Kërko: allahu eshte drita e qiejve dhe e tokes

Zumer 39:67–39:70 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… që i pret. - Kur t'i fryhet Surit do të vdesin të gjithë, çka ka në qiej dhe çka ka në tokë, përveç atyre që do Allahu (të mos vdesin). - Ai është një bri i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ata nuk e madhëruan Allahun me madhërinë që i takon - Këta idhujtarë nuk e vlerësojnë Allahun ashtu siç Ai e meriton, në pushtetin dhe fuqinë e Tij, dhe nuk e madhërojnë ashtu siç e meriton madhëria e Tij. Madje, bëjnë të kundërtën e kësaj. Ata i shoqërojnë Atij shokë e partnerë, të cilët janë të mangët dhe të ulët në cilësitë dhe veprat e tyre. Nëse shikon cilësitë e tyre, ato janë tërësisht të mangëta, në çdo aspekt. Nëse sheh veprat e tyre, ato nuk sjellin asnjë dobi apo të të mbrojnë nga ndonjë e keqe. Ata nuk mund të japin dhe as të privojnë dhe nuk kanë në dorë asgjë. Idhujtari e barazon me Allahun e Madhëruar këtë krijesë të dobët, të mangët dhe nevojtare nga çdo këndvështrim. Prej madhështisë dhe pushtetit të Allahut është edhe fakti që: - dhe në Ditën e Kijametit e tërë toka do të jetë në grushtin e Tij, kurse qiejt do jenë të mbështjellë në Dorën e Tij të djathtë. - Ditën e Gjykimit, Toka do të jetë në Dorën e Rrahmanit. Qiejt, me gjithë gjerësinë dhe madhështinë e tyre, do të jenë të palosur në të djathtën e Tij. Kështu, ai njeri që e barazon Zotin me këto krijesa nuk e ka madhëruar Zotin ashtu siç i takon madhështisë së Tij. Ky është nga njerëzit më të padrejtë dhe keqbërës. - I lavdëruar dhe i lartësuar qoftë Ai nga ajo që ata i shoqërojnë!” - Allahu është i dëlirë dhe i lartësuar nga çfarë ata i shoqërojnë dhe nga përshkrimet e tyre të ulta. Pasi i paralajmëron dhe frikëson ata, duke u treguar madhështinë e Tij, Allahu i Madhëruar vijon t'i frikësojë edhe duke përshkruar Ditën e Gjykimit, por edhe që t'i nxisë për punë të mira dhe për shpërblimin e madh që i pret. - Kur t'i fryhet Surit do të vdesin të gjithë, çka ka në qiej dhe çka ka në tokë, përveç atyre që do Allahu (të mos vdesin). - Ai është një bri i madh, që askush veç Krijuesit nuk ia di madhështinë, ose mund të dinë edhe ata melekë që Zoti ua ka treguar. Israfili është meleku që do t'i fryjë bririt. Ai është një nga melekët më të afërt të Zotit dhe njëri prej mbajtësve të Fronit. Pasi t’i fryjë bririt, ai do të rrëzohet pa ndjenja ose do të vdesë, sipas dy mendimeve të njohura. - Allahu i lartësuar thotë: "…do të vdesin të gjithë, çka ka në qiej dhe çka ka në tokë, përveç atyre që do Allahu (të mos vdesin)." Kur të dëgjojnë zërin e bririt, ata do të bien poshtë, nga madhështia dhe fortësia e atij zëri dhe nga frika e asaj që pritet të ndodhë më pas. Por Allahu i Madhëruar thotë: "...përveç atyre që do Allahu (të mos vdesin). " Këta janë ata që Allahu i forcon të mos bien kur t'i fryet surit, si shehidët ose disa prej tyre etj. Kjo është fryrja e parë, që bëhet për vdekjen ose siç quhet ‘Fryrja e Tmerrit.’ - Pastaj do t'i fryhet atij për së dyti, - Kjo është fryrja e dytë ose Fryrja e Ringjalljes. - dhe ja, të gjithë do të qëndrojnë në këmbë duke pritur (urdhrin e Zotit). - Ata do të ngrihen nga vendet e tyre për ringjalljen dhe llogarinë me drejtësi para Zotit. Ata dalin jashtë varrit të plotësuar me trup dhe me shpirt, por sytë i kanë të shqyer nga tmerri. Ata shikojnë sipër tyre të tmerruar, duke pritur (urdhrin e Zotit) se çfarë do të bëjë Zoti me ta. - Toka do të ndriçohet me dritën e Zotit të saj - Nga kjo kuptohet se të gjitha llojet e ndriçimit në tokë do të zhduken Ditën e Gjykimit. Kështu do të ndodhë, sepse Allahu na ka treguar se Dielli do të mbështillet e shuhet, Hëna do të humbasë dritën e saj, ndërsa yjet do të rrëzohen e shuhen. Ditën e Ringjalljes, Toka do të ndriçohet nga drita e Zotit të saj, kur Ai të shfaqet dhe të zbresë për të gjykuar me drejtësinë e Tij. Atë ditë, Allahu do t'i ngjallë njerëzit nga varret dhe do t'i bëjë që të shohin këtë dritë dhe të mos digjen. Madje, besimtarëve do t'u mundësohet të shohin Zotin e tyre. Kjo ndodh, sepse Allahu ua mundëson. Sikurse na njofton Profeti (a.s), drita e Allahut është madhështore, aq sa nëse Allahu do ta zbulonte atë në këtë dynja, atëherë drita e fytyrës së Tij do të digjte gjithçka. - dhe Libri (i veprave) do të hapet. - Ky është libri i veprave, që do të vendoset dhe shpërndahet për të lexuar veprat e mira dhe ato të këqija, siç ka thënë i Lartësuari: “Kur libri (i punëve) t’u vihet përpara, ti do t’i shohësh gjynahqarët të frikësuar nga shënimet në të, që do të thonë: “Të mjerët ne! Çfarë është ky libër, që nuk ka lënë asnjë vepër, të madhe apo të vogël, pa e shënuar?” Aty do të gjejnë të shënuar gjithçka që kanë bërë. Zoti yt nuk i bën padrejtësi askujt." [Kehf 49]. Nga drejtësia e madhe, çdo njeriu do t'i thuhet atë ditë: “Lexoje librin tënd! Sot mjafton të jesh vetë gjykues i vetvetes”. [Isra 14]. Atë ditë do të sillen edhe profetët për t'u pyetur: a e kumtuan Shpalljen e Zotit? - Atëherë do të sillen për të dëshmuar profetët e dëshmitarët. - Profetët do të pyeten edhe për popujt e tyre, se si ju përgjigjën ftesës së Allahut. Përveç profetëve, do të pyeten edhe dëshmitarë të tjerë, si melekët, gjymtyrët e njeriut, toka ku njeriu ka vepruar të mirat dhe të këqijat e tij etj. - Mes robve do të gjykohet me të vërtetën dhe atyre nuk do t'u bëhet asnjë padrejtësi. - Atë ditë do të gjykohet me drejtësi dhe barazi absolute, sepse është gjykimi i Atij që nuk bën asnjë padrejtësi dhe Ai është i gjithëpërfshirës me diturinë e Tij. Ai e ka shkruar çdo punë të robve në librin ku është shkruar gjithçka, pra, në Leuhi Mahfudh. Veprat e robve janë të shkruara edhe në shkrimet dhe regjistrat e melekëve të nderuar e besnikë, që kurrë nuk e thyejnë urdhërin e Allahut. Për këto vepra dëshmojnë edhe dëshmitarët më të drejtë, e mbi të gjitha, Ai që gjykon është Allahu i Lartësuar, i Cili i di hollësisht masën dhe gradën e punëve të kryera nga robtë dhe meritën e shpërblimit ose ndëshkimit për çdo punë dhe punues. - Çdo kush do të shpërblehet për veprat e tij. Dhe Ai (Allahu) e di më së miri se çfarë bëjnë ata (robtë). - Kështu, për çdo gjë jepet një gjykim, që të gjithë i nënshtrohen dhe e pranojnë, madje e lavdërojnë Allahun për drejtësinë e Tij. Atë ditë do të shohin dhe njohin shumë nga madhështia e Allahut, dituria, urtësia dhe mëshira e Tij e gjerë. Zemrat dhe mendjet e tyre kurrë nuk e kanë menduar këtë mëshirë e madhështi dhe as që mund ta shprehin me fjalë atë, prandaj Allahu i Madhëruar thotë: Çdo kush do të shpërblehet për veprat e tij. Dhe Ai (Allahu) e di më së miri se çfarë bëjnë ata (robtë).

Mus'haf Hape →
Ibrahim 14:1–14:3 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… për të gjithë ju. Jam i dërguari i Allahut, në dorën e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës. Nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. ...” [Ea’raf 158]. Allahu …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Elif, Lam, Ra . - Kemi folur rreth këtyre germave në fillim të sures Bekare. Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - Ky është një Libër, të cilin Ne ta shpallëm ty, që, me lejen e Zotit, t’i nxjerrësh njerëzit prej errësirave në dritë ... - Ky është një libër, që Ne ta zbritëm ty, o Muhamed, dhe ai është Kur ’ani, libri më madhështor dhe më i lartë, që Allahu i Lartësuar ka zbritur nga qielli. Allahu i Lartësuar ia zbriti këtë libër më të nderuarit profet të dërguar në Tokë, të fundmit të profetëve, Muha medit. Ai e dërgoi Muhamedin ﷺ për të qenë lajmëtari dhe këshilluesi i mbarë botës, arabëve dhe joarabëve. Allahu i Lartësuar e dërgoi atë që: “...me lejen e Zotit, t’i nxjerrësh njerëzit prej errësirave në dritë”, nga errësira e humbjes, padrejtësisë, kalimit të kufijve dhe shfrenimit, në dritën e udhëzimit, rrugës së qartë dhe të drejtë, të përcaktuar nga Allahu i Lartësuar për krijesat, siç thuhet në një ajet tjetër: “Allahu është Mbrojtësi (i dashur) i atyre që besojnë dhe i nxjerr ata prej errësirave në dritë. ...” [Bekare 257]. Ose: “Ai i shpalli robit të Vet Shenja të qarta, për t’ju nxjerrë prej errësirave në dritë. Nuk ka dyshim se Allahu është i Butë e i Mëshirshëm me ju. ” [El hadid 9]. Vëreni me kujdes fjalën e Allahut të Lartësuar: “... që, me lejen e Zotit, t’i nxjerrësh njerëzit prej errësirave në dritë ...”. Domethënë, është pikërisht Allahu i Lartësuar i vetmi që i udhëzon të gjithë ata për të cilët përcaktoi me diturinë dhe urtësinë e Tij që do të udhëzoheshin, duke pranuar ftesën e Profetit të Tij, të cilin Ai e dërgoi me urdhra dhe porosi, pikërisht për t’i udhëzuar njerëzit në rrugën e drejtë. - në rrugën e Ngadhënjimtarit të Lavdëruarit, në rrugën e Allahut, të Cilit i përket gjithçka që gjendet në qiej dhe në Tokë. - Ky është një përshkrim i Allahut të madhëruar, sikurse thotë në një ajet tjetër: “Thuaj: “O njerëz! Unë jam i dërguari i Allahut për të gjithë ju. Jam i dërguari i Allahut, në dorën e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës. Nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. ...” [Ea’raf 158]. Allahu i madhëruar e dërgoi Profetin me qëllim që t’i ftonte njerëzit në rrugën e Allahut, që është El Azizul dhe El Hamid. El Aziz është Krenari e Ngadhënjimtari, nga i Cili nuk mund të mbrohesh dhe kundër të Cilit kurrë nuk mund të fitosh. Ai është nënshtruesi dhe mposhtësi i gjithçkaje. Allahu është El Hamid, pra, i Lavdëruari për të gjitha veprat dhe fjalët e Tij. Ai është i Lavdëruari për ligjin që ka vendosur për krijesat, është i Lavdëruar për urdhëresat dhe ndalesat që ka ligjëruar për ta. Ai është i vërteti në të gjitha mesazhet që u ka shpallur robërve të Tij. - Mjerë mohuesit, për dënimin e ashpër (që i pret)! - Mjerë Ditën e Kijametit, ata të cilët të kundërshtuan ty, o Muhamed, të quajtën ty gënjeshtar dhe refuzuan të ndiqnin rrugën tënde! Pastaj Allahu i Lartësuar tregon se ata e duan fort jetën e dynjasë, kundrejt ahiretit: - Mjerë ata që e duan më shumë jetën e kësaj bote se atë të botës tjetër... - Ata duan më shumë stolitë e kënaqësitë e kësaj bote dhe i japin përparësi asaj kundrejt ahiretit. - që i pengojnë njerëzit nga rruga e Allahut - Ata i pengojnë njerëzit nga pasimi i rrugës së Profetit dhe ftesës së tij. - dhe që kërkojnë në të diçka të shtrembëruar! - Ata dëshirojnë shumë që rruga e Allahut të devijohet, të shtrembërohet, ndërkohë që Allahu i Lartësuar e ka sjellë atë të drejtë e të pastër. Pa dyshim që rrugën e drejtë nuk mund ta dëmtojë askush, as ata që e kundërshtojnë atë, as ata të cilët e tradhtojnë dhe nuk e mbështesin atë. - Ata janë shumë larg rrugës së drejtë. - Ata njerëz të cilët e shtrembërojnë rrugën e Allahut dhe e paraqesin atë të shtrembër, ata janë injorantë, të paditur, të zhytur në humbje dhe shumë larg të vërtetës. Për këta njerëz, nëse nuk ndryshojnë qëndrim, nuk shpresohet përmirësim dhe rregullim.

