimet e jashtme, duke përkryer veprat e Islamit dhe veprat e mira që kënaqin Zotin. Për këta, Zoti thotë: - ...janë përgatitur kopshte plot mirësi. - Ky është përgëzimi për ata që punojnë dhe përgatiten. - Ata do të jenë atje përgjithmonë... - Do të jenë përjetësisht në Xhenetin e mirësive, për zemrën, shpirtin dhe trupin. - ...dhe ky është premtimi i vërtetë i Allahut. - Nuk ka mundësi që ai premtim të shkelet, të ndryshojë apo të tjetërsohet. - Ai është i Gjithëfuqishmi e i Urti. - Allahu është i plotë në pushtetin, fuqinë dhe krenarinë e Tij. Ai është absolut në urtësinë e Tij. Pikërisht me krenarinë dhe urtësinë e Tij, Ai udhëzon dhe lë në humbje. Në vijim, Allahu i Lartësuar u tregon njerëzve disa krijesa madhështore, që tregojnë pushtetin e Tij, bukurinë e urtësisë së Tij dhe shumë e shumë mirësi, që janë gjurmë të mëshirës së Tij. Ai thotë:

Mus'haf Hape →
Ibrahim 14:35–14:36 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ...” pastaj ngriti duart lart dhe filloi të lutet: “O Allah, umeti im, O Allah, umeti im, O Allah, umeti im, ...”, dhe qau. Allahu i lartësuar tha: “Shko, o …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Kujtoni kur Ibrahimi tha: “O Zoti im! Bëje këtë qytet të qetë e të sigurt - Në këtë ajet, Allahu i Lartësuar na tregon se Ibrahimi (a.s.) u lut që Meka të bëhej një vend paqeje dhe qetësie dhe Allahu i Lavdëruar iu përgjigj lutjes së tij, sikurse thotë i Lartësuari: “... Po a nuk u siguruam Ne atyre një Vend të Shenjtë të sigurt, ku sillen fruta të të gjitha llojeve si furnizim prej Nesh?! Por shumica e tyre nuk e dinë. ” [Ankebut 67]. Ose: “Shtëpia e parë e ndërtuar për njerëzit është ajo në Bekë (Mekë), plot bekime dhe udhëzuese për mbarë botën. Atje ka shenja të qarta, siç është Vendi i Ibrahimit dhe kush hyn në të, ai është i sigurt. ...” [Al Imran 96 - 97]. Po të vërejmë me kujdes, në këtë dua, Ibrahimi thotë “këtë qytet”, duke e sjellë fjalën “qytet” në trajtën e shquar, gjë kjo që të jep të kuptosh se ai është lutur për Mekën pas ndërtimit e popullimit të saj. Në një ajet tjetër, Allahu i Lartësuar tregon fjalët dhe lutjet e Ibrahimit: “Falënderimi i qoftë Allahut, i Cili më dhuroi mua, në pleqëri, Ismailin dhe Is’hakun!” [Ibrahim 39]. Nuk ka dyshim se Ismaili ishte më i madh se Is’haku, rreth 13 vjet. Kur Ibrahimi u largua me Ismailin dhe Haxheren, Ismaili ishte ende foshnjë gjiri. Në këtë kohë, Ibrahimi i vendosi ata të dy në atë vend, ku më pas do të ndërtohej Meka. Atëherë, Ibrahimi u lut: “O Zoti im! Bëje këtë një qytet të sigurt!” [Bekare 126]. I vetmi ndryshim me rastin më sipër, kur ai u lut për Mekën është se, në këtë rast, ai e përmend fjalën “qytet”, në trajtën e pashquar, sepse në atë kohë e në atë vend ende nuk ishte ndërtuar e populluar qyteti i Mekës. Më pas, i Lartësuari na tregon për lutjen tjetër të Ibrahimit: - më ruaj mua e bijtë e mi nga adhurimi i idhujve! - Për çdo njeri është detyrë që, kur bën lutje, të lutet jo vetëm për veten, por edhe për parardhësit dhe pasardhësit e vet. Në vijim, Allahu i Lartësuar na tregon se shumë njerëz u sprovuan dhe devijuan, duke adhuruar idhuj. Ibrahimi distancohet nga kjo kategori e pasardhësve të tij, duke e lënë çështjen e tyre në dorë të Allahut të Madhëruar. Ai tha: - O Zoti im! Ata, vërtet kanë devijuar shumë njerëz. Atëherë kush më pason mua, ai është i imi e kush nuk më bindet mua (ai meriton ndëshkimin) - por Ti je me të vërtetë Falës i madh e Mëshirëplotë. - Nëse dëshiron, Allahu i Lartësuar i ndëshkon, e nëse dëshiron, i fal. Kjo i ngjan fjalës së Isait (a.s.): “Nëse Ti i ndëshkon ata, ata janë robërit e Tu. E nëse i fal ata, Ti je i Plotfuqishmi e i Urti.” [Maide 118]. Në të dyja rastet tregohet se këta dy profetë e kanë lënë në dorë të Allahut çështjen në do t’i falë apo jo, por nuk tregon se Allahu mund të falë atë që i bën shirk Atij. Abdullah ibnu uehb transmeton nga Abdullah ibnu Amr se: 1586. “Profeti i Allahut lexoi fjalën e Ibrahimit: “O Zoti im! Ata, vërtet kanë devijuar shumë njerëz. Atëherë kush më pason mua, ai është i imi e kush nuk më bindet mua (ai meriton ndëshkimin) - por Ti je me të vërtetë Falës i madh e Mëshirëplotë.” dhe fjalën e Isait “Nëse Ti i ndëshkon ata, ata janë robt e Tu. ...” pastaj ngriti duart lart dhe filloi të lutet: “O Allah, umeti im, O Allah, umeti im, O Allah, umeti im, ...”, dhe qau. Allahu i lartësuar tha: “Shko, o Xhibril tek Muhamedi, - dhe Zoti yt është më i ditur - , dhe pyete se çfarë e bëri atë të qajë. Xhibrili shkoi për ta pyetur dhe Profeti i Allahut e njoftoi. Atëherë Allahu i lartësuar tha: “Shko tek Muhamedi dhe i thuaj: “Ne do të të kënaqim në lidhje me Umetin tënd dhe nuk do të të trishtojmë.”

Mus'haf Hape →
Muzemil 73:1–73:9 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… që Profeti ﷺ e përmbushi këtë urdhër të Zotit të Lartësuar. Allahu i Madhëruar i tregon, gjithashtu, masën e kohës që ai duhet ta kalonte ngritur në …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Kjo sure është zbritur në Mekë, përveç ajeteve 10, 11 dhe 20, të cilat kanë zbritur në Medinë. Kjo sure është shpallur pas sures Kalem. Allahu i Lartësuar e urdhëron Profetin e Tij të dashur Muhamedin ﷺ ,që ta lërë shtratin dhe të ngrihet në këmbë e t ë falet për Zotin e Tij Krenar dhe të Lartësuar. Nuk ka dyshim që Profeti ﷺ e përmbushi këtë urdhër të Zotit të Lartësuar. Allahu i Madhëruar i tregon, gjithashtu, masën e kohës që ai duhet ta kalonte ngritur në këmbë, duke u falur dhe adhuruar Atë. - “O ti i mbuluar!” - O ti që je në gjumë dhe i mbuluar me shtroje! - “Ngrihu për falje natën, përveç një pjese të vogël të saj: gjysmën e saj, ose diçka më pak se gjysma, ose shto pak më shumë ...” - Ngrihu gjysmën e natës, më shumë ose edhe më pak qoftë, kjo nuk do të jetë gabim për ty. - “... dhe lexoje Kuranin shtruar!” - Pra, lexoje atë me ngadalë, sepse kjo të ndihmon më tepër për të kuptuar Kuranin dhe për të medituar qetësisht rreth tij. Kështu e lexonte Profeti ﷺ Kuranin. 186 Në Sahihun e Buha - riut vjen hadithi nga Enesi, i cili u pyet rreth këndimit që Profeti i Allahut i bënte Kuranit dhe tha: 2768. “Ai e zgjaste këndimin.” Pastaj e ilustroi duke thënë: “Bismilâhirrahmâni-rahim. E zgjaste Bismil-laaahi, e zgjaste Er-Rahmaaani, e zgjaste ErRahiiim.” Gjithashtu nga Ummu Seleme (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!), kur u pyet rreth leximit të Profetit ﷺ ,tha: 2769. “Ai e ndante leximin e Kuranit ajet për ajet, duke qëndruar në çdo ajet. Këndonte “Bismillâhir-rahmânir-rahiiim” dhe qëndronte; Elĥamdu lil -lâhi rab -bil âlemiiin” dhe që - ndronte. Er-Raĥmânir-Raĥiiim dhe qëndronte; Mali-ki jeumid -din dhe qëndronte.” Kështu e kanë transmetuar imam Ahmedi, Ebu Daudi dhe Tirmidhiu. Gjithashtu, Profeti ﷺ ka thënë: 2770. “Zbukurojeni (stoliseni) Kuranin me zërin tuaj (me zbukurimin e zërit tuaj). ” Ose: 2771. “Nuk është prej nesh ai që nuk e zbukuron zërin në këndimin e Kuranit.” Për dikë që po lexonte Kuran bukur, Profeti tha: 2772. “Këtij i është dhënë vërtet një nga thesaret e familjes së Daudit (pra, zëri i bukur në këndimin e Librit të Zotit). 187 Ishte fjala për Ebu Musa el Eshariun. - “Ne do të të shpallim ty fjalë me peshë.” - Ajo është një fjalë e rëndë në kohën e zbritjes dhe shpalljes së saj, për vetë madhështinë që ajo mbart në vetvete, sikurse ka thënë Zejd Ibn Thabiti (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!): 2773. “Profeti i Allahut ishte duke më diktuar ajetin: “Nuk janë njëlloj ata besimtarë që rrinë (në shtëpitë e tyre), me ata që luftojnë në Rrugën e Allahut me pasurinë dhe me jetën e tyre.” Ndërkohë, erdhi Ibn Ummi Mektumi, i cili ishte i verbër, dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut! Vallahi, nëse do të kisha mundësi, do të bëja edhe unë xhihad në rrugën e Zotit!” Atëherë, Allahu zbriti fjalën e Tij: “... përveç të pamundurve ...” Në këtë mo - ment, pesha e tij po rëndohej mbi kofshën time, aq sa mendova se po ma thyente.” Ndërsa në Sahihun e Buharit është hadithi nga Aishja (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!), që rrëfen se: 2774. Harith Ibn Hishami (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) e pyeti të Dërguarin e Allahut: "O i Dërguari i Allahut! Si të vjen ty Shpallja?" I Dërguari i Allahut iu përgjigj: "Disa herë më vjen si kumbimi i një zileje. Kjo formë është më e rënda. Kjo gjendje kalon pasi të kem kapur atë që më është shpallur. Nganjëherë mele - ku më vjen në formë njeriu dhe më flet dhe unë kap çdo gjë që ai më thotë." Aishja shton: "Vërtet, unë e kam parë Profetin t'i vinte shpallja në një ditë shumë të ftohtë dhe t'i pikonte djersë nga balli, pasi i kishte mbaruar shpallja." Ky është versioni i Buhariut. - “Me të vërtetë adhurimi i natës ndikon më fort (në shpirt) dhe Fjala (e Kuranit) që lexohet është më e qartë (për mendjen dhe zemrën). ” - ‘Nâshietul-lejli’ ka kupti - min: ngritja dhe aktiviteti gjatë natës. Kuptimi është që namazi dhe adhurimet e kryera natën janë ndikuese më të forta në shpirtin e adhuruesit. Qëllimi këtu është për të treguar se namazi i natës është në kohën më të zgjedhur, atëherë kur zemra dhe gjuha janë tërësisht në harmoni me njëra-tjetrën, atë - herë kur nga këndimi i Kuranit merr dobitë më të mëdha, që janë meditimi dhe të kup - tuarit e tij. Gjatë natës, mendja dhe zemra përqendrohen në këndimin e Kuranit më tepër sesa gjatë ditës, pasi ditën njerëzit shpërndahen e angazhohen me çështjet e kësaj dynjaje. 