Mus'haf Hape →
Kijame 75:1–75:15 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Haseni thotë: “Nuk ka asnjë banor të qiejve dhe të tokës që nuk do ta qortojë veten në Ditën e Kijametit.” Ibn Abasi ka thënë: “Çdo shpirt do të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Kijame është një sure mekase, me 40 ajete, që ka zbritur pas sures Kariah. - “Jo! Betohem në Ditën e Kijametit.” - Allahu i Lartësuar betohet për Ditën e Kijametit dhe vërtetësinë e saj. Po ta vëresh me kujdes, përpara betimit, ka vendosur parafjalën mohuese ‘ Lâ’, që do të thotë ‘Jo!’. Kjo vjen si kundërpërgjigje ndaj atyre që nuk besojnë Ditën e Ringjalljes. Kuptimi i ajetit do të ishte në këtë formë: ‘Jo, nuk është ashtu si pretendoni ju, që nuk besoni se do të ndodhë Kijameti.’ Më pas, Allahu i Madhëruar betohet për vërtetësinë e kësaj dite, duke thënë: “Betohem në Ditën e Kijametit!’ Kështu, Allahu i Lartësuar betohet për vërtetësinë e Ditës së Premtimit, duke hedhur poshtë pretendimin e atyre të paditurve, që e mohojnë atë! - “Jo! Betohem në shpirtin shumë qortues.” - Allahu i Madhëruar betohet edhe në shpirtin qortues. Edhe në këtë rast pjesëza mohuese “lâ” (jo) vjen me kuptimin që përmendëm më sipër. Pra: ‘Jo, nuk është ashtu si pretendoni ju, që nuk besoni se do të ndodhë Kijameti.’ Më pas, Allahu i Madhëruar pohon vërtetësinë e kësaj dite, duke u betuar edhe në “shpirtin shumë qortues”. Ky është mendimi më i saktë për kuptimin e ajeteve. Ky mendim vjen nga Katade dhe e ka mbështetur Ibn Xheriri. Allahu i Lartësuar betohet në këto çështje të rëndësishme, për të pohuar ringjalljen, llogarinë dhe shpërblimin me drejtësi. Për sa i përket Ditës së Kijametit, kuptimi i saj është i qartë: ajo është dita e madhe, kur njerëzit do të përjetojnë ngjarjet më të frikshme. Ndërsa për sa i përket ‘ En-Nefs El-Leu-uâmeh’ - “shpirti shumë qortues”, mufesirët kanë dhënë mendime të ndry - shme. Disa mendojnë se këtu bëhet fjalë, në mënyrë të veçantë, për shpirtin e besimtarit, i cili e qorton vazhdimisht veten, për të bërë sa më shumë punë të mira dhe për t’u larguar nga të këqiat. Kështu, besimtari e qorton vazhdimisht veten e vet, për çdo fjalë, mendim dhe veprim që kryen në jetën e kësaj bote. Ndërsa mohuesi zhytet në gjynahe dhe padrejtësi dhe asnjëherë nuk e qorton vetveten. Sipas një mendimi tjetër, këtu bëhet fjalë për të gjithë shpirtrat. Haseni thotë: “Nuk ka asnjë banor të qiejve dhe të tokës që nuk do ta qortojë veten në Ditën e Kijametit.” Ibn Abasi ka thënë: “Çdo shpirt do të qortojë veten e tij në Ditën e Kijametit. Bamirësi qorton e fajëson veten se nuk ka bërë më shumë të mira, ndërsa keqbërësi qorton e fajëson veten pse nuk është larguar nga gjynahet.” Fer -rau e ka përzgjedhur këtë mendim dhe ka thënë: "Nuk ka asnjë shpirt, bamirës apo keqbërës qoftë ai, që të mos e qortojë e fajësojë veten në Ditën e Gjykimit. Nëse ka bërë mirë do të thotë: "Ah, të kisha bërë më shumë të mira.” E nëse ka bërë të këqija, do të thotë “Ah, i mjeri të mos kisha bërë të këqija!". Kuptimi më i dukshëm është se “shpirti qortues” është çdo shpirt që qorton veten, e këshillon dhe e nxit atë për të kryer e shtuar punët mira dhe e qorton për të këqijat, që t’i lërë e pakësojë ato. Këtë mendim e ka përzgjedhur edhe Ibn Xheriri. Në vijim, i Lartësuari thotë: - “A mendon njeriu se Ne nuk do t’ia bashkojmë sërish eshtrat atij?” - A mendon ai, se, Ditën e Kijametit, Ne nuk kemi pushtet që t’ia rikthejmë kockat, t’ia mbledhim ato nga anekënd botës, ku të jenë, e ta rikrijojmë ashtu siç ishte më parë?! - “Përkundrazi, Ne jemi të Plotpushtet - shëm ta rikrijojmë sikurse ka qenë, deri te mollëzat e gishtave të tij ...” - Ne kemi për t’ia bashkuar të gjitha pjesët e trupit dhe jemi të Plotpushtetshëm madje që t’ia kthejmë siç i kishte edhe mollëzat e gishtërinjve. - “Por njeriu dëshiron të vazhdojë edhe më tej në gjynahe ...” - Këtu bëhet fjalë për mohuesin, i cili nuk beson ditën e llogarisë përpara Zotit. Kështu e ka shpjeguar Ibn Abasi. Kjo është arsyeja, që më pas ai: - “... pyet: “Kur është Dita e Kijametit?” - Pra, pyet: “Kur do të jetë Kijameti?” Në fakt, pyetja e tij tregon se ai e sheh të largët dhe të pamundur përmbushjen e këtij premtimi dhe kërcënimi, sikurse thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “ Ata thonë: “Kur do të vijë ky premtimi, nëse thoni të vërtetën?” Thuaj: “Ju ju pret afati i një dite, që nuk mund të shtyhet për më vonë e as nuk do të shpejtohet që të vijë më parë.”! ” [Sebe’ 29, 30]. - “Kur shikimi të tmerrohet ...” - Kur shikimet e tyre të çoroditen nga tmerri, duke parë nga të gjitha drejtimet, në mënyrë të paqëndrueshme, pa u fiksuar diku. Kjo ndodh nga frika e madhe, që shkaktojnë ngjarjet e Ditës së Kijametit, sikurse thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “Ata janë duke vrapuar me kokat lart, me sytë e tyre të hapur e të papulitur me zemrat e tyre të zbrazëta.” [Ibrahim 43]. - “... kur Hëna të fshihet ...” - Drita e saj do të shuhet. - “... Dielli e Hëna të bashkohen ...” - Muxhahidi shpjegon: “Domethënë, ato do të mbështillen dhe drita e tyre do të shuhet.” Ibn Ebu Zejdi, si shpjegim të këtij ajeti, lexoi ajetet e tjera: “ Kur Dielli të jetë mbështjellë dhe yjet të kenë rënë.” [Tekuir 1, 2]. - “... atë ditë, njeriu do të thotë: “Ku të futem?” - Ai do të përpiqet të shmanget, duke thënë: “Ku të futem?” Ai kërkon t’i shmanget qëndrimit të vështirë, duke u fshehur diku. - “Jo, nuk ka se ku të futet.” - Ai nuk ka shpëtim dhe nuk ka asnjë që ta mbrojë. - “Atë ditë, vetëm te Zoti yt është kthimi.” - Kthimi dhe përfundimi është vetëm tek Zoti. - “Atë ditë, njeriu do të njihet me atë që ka bërë dhe me atë që ka lënë pa bërë.” - Njeriu do të njoftohet për gjithçka që ka bërë. Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar: “Kur libri (i punëve) do t’u vihet përpara, ti do t’i shohësh gjynahqarët të frikësuar nga shënimet në të, që do të thonë: “Të mjerët ne! Çfarë është ky libër, që nuk ka lënë asnjë vepër - të madhe apo të vogël - pa e shënuar?!” Aty do të gjejnë të shënuar gjithçka që kanë bërë. Zoti yt nuk i bën padrejtësi askujt.” [Kehf 49]. - “Madje, njeriu do të jetë dëshmitar i vetvetes ...” - Njeriu bëhet dëshmues i vetvetes. Ai i di mirë veprat që ka bërë, edhe nëse nxjerr justifikime ose i mohon ato, siç thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “(Çdokujt do t'i thuhet:) “Lexoje librin tënd! Sot mjafton të jesh vetë gjykues i vetvetes”.” [Isra 14]. - “... edhe nëse paraqet arsyetime.” - Edhe nëse nxjerr argumente, për të justifi - kuar qëndrimin dhe padrejtësitë e veta. Muxhahidi thotë: “Edhe nëse njeriu kundër - shton për veprat e veta, ai gjithsesi i sheh, i di mirë dhe është i vetëdijshëm për to.” Ky është shpjegimi më i saktë. Allahu i Lartësuar thotë në ajete të tjera: “ Atëherë, atyre s’u mbetet përgjigje tjetër, përveçse të thonë: “Betohemi në Allahun, Zotin tonë se ne nuk ishim idhujtarë!” Shih se si gënjejnë kundër vetes dhe se si iu humbasin idhujt që vetë i trillonin! ” [En’am 23, 24.], Ose: “Ditën kur Allahu t’i ringjallë të gjithë, ata do t’i betohen Atij, sikurse ju betohen juve, duke pandehur se kështu do të arrijnë diçka. Në fakt, ata janë veç gënjeshtarë. ” [Muxhadile 18].