188 - “Vërtet, gjatë ditës, ti ke angazhime të shumta.” - Gjatë ditës ke kërkesa dhe angazhime të shumta. Kështu ishte në fillimet e Islamit. Namazi i natës ishte farz, pastaj Allahu i Lartësuar e lehtësoi me bujarinë e Tij, duke u bërë mirësi robërve dhe adhu - ruesve të Tij, siç thotë në fund të kësaj sureje: “Zoti yt e di se ti dhe një grup i atyre, që janë me ty, kaloni në adhurim më pak se dy të tretat e natës, ose gjysmën e saj, ose një të tretën e saj. Allahu e di gjatësinë e natës dhe të ditës. Ai e di që ju nuk do të mund ta përmbushni atë (namazin e natës), prandaj ju bëri lehtësime. Atëherë lexoni (Kuran) aq sa t’ju vijë më lehtë! Ai e di se nga ju do të ketë të sëmurë, do të ketë nga ata që lëvizin nëpër tokë për të kërkuar begatitë e Allahut, ashtu si edhe të tjerë që luftojnë në rrugën e Allahut. Faluni dhe lexoni, aq sa t’ju vijë më lehtë! Faleni me rregull namazin, jepni zekatin dhe jepni për hir të Allahut hua të mirë! Çfarëdo të mire të përgatisni për veten tuaj, atë do ta gjeni tek Allahu më të mirë dhe më të shpër - blyer. Kërkoni falje prej Allahut, se, pa dyshim, Allahu është Falës i madh e Mëshirëplotë!”. Kjo mbështetet edhe nga hadithi që sjell imam Ahmedi në Musned-in e tij nga Said Ibn Hishami, ku, shkurtimisht, thuhet që: 2776. “... ai i kërkoi leje Aishes (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!), që të futej. Me të ishte edhe Hakim Ibn Muflih. Aishja, e cila e njohu atë, tha: “Hakimi?” - “Po!” - tha ai. - “Kush është ai që është me ty?” - “Said Ibn Hishami.” - “Kush është Hishami?” - “Është biri i Amrit.” Në këtë moment, ajo u lut, duke thënë: “Allahu e mëshiroftë!” Më pas tha: “Sa njeri i mirë ishte Amri!” Ai i tha: “O nëna e besimta - rëve! Më trego për moralin e Profetit ﷺ ”. Ajo tha: “A nuk e lexon Kuranin?!” - “Po, sigurisht që e lexoj.” - “Vërtet, morali i Profetit të Allahut ishte Kurani.” Atëherë , në mbarim të bisedës me të, vendosa që të ngrihem - thotë Saidi, - por u mendova dhe vendosa që ta pyesja edhe rreth faljes të Profetit të Allahut: “O nëna e besimtarëve! Na trego rreth namazit të Profetit të Allahut.” Ajo tha: “E ke lexuar suren Muz - zemil?” - “Po!” - “Allahu i Madhëruar e bëri detyrë namazin e natës me fillimin e kësaj sureje. Profeti i Allahut dhe shokët e tij, për një vit të plotë, e kishin detyrë që të falnin namaz nate, aq sa u ënjteshin këmbët. Kështu, Allahu i Madhëruar nuk e zbriti menjëherë fundin e sures Muzemil, bashkë me pjesën tjetër të sures, por e vonoi në qiell për 12 muaj. Pastaj Allahu i Madhë - ruar zbriti lehtësimin në fund të kësaj sureje, dhe kështu namazi i natës tashmë ishte i pëlqyeshëm, pasi më parë ishte i detyrueshëm.” Në këtë hadith veçojmë fjalën e saj: “... nuk e di që Profeti i Allahut të ketë lexuar Kuran gjatë gjithë natës, derisa të gdhihej edhe as të ketë agjëruar një muaj të plotë, përveç Ramazanit.” Unë shkova tek Ibn Abasi dhe i tregova ç’më tha Aishja. Ai tha: “Të vërtetën ka thënë. Vallahi, nëse do të isha tek ajo, do të shkoja që ta dëgjoja këtë hadith drejtpërdrejt nga goja e saj” Këtë hadith, me gjithë gjatësinë e tij, e sjell të plotë imam Ahmedi. Imam Muslimi e ka sjellë nga Katadaja. Ali Ibn Talha përcjell shpjegimin e Ibn Abasit për fjalën e Allahut të Lartësuar: “Ngrihu për falje natën, përveç një pjese të vogël të saj.” Ai thotë: “Kjo rezultoi e vështirë dhe e lodhshme për besimtarët, prandaj Allahu i Madhëruar ua lehtësoi më pas, i mëshiroi dhe zbriti ajetin tjetër: “Ai e di që ju nuk do të mund ta përmbushni atë (namazin e natës), prandaj ju bëri lehtësime.”. Kështu Allahu i Lartësuar nuk ua ngushtoi dhe vështirësoi adhurimin, por u la hapësirë dhe liri.” Vetëm Allahut i takon lavdërimi dhe mirënjohja për mirësitë e Tij të panumërta. - “Por ti përmende Zotin tënd dhe përkushtoju plotësisht Atij!” - Pra, shpeshtoje përmendjen e Tij dhe përkushtohu tërësisht në adhurim, duke u shkëputur nga gjithçka tjetër veç. Veçohu për të adhuruar Allahun, pasi të kesh kryer detyrimet e dynjasë, sikurse thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “Pasi të kesh përfunduar (detyrimet), atë - herë, për hir të Zotit tënd, përpiqu (me adhu-rime) dhe vetëm ndaj Zotit tënd përku-shtohu!” [Inshirah 7, 8]. Kur të mos e kesh mendjen të lidhur me dynjanë, përku - shtohu në adhurimet për Zotin. Ibn Abasi shpje-gon: “Përkushtohu me sinqeritet ndaj Zotit në adhurimet që kryen ndaj Tij.” Ibn Xheriri thotë: “ Mutebettilu dhe tebtilu tregojnë përkushtimin e vazhdueshëm në adhurime. Mutebettil i thuhet robit që është shumë adhurues, të përkushtuarit në adhurimin e Zotit.” - “Ai është Zoti i lindjes dhe i perë - ndimit. Nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. Prandaj, vetëm Atë zgjidh për mbështetje!” - Allahu është El-Maliku, Pronari i gjithçkaje, Mbretëruesi dhe Su - nduesi i gjithçkaje, Ai që administron dhe ka në dorë rregullimin e të gjitha çështjeve të krijesave, në lindje dhe në perëndim. Është Ai, Zoti i Vetëm, Ai që duhet ta duash me gjithë shpirt, ta madhërosh e t’i nën - shtrohesh plotësisht. Ai duhet të jetë i vetmi, tek i Cili duhet të mbështetesh dhe vetëm Atë duhet ta shohësh si Kujdestarin e çështjeve të tua, si të Vetmin që ia ke dorë - zuar të gjitha çështjet, sikurse thotë i Lartë - suari në ajetin tjetër: “Atëherë vetëm Atë adhuroje dhe vetëm tek Ai kërko mbështe - tje!” [Hud 123]. Ose siç na mëson në suren Fatiha, që t’i drejtohemi me lutje: “ Vetëm ty të adhurojmë dhe vetëm Ty të kërkojmë ndihmë.” Ajete të tilla janë të shumta dhe në të gjitha urdhërohemi që ta adhurojmë Allahun si një të vetëm dhe vetëm Atij t’i mbështetemi. Pikërisht në këto dy themele: adhurimi i sinqertë e sipas porosive dhe Shpalljes së Zotit dhe mbështetja e plotë tek Zoti, mbështetej Profeti ﷺ në të gjitha veprat, dhikrin dhe lutjet e tij. 189

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:59–3:63 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Romakët dhe mbretërit e tyre e respektonin shumë, prandaj e ngritën në këtë gradë. Ai e njihte mirë çështjen e Profetit të Allahut, cilësitë dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Rasti i Isait tek Allahu, është si rasti i Ademit, të cilin Ai e krijoi nga dheu, e pastaj i tha: “Bëhu!” dhe ai u bë. - Pra, ky është një shembull, që na tregon pushtetin absolut të Allahut të Lartësuar, i Cili e krijoi Isain (a.s) pa baba biologjik. Rasti i Isait, në aspektin tregues të fuqisë dhe pushtetit absolut të Allahut për ta krijuar atë pa baba biologjik, është si ai i Ademit, të cilin madje Allahu i Lartësuar e krijoi pa baba dhe pa nënë, siç thotë Allahu i Lartësuar në një ajet tjetër: “...Ai e krijoi (Ademin) nga dheu, e pastaj i tha: “Bëhu!”, dhe ai u bë.” Kështu, Ai i Cili e krijoi Ademin pa baba biologjik, ishte i plotpushtetshëm e i plotfuqishëm që të krijonte Isain në të njëjtën mënyrë, dhe ky rast është më i qartë për t'u pranuar. Nëse dikush do të pretendonte se Isai ishte biri biologjik i Zotit, me pretendimin se Isai u lind pa baba biologjik, atëherë pretendimi se Ademi (a.s) ishte biri biologjik i Zotit, sepse ai u krijua pa nënë dhe pa baba, është më i fortë që të pranohet. Por, sigurisht, kjo është diçka unanimisht e papranueshme, prandaj edhe pretendimi për Isain është edhe më i papranueshëm. Allahu, Zoti i Lartësuar e Krenar, deshi që të shfaqte pushtetin dhe fuqinë e Tij absolute në llojet e krijimit, që Ai sjell në këtë botë. Kështu, Ai e krijoi Ademin pa mashkull dhe pa femër, pra, pa ndërhyrjen e dy prindërve biologjikë. Ai krijoi Havanë nga një mashkull dhe pa femër, pra, pa praninë e nënës, sepse e krijoi nga brinja e Ademit. Ai krijoi Isain nga një nënë dhe pa baba biologjik, dhe pastaj i krijoi të gjithë njerëzit e tjerë me nënë dhe baba biologjik. Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar, duke treguar shkakun përse e krijoi Isain në këtë formë, thotë: “Ai (Xhibrili) tha: “Ja, kështu, Zoti yt thotë: “Kjo është e lehtë për Mua” dhe ta bëjmë atë (djalin e krijuar pa baba) shenjë për njerëzit dhe mëshirë nga Ne. Kjo është punë e mbaruar!” [Merjem 21]. Ndërsa në këtë ajet thotë: - E vërteta vjen vetëm nga Zoti yt, prandaj ti mos u bëj kurrë nga ata që dyshojnë! - Kjo është e vërteta rreth çështjes së Isait. Kjo është e vërteta, që nuk lejohet të largohesh nga ajo. Atëherë, çfarë mbetet pas të vërtetës, veç të kotës?! - Atyre që të kundërshtojnë ty në çështjen e tij (Isait), pasi të është bërë e ditur e vërteta, thuaju: “Ejani t’i thërrasim bijtë tanë dhe bijtë tuaj, gratë tona dhe gratë tuaja, vetë ne dhe vetë ju dhe të lutemi për mallkimin e Allahut mbi gënjeshtarët!”