Mus'haf Hape →
Hadid 57:4–57:6 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i qiejve, i Tokës dhe i gjithçkaje mes tyre. Ai i krijoi këto në gjashtë ditë, sikurse është pohuar edhe në shumë ajete të tjera. Gjashtë ditët, në të cilat Allahu …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Është Ai që i krijoi qiejt dhe Tokën vetëm për gjashtë ditë, pastaj u ngrit mbi Arsh.” - Allahu i Lartësuar na njofton se Ai është Krijuesi i botës, i qiejve, i Tokës dhe i gjithçkaje mes tyre. Ai i krijoi këto në gjashtë ditë, sikurse është pohuar edhe në shumë ajete të tjera. Gjashtë ditët, në të cilat Allahu krijoi botën, janë e diela, e hëna, e marta, e mërkura, e enjtja dhe e xhumaja. Ditën e xhuma përfundoi i gjithë krijimi dhe u krijua Ademi. Disa dijetarë kanë thënë se këto ditë ishin si ditët e zakonshme, që njohim ne, siç kuptohet nga ajetet në pamje të parë, kurse disa të tjerë kanë thënë se një nga ato ditë ishte sa një mijë vjet, sikurse ka pohuar Muxhahidi dhe imam Ahmed Ibn Hambeli. Po këtë mendim ka pasur edhe Ibn Abasi, sipas transmetimit që Dahhaku sjell prej tij. Për sa i përket të shtunës, këtë ditë nuk u krijua gjë. Ajo është dita e shtatë dhe u quajt es-sebtu, që do të thotë el kat'u, pra, ndërprerje. Allahu i Lavdëruar tregon për Veten e Tij e thotë: “pastaj qëndroi mbi Arsh.”. Në lidhje me këtë çështje, - domethënë, për lartësimin ( el istiuâu ) e qëndrimin e Allahut mbi Arsh, - janë bërë interpretime të ndryshme. Ne do të ndjekim medhhebin e selefëve të mirë dhe imamëve të drejtë e të mëdhenj të Islamit, në të shkuarën dhe në të tashmen. Ata i kalojnë të tilla pohime kuranore ashtu siç janë sjellë, me kuptimin e tyre të drejtpërdrejtë, pa bërë asnjë shëmbëllim apo krahasim të tyre me krijesat, por edhe pa i mohuar ato pohime. Nuk pranohet asnjë shpjegim i atyre që e krahasojnë dhe shëmbëllejnë Allahun me krijesat, pasi siç ka thënë i Lavdëruari: “... Nuk ka të ngjashëm me Të. Ai është Gjithë - dëgjuesi, Gjithëshikuesi.” [Shura 11]. Kjo çështje shpjegohet ashtu siç kanë thënë imamët e mëdhenj, mes të cilëve edhe Nuajmi, shejhu i imam Buhariut, i cili ka thënë: “Ai që e përngjason Allahun me krijesat ka bërë kufër (femohim). Edhe ai që mohon ato që Allahu ka pohuar për Veten e Vet ka mohuar.” Në pohimet e Allahut për Veten e Tij dhe në pohimet e Profetit për Të, nuk ka vend për përngjasime e shembëllime. Është detyra jonë që të gjitha këto pohime, që janë sjellë në ajete të qarta dhe në hadithe të sakta, t’i pranojmë dhe pohojmë ashtu siç i shkon madhështisë absolute të Allahut të Lavdëruar, duke mohuar çdo mangësi për Të, në çdo aspekt. Kjo është rruga e drejtë dhe e saktë. - “Ai di gjithçka që futet në tokë ...” - Ai e di se çfarë hyn në tokë, si farërat, pikat e ujit dhe të ngjashme me to.100 - “... dhe gjithçka që del prej saj ...” – Ai di edhe çfarë del prej tokës, si filizat apo bimët, sikurse thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “Vetëm tek Ai janë çelësat e fshehtë - sive dhe ato nuk i di askush tjetër veç Tij. Ai di çfarë ka në tokë dhe në det. As edhe një gjethe nuk bie pa dijeninë e Tij. Nuk ka kokërr në thellësi të tokës, s’ka të njomë dhe s’ka të thatë, që nuk është në Librin e qartë.” [En’am 59]. - “... çfarë zbret prej qiellit ...” - I Madhëruari është i Gjithëditur, që di për atë që bie nga qielli, si shirat, bora, breshëri, vendimet e Tij që zbresin nga qielli për t’u zbatuar ndër krijesa, ligjet dhe rregullat, që i Madhëruari i zbret përmes melekëve të nderuar, shpallja etj. - “... dhe çfarë ngrihet në të.” - Ai di me saktësi për çfarë ngjitet në qiell, siç janë melekët, veprat e robërve etj., siç thuhet në një hadith të saktë: 2586. “Allahu nuk fle dhe nuk i takon Atij që të flejë. Ai e vendos drejtësinë dhe Ai e ngre atë. Veprat e ditës ngrihen tek Ai përpara veprave të natës dhe veprat e natës përpara veprave të ditës. Mbulesa e Tij është en-nûru (dritë) ose ennâru (zjarr) Nëse do ta hiqte atë (mbulesën), rrezatimi i fytyrës së Tij do të përvëlonte çdo krijesë që do të kapte shikimi i Tij.” - “Ai është me ju kudo që të jeni. Allahu vështron gjithçka që bëni ju.” - Domethënë, Ai është mbikëqyrës juaj, dëshmitar i të gjitha veprave tuaja. Ai është me ju ashtu sikurse e kërkojnë cilësitë e tij të larta dhe absolute. Kudo qofshi, në çdo gjendje që të jeni, si të mirët edhe keqbërësit, qoftë në tokë, qoftë në det, natën, ditën, nëpër shtëpi, në hapësira dhe lugina; të gjitha janë njëlloj përpara diturisë së Tij. Asgjë nuk i fshihet Atij. Çdo gjë është nën shikimin e dëgjimin e Tij. Ai e dëgjon fjalën tuaj, e sheh vendin ku jeni. Ai di në hollësi të fshehtat tuaja dhe bisedat e fshehta mes jush, siç thotë Allahu i Lartësuar në një ajet tjetër: “Shih si përpi - qen ta mbulojnë çfarë mbajnë në kraharor, si për t’u fshehur nga Ai! Le ta dinë se edhe kur mbulohen me rroba, Ai e di se çfarë fshehin dhe çfarë shfaqin. Sepse Ai e di mirë çfarë fshihet në gjoks.” [Hud 5]. Në hadith të saktë përcillet se 2587. Profeti i Allahut i tha Xhibrilit, kur Ai e pyeti për ihsanin, që ihsani (grada më e lartë e besimit) është që ta adhurosh Allahun sikur ta shihje Atë, sepse edhe nëse nuk e sheh, Ai të sheh ty. Ebu Nuajmi sjell një hadith merfu’ nga Abdilah Ibn Muavije el Gadiri: “Janë tri gjëra, që nëse robi i bën, ka për të shijuar ëmbëlsinë e imanit: 1. ta adh urojë Allahun si Një të vetëm; 2. të japë zekatin prej pasurisë së tij, me kënaqësi e me gjithë zemër, çdo vit. Të japë jo prej pasurisë me të keqe që ka, por prej pasurisë mesatare. Gjithashtu, 3. të pastrojë veten.” Dikush e pyeti: “O i Dërguari i Allahut, çfarë do të thotë që njeriu të pastrojë veten?: Ai tha: “Do të thotë që robi ta dijë e të jetë i sigurt se Zoti është me të (me dijen e Tij) kudo qoftë.” 101 Imam Ahmedi (Allahu e mëshi - roftë!) përsëriste shpesh këto vargje: “Nëse ndonjëherë gjatë jetës mendon se je në vetmi, / mos thuaj jam vetëm, por thuaj mbi mua është Mbikëqyrësi. / Kurrë mos e mendo Allahun se është i pakujdesshëm, as edhe një çast të vetëm, / dhe kurrë mos mendo se duke u fshehur nga sytë e njerëzve, vërtet i je fshehur Atij.” - “Vetëm Atij i përket sundimi i qiejve dhe i Tokës ...” - Ai është Pronari i dynjasë dhe ahiretit, sikurse thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “Vetëm Jona është bota tjetër, edhe kjo.” [Lejl 13]. Ai është i lavdëruar në të dyja botët, sikurse thotë: “ Ai është Allahu, veç të Cilit nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë. Vetëm Atij i takon i gjithë lavdërimi në këtë botë dhe në botën tjetër. Vetëm Atij i takon gjykimi dhe tek Ai do të ktheheni të gjithë. ” [Kasas 70]. Ose: “I lavdëruar qoftë Allahu, të Cilit i përket çfarë ka në qiej dhe çfarë ka në Tokë! I lavdëruar qoftë Ai në botën tjetër! Ai është i Urti i Gjithëdituri. Ai e di çfarë hyn në tokë dhe çfarë del prej saj dhe çfarë zbret prej qiellit e çfarë ngjitet në të; Ai është Mëshi - rëploti, Falësi i Madh.” [Sebe’ 1, 2]. Kështu, gjithçka në qiell dhe në Tokë është pronë e Tij dhe të gjithë janë krijesa e të nënshtruar para Tij, sikurse thotë i Lartë - suari: “Çdo qenie në qiej e në Tokë ka për t’iu paraqitur të Gjithëmëshirshmit si rob. Me diturinë e vet, Ai i ka përfshirë të gjitha dhe i ka numëruar (e shënuar) të gjitha në mënyrë të saktë. Ditën e Kijametit, çdokush do t’i paraqitet Atij i vetmuar.” [Merjem 93 - 95]. - “... dhe vetëm tek Allahu kthehen të gji - tha çështjet.” - Vetëm tek Ai do të kthehen të gjitha çështjet dhe të gjitha krijesat në Ditën e Kijametit. Ai do të gjykojë krijesat ashtu si Ai dëshiron, me drejtësinë, që kurrë nuk cenon hakun e ndokujt. Madje, ashtu sikurse thotë Allahu i Lartësuar në ajetin tjetër: “S’ka dyshim se Allahu nuk bën padrejtësi as sa një grimcë. Nëse është vepër e mirë, Ai e shumëfishon atë dhe dhuron shpërblim të madh nga ana e Tij.” [Nisa 40]. Ose: “Ditën e Gjykimit, Ne do të vëmë peshore të sakta, prandaj askujt nuk do t'i bëhet padrejtësi. Edhe sikur të jetë diçka që peshon sa një kokërr meli, Ne do ta sjellim atë aty (në peshore). Mjaftojmë Ne si llogaritës të drejtë (të punëve). ” [Enbija 47]. Më pas, i Lartësuari thotë: - “Ai e ndërfut natën në ditë dhe e ndër - fut ditën në natë.” - Është Ai që i kujdeset dhe vepron në krijesat e Tij, përmes ligjeve që ka vendosur. Kështu, Ai e ndërron natën me ditën dhe anasjelltas. Është Ai që për - cakton gjatësinë dhe shtrirjen e gjithëse - cilës, ashtu si Ai dëshiron. Shpesh e bën njërën më të gjatë se tjetrën, pastaj ana - sjelltas dhe herë të tjera i bën të barabarta. Ai bën, gjithashtu, që të ndërrohen stinët. Të gjitha këto ndodhin me urtësinë e Tij, me përcaktimin e me diturinë e Tij të gjerë dhe absolute. - “Ai i di të fshehtat që mban kraharori.” - Allahu i di të fshehtat, sado të imta qofshin ato. Ai i di ato në detaje, edhe nëse krijesat mundohen t’i fshihen. Asgjë nuk mund t’i fshihet diturisë së Tij.

Mus'haf Hape →
Duhan 44:1–44:16 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… të madhe. - “Ai është Zoti i qiejve, i Tokës dhe i gjithçkaje që gjendet mes tyre, nëse jeni të bindur.” - Allahu është Krijuesi, Sunduesi dhe Ai që përkujdeset për qiejt, Tokën …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ha, Mim . Betohem në Librin e qartë. Ne e zbritëm atë në një Natë të bekuar. Ne gjithmonë kemi paralajmëruar (popujt).” - Ky është një betim në Kur'anin madhështor për të pohuar vërtetësinë po të Kur'anit. I Madhëruari betohet në këtë libër, i cili është sqaruesi i gjithçkaje që ka nevojë për t’u sqaruar, dhe na tregon se ai u shpall në një natë të bekuar, me plot mirësi të mëdha. Ajo është Nata e Kadrit, e cila është më e mira e netëve dhe më e vlefshme se një mijë muaj. Kështu, i Madhëruari e shpalli më të mirin e librave të Tij në më të mirën e netëve dhe të ditëve, duke ia dhuruar më të mirit të krijesave, Muhamedit (a.s.), me gjuhën më të zgjedhur dhe të kulluar arabe. Ai e shpalli këtë Kur'anin që të paralajmëronte një popull të zhytur në padituri e mjerim, të humbur në dëshpërim, që ata të ndriçoheshin nga drita e tij, të merrnin jetë nga udhëzimi i tij, të ndiqnin rrugën e qartësuar prej tij, dhe kështu të arrinin mirësitë e dynjasë dhe të ahiretit. Kur'ani u shpall që të jetë këshillues dhe paralajmërues, prandaj i Madhëruari thotë: “Vërtet, Ne gjithmonë kemi qenë paralajmërues!” - “Atë Natë vendoset në mënyrë të prerë çdo çështje e urtë, Me urdhër nga ana Jonë.” - Gjatë Natës së Kadrit përcaktohet çdo çështje. Ky lloj përcaktimi që bëhet Natën e Kadrit është vetëm njëri ndër llojet e përcaktimeve që bëhen në kohë të ndryshme dhe të cilat janë të gjitha në përputhje me ato çfarë gjenden në Leuhi Mahfudh, ku Allahu i Madhëruar ka shkruar gjithçka rreth krijesave: kohën e jetës dhe vdekjes së tyre, furnizimin, punët që do të kryejnë, gjendjet nëpër të cilat do të kalojnë e çdo gjë tjetër. Një tjetër lloj përcaktimi është ai që bëhet kur njeriu është në barkun e nënës së vet. Në këtë moment, Zoti urdhëron melekët për të shkruar se çfarë do të ndodhë me robin në këtë dynja. Pasi del në këtë dynja, i Madhëruari ngarkon melekët besnikë, që të shkruajnë me saktësi çdo vepër të robit. Gjithashtu, në çdo Natë Kadri, i Madhëruari përcakton se çfarë do të ndodhë gjatë atij viti. Të gjitha këto lloje të përcaktimit nga Allahu i Madhëruar tregojnë për diturinë e Tij të plotë dhe absolute, për urtësinë e Tij gjithëpërfshirëse, për ruajtjen dhe përkujdesin që Ai tregon për krijesat e Tij. Të gjitha këto, përfshirë edhe përcaktimin vjetor që bëhet Natën e Kadrit, bëhet me urdhrin dhe urtësinë e Zotit, siç thotë Ai: “...me urdhër nga Vetë Ne”. Për qartësimin e porosive të Tij, Allahu i Madhëruar dërgoi profetë e shpalli libra të shenjtë. - “Ne kemi dërguar gjithmonë profetë. Kjo është mëshirë nga Zoti yt. ” - Dërgimi i profetëve me mrekullira dhe libra, më i miri i të cilëve është Kur'ani, është tregues i mëshirës së Allahut, Zotit të botëve, mbi robtë e Tij. Mëshira më e madhe që Zoti i botëve ka treguar me robtë e Tij është pikërisht sjellja e librave qiellorë dhe e profetëve. Çdo mirësi që njerëzit arrijnë në dynja dhe çdo mirësi që ka lidhje me ahiretin, e ka burimin te kjo mëshirë e dhuruar nga Zoti: nga librat dhe nga mësimet e profetëve. - “Ai është Gjithëdëgjuesi, i Gjithëdituri.” - Allahu i Madhëruar i dëgjon të gjitha zërat dhe i di të gjitha çështjet, të dukshmet e të padukshmet. Ai i di dhe i sheh të gjitha veprimet e njerëzve. Ai e di shumë mirë nevojën e domosdoshme që ata kanë për profetët dhe shpalljet e Tij. Allahu i Madhëruar i mëshiroi ata duke u dhënë udhëzimin e drejtë dhe profetët, të cilët ishin shembujt më të mirë të zbatimit të atij udhëzimi. Vetëm Allahut i takon mirënjohja dhe lavdia e plotë për këtë mirësi të madhe. - “Ai është Zoti i qiejve, i Tokës dhe i gjithçkaje që gjendet mes tyre, nëse jeni të bindur.” - Allahu është Krijuesi, Sunduesi dhe Ai që përkujdeset për qiejt, Tokën e gjithçka mes tyre. Ai vepron në to ashtu sikurse dëshiron, me urtësinë dhe zotërimin e Tij të plotë. Kësisoj, nëse jeni të sigurt që Ai është Zoti i qiejve, i Tokës e i gjithçkaje mes tyre, atëherë duhet të pranoni edhe që Ai duhet të jetë i vetmi që duhet të adhurohet. - “Nuk ka zot tjetër (që meriton të adhurohet) përveç Tij. Ai jep jetën dhe sjell vdekjen. Ai është Zoti juaj dhe Zoti i etërve tuaj të lashtë.” – Kuptimi: Nuk ka të adhuruar me të drejtë dhe meritë veç Tij. Ai dhe vetëm Ai jep jetë dhe e merr atë. Jeta dhe vdekja janë vetëm në dorën e Tij. Është Ai që do t’ju ringjallë pas vdekjes tuaj, për t’ju marrë në llogari dhe për t’ju shpërblyer për veprat tuaja. Nëse keni punuar mirë, do t’ju shpërblejë me të mira, e nëse keni punuar keq, Ai do t’ju japë atë që meritoni, me drejtësinë dhe urtësinë e Tij. Allahu është Zoti i të parëve dhe të fundit. Ai është përkujdesur për të parët dhe të fundit, duke u falur mirësi dhe duke i shpëtuar nga ligësitë. Në këto ajete, Allahu i Madhëruar ripohon faktin se Ai është i vetmi Zot Krijues, Sundues, Mëshirues dhe Kujdestar i krijesave të Tij, prandaj duhet të jetë i vetmi i Adhuruar, të Cilit krijesat duhet t’i binden e nënshtrohen, në shenjë dashurie të thellë dhe madhërimi për Të. Këto janë fakte që duhet të sjellin siguri të plotë dhe të largojnë çdo dyshim. Këto ajete duhet të shuajnë çdo mëdyshje e pasiguri rreth të vërtetës së Zotit dhe njëshmërisë së Tij në çdo aspekt. Por me gjithë këto sqarime, mohuesit e Zotit përsëri janë në dyshime dhe të shkujdesur, siç thotë i Gjithëdituri: - “Kurse ata dyshojnë e luajnë (me të vërtetën).” - Ata sorollaten në dyshime e pasiguri. Ata as nuk mendojnë ndonjëherë për qëllimin e krijimit të tyre. Ata kanë humbur në argëtimet e kësaj dynjaje mashtruese. - “Qëndro në pritje të ditës kur qielli të lëshojë një tym të qartë. Ai do t’i mbulojë njerëzit e ky do të jetë një ndëshkim i dhembshëm. “Zoti ynë! Largoje dënimin prej nesh! Ne tashmë jemi besimtarë.” ” - Kuptimi: Prit ndëshkimin që do t’u vijë, sepse koha e tij është afruar. Një tym do t’i gllabërojë të gjithë ata, të cilëve do t’u thuhet: “Ky është një ndëshkim i dhembshëm”. Shpjeguesit e Kur'anit kanë mendime të ndryshme rreth kuptimit të këtij tymi të dukshëm, që do të vijë si ndëshkim. Disa thonë se flitet për tymin që do të përfshijë kriminelët Ditën e Gjykimit, atëherë kur zjarri i Xhehenemit do t’u afrohet atyre. Me këtë kuptim, Allahu i Madhëruar i kërcënon ata me këtë ndëshkim, që do të ndodhë Ditën e Gjykimit dhe, njëkohësisht, e urdhëron Profetin e Tij që të presë me durim këtë ditë të vështirë për mohuesit. Ky kuptim është në përputhje me stilin e Kur'anit, që vazhdimisht kërcënon mohuesit dhe na porosit që të bëjmë durim, derisa të vijë dita e ndëshkimit të tyre. Edhe ky ajet, nga njëra anë, kërcënon mohuesit me ndëshkimin e Ditës së Gjykimit, që ata të kthehen në rrugën e drejtë dhe, nga ana tjetër, qetëson Profetin (a.s) dhe besimtarët, duke i porositur ata që të jenë të durueshëm, se ndëshkimi i të padrejtëve, që i luftojnë dhe u shkaktojnë mundime, do të ndodhë patjetër dhe drejtësia do të vihet në vend. Këtë mënyrë shpjegimi e përforcon edhe vazhdimi i këtij ajeti, që thotë: - “E si mund të përfitojnë më ata nga këshillat, kur atyre u erdhi Profeti me mesazh të qartë, Ndërsa ata i kthyen shpinën atij, duke thënë: “Ai është një i mësuar i çmendur.”” - Pa dyshim që këto fjalë u thuhen mohuesve në Ditën e Gjykimit, kur ata kërkojnë të kthehen sërish në dynja, por koha e pendimit ka përfunduar me vdekjen e tyre. Kështu, i tërë konteksti lidhet me Ditën e Gjykimit dhe ndëshkimet që do të përjetohen atë ditë. Disa të tjerë janë të mendimit se këtu bëhet fjalë për atë që u ndodhi kurejshëve, kur ata refuzuan Muhamedin (a.s.) si profet të Zotit dhe fenë e sjellë prej tij. Për këtë shkak, ai (a.s.) u lut kundër tyre duke thënë: “O Allah! Më ndihmo kundër tyre, duke u dërguar vite vështirësie e thatësire, si vitet që dërgove në kohën e Jusufit (a.s.)!”. Pas kësaj, Allahu i Madhëruar i goditi kurejshët me uri të madhe dhe mjerim, derisa filluan të hanin ngordhësira dhe kocka kafshësh. Aq shumë vuajtën nga uria, saqë po u dukej sikur mes qiellit dhe tokës kishte tym, edhe pse, në të vërtetë, nuk kishte asgjë. Në këtë rast, fjala e Allahut të Madhëruar: “Qëndro dhe prit ditën kur qielli të lëshojë një tym të qartë....” nënkupton se kjo do të ndodhë në dukje për sytë e tyre, jo në të vërtetë. Gjendja e kurejshve vazhdoi e tillë, derisa i kërkuan Profetit të kishte mëshirë dhe ta luste Allahun e Madhëruar që ta largonte ndëshkimin nga ata. Profeti (a.s.) e luti Allahun e Madhëruar, i Cili e largoi urinë e mjerimin nga ata. Sipas këtij kuptimi, vjen edhe ajeti më pas: - “Ne do t’jua largojmë dënimin për pak kohë, por ju do t’i ktheheni përsëri të kotës.” - Por këto fjalë janë, në të njëjtën kohë, edhe kërcënim për ata që vazhdojnë në mosbesimin e tyre me mendjemadhësi ndaj të vërtetës. Allahu i Madhëruar tregon, gjithashtu, se shumë nga ata do të ktheheshin përsëri në mosbesim, në rrugën e humbjes. Dhe, vërtet, ashtu ndodhi. Megjithatë, Allahu i Madhëruar paralajmëron për një ndëshkim tjetër të madh: - “Ditën kur të godasë Dënimi i madh, Ne do të ndëshkojmë (mohuesit)!” - Sipas disave, ky dënim i madh ishte lufta e Bedrit. Sidoqoftë, ky mendim nuk është aq i pranueshëm dhe i qartë. Disa komentues të tjerë janë të mendimit se në ajet flitet për njërën nga shenjat e Kijametit. Në fazën e fundit të kësaj bote do të dalë një tym, që do t’i mbysë të gjithë njerëzit, përveç besimtarëve, të cilët do t’i shqetësojë veçse pak, sikurse ndodh me një tym të zakonshëm. Megjithatë, sipas një mendimi tjetër, në ajetin: “Qëndro dhe prit ditën kur qielli të lëshojë një tym të qartë...” bëhet fjalë për atë që do të ndodhë në Ditën e Gjykimit, ndërsa në ajetin: “Ne do t’jua largojmë dënimin për pak kohë, por ju do t’i ktheheni përsëri të kotës...” bëhet fjalë për ngjarjen që u ndodhi kurejshve, sikurse u tha më lart. Nëse ajetet i përmbajnë të dyja këto dy kuptime, nuk ka përse të mos i pranojmë të dyja. Ky shpjegim është tërësisht në harmoni me shkakun e Shpalljes. Gjithashtu, këtë unë e shoh si shpjegimin më të saktë, por Allahu është më i Dituri për gjithçka.