. - Pra, eja t’i tubojmë të gjithë për “ el mub âhele”, domethënë për lutje kundër të padrejtëve. Pastaj, le të lutemi që mallkimi i Allahut të bjerë mbi mashtruesit! Le të godasë Zoti me mallkimin dhe ndëshkimin e Tij cilindo që është mashtrues, nga të dyja palët! Shkaku i nxitjes për këtë mubahele dhe për atë çka është përmendur që nga fillimi i sures deri këtu, është ndodhia me delegacionin nga Nexhrani. Kur shkuan te Profeti , të krishterët e Nexhranit filluan të polemizonin me të rreth çështjes së Isait. Ata shpalosën besimin e tyre se Isai ishte bir i Zotit. Atëherë, Allahu i Lartësuar zbriti fillimin e kësaj sureje, për t'u dhënë një përgjigje shteruese dhe për ta rrëzuar besimin e gabuar të tyre. Për këtë ngjarje flet edhe imam Is’hak ibn Jesari, në librin e tij Sira. Shkurtimisht, ai thotë: "Tek Profeti i Allahut erdhi një delegacion nga nesarët (të krishterët) e Nexhranit. Ishin 60 kalorës, mes të cilëve 14 burra më të zgjedhurit dhe më fisnikët e tyre. Ata ishin autoriteti që vendosnin për çdo çështje të banorëve të Nexhranit. Ata ishin më të zgjedhurit dhe më të diturit. Kreu i tyre ishte El Akibi. Ishte ai që vendoste dhe që mblidhte opinionet e njerëzve. I dyti ishte Es -Seidi, që ishte dijetari më i madh mes tyre. I treti ishte Ebu Harithete Ibn Alkame, patriarku i tyre. Ai ishte arab, por kishte pranuar Krishtërimin dhe mbante postin e priftit më të lartë. Romakët dhe mbretërit e tyre e respektonin shumë, prandaj e ngritën në këtë gradë. Ai e njihte mirë çështjen e Profetit të Allahut, cilësitë dhe përshkrimet e tij, të cilat i kishte mësuar nga librat e vjetër. Por nderimet dhe pozita që ai gëzonte tek romakët, si dhe ofiqet dhe përfitimet që ai kishte prej njerëzve, e bënë që të vazhdonte të këmbëngulte në fenë e tij. Kështu, ata erdhën në Medinë dhe hynë në xhaminë e Profetit, kur ai po falte namazin e ikindisë. Ata ishin veshur me rroba të bukura shumëngjyrëshe. Për ta, sapo kishte hyrë koha e faljes, ndaj qëndruan në xhaminë e Profetit të Allahut për të kryer ritet e tyre. Profeti tha: 505. “Lërini (të kryejnë ritet e tyre)!” Kështu, ata u falën duke u drejtuar nga lindja. " Ibn Is’haku thotë (shkurtimisht): "Ata të tre folën me Profetin dhe diskutuan rreth Isait. Ata thoshin se Isai është vetë Zoti, se është biri i Zotit dhe se është pjesë e Trinisë. I lartësuar qoftë Allahu nga fjalët dhe shpifjet e tyre të ulta! Duke u përpjekur të argumentonin se Isai është vetë Zoti, përmendën faktin se Isai ngjallte të vdekurit, shëronte ata që ishin të lindur të verbër, ata që ishin të sëmurë me lebër dhe me sëmundje të tjera. Ata përmendën, gjithashtu, se ai njoftonte për çështje të fshehta dhe të panjohura, dhe shumë çështje të tilla. Ndërsa për besimin e tyre se Isai është i biri i Zotit, argumentoheshin me faktin se ai nuk kishte baba biologjik dhe se ai ai foli që në djep, gjë që - sipas tyre - mund ta bënte vetëm dikush që është hyjnor. Ndërsa rreth besimit të tyre se Isai është i treti i Trinisë, ata u argumentuan me faktin se edhe në Kur 'an, Allahu i Madhëruar thotë: “Ne bëmë”, “Ne urdhëruam”, “Ne krijuam”, “Ne vendosëm” etj., ku Allahu shprehet për Veten e Vet në numrin shumës. Sipas këtij arsyetimi, nëse do të ishte “Një e i Vetëm”, atëherë Ai do të thoshte: “Unë krijova, Unë bëra, Unë urdhërova, Unë vendosa” etj. Pra, nuk do të fliste në numrin shumës, por në numrin njëjës. Kështu, - sipas tyre - Zoti, Isai dhe Merjemja janë Trinia. 143 I lartësuar qoftë Allahu! I pastër dhe i dëlirë nga çdo e metë që shpifin dhe trillojnë zullumqarët, qoftë Ai! Atëherë, për të gjitha këto fjalë dhe pretendime të tyre boshe zbritën këto ajete të Kur 'anit. Kur dy dijetarët e tyre i folën Profetit të Allahut (a.s), ai u tha: “Pranoni Islamin!” Pra, dorëzojuni Zotit. Ata thanë: “Por ne i jemi dorëzuar Zotit!” Profeti (a.s.) u tha: “Ju nuk i jeni dorëzuar Zotit! Ju nuk i jeni dorëzuar fesë dhe besimit të drejtë! Prandaj dorëzohuni dhe pranoni besimin e vërtetë!” Ata thanë: “Përkundrazi, ne i jemi dorëzuar Zotit përpara teje!” Atëherë, Profeti i Allahut tha: “Ju po gënjeni! Ju ju ndalon që të pranoni Islamin, pretendimi juaj se Allahu ka fëmijë, adhurimi që i bëni kryqit dhe ngrënia e mishit të derrit.” Atëherë, ata i thanë: “Kush është babai i Isait, o Muhamed?” Profeti heshti dhe nuk iu përgjigj. Atëherë, në lidhje me fjalën e tyre dhe kundërshtitë që ata i paraqitën Profetit, Allahu i Lartësuar zbriti më shumë se 80 ajete nga surja Al Imran. Ibn Is’haku thotë: “Atëherë, Profetit i erdhi lajmi prej Allahut dhe gjykimi mes tij dhe vizitorëve të krishterë nga