Mus'haf Hape →
Nebe 78:37–78:40 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

- “Zoti i qiejve e i tokës dhe ç’ka ndër - mjet tyre. Ai është i Gjithëmëshirshmi, të Cilit askush nuk mund t’i bëjë vërejtje.” - Allahu i Lartësuar na …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Zoti i qiejve e i tokës dhe ç’ka ndër - mjet tyre. Ai është i Gjithëmëshirshmi, të Cilit askush nuk mund t’i bëjë vërejtje.” - Allahu i Lartësuar na tregon për madhë - shtinë dhe lartësinë e Tij dhe për faktin se Ai është Zoti, Sunduesi, Mbretëruesi i qiejve dhe i Tokës dhe çka mes tyre. Ajeti tregon se Ai është i Gjithëmëshirshmi, më - shira e të Cilit ka përfshirë gjithçka. I Madhëruari thotë: “Ai është i Gjithëmë - shirshmi, të Cilit askush nuk mund t’i bëjë vërejtje.” Pra, askush nuk ka të drejtën që t’i drejtohet dhe t’i flasë Atij, përveçse me lejen e Tij, sikurse thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “... Askush nuk mund të ndër - mjetësojë tek Ai, përveçse me lejen e Tij.” [Bekare 255]. Ose: “ Kur të vijë ajo ditë, askush nuk do të flasë pa lejen e Tij. Prej tyre do të ketë të dëshpëruar, por do të ketë edhe të lumtur.” [Hud 105]. - “Atë ditë, Shpirti dhe melekët do të qëndrojnë të rreshtuar.” - Dijetarët e tefsirit kanë dhënë mendime të ndryshme për fjalën “Shpirti” në këtë ajet. Disa thonë se bëhet fjalë për shpirtrat e bijve të Ademit. Mendimi i dytë është se ata janë bijtë e Ademit. I treti thotë që ata nuk janë bijtë e Ademit, por thjesht vijnë në pamjen e tyre. I katërti: Ai është Xhibrili (a.s.). Kështu është emërtuar Xhibrili (a.s.) edhe në ajete të tjera si: “Atë e solli Shpirti Besnik (Xhibrili) në zemrën tënde (o Muhamed), për t’u bërë paralajmërues (i gjithë botës),” [Shuara 193, 194]. Mukatil Ibn Hajani thotë: “Ruhu është meleku më i nderuar dhe i afërt i Zotit, që është përgjegjësi për shpalljet e Zotit. Me - ndimi i pestë: Bëhet fjalë për Kuranin. I këtij mendimi është Ebu Zejdi, që argume - ntohet me faktin se kështu është quajtur edhe Kurani, sikurse vjen në ajetin tjetër: “Po kështu Ne të shpallëm ty Shpirt (Libër jetëdhënës) prej Nesh. Ti nuk dije çfarë ishte Libri dhe as ç’ishte imani, por Ne e bëmë atë dritë, me të cilën e udhëzojmë në rrugë të drejtë atë që Ne dëshirojmë prej robve Tanë.” [Shura 52]. Imam Ibn Xheriri nuk ka zgjedhur ndonjë prej këtyre shpje - gimeve. Shpjegimi më i goditur mendoj se është që bëhet fjalë për bijtë e Ademit (a.s.). Pra, gjithë njerëzimi dhe melekët do të qëndrojnë të rreshtuar në atë ditë. - “Askush nuk mund të flasë, veç atij që e lejon i Gjithëmëshirshmi ...” - Në hadith të saktë thuhet se: 2812. “Atë ditë kanë për të folur veçse të dërguarit dhe lajmëtarët e Zotit.” - “... dhe që thotë të vërtetën.” - Dhe thotë veçse të vërtetën. - “Ajo është dita e vërtetë.” - Ajo ditë do të vijë patjetër, në mënyrë të pashmang - shme. - “Prandaj, kush dëshiron, le t’i kthehet rrugës për te Zoti i vet.” - Të kthehet tek Zoti i tij i penduar, i nënshtruar me besim ndaj Tij. - “Ne i kemi paralajmëruar ata për një dënim të afërt.” - Për dënimin në Ditën e Kijametit. I Lartësuari na tregon se kjo ndodhi ka për t’u përmbushur patjetër dhe është aq e sigurt, sa konsiderohet se është shumë afër. - “Atë ditë, njeriu do të shikojë se çfarë i kanë sjellë duart e veta ...” - Do t’i para - qiten të gjitha veprat, të mirat dhe të këqijat, sikurse thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “Kur libri (i punëve) do t’u vihet përpara, ti do t’i shohësh gjynahqarët të frikësuar nga shënimet në të, që do të thonë: “Të mjerët ne! Çfarë është ky libër, që nuk ka lënë asnjë vepër - të madhe apo të vogël - , pa e shënuar.” Aty do të gjejnë të shënuar gjithçka që kanë bërë. Zoti yt nuk i bën padrejtësi askujt. ” [Kehf 49]. “ Atë ditë, njeriu do të njihet me atë që ka bërë dhe me atë që ka lënë pa bërë.” [Kijame 13]. - “... ndërsa jobesimtari do thotë: “Ah, sikur të isha dhé!” - Vijnë disa thënie nga Ebu Hurejra, Abdullah Ibn Amri e të tjerë, ku tregohet se kjo do të ndodhë atëherë kur Allahu i Madhëruar të gjykojë kafshët, aq sa do t’i jepet haku deles që nuk kishte brirë, kundër asaj deleje që pati brirë dhe që e dëmtoi në dynja. Pas kësaj, i Madhëruari do t’u thotë kafshëve: “Bëhuni dhe!”, dhe kështu ato do të bëhen dhe. Atëherë mohuesi do të dëshironte që edhe ai të bëhej dhe. Kjo është koha, kur ai do të thotë: “Ah, sikur të isha dhé!”. Ky kuptim është sjellë në hadithin e njohur të Surit. Allahu është më i dituri.

Mus'haf Hape →
Enam 6:95–6:97 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… për një popull të ditur. Me të vërtetë, në ndërrimin e natës me ditën dhe në atë që krijoi Allahu në qiej e në Tokë, ka fakte për njerëzit që i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Është Allahu Ai që e bën farën dhe bërthamën (e hurmës) të mbijë. - Allahu i Lartësuar na njofton se, është Ai që e bën farën që të çahet në tokë dhe që të dalë sythi, dhe kështu të lulëzojë e të dalin fruta nga të gjitha llojet dhe ngjyrat, pamjet e shijet. Të gjitha dalin nga një farë e vogël. - Ai nxjerr të gjallin nga i vdekuri dhe të vdekurin nga i gjalli. - Kjo shpjegohet me fjalinë e mëparshme: “Është Allahu Ai që e bën farën dhe bërthamën (e hurmës) të mbijë...”. Domethënë, nga një farë, që ngjan si diçka e ngurtë dhe e vdekur, Ai nxjerr një bimë ose një pemë, që rritet e sjell plot dobi e begati. Thuhet, gjithashtu, se kuptimi është që: nga veza e ngurtë, Ai nxjerr një zog që jeton, dhe anasjelltas. Një shpjegim tjetër është: “Ai nxjerr një fëmijë të mirë nga një njeri i keq, dhe anasjelltas. Të gjitha këto janë shpjegime të pranueshme. - Ky është Allahu. - Pra, vepruesi i gjithë kësaj është veçse Allahu, Një i Vetëm dhe i Pashoq. - Atëherë si i largoheni së vërtetës?! – Si mundeni të largoheni të vërtetës dhe të preferoni e përqafoni kotësinë?! Si mundeni të adhuroni diçka tjetër, përveç Allahut?! - Ai është Krijuesi i dritës së mëngjesit. Natën e bëri për qetësi... - E bëri natën të errët, që krijesat të pushojnë në qetësi, sikurse thotë i Lartësuari në një ajet tjetër: “Betohem për natën, që me errësirë mbulon gjithësinë, për ditën, kur ajo shkëlqen dhe për Atë që krijoi mashkullin e femrën. Vërtet, veprat tuaja janë të ndryshme.” [Shems 1 - 4]. 11 - kurse Diellin dhe Hënën për llogaritjen e kohës. - Ato lëvizin sipas një rregulli e ligji të përcaktuar mirë, të cilin askush nuk mund ta tjetërsojë. Secili prej tyre ka orbitën e rrugën e vet gjatë verës dhe gjatë dimrit, gjë kjo e cila sjell edhe ndryshimin e natës dhe të ditës në gjatësinë e shkurtësinë e tyre, sikurse thotë i Madhëruari: “Është Ai që Diellin e bëri shndritës, ndërsa Hënën e bëri të shkëlqejë dhe i përcaktoi fazat e saj, që ju të dini numrin e viteve dhe të bëni përllogaritje (të kohës). Allahu e krijoi këtë veçse me të vërtetën e madhe. Ai i sqaron Argumentet për një popull të ditur. Me të vërtetë, në ndërrimin e natës me ditën dhe në atë që krijoi Allahu në qiej e në Tokë, ka fakte për njerëzit që i frikësohen (Allahut).” [Junus 5, 6] , dhe thotë: “ Argument për ata është edhe nata, prej së cilës tërheqim ditën dhe ata zhyten në errësirë. Edhe Dielli udhëton për në kufirin e vet (përfundimtar). Ky është përcaktimi i Ngadhënjimtarit, i të Gjithëditurit. Edhe Hënës ia kemi caktuar fazat e saj, derisa të kthehet në formën e harkut (hurmës së tharë) . As dielli nuk mund ta arrijë hënën, e as nata nuk mund ta kalojë ditën. Secili (trup qiellor) noton në orbitën e vet.” Ja Sin 40], dhe thotë: “... Ai e mbulon ditën me natën, që me të shpejtë e kërkon atë sërish. Edhe Dielli, Hëna dhe yjet i janë nënshtruar sundimit të Tij. Vetëm Atij i takon Krijimi dhe Sundimi. I madhëruar qoftë Allahu, Zoti i botëve! ” [Ea’raf 54]. - Ky është caktim i Ngadhënjimtarit, të Gjithëditur. - Të gjitha këto përcaktime e ligje preçize janë vendosur nga Ai, që është El Aziz, i Cili nuk mund të mposhtet dhe t’i kundërshtohet vullneti i Tij. Ai është i Gjithëdituri, që përfshin në dijen e Tij gjithçka dhe asaj diturie nuk mund t’i fshihet asnjë thërrmijë në qiell e as në tokë. Janë të shumta rastet në Kur 'an ku Allahu i Madhëruar, pasi flet për krijimin e Tij madhështor, për yjet, Diellin, Hënën, në përfundim përmend faktin se Ai është El Aziz dhe El Alim, si për shembull: “Ai krijoi shtatë qiej brenda dy Ditëve, duke i caktuar secilit qiell detyrën dhe urdhrin e tij. Dhe Ne e zbukuruam Qiellin më të afërt me drita dhe e bëmë të mbrojtur. I tillë është Krijimi (e përcaktimi) i të Plotfuqishmit (El Aziz) të Gjithëditur (El Alim) .” [Fussilet 12], e në vende të tjera. - Është Ai që i bëri yjet (të shndritshme) për ju që të orientoheni nëpërmjet tyre, nëpër errësirat e tokës dhe të detit. - Disa nga selefët kanë thënë: “Çdokush që beson se yjet mund të shërbejnë për diçka tjetër veç këtyre tri gjërave, ka thënë gënjeshtra për Allahun. Allahu i bëri yjet zbukurim për qiellin, gjuajtës të shejtanëve, dhe orientues gjatë natës, në udhëtimet tokësore dhe detare. - Vërtet, Ne i kemi shpjeguar me hollësi Shenjat Tona për njerëzit që dinë të mendojnë. - Allahu i Madhëruar i ka bërë tërësisht të qarta e të kuptueshme argumentet e Tij, por këtë arrijnë ta shohin e kuptojnë veçse ata që logjikojnë me drejtësi, e njohin të vërtetën dhe e respektojnë atë, duke e ndjekur e duke iu larguar të kotës e devijimeve.

Mus'haf Hape →
Sad 38:27–38:29 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

Allahu i Madhëruar na njofton për urtësinë e Tij të madhe në krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe për faktin se Ai nuk i krijoi ato pa qëllim e pa …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Madhëruar na njofton për urtësinë e Tij të madhe në krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe për faktin se Ai nuk i krijoi ato pa qëllim e pa dobi. - Ne nuk e krijuam qiellin dhe tokën dhe ç'ka mes tyre, pa qëllim (shkel e shko).Kështu mendojnë ata që nuk besojnë. - Këta e mohojnë Zotin e tyre dhe mendojnë rreth Tij gjëra që nuk i shkojnë madhështisë së Tij. - Mjerë ata që nuk besojnë, nga zjarri që i pret! - Zjarri ka për t'ua treguar të vërtetën atyre. Nxehtësia e tij do të hyjë në çdo skutë të shpirtit të tyre. Allahu i Lartësuar i krijoi qiejt dhe Tokën me të vërtetën dhe për të vërtetën. Ai i krijoi ato që njerëzit të mund të njohin diturinë e Tij të plotë, pushtetin e Tij të gjerë dhe të besojnë se Ai është i vetmi që meriton adhurimet, dhe askush tjetër veç Tij. Të gjithë, përveç Tij, janë krijesa dhe nuk mund të krijojnë asnjë thërrmijë në qiej dhe në Tokë. Allahu i krijoi që njerëzit ta dinë se Ai që i krijoi është i Plotfuqishëm që t'i ringjallë dhe Ai do të bëjë ndarjen mes atyre që pasojnë të mirën dhe atyre që zhyten në ligësi dhe mosbesim. Të mos mendojnë injorantët, që nuk e njohin urtësinë e Allahut, se Ai do t’i trajtojë njëlloj në gjykimin e Tij të mirët dhe të këqijtë, siç thotë më pas: - Vallë, mos do t’i bëjmë njëlloj ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira me ata që bëjnë shkatërrime në tokë, apo do t’i konsiderojmë njësoj si të devotshmit dhe ata që janë gjynahqarë?! - Kjo bie ndesh me urtësinë dhe gjykimin e drejtë të Allahut. Ky është një libër plot bekime. - Në të ka mirësi dhe bekime të shumta, si edhe dituri të pafund. Në Kur'an qartësohet udhëzimi në rrugën e drejtë dhe paralajmërohen njerëzit që të ruhen nga çdo rrugë e humbjes. Atje na tregohen të gjitha sëmundjet tona dhe mënyra si të shërohemi. Ai është dritë, me të cilën robi ndriçohet mes errësirave. Atje shtjellohet çdo gjykim, për të cilin kanë nevojë të përgjegjshmit ligjërisht. Për çdo çështje, atje do të gjesh argumentet më të plota dhe shteruese dhe për çdo synim e qëllim të lartë do të gjesh udhëzimet më të qarta. Për këtë arsye, ai është libri më madhështor që ka ardhur në botë, që kur Zoti e krijoi atë. Këtë libër të begatshëm e plot mirësi, Allahu e zbriti që ne të meditojmë për argumentet dhe ajetet e tij. Ai thotë: - Ne ta zbritëm ty atë, që ata të meditojnë në argumentet e tij - Kjo është urtësia e zbritjes së këtij libri: që njerëzit të meditojnë në ajetet e tij, dhe kështu të nxjerrin prej tyre diturinë si dhe të meditojnë rreth të fshehtave dhe urtësive të tij të shumta. Nëse do të meditojnë gjatë, kanë për të përfituar shumë nga mirësitë e Tij të pafundme. Ky ajet është një nxitje për të medituar rreth Kur'anit, që konsiderohet nga punët më të mira. Një lexim i ngadaltë, duke medituar gjatë në ajetet e Librit është shumë më i mirë sesa një lexim i shpejtë, që nuk shoqërohet me meditim e me të kuptuarit. - dhe që të marrin mësim njerëzit që kuptojnë. - Domethënë, ata të cilët kanë logjikë të pastër dhe të shëndetshme. Duke medituar, ata do të mund të mësojnë e kujtojnë vazhdimisht nga ky libër atë që u sjell dobi. Ky ajet tregon se përfitimi nga Kur'ani është i lidhur ngushtë me logjikën, urtësinë dhe mençurinë e besimtarit. Nëse njeriu përfiton shumë nga Kur'ani, kjo tregon për mençurinë dhe mendjen e tij të shëndoshë.

Mus'haf Hape →
Junus 10:71–10:73 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e ëndrrave. O Krijues i qiejve dhe i tokës! Ti je Mbrojtësi im në dynja e në ahiret. Më bëj të vdes si musliman dhe më bashko me të mirët!” [Jusuf 101]. Musai i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Tregoju atyre historinë e Nuhut. ... - Tregoji popullit tënd, o Muhamed, historinë e Nuhut dhe popullit të tij, të cilët e mohuan dhe refuzuan ta pranonin si profet dhe të nënshtroheshin sipas porosive që ai solli nga Zoti. Po kështu të mohon ty edhe populli yt. Tregoju atyre se si Allahu i Lartësuar shkatërroi popullin e Nuhut, duke i përmbytur të gjithë, përveç besimtarëve, që besuan dhe pasuan Nuhun, në mënyrë që të nxjerrin mësim të gjithë ata që të mohojnë ty dhe që nuk pranojnë Shpalljen dhe udhëzimet e Tij. Tregoju atyre se çfarë i goditi mohuesit dhe mosbesimtarët. - kur i tha popullit të vet: “O populli im! Nëse e keni të rëndë qëndrimin tim mes jush dhe këshillat e mia përmes ajeteve të Allahut, atëherë dijeni se unë i jam mbështetur vetëm Allahut. - O populli im, nëse ju vjen rëndë qëndrimi im mes jush dhe këshillat e mia përmes ajeteve të Allahut, pra, përmes argumenteve dhe fakteve e Tij, atëherë “dijeni se unë i jam mbështetur vetëm Allahut. Vetëm tek Ai e gjej forcën e ndihmën. Unë nuk shqetësohem aspak nëse ju vjen rëndë apo jo qëndrimi im mes jush dhe nëse nuk ju pëlqejnë këshillat e mia. - Prandaj, së bashku me zotat tuaj, vendosni si do të veproni kundër meje - Përgatituni së bashku me “zotat” tuaj, të cilëve u luteni dhe i adhuroni veç Allahut. - dhe mos e mbani të fshehtë vendimin tuaj! - Mos e mbani të fshehtë vendimin tuaj. Qartësojeni qëndrimin në lidhje me mua dhe, nëse pretendoni se jeni në rrugë të drejtë, atëherë ... - Zbatojeni atë kundër meje e mos më jepni asnjë afat! - Mos më jepni asnjë afat, qoftë edhe një çast të vetëm, por merrni çdo masë kundër meje, sa të keni mundësi. Megjithatë, dijeni se unë nuk ju kam frikë, sepse ju nuk mbështeteni askund për ato që besoni. Unë distancohem tërësisht nga idhujtaria juaj dhe ortakët që ia shoqëroni Allahut. Kjo i ngjan fjalës që Hudi i tha popullit të tij që e mohuan: “Ne themi se ndonjë prej idhujve tanë të ka goditur me ndonjë të keqe!” Ai tha: “Unë kam dëshmitar Allahun, por dëshmoni edhe ju që unë distancohem nga idhujt që ju adhuroni veç Tij. Mblidhuni të gjithë me komplote kundër meje e mos më jepni asnjë afat! Unë i jam mbështetur Allahut, Zotit tim dhe Zotit tuaj. Nuk ka asnjë gjallesë, që Ai të mos e ketë nën sundim. Vërtet Zoti im është në një udhë të Drejtë.”” [Hud 54 - 56]. - Por, nëse ju ktheni shpinën, (dijeni se) unë nuk kërkoj asnjë shpërblim prej jush. Shpërblimi im është vetëm prej Allahut. - Nëse ktheni shpinën dhe refuzoni porositë që unë sjell nga Zoti, atëherë dijeni se unë nuk kërkoj asnjë shpërblim prej jush, për këshillat dhe përpjekjet e mia për përmirësimin dhe rregullimin tuaj. Shpërblimin tim e shpresoj vetëm nga Allahu i madhëruar. - Unë jam urdhëruar të jem musliman. - Domethënë, unë thjesht zbatoj porositë dhe urdhëresat e Islamit, i cili është feja e të gjithë profetëve të Zotit, edhe pse dispozitat dhe ligjet mund të jenë të veçanta për çdo popull, siç thotë Allahu i Lartësuar: “... Për secilin prej jush, Ne caktuam Ligj e program …” [Maide 48]. Madje, në Kur'an thuhet se të gjithë profetët kanë qenë muslimanë, pra, të dorëzuar tërësisht një Zoti të vetëm dhe të nënshtruar për zbatimin e ligjeve dhe porosive të Tij. 129 Allahu i lartësuar na tregon fjalët e të dashurit të Tij, Ibrahimit (a.s.): “ Kur Zoti i tij i tha: “Përulu!”, ai (Ibrahimi) tha: “Iu përula Zotit të gjithësisë.”. Kjo ishte porosia që Ibrahimi ua la bijve të tij. Kështu bëri edhe Jakubi: “O bijtë e mi, Allahu jua ka zgjedhur fenë, prandaj mos vdisni ndryshe, por vetëm duke qenë muslimanë të nënshtruar ndaj Tij!” ” [Bekare 131, 132] . Jusufi u lut duke thënë: “O Zoti im! Ti më dhurove mua pushtet të madh dhe më mësove shpjegimin e ëndrrave. O Krijues i qiejve dhe i tokës! Ti je Mbrojtësi im në dynja e në ahiret. Më bëj të vdes si musliman dhe më bashko me të mirët!” [Jusuf 101]. Musai i tha popullit të vet: “Musai tha: “O populli im! Nëse vërtet besoni në Allahun, vetëm tek Ai mbështetuni, nëse jeni muslimanë!”” [Junus 84]. Magjistarët që besuan në Musain thanë: “... Zoti ynë! Na jep durim dhe na i merr shpirtrat si muslimanë! ” [Ea’raf 126]. Belkisa shprehu pendimin e saj duke thënë: “... Ajo tha: “O Zoti im! Unë kam qenë, vërtet e padrejtë ndaj vetes sime dhe tani, së bashku me Sulejmanin, (eslemtu) po i dorëzohem Allahut, Zotit të Botëve.”. ” [Neml 44]. Allahu i lavdëruar ka thënë: “Ne e zbritëm Teuratin, në të cilin është udhëzimi i drejtë dhe drita. Sipas tij gjykuan lajmëtarët (el-ledhine eslemu) e bindur mes judejve. Me të gjykuan edhe dijetarët e devotshëm e paria fetare. ...” [Maide 44] “Kujto se si, kur i frymëzova dishepujt të besonin tek Unë dhe tek i Dërguari Im, ata thanë: “Ne besuam, prandaj dëshmo se ne jemi muslimanë (të nënshtruar ndaj Teje)!”. [Maide 111]. Gjithashtu, Allahu i Lartësuar ka urdhëruar vulën e të gjithë profetëve dhe më të zgjedhurin mes tyre, Muhamedin ﷺ , që të thotë: “Thuaj: “Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime janë të gjitha për Allahun, Zotin e botëve. Ai nuk ka ortak. Për këto jam urdhëruar dhe unë jam i pari i (muslimanëve) atyre që i nënshtrohen Atij!” [En'am 162] . Në një hadith të saktë prej Profetit ﷺ thuhet: 1471. “Profetët janë vëllezër nga nëna të ndryshme. Nënat e tyre janë të ndryshme, por feja e tyre është një.” Kjo fe është adhurimi i Allahut si Një i vetëm dhe pa ortak, edhe nëse ligjet e dispozitat mund të jenë specifike për popuj të ndryshëm. Ky është kuptimi i fjalës së Profetit ﷺ“ : Profetët janë vëllezër (al-lât) nga nëna të ndryshme.” Al-lât, në arabisht, quhen vëllezërit nga nëna të ndryshme, por nga një baba i njëjtë. - Ata e mohuan atë, por Ne i shpëtuam atë dhe të tjerët që ishin bashkë me të në anije. - Ne e shpëtuam atë dhe ata të cilët ishin në të njëjtën fe dhe besim si Nuhu ﷺ . Ne i shpëtuam, duke i mbartur në anijen e madhe. - Pastaj Ne i bëmë ata trashëgimtarë (të Tokës), kurse ata që mohuan ajetet Tona i përmbytëm. - Ata ishin të vetmit që mbijetuan dhe vazhduan jetën në Tokë. - Shikoje se si ishte përfundimi i atyre që ishin paralajmëruar. - Mendohu me kujdes, që të nxjerrësh mësime nga shpëtimi i besimtarëve dhe shkatërrimi i mohuesve të Profetit, të cilët refuzuan të zbatonin porositë e Zotit.