Nexhrani. Kështu, Allahu i Madhëruar e urdhëroi që të organizonte këtë tubim mallkimi ( mubahele), për shkak të kundërshtimit të tyre të ftesës së Profetit. Por ata iu përgjigjën duke thënë: “O Ebu Kasim, na lër ta shqyrtojmë dhe të këshillohemi me njëri tjetrin. Nesër do të vijmë me përgjigje për ftesën tënde.” Pastaj u larguan. Ata u veçuan dhe shkuan tek El Akibi, i cili ishte njeriu që vendoste dhe vuloste qëndrimet e tyre. Ata i thanë: “O Robi i Mesihut! - (duke e menduar Isain si Zot) Kështu thirrej ai - Si e gjykon këtë çështje e si mendon të vendosim?” Ai tha: “Për Zotin, o të krishterë! Ju e dini shumë mirë se Muhamedi është një profet i dërguar nga Zoti dhe ju ka ardhur juve me një fjalë ndarëse dhe me një gjykim të drejtë në çështjen tuaj. Ju e dini mirë se, çdokush që ka marrë guximin që të hyjë në mubahele me një profet, nuk ka mbetur gjallë, të mëdhenj a të vegjël qofshin, por ka ardhur shfarosja e menjëhershme. Prandaj, nëse e bëni këtë, do të shfaroseni menjëherë! Nëse dëshironi që t’i qëndroni besnikë fesë tuaj, duke qëndruar në gjendjen që jeni, në atë besim që pretendoni për Isain, atëherë lëreni këtë burrë dhe shkoni në vendin tuaj!” Kështu, ata shkuan tek Profeti i Allahut dhe i thanë: “O Ebu Kasim, u këshilluam dhe menduam që të mos vijmë në këtë tubim mallkimi me ty. Vendosëm të largohemi prej teje dhe të të lëmë në fenë tënde! Ne do të kthehemi në vendin tonë, por dërgo një burrë që ti dëshiron dhe që i beson, si gjykatësin tonë, në çështjet e mosmarrëveshjeve pasurore. Ne jemi dakord dhe të kënaqur me gjykimin tuaj.” Muhamed Ibn Xhaferi tregon: “Atëherë Profeti tha: “Ejani me mua në mbrëmje, që të dërgoj bashkë me ju një njeri, që është i fortë dhe besnik.” Umer Ibn Hatabi (Allahu qoftë i kënaqur prej tij) rrëfen: “Kurrë nuk kam dashur më shumë se atë ditë që të isha udhëheqës, duke shpresuar që të isha unë ai që Profeti e quajti “i fortë dhe besnik”. Atë natë, shkova tek Profeti. Pasi fali namazin e drekës, ai dha selam, pastaj vështroi nga e djathta dhe e majta e tij. Unë u zgjata, për t’i rënë në sy Profetit. Profeti vazhdoi të kërkonte me sy, derisa pa Ebu Ubejde Ibn Xherah dhe i tha: “Shko me ata dhe gjyko mes tyre me të vërtetën dhe të drejtën, për çështjet që ata kanë mosmarrëveshje!” Umeri tregon: “Kështu, ishte Ebu Ubejde ai që shkoi, me atë mirësi e nderim që i bëri Profeti (a.s). Allahu qoftë i kënaqur prej Ebu Ubejdes!” Qëllimi i gjithë kësaj historie, është për të treguar se delegacionet e tyre erdhën në vitin e 9 -të, sepse Zuhriu ka thënë që banorët e Nexhranit ishin të parët që i paguan xhizjen Profetit. Dhe ajeti i xhizjes zbriti pas çlirimit të Mekës. Pikërisht për këtë bën fjalë ajeti i Allahut të Lartësuar, kur thotë: “Luftojini ata që u është dhënë Libri, të cilët nuk besojnë në Allahun dhe në Ditën e fundit, që nuk e konsiderojnë të ndaluar atë që e ka ndaluar Allahu dhe i Dërguari i Tij dhe që nuk e besojnë (Islamin) fenë e vërtetë, derisa të japin xhizjen me dorën e tyre, duke qenë të përulur.” [Teube 29]. Allahu i madhëruar tha: " Atyre që të kundërshtojnë ty në çështjen e tij (Isait), pasi të është bërë e ditur e vërteta, thuaju: “Ejani t’i thërrasim bijtë tanë dhe bijtë tuaj, gratë tona dhe gratë tuaja, vetë ne dhe vetë ju dhe të lutemi për mallkimin e Allahut mbi gënjeshtarët!”. Xhabiri ka thënë për shpjegimin e këtij ajeti, se: Profeti i Allahut doli në mubahele, bashkë me Ali Ibn Ebu Talibin, Hasanin dhe Husejnin dhe Fatimen, pra, bijën e tij. Pastaj i Lartësuari thotë. - Nuk ka dyshim se këto janë rrëfime të vërteta (rreth Isait) . Nuk ka asnjë të adhuruar tjetër (me meritë), përveç Allahut. Allahu është i Plotfuqishmi dhe i Urti. - Kjo që po të tregojmë, o Muhamed, rreth çështjes së Isait, është e vërteta e sigurt, nga e cila nuk lejohet të largohesh dhe as të devijosh! - Por, nëse ata refuzojnë (besimin e drejtë), atëherë Allahu di gjithçka për ata që përhapin shkatërrimin. - Allahu i Lartësuar i njeh mirë ata të cilët devijojnë nga e vërteta, për të përqafuar dhe për të mbetur me kokëfortësi në të kotën, dhe pikërisht ata janë shkatërruesit dhe çrregulluesit në Tokë. Allahu është i gjithëditur për qëllimet që i fshehin në zemër dhe për veprat e tyre të këqija, prandaj dhe do t’i shpërblejë ata me ndëshkimin më të drejtë dhe më të ashpër. Allahu i Lartësuar është i Plotpushtetshëm dhe Atij nuk mund t’i shpëtojë askush. Ai është i Lavdëruari! Allahut i lutemi që të na ruajë nga zemërimi dhe ndëshkimi i Tij!

Mus'haf Hape →
Ahzab 33:37 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… tek ajo, pa marrë leje.” Enesi vazhdon: “Pasi u ngrit dielli mirë, i Dërguari i Allahu na gostiti me bukë e me mish. Njerëzit u larguan pasi hëngrën, porse disa burra …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ti i the atij që Allahu i pati bërë mirësi (me besim), por edhe ti vetë i pate bërë mirësi: “Mbaje bashkëshorten tënde dhe frikësoju Allahut!” - Allahu i Lartësuar na tregon për Profetin e Tij, kur ai i drejtohet dhe i thotë këto fjalë djalit të tij të birësuar , Zejd Ibn Harithes, - Allahu qoftë i kënaqur prej tij! Është pikërisht ai, për të cilin Allahu i Lartësuar tha: “... atij që Allahu i pati bërë mirësi”. Pra, i pati bërë mirësi duke e udhëzuar në Islam dhe duke e bërë pasues të Profetit të Tij. Gjithashtu, i Lartësuari thotë: “... por edhe ti vetë i pate bërë mirësi”. Pra, edhe ti, o Profet, i pate bërë mirësi kur i dhe lirinë nga skllavëria. Zejdi ishte një zotëri i vërtetë, me vlera të larta dhe një njeri i rëndësishëm. Ai ishte ndër njerëzit më të dashur për Profetin, prandaj e thërrisnin El Hibbu (i Dashuri), ndërsa birin e tij, Usamen, e thërrisnin El Hibbu Ibn El Hibbi, pra, i Dashuri i Biri i të Dashurit. Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ka thënë: “Sa herë që i Dërguari ﷺ e dërgonte në ndonjë ekspeditë ushtarake, e caktonte si komandant të saj. Nëse do të jetonte pas Profetit, patjetër do ta vendoste si udhëheqës në krye të muslimanëve.” Kështu e sjell Imam Ahmedi. Profeti ﷺ i dha Zejdit për grua vajzën e hallës së tij, Zejneb Bintu Xhahsh el Usdijen, - Allahu qoftë i kënaqur me të! Nëna e saj ishte Umeje, bija e Abdul Mutalibit. Dhurata martesore e saj ishte 10 dinarë floriri dhe 60 dirhem argjendi, një mbulesë, disa veshje, 50 muden me ushqim dhe 10 muden me hurma të thata.” Kështu ka thënë Mukatil Ibn Hajani. Ajo qëndroi e martuar me Zejdin afërsisht një vit, ose diçka më shumë. Më pas mes tyre pati mosmarrë - veshje, ndaj Zejdi shkoi tek Profeti ﷺ të ankohej në lidhje me të. Atëherë, Profeti ﷺ i tha: “Mbaje bashkëshorten tënde dhe frikësoju Allahut!” Allahu i Lartësuar thotë: - “Por ti fshihje në zemrën tënde diçka që Allahu dëshironte ta zbulonte. Dhe ti po u frikësoheshe njerëzve, por më e drejtë është që t’i frikësohesh Allahut. ” - Enes Ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të) tregon se ky ajet ka zbritur për çështjen e Zejnebe Bintu Xhahshit dhe Zejd Ibn Harithes. [Buhariu]. Ibn Ebu Hatimi përcjell nga Ali Ibn Zejd Ibn Xhedani, i cili tregon: “Më pyeti Ali Ibn Husejni se çfarë shpjegimi ka dhënë Haseni për ajetin: “Por ti fshihje në zemrën tënde diçka që Allahu dëshironte ta zbulonte.”. Unë i thashë atë që dija në lidhje me shpjegimin e Hasenit, por ai më tha: “Jo, nuk është ashtu. Allahu i Madhëruar e njoftoi Profetin e Tij që më parë se do ta martonte me Zejneben dhe, kur Zejdi shkoi të ankohej në lidhje me Zejne - ben, Profeti ﷺ i tha atij: “Mbaje bashkë - shorten tënde dhe frikësoju Allahut !”. Atëherë i Lartësuari, që e kishte njoftuar më herët në lidhje me këtë martesë, tha: “Por ti fshihje në zemrën tënde diçka që Allahu dëshironte ta zbulonte.” Kështu është transmetuar nga Sudi u. Ndërsa Ibn Xheriri sjell një transmetim nga Aishja (Allahu qoftë i kënaqur prej saj!), e cila thotë: “Nëse Profeti do të fshihte diçka nga ajo që iu shpall prej Allahut të Madhëruar, do të ishte ky ajet: “Por ti fshihje në zemrën tënde diçka që Allahu dëshironte ta zbulonte. Dhe ti po u frikësoheshe njerëzve, por më e drejtë është që t’i frikësohesh Allahut.”. - “Pastaj, kur Zejdi e kishte kryer divorcin me të (gruan e tij) , ...” - Domethënë, pasi Zejdi e kishte ndarë gruan e tij, Zejneben. - “Ne ta dhamë ty për bashkëshorte ...” - Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të) tregon: 2140. “Kur i përfundoi ideti (koha e pritjes) Zejnebes, i Dërguari i Allahut i tha Zejdit: “Kërkoje dorën e saj për mua!” Zejdi shkoi tek ajo dhe e gjeti duke e përgatitur brumin e bukës. Zejdi rrëfen: “Kur vajta atje, më erdhi rëndë ta shikoja, ngase atë e kishte kërkuar i Dërguari i Allahut e, andaj i ktheva shpinën dhe i thashë: “O Zejnebe, i Dërguari i Allahut më dërgoi për të të kërkuar për të.” Ajo tha: “Nuk do të veproj asgjë pa kërkuar udhëzim prej Zotit (të më drejtojë nga e mira)!” Atëherë, ajo shkoi në vendfaljen e saj. Ndërkohë, zbriti një pjesë e Kuranit (që e urdhëron të Dërguarin (a.s.) të