Mus'haf Hape →
Araf 7:196–7:198 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… shërim dhe dritë. Me Shpalljen e Tij, Allahu tregon përkujdesje për të dashurit e Tij, që i ka zgjedhur dhe dalluar mbi të tjerët. Ai kujdeset me …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Mbrojtësi im është Allahu, i Cili e zbriti Librin dhe që përkujdeset për të mirët.” - Mbrojtësi dhe kujdestari im është Allahu i Lartësuar. Ai kujdeset për të më dhuruar të mira dhe për të larguar çdo të keqe, rrezik dhe kërcënim që më kanoset. Allahu i Lartësuar është Ai që zbriti Kur'anin, i cili është udhëzim, shërim dhe dritë. Me Shpalljen e Tij, Allahu tregon përkujdesje për të dashurit e Tij, që i ka zgjedhur dhe dalluar mbi të tjerët. Ai kujdeset me butësi dhe mëshirë, duke i edukuar adhuruesit e Tij me moral dhe besim të pastër. Allahu i Lartësuar përkujdeset për ata që kanë qëllim, fjalë dhe vepra të mira. Në një ajet tjetër kuranor thuhet: “Allahu është Mbrojtësi (i dashur) i atyre që besojnë dhe i nxjerr ata prej errësirave në dritë. Për ata që nuk besojnë kujdestarë janë shejtanët, të cilët i nxjerrin ata prej drite për t'i futur në errësira. Këta janë banorë të Zjarrit, ku do të qëndrojnë përjetësisht.” [Bekare 257]. Kështu ndodh, sepse besimtarët e mirë kënaqen me Allahun e Lartësuar si Kujdestarin dhe të dashurin e tyre, duke ia dorëzuar Atij të gjitha çështjet. Ata i përkushtohen tërësisht Atij dhe distancohen nga çdo lloj i adhuruari tjetër. Për këtë shkak, Allahu i Lartësuar i ndihmon ata në çdo hap e në çdo çështje dhe u jep sukses në dynja e në ahiret. Në një ajet tjetër kuranor thuhet: “Allahu i mbron ata që besojnë. Me të vërtetë, Allahu nuk i do tradhtarët e mohuesit.” [Haxh 38]. - “Ndërsa ata të cilëve ju u luteni veç Tij, nuk mund t’ju ndihmojnë, madje as veten e vet nuk mund ta ndihmojnë.” - Idhujt nuk e meritojnë të adhurohen, sepse ata nuk kanë asnjë forcë dhe mundësi për të ndihmuar të tjerët, madje as veten e tyre. Atëherë, nëse e kupton këtë, do të sigurohesh se idhujtarët dhe idhujt e tyre, edhe sikur mblidhen të gjithë së bashku dhe të ngrejnë kurthe kundër atyre që ka marrë nën mbrojtje Krijuesi i tokës dhe qiejve, nuk kanë për t’u bërë dot asgjë. Allahu i Lartësuar është absolut në pushtetin, fuqinë dhe zotërimin e Tij. Kush i mbështetet madhështisë dhe fuqisë së Allahut të Lartësuar, nuk ka për ta dëmtuar dhe rrezikuar asgjë në këtë botë. - “Nëse i ftoni në rrugën e drejtë, ata nuk dëgjojnë. Ata duken se të vështrojnë, por, në të vërtetë ata nuk shohin.” - Këtu flitet për idhujtarët, që e konsideronin Profetin ﷺ si mashtrues. Kështu, dukej sikur ata shikonin tek i Dërguari i Allahut për të kuptuar në ishte i sinqertë apo jo, por në fakt ata nuk e kishin fare këtë synim. Ata as nuk donin t’ia dinin për sinqeritetin e Profetit ﷺ .Ata nuk donin të shihnin virtytet dhe cilësitë e tij të pakrahasueshme, sepse po të donin, do ta kishin shumë të lehtë t’i shikonin dhe pastaj do ta besonin.

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:130–3:136 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… janë ata të shpëtuarit. Thuaj: “O njerëz! Unë jam i dërguari i Allahut për të gjithë ju. Jam i dërguari i Allahut, në dorën e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Është përmendur shumë herë në këtë tefsir se adhuruesi duhet patjetër që t'i kushtojë rëndësi të madhe urdhrave dhe ndalesave të Allahut të Lartësuar, që kanë lidhje me Allahun vetë, por edhe me krijesat. Nëse Allahu i Lartësuar jep një urdhër të caktuar, adhuruesi ka detyrë parësore që ta njohë hollësisht dhe ta kuptojë mirë atë për të cilën urdhërohet. Pasi ta njohë dhe kuptojë mirë urdhrin, besimtari përpiqet maksimalisht dhe kërkon ndihmën e Allahut që ta plotësojë sa më mirë detyrimin. Përveç kësaj, ai përpiqet me të gjitha mënyrat që edhe të tjerët ta zbatojnë urdhrin e të Adhuruarit. Në të njëjtën mënyrë vepron besimtari edhe me ndalesat e përcaktuara nga Allahu i Lartësuar. Fillimisht, ai përpiqet që ta kuptojë qartë atë për të cilën ndalohet. Ai mundohet ta përkufizojë saktë të ndaluarën dhe përpiqet të kuptojë se çfarë bën pjesë në atë ndalesë, prej të cilës duhet të largohet në shenjë adhurimi për Allahun e Lartësuar. Besimtari nuk e tepron dhe të fusë në rrethin e të ndaluarave atë që nuk është e tillë, por edhe është i kujdesshëm që të mos neglizhojë asgjë që hyn tek të ndaluarat dhe të mos e konsiderojë si të tillë. Pas qartësimit, ai përpiqet që, jo vetëm ai, por edhe të tjerët të distancohen nga ato gjëra që i Adhuruari i ka ndaluar. Edhe kësaj here, ai kurrë nuk harron që të kërkojë ndihmën dhe mbështetjen e plotë të të Adhuruarit, që ta ndihmojë dhe t'ia lehtësojë largimin nga haramet. Kështu duhet vepruar me të gjitha urdhrat dhe ndalesat e ligjëruara nga Allahu i Lartësuar. Asnj ë nga ato nuk duhet neglizhuar. Këto ajete të mrekullueshme përmbajnë këshilla të çmuara dhe nxisin adhuruesit që t’i zbatojnë ato. Këtu përmendet edhe shpërblimi i njerëzve që përpiqen sinqerisht t'i zbatojnë porositë e Zotit të tyre. Ajetet përmbajnë edhe ndalesa nga disa vepra të këqija, duke i nxitur adhuruesit që të largohen prej tyre. Ndërfutja në historinë e Uhudit e ajeteve të mbushura me urdhra dhe ndalesa ka urtësinë e saj. Ndoshta qëllimi është pikërisht përforcimi i atyre mësimeve të vyera që Allahu i Lartësuar u dha besimtarëve në luftën e Uhudit. Sikurse u përmend më parë, Allahu i Lartësuar u premtoi adhuruesve të Tij të sinqertë se, nëse do të tregohen gjithmonë të duruar e të qëndrueshëm, nëse do të jenë të pajisur me devotshmëri dhe nëse do të kenë sistematikisht këto cilësi, Ai do t'i ndihmojë kundër armiqve të tyre dhe do t'u falë fitoren. Nëse ata i përmbushin porositë e Tij, Ai do t’i poshtërojë dhe shpartallojë armiqtë e tyre. Kështu, me sa duket, pas përmendjes së devotshmërisë, nëpërmjet së cilës zbret ndihma, suksesi, lumturia dhe mirësia nga Zoti, shpirtrat duan të dëgjojnë me shumë kureshtje se cilat janë ato cilësi kaq të mrekullueshme, që të bëjnë të jesh i devotshëm. Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar përmend në vijim cilësitë më të rëndësishme të devotshmërisë. Nëse adhuruesi pajiset me to, atëherë ai duhet t’i ketë edhe cilësitë e tjera plotësuese, që nuk janë përmendur, por që janë pjesë e atyre të përmendurave. Për rëndësinë e madhe të devotshmërisë tregon fakti që Allahu i Lartësuar e ka përsëritur tri herë gjatë këtyre ajeteve porosinë për të qenë të devotshëm. - “O ju që keni besuar!” - Dijeni se çdo ajet në Kur’ân që fillon me thirrjen: “O ju që keni besuar” tregon se është pikërisht besimi forca shtytëse e kryerjes së urdhrit apo ndalesës që vijon më pas. Të besosh do të thotë të pohosh dhe të pranosh sinqerisht, pa dyshime, gjithçka që duhet besuar dhe pranuar. Ky besim është nxitës për të kryer veprat që e konkretizojnë dhe e shprehin hapur atë. Në vazhdim, Allahu i Lartësuar i ndalon besimtarët që të merren me fajde ose me kamatë. Pasuria e mbledhur me fajde është haram të hahet. Allahu i Lartësuar përmend në këtë ajet një lloj fajdeje që përdorej shumë në kohën e injorancës paraislamike, kur njerëzit nuk shqetësoheshin aspak për dispozitat dhe porositë e Zotit. Asokohe, nëse dikujt i afrohej koha e shlyerjes së borxhit dhe ai nuk ishte në gjendje ta shlyente atë, huadhënësi i jepte atij dy mundësi: ose ta shlyente borxhin në afatin e caktuar, ose ta shlyente më vonë, por shuma e borxhit do të shtohej. Pra, po të zgjatej afati, shtohej shuma për të shlyer. I varfëri i shkretë, për t’i shpëtuar situatës së ngushtë të momentit, detyrohej që të pranonte mundësinë e dytë, të shlyerjes së borxhit bashkë me fajdenë. Kur na ka udhëzuar nga ndalimi i fajdeve ka thënë: - “Mos e hani kamatën që ju vazhdimisht e shumfishoni!” - Pra, mos hani fajdetë, që janë disa herë të shumëfishuara. Nga cilësimi: “ eđ'âfem-muđâ'afeh” - “që ju vazhdimisht e shumfishoni” kuptojmë se sa i shëmtuar dhe i padrejtë është ky veprim. Ne kuptojmë nga ky cilësim edhe urtësinë e ligjërimit të kësaj ndalese nga Allahu i Lartësuar e i Mëshirshëm. Kjo ndalesë shërben që t’i mbyllet porta kësaj vepre të ulët, të pamëshirshme dhe të padrejtë ndaj krijesave. Allahu i Lartësuar e ka bërë të detyrueshme afatizimin e atij që është ngushtë dhe nuk ka mundësi që ta lajë borxhin, por e ka ndaluar rreptësisht që, për shkak të zgjatjes së afatit, të rritet edhe masa e borxhit. Këtë shtesë mbi shumën e borxhit Allahu i Lartësuar e ka konsideruar si padrejtësi të shumëfishtë. Për besimtarin e devotshëm nuk duhet të ketë mëdyshje për largimin nga një vepër e tillë e shëmtuar dhe e poshtër. Largimi nga padrejtësitë është kusht për të qenë i devotshëm. Nuk ka mundësi që të jesh i devotshëm, pa u larguar nga padrejtësitë e çdo lloji. Qëllimi i çdo njeriu është arritja e gjithçkaje të mirë e të dobishme dhe ruajtja nga çdo gjë e keqe dhe e dëmshme. Por ky sukses është i pamundur nëse mungon devotshmëria. Prandaj i Lartësuari thotë: - “Kini frikë Allahun, që të gjeni shpëtim!” - Është shumë e kuptueshme se arritja e shpëtimit dhe suksesit kërkon devotshmëri. Edhe urdhri për t’u larguar nga fajdetë, është në kuadër të udhëzimit të adhuruesve për të arritur shpëtimin dhe suksesin. Pastaj Allahu i Lartësuar na sjell edhe një arsye më shumë për t’u pajisur me devotshmëri: - “Ruajuni Zjarrit, që është përgatitur për jobesimtarët!” – Pra, kur Allahu i Lartësuar na porosit që t'i ruheni Zjarrit që është përgatitur për mohuesit, kjo nënkupton që, fillimisht, ne duhet të besojmë, dhe pastaj të largohemi n ga gjithçka që të fut në Zjarr. Veprat që çojnë në Xhehenem janë të shumta dhe të larmishme, duke filluar nga kufri e shirku, dhe duke vazhduar me gjynahet dhe padrejtësitë e të gjitha llojeve. Të gjitha gjynahet pa përjashtim, sidomos ato të mëdhatë, të çojnë drejt kufrit. Ato janë tipare dalluese ose elementë të kufrit, dhe Zjarri është përgatitur për ata që kanë cilësitë e kufrit. Ata që kryejnë gjynahe afrohen ngadalë -ngadalë drejt Zjarrit, që është përgatitur për qafirët. Ndërsa largimi nga gjynahet të shpëton nga Xhehenemi dhe të ruan nga zemërimi i të Plotfuqishmit Madhështor dhe Krenar. Veprat e mira dhe bindja ndaj Allahut të Lartësuar sjellin kënaqësinë e Tij dhe hyrjen në Xhenetin e përjetësisë dhe të mëshirës. Prandaj i Lartësuari, menjëherë pas kërcënimit me Zjarr, sjell një përgëzim dhe shkakun që e bën atë të mundur: - “Bindjuni Allahut dhe të Dërguarit, që të mëshiroheni!” - Kështu, bindja ndaj Allahut të Lartësuar dhe bindja ndaj Profetit të Tij përbëjnë shkaqet që të çojnë drejt mëshirës së Rrahmanit, i Cili thotë në disa ajete të tjera: “ Cakto për ne atë që është e mirë në këtë Botë dhe në Botën tjetër! Ne jemi kthyer (të penduar) tek Ti!” Ai tha: “Me ndëshkimin Tim godas atë që Unë dëshiroj, ndërsa mëshira Ime ka përfshirë gjithçka. Atë (mëshirë) e kam caktuar për ata që janë të devotshëm, e japin zekatin dhe për ata që besojnë në argumentet Tona, për ata që pranojnë të Dërguarin, Profetin "ummij" që nuk shkruan e nuk lexon , të cilin e gjejnë të cilësuar në Teurat dhe në Ungjill, që i urdhëron ata për të mirë dhe i ndalon nga e keqja, që u lejon ushqimet e këndshme dhe u ndalon ato të pakëndshmet, që u heq barrën e rëndë dhe prangat. Ata që besojnë në të, që e nderojnë atë, që e ndihmojnë atë dhe që veprojnë me Dritën që iu zbrit atij – këta janë ata të shpëtuarit. Thuaj: “O njerëz! Unë jam i dërguari i Allahut për të gjithë ju. Jam i dërguari i Allahut, në dorën e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës. Nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. Ai jep jetë dhe Ai jep vdekje. Besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin "ummij" që nuk shkruan e nuk lexon, që beson Allahun dhe Shpalljet e Tij! Ndiqeni rrugën e tij, që të jeni të udhëzuar! ” [Araf 156 -158]. Më pas, Allahu i Lartësuar vazhdon me porosi të mrekullueshme për të arritur devotshmërinë dhe suksesin: - “Nxitoni për faljen e gjynaheve nga Zoti juaj dhe për një Xhenet, gjerësia e të cilit është sa gjerësia e qiejve dhe e tokës!” - I Lartësuari na udhëzon që të nxitojmë pa vonesë në kërkimin e faljes prej Allahut të Lartësuar dhe drejt Xhenetit të Tij të mirësisë dhe bujarisë. Për ta bërë sa më të dashur dhe të dëshirueshëm këtë nxitim, Allahu i Lartësuar na tregon për gjerësinë e madhe të Xhenetit. Kur gjerësia e tij është sa ajo e qiejve dhe e tokës, atëherë po gjatësia e tij, sa do të jetë?! Pastaj i Lartësuari sjell përsëri një nxitës shumë të fortë për t'u pajisur me devotshmëri, kur na tregon se Xheneti dhe falja e Tij është për të devotshmit: - “Ai është përgatitur për të devotshmit” - Pra, për të devotshmit, që i zbatojnë urdhrat e Zotit të tyre dhe iu largohen ndalesave të Tij, është gati falja dhe mëshira e Tij në Xhenetin e përjetësisë. Më poshtë, Allahu i Lartësuar vijon me disa cilësi dalluese të të devotshmëve, për ata që dëshirojnë suksesin. - “Për ata që japin kur janë në bollëk dhe kur janë në vështirësi. ” – Pra, ata shpenzojnë, në çdo gjendje qofshin: në gjendje të mirë apo në gjendje të vështirë. Nëse janë në kohë bollëku, ata japin shumë për fenë e Allahut nga pasuria e tyre. E nëse janë në kohë vështirësie, ata përsëri dinë të jenë bamirës, qoftë edhe me gjëra shumë të vogla. Ata nuk nënvleftësojnë asnjë lloj bamirësie, sado e vogël qoftë ajo. - “Ata e përmbajnë zemërimin ...” - Nëse dikush u bën ndonjë padrejtësi dhe i mbush zemrat e tyre me zemërim e urrejtje, ata nuk nxitohen që të veprojnë dhe të hakmerren kundër tij, sikurse të shtyn nefsi. Por ata dinë ta shtypin zemërimin e ndezur në kraharor, ata dinë ta nënshtrojnë veten, për të qenë të durueshëm dhe tolerantë, për të mos e kthyer të keqen nxitimthi dhe me ashpërsi. Madje, cilësia e tyre mbizotëruese është: - “...dhe i falin njerëzit. ” - Ata janë falës ndaj njerëzve, falës ndaj fjalëve dhe veprave të tyre. Falja është më e çmuar dhe më e vështirë sesa thjesht frenimi i zemërimit. Falja është largim nga hakmarrja kundrejt atij që të ka bërë keq. Sigurisht, kjo pritet veçse nga njerëzit me moral të lartë, që janë larg cilësive të ulëta. Kjo është veti e atyre që kanë bërë ‘tregti’ me Allahun, prandaj i falin adhuruesit e Allahut, të motivuar nga mëshira dhe bamirësia ndaj tyre. Ata përpiqen që të mos i dëmtojnë të tjerët me zjarrin që ndez hakmarrja dhe urrejtja, dhe kështu kërkojnë dhe shpresojnë faljen e Allahut. Ata shpresojnë që Allahu i Lartësuar t'i falë dhe t'u dhurojë shpërblim të madh nga bujaria e Tij. Ata nuk presin shpërblime nga krijesat, të cilat janë të vogla, të dobëta dhe të pamundura, por e presin shpërblimin vetëm nga Allahu i Pasur, Bujar dhe Dhurues i madh. Ata kujtojnë gjithmonë fjalën e Allahut të Lartësuar: “Ai që fal dhe rregullon çështjet e ka shpërblimin tek Allahu i Lartësuar." Pastaj Allahu i Lartësuar përmend një gradë më të lartë të besimit dhe të edukatës me njerëzit, që është bamirësia, ose iĥsân-i. Thotë i Lartësuari: - “Allahu i do bamirësit” - Bamirësia është dy llojesh: bamirësi në adhurimin ndaj Krijuesit dhe bamirësi ndaj krijesave. Bamirësia në adhurim është shpjeguar nga Profeti (a.s.) në një hadith të saktë, që thotë: “Bamirësia në adhurim është: Ta adhurosh Allahun sikur ta shihje Atë. Nëse nuk e sheh Atë, Ai pa dyshim që të sheh ty”. Ndërsa bamirësia ndaj krijesave bëhet duke u dhuruar atyre të mira, që kanë të bëjnë me fenë dhe dynjanë, dhe përpjekja për largimin e të këqijave prej tyre, qoftë në aspektin e fesë, qoftë në atë të dynjasë. Kështu, koncepti i bamirësisë ndaj krijesave është tepër i gjerë, ku futen shumë fjalë dhe vepra, si për shembull: t’i urdhërosh për vepra të mira dhe t’i ndalosh nga veprat e këqija, t’u mësosh se çfarë është e mira dhe të largosh prej tyre injorancën, t’i përkujtosh vazhdimisht dhe t'i përmendësh nga pakujdesia, që aq shpesh i kaplon; t’i këshillosh ata vazhdimisht, qoftë njerëzit e thjeshtë, qoftë ata me pozitë; të përpiqesh të bashkosh radhët e tyre, ta shpërndash sadakanë dhe zekatin atje ku nevojitet, të shpenzosh në dobi të tyre çfarëdolloj të mire, sado e vogël qoftë ajo, apo edhe sikur thjesht të mos i dëmtosh dhe të largosh të këqijat prej tyre, qofshin ato fjalë apo vepra. Madje edhe të tregohesh i durueshëm ndaj injorancës dhe ashpërsisë së krijesave, është bamirësi ndaj tyre, dhe kjo shpërblehet nga Allahu i Lartësuar. Kështu i përshkruan Allahu i Lartësuar të devotshmit në këtë ajet. Kush i ka të tilla cilësi, e ka respektuar dhe plotësuar të drejtën e Allahut dhe të drejtat e krijesave ndaj tij. Pastaj Allahu i Lartësuar thotë se të devotshmit i kërkojnë falje vazhdimisht Allahut të Lartësuar për gabimet dhe mangësitë e tyre: - “Edhe ata që kur bëjnë ndonjë gjë të shëmtuar, ose kur i bëjnë padrejtësi vetvetes, e përmendin Allahun dhe kërkojnë falje për gjynahet e tyre. E kush i fal tjetër gjynahet, përveç Allahut? ” - Sa herë që ata bëjnë ndonjë gabim të madh apo dëmtojnë veten me pakujdesinë e tyre, shpejtojnë të pendohen dhe t'i kërkojnë Allahut falje dhe mëshirë. Ata i kërkojnë Atij që t'ua mbulojë të metat e tyre dhe gabimet që kanë bërë. Ata nxitojnë të pendohen dhe të kërkojnë falje, sepse ata kujtojnë Allahun e Lartësuar që sheh dhe di gjithçka, kujtojnë kërcënimin e Tij të hapur dhe të qartë për ata që thyejnë porositë e Tij dhe shkelin kufijtë e Tij, kujtojnë premtimet e dashura që Allahu i Lartësuar u ka dhënë të devotshmëve, të cilët i ruajnë kufijtë e Tij. Të gjitha këto përkujtime bëjnë që ata, me të shpejtë, t’i kërkojnë Allahut falje për gabimet e tyre dhe që t'ua mbulojë të metat dhe turpet e tyre. Ata heqin dorë menjëherë nga ato vepra të këqija, pendohen dhe trishtohen sinqerisht për gjynahet që kanë bërë. Prandaj Allahu i Lartësuar thotë: - “Ata nuk vazhdojnë më me atë gjë që kanë bërë më parë, sepse e dinë. ” – Pra, nuk vazhdojnë sërish me një gjynah, pasi e kanë mësuar se çfarë gabimi kanë bërë, por vazhdimisht kthehen të penduar tek Allahu dhe i kërkojnë Atij falje dhe udhëzim. - “Shpërblimi për ata është falja nga Zoti i tyre...” Të përshkruarit me këto cilësi do të kenë si shpërblim ‘ maĝfiratun’, pra, mbulimin e të metave dhe faljen e gjynaheve të tyre, që do të thotë se ata do të shpëtojnë nga çdo e keqe që i druhen. Përveçse janë të sigurt nga çdo e keqe, prej faljes nga Zoti i tyre, ata kanë edhe shpërblime të tjera: - “...dhe Xhenetet, nëpër të cilët rrjedhin lumenj...” - Në Xhenet ka mirësi të shumta e të përhershme, ka gëzim e lumturi, kështjella madhështore, ndërtesa të pastra dhe të larta, pemë e fruta të mrekullueshme, lumenj që rrjedhin vazhdimisht mes vendbanimeve etj. Të gjithë kësaj panorame ia shton bukurinë fakti që ata do të jenë përjetësisht në këtë vend, siç thotë i Lartësuari: - “...dhe ku ata do të jenë përjetësisht.” - Ata do të jenë përgjithmonë në këtë vend të mrekullueshëm. Ata kurrë nuk do të dëshirojnë të largohen nga ato mirësi dhe kurrë nuk do të velen a mërziten prej tyre e të kërkojnë të tjera. Mirësitë do të jenë gjithmonë në rritje dhe kurrë nuk do të largohen apo pakësohen. - “Sa i mirë është shpërblimi i atyre që punojnë (punë të mira)!” - Ata punuan pak për hir të Allahut të Lartësuar, por u shpërblyen shumë. Siç ka thënë dikush: në kohën e agimit, kur drita u shkëlqen në fytyrë, udhëtarët e natës kënaqen, edhe pse rruga e natës ka qenë e lodhshme. Në momentet e shpërblimit, punëtori ndien gëzim të plotë për punën që ka bërë. Këto ajete të mrekullueshme janë argument shumë i fortë për Ehli Sunetin, të cilët besojnë se veprat bëjnë pjesë në iman, ndryshe nga qëndrimi i murxhi-ve. Ky qëndrim përforcohet në një ajet tjetër shumë të ngjashëm në suren Hadidë: “Shpejtoni drejt faljes prej Zotit tuaj dhe drejt Xhenetit, gjerësia e të cilit është si gjerësia e qiellit dhe e tokës dhe që u përgatit për ata që i besojnë Allahut dhe profetëve të Tij. Kjo është mirësia e Allahut, që ia jep kujt të dojë. Allahu është Dhurues i madh.” [Hadidë 21]. Në këtë ajet përmendet si shkak për futjen në Xhenet besimi tek Allahu dhe te Profeti i Tij. Ndërsa në ajetin e sures Al Imran, që po komentojmë, thuhet se Xheneti është përgatitur për të devotshmit, dhe më pas tregohen cilësitë, veprat dhe fjalët e këtyre të devotshmëve. Nëse i vendos paralel të dy ajetet, kupton se besimtarët e pajisur me iman janë ata që quhen ‘ muttekin’ - të devotshëm, të cilët bëjnë edhe ato vepra të mrekullueshme. Mendo pak dhe gjyko!