martohet me Zejneben), kështu që i Dërguari i Allahut (shkoi dhe) hyri tek ajo, pa marrë leje.” Enesi vazhdon: “Pasi u ngrit dielli mirë, i Dërguari i Allahu na gostiti me bukë e me mish. Njerëzit u larguan pasi hëngrën, porse disa burra mbetën duke biseduar në shtëpi. I Dërguari i Allahut doli dhe unë dola pas tij. Ai vizitoi shtëpitë e grave të veta për t'iu dhënë selam, kurse ato e pyetën: “O i Dërguari i Allahut, si e gjete gruan tënde?” Enesi shton: “Nuk e mbaj mend a i tregova unë apo ai më tregoi mua se edhe burrat e tjerë tashmë ishin larguar nga shtëpia, prandaj ai shkoi dhe u fut brenda. Desha edhe unë të hyja me të, porse Profeti ﷺ lëshoi perden mes meje dhe tij dhe atëherë zbriti ajeti i hixhabit (mbulesës për femrën). Njerëzit u këshilluan me atë që u këshilluan.” Në transmetimin e Ibn Rafiut përmendet ajeti: “O ju që keni besuar! Mos hyni në shtëpitë e Profetit, veçse nëse thirreni për ndonjë gosti dhe (edhe atëherë) jo aq herët sa të rrini duke pritur sa të përgatitet ushqimi! Por, kur të thirreni, hyni dhe kur të keni mbarruar së ngrëni, shpërndahuni e mos qëndroni për biseda me njëri-tjetrin! Vërtet, këto (pritja, qëndrimi dhe bisedat e gjata) e mundojnë Profetin, por atij i vjen turp (t'ju thotë shkoni) , kurse Allahu nuk turpërohet t'ju thotë të vërtetën. E kur të kërkoni diçka prej tyre (grave të Profetit), kërkojeni pas perdes, sepse kjo është më e pastër për zemrat tuaja dhe për zemrat e tyre! Ju nuk duhet ta mundoni të dërguarin e Allahut, e nuk ju lejohet të martoheni kurrë me gratë e tij, pas tij. Këto janë gjynah shumë i madh tek Allahu .” [Ahzab, 53].” Këtë e sjellin Muslimi dhe Nesaiu, me rrugë të ndryshme transmetimi nga Sulejm Ibn Mugira. Buhariu sjell një hadith nga Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të), i cili tregon: “Zejnebja mburrej kundrejt grave të tjera të Profetit ﷺ , duke thënë: ‘Juve ju kanë martuar familjet tuaja, kurse mua më martoi Allahu i Lartësuar, prej mbi shtatë qiejve .’.” Në suren Nur përmendëm bisedën mes Aishes dhe Zejnebes, ku tregohet vlera e atyre të dyjave. Muhamed Ibn Abdilah Ibn Xhahshi tregon: “Po bisedonin njëherë Aishja dhe Zejneb, - Allahu qoftë i kënaqur me to! Zejnebi tha: “Unë jam ajo, martesa e të cilës zbriti nga qielli.” Atëherë, Aishja tha: “Unë jam ajo, dëlirësia e të cilës u shpall në Librin e Allahut.”176 Ibn Xheriri sjell një transmetim nga Shabiju, i cili tregon: “Zejneb, - Allahu qoftë i kënaqur prej saj! - shpesh i thoshte Profetit ﷺ“ :Unë kam 3 veçori, që asnjë nga gratë e tua nuk i ka: Unë kam të njëjtin gjysh me ty, mua më martoi me ty vetë Allahu i Madhëruar nga qielli dhe i dërguari për shpalljen e kësaj martese ishte Xhibrili a.s.).” - “... në mënyrë që besimtarët ta dinë se nuk ka gjynah për ta që të martohen me gratë e të birësuarve të tyre, nëse ata janë divorcuar. - E lejuam martesën tënde me të, në mënyrë që besimtarët ta dinë se është e lejueshme për ta që të martohen me gratë e të birësuarve të tyre, nëse ata janë divorcuar. Para se të shpallej Profeti i Allahut, Muhamedi ﷺ kishte birësuar Zejd Ibn Harithen, të cilin njerëzit e thërrisnin si Zejdi - biri i Muhamedit. Por Allahu i Madhëruar e ndaloi ndryshimin e atësisë duke zbritur ajetin: “...nuk ju lejon që djemtë tuaj të adoptuar të kenë atësinë tuaj. Këto janë vetëm fjalë që ju i shqiptoni me gojën tuaj; është Allahu Ai që thotë të vërtetën, është Ai që udhëzon (atë që do) në rrugën e drejtë. Jepuni atyre atësinë e vërtetë! Kjo është më e drejtë para Allahut. Nëse nuk e dini se cilët janë etërit e tyre, atëherë ata janë vellëzërit tuaj në fe dhe mbështetësit tuaj.” Më pas, për ta përforcuar edhe më shumë këtë dispozitë, Allahu i Madhëruar vendosi këtë rregull, që tregonte se martesa me ish gratë e bijve të adoptuar është e lejueshme, duke bërë që të ishte vetë Profeti i Allahut ai që do ta zbatonte këtë i pari. Gjithashtu, Ai e përforcoi këtë gjykim me ajetet e sures Nisa, ku tregohen se cilat janë gratë me të cilat është e ndaluar martesa: “...Ju është ndaluar martesa edhe me gratë e bijve tuaj, që janë të lindur nga ju (jo të bijve të adoptuar) ...” [Nisa 23], duke na qartësuar kështu se martesa me ish gratë e bijve të adoptuar është e lejuar. - “Vendimi i Allahut duhet gjithmonë të përmbushet.” - Pra, martesa e Profetit me Zejneben ishte diçka e vendosur nga Zoti, që do të ndodhte patjetër. Në dijen e Zotit, Zejnebeja do të ishte gruaja e Profetit ﷺ.

Mus'haf Hape →