Mus'haf Hape →
Shura 42:51–42:53 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… në këtë Kuran. Allahu i Lartësuar e bëri këtë Kuran: “... dritë, me të cilën udhëzojmë në rrugë të drejtë prej robërve Tanë atë që Ne dëshi - rojmë.” Ky ajet i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Allahu nuk i ka folur njerëzve, përveçse me anë të Shpalljes ...” - Këto janë mënyrat, që Allahu i Lartësuar ka zgjedhur për t’u kumtuar mesazhet e Tij njerëzve. Kështu, disa herë Allahu i Lartë - suar e jep mesazhin e Tij duke e h edhur atë drejt e në zemrën e P rofetit. Ai hedh në shpirtin e Profetit ﷺ diçka, për të cilën ai nuk ndien as dyshimin më të vogël se ajo është prej Allahut Krenar dhe të Lartësuar. Ibn Hibani sjell hadithin nga Ibn Mesudi, i cili tregon se Profeti ﷺ ka thënë: 2342. “Me të vërtetë, Shpirti i Shenjtë fryu në shpirtin tim se askush nuk ka për të vdekur pa e marrë të plotë riskun dhe exhelin e vet. Prandaj frikësojuni e ruajuni Allahut dhe bëni lutje sa më të përmbledhura!” - “... ose pas një perdeje ...” - Siç ndodhi në rastin kur Musai 37 (paqja e Zotit qoftë mbi të!) i kërkoi Allahut të Madhëruar që ta shihte, por e mësoi se kjo nuk ndodh në këtë jetë. Në hadith të saktë, Profeti i Allahut i tha Xhabir Ibn Abdullahit, duke i treguar se çfarë bëri Allahu i Madhëruar me të atin, i cili ra dëshmor në luftën e Uhudit: “Allahu i Madhëruar nuk i ka folur askujt ndryshe, veçse pas një perdeje. Ndërsa babait tënd i foli drejtpërdrejt.” Sidoqoftë, hadithi flet për diçka që ndodh në jetën e berzah-ut, kurse ajeti flet për jetën në këtë botë. - “... ose me anë të një të dërguari (meleku), që i shpall - me lejen e Tij - atë që Ai do. ” - Sikurse vinte Xhibrili ose melekë të tjerë, me mesazhe drejtuar Profetit tonë dhe profetëve në përgjithësi, – paqja e Zotit qoftë mbi të gjithë ata! 38 - “Vërtet, Ai është më i Larti, më i Urti. ” - Allahu është i Lartësuar dhe di në detaje për gjithçka. Ai është i Urtë në çdo fjalë dhe vepër të Tij, në çdo vendim dhe ligj të vendosur. - “Po kështu Ne të shpallëm ty Shpirt (Libër jetëdhënës) prej Nesh. ” - Fjala “Shpirt” (Ruh) tregon Kuranin. - “Ti nuk dije çfarë ishte Libri dhe as ç’ishte imani, por Ne e bëmë atë dritë, me të cilën udhëzojmë në rrugë të drejtë prej robërve Tanë atë që Ne dëshirojmë. ” - Ti nuk kishe njohuri të hollësishme rreth tyre dhe rreth asaj që Allahu të shpalli në këtë Kuran. Allahu i Lartësuar e bëri këtë Kuran: “... dritë, me të cilën udhëzojmë në rrugë të drejtë prej robërve Tanë atë që Ne dëshi - rojmë.” Ky ajet i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar: “Thuaju: “Ai, për besimtarët, është udhëzim e shërim. Ndërsa ata që nuk besojnë, i kanë veshët të shurdhuar, dhe për ta ai është verbëri. Këta janë njëlloj si të thirren prej një vendi të largët”.” [Fussilet 44]. Më pas, i Lartësuari thotë: - “Pa dyshim, edhe ti udhëzon në rrugën e drejtë ...” - Edhe ti, o Muhamed, udhëzon në rrugë të drejtë, domethënë, u tregon krijesave se cila është rruga e drejtë. Kjo shtjellohet më pas: - “Në rrugën e Allahut ...” - Kjo është rruga e Allahut, të cilën Ai që e ligjëroi për krijesat e Tij dhe urdhëroi që ta adhurojnë Atë dhe të jetojnë sipas asaj rruge. - “... të Cilit i takon ç'ka në qiej dhe ç'ka në Tokë. ” - Ai është Zoti i qiejve dhe i Tokës, Pronari, Sunduesi dhe Mbretëruesi në to, Administruesi i çështjeve të krijesave. Ai është Gjykuesi më i drejtë dhe askush nuk mund të kontestojë refuzojë dhe të ngushtojë atë që ai ka vendosur të zbatohet në këtë gjithësi që ka krijuar. - “Ta dini, se tek Allahu kthehen të gjitha çështjet.” - Tek Ai kthehen të gjitha çështjet, Ai i shtjellon ato dhe gjykon me drejtësinë e Tij. Allahu i Madhëruar është i Pastër, i Dëlirë dhe larg çdo të mete, që i përshkruajnë të padrejtët, refuzuesit e besi - mit të vërtetë dhe shpalljeve të Tij. I lartë - suar qoftë Ai, me lartësimin më të madh! Ky është fundi i përmbledhjes së tefsirit të sures Shura. Vetëm Allahut i takon lavdërimi, mirënjohja dhe të gjitha adhurimet, për mirësitë që Ai jep. Vetëm me mirësinë e Tij vjen suksesi dhe vetëm tek Ai e gjejmë mbështetjen dhe ndihmën.

Mus'haf Hape →
Nahl 16:101–16:102 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ti se vetëm Allahut i takon sundimi i qiejve dhe i Tokës?! Përveç Allahut, ju nuk keni asnjë ndihmëtar dhe asnjë mbrojtës tjetër.” [Bekare 106]. Atëherë, duke iu …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Kur Ne e zëvendësojmë një ajet me një tjetër - e Allahu di më së miri se çfarë shpall - , ata thonë: “Ti (Muhamed) je veçse një trillues”. - Allahu i Lartësuar na tregon për mendjelehtësinë dhe logjikën e dobët të idhujtarëve. Ata janë njerëz të dobët, të paqëndrueshëm e të luhatur. Sa herë që ata shihnin ndonjë ndryshim e abrogim në dispozitat e ligjëruara nga Allahu i Lartësuar, ata i drejtoheshin Profetit të Zotit, duke i thënë: “Ti (Muhamed) je veçse një trillues, në lidhje me këto ligje të ndryshme që sjell.” Ata nuk arrinin ta kuptonin se është Vetë Allahu i Lavdëruar Ai që vendos të tilla dispozita me vullnetin e Tij; Atij i takon që të ligjërojë e anulojë çfarë të dëshirojë. Ai ka thënë: “Ne nuk shfuqizojmë asnjë ajet (ose dispozitë ligjore), apo ta bëjmë të lihet në harresë, e të mos sjellim një tjetër më të dobishëm se ai, ose të ngjashëm me të. A nuk e di ti se Allahu është i Plotpushtetshëm për gjithçka?! A nuk e di ti se vetëm Allahut i takon sundimi i qiejve dhe i Tokës?! Përveç Allahut, ju nuk keni asnjë ndihmëtar dhe asnjë mbrojtës tjetër.” [Bekare 106]. Atëherë, duke iu përgjigjur atyre, Allahu i Lartësuari thotë: - Jo. Por shumica e tyre nuk dinë. Thuaj: “Atë (Kur’anin) e solli Shpirti i Shenjtë (Xhibrili), plot vërtetësi nga Zoti yt, për t’i përforcuar ata që besuan dhe për të qenë udhërrëfyes e përgëzim për myslimanët. - Këtë e zbriti Xhibrili me vërtetësi dhe drejtësi nga Allahu i Lavdëruar. Këtë Allahu i Lavdëruar e zbriti me qëllimin: “... për t’i përforcuar ata që besuan ...”, pra, që të besojnë të sigurt, pa asnjë luhatje, gjithçka që Ai ka shpallur, si ato që solli fillimisht, edhe ato që shpalli më vonë. Në këtë mënyrë, ata do të gjejnë qetësi e udhëzim. Ai thotë: “... dhe për të qenë udhërrëfyes e përgëzim për muslimanët.” Kur’ani ka për t’u bërë dritë, udhëzim dhe lajm i mirë për të gjithë ata që besojnë Allahun dhe të Dërguarin e Tij dhe që dorëzohen të zbatojnë Shpalljen e Tij.

Mus'haf Hape →
Merjem 19:61–19:63 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e qiejve dhe e tokës! Ai është përgatitur për të devotshmit, për ata që japin kur janë në bollëk dhe kur janë në vështirësi. Ata e përmbajnë zemërimin dhe i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ato janë Xhenetet e Adnit, që i Gjithëmëshirshmi ua ka premtuar robërve të Vet, që kanë besuar të fshehtën, dhe premtimi i Tij është i sigurt.” - Xhenetet, ku do të hyjnë të penduarit e sinqertë për gjynahet e tyre, janë pikërisht Xhenetet e Adnit, pra, të qëndrimit të përhershëm e të përjetshëm. Këto u premtohen atyre që e besojnë të fshehtën, edhe pse nuk e shohin me sy. Besimi në të fshehtën është i fortë në zemrat e tyre, sepse imani ka rrënjë të thella në to dhe ata kishin siguri të plotë në çdo gjë që Zoti i urdhëron të besojnë. Allahu i Madhëruar thotë: “... premtimi i Tij është i sigurt.” Ky është një përforcim i këtij premtimi. Pra, kjo është diçka që do të ndodhë patjetër dhe ata do ta përjetojnë përmbushjen e tij. - “Aty nuk dëgjojnë fjalë të kota, por vetëm përshëndetje paqeje ...” - Në Xhenet nuk fliten gjëra të kota, të padobi - shme apo të pakuptimta. Ata do të dëgjojnë vetëm përshëndetje dhe paqe. I Lartësuari thotë: “Atje nuk dëgjojnë fjalë të kota e as fjalë gjynahesh. Por vetëm fjalë të mira, selam pas selami.” [Uakia 25, 26]. - “... dhe do t'u jepen mirësi të shumta mëngjes e mbrëmje. ” - Në Xhenet nuk ka natë dhe ditë, por dritë të përhershme. Banorët e Xhenetit e kuptojnë kalimin e kohës, nëpërmjet dritës dhe shkëlqimit të saj të ndryshëm. Do ta kuptojnë këtë me uljen dhe ngritjen e perdeve, me hapjen dhe mbylljen e dyerve. Haseni, Katade e të tjerë kanë thënë: “Më i pasuri dhe më i lumturi në jetën e tij, mes arabëve, ishte ai që kishte ushqim në drekë dhe në darkë, ndaj Kurani zbriti duke u treguar ato lloj mirësish, që ata i shihnin si të tilla dhe ishin mësuar me to.” Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar thotë: “... dhe do t'u jepen mirësi të shumta në mëngjes e mbrëmje.” - “Këto janë Xhenetet, që Ne do t’ua japim robërve Tanë, që kanë qenë të devotshëm.” - Këto kopshte të mreku - llueshme, Ne do t’ua japim robërve Tanë të devotshëm, që t’i trashëgojnë përjetësisht. Të devotshëm janë ata që i binden Allahut të Madhëruar qoftë kur janë në mirësi e begati, qoftë kur janë në sprovë, bela e vështirësi; ata që e përmbajnë zemërimin dhe i falin njerëzit. I Lartësuari thotë: “Nxitoni për faljen e gjynaheve nga Zoti juaj dhe për një Xhenet, gjerësia e të cilit është sa gjerësia e qiejve dhe e tokës! Ai është përgatitur për të devotshmit, për ata që japin kur janë në bollëk dhe kur janë në vështirësi. Ata e përmbajnë zemërimin dhe i falin njerëzit. Allahu i do bamirësit; edhe ata që kur bëjnë ndonjë gjë të shëmtuar, ose kur i bëjnë padrejtësi vetvetes, e përmendin Allahun dhe kërkojnë falje për gjynahet e tyre. E kush i fal tjetër gjynahet, përveç Allahut? Ata nuk vazhdojnë më me atë gjë që kanë bërë më parë, sepse e dinë. Shpërblimi për ata është falja nga Zoti i tyre dhe Xhenetet, nëpër të cilët rrjedhin lumenj dhe ku ata do të jenë përjetësisht. Sa i mirë është shpërblimi i atyre që punojnë (punë të mira)!” [Al Imran 132 - 136]. Ose: “Është e sigurt se kanë fituar besimtarët, ata të cilët, gjatë faljes së namazit, janë të përulur; ata të cilët i shmangen së kotës (fjalë a punë), ata të cilët janë të rregullt në dhënien e zekatit; ata që e ruajnë ndershmërinë e vet dhe shkojnë vetëm me gratë e veta ose me robëreshat që kanë në zotërim, për të cilat nuk fajësohen. Ndërsa ata që kërkojnë më tepër - ata janë të shfrenuarit. Edhe ata të cilët janë besnikë ndaj amanetit, që u është besuar dhe ndaj premtimit të dhënë. Edhe ata që ndaj namazit të tyre janë të kujdesshëm! Këta janë trashëgimtarët e vërtetë, që do ta trashëgojnë Xhenetin Firdeus, dhe aty do të jenë përgjithmonë.” [Muminun 1 - 11].

Mus'haf Hape →
Junus 10:66–10:67 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

- “Me të vërtetë, Allahut i përket gjithçka që është në qiej dhe gjithçka që është në Tokë. - Allahu i Madhëruar na njofton se gjithçka në qiej dhe në tokë …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Me të vërtetë, Allahut i përket gjithçka që është në qiej dhe gjithçka që është në Tokë. - Allahu i Madhëruar na njofton se gjithçka në qiej dhe në tokë i përket Atij. Krijimi, sundimi e pushteti, dhurimi i krijesave i përket vetëm Atij si një i Vetëm dhe i Pashoq. Ai vepron dhe administron çështjet e tyre ashtu si Ai dëshiron. Të gjithë janë pronë e krijim i Allahut. Të gjithë pa përjashtim janë të nënshtruar, të përulur e të varfër tek Ai. Ata nuk meritojnë t’u bëhet asnjë lloj adhurimi dhe kurrsesi nuk mund të jenë ortakë e pjesëmarrës në atë gjë që i përket vetëm Allahut të Lartësuar. Prandaj i Madhëruari thotë: - Ata të cilët adhurojnë idhuj në vend të Allahut, shkojnë pas hamendësimeve, dhe nuk bëjnë gjë tjetër, por veçse gënjejnë.” - Ata ndjekin veçse supozime e hamendësime, të cilat janë asgjë para së vërtetës. Ata thjesht trillojnë besime të kota, që janë mashtrime, shpifje dhe padrejtësi. Nëse janë të vërtetë në atë që pretendojnë, se ata idhuj janë ortakë të Allahut, le të sjellin e të shprehin haptazi ndonjë atribut të tyre, me të cilin ata idhuj do të meritonin ndonjë grimë adhurimi. Sigurisht që kurrë nuk do të mund ta bëjnë diçka të tillë. A ka ndonjë prej tyre që krijon ndonjë gjë, që furnizon apo që ka nën pronësinë dhe sundimin e tij ndonjë krijesë? A mund të nënshtrojnë e administojnë ata natën dhe ditën, të cilat Zoti i ka bërë të domosdoshme dhe jetike për krijesat? - Është Allahu Ai i Cili e bëri natën për ju që të pushoni, ndërsa ditën të ndritshme. - Ju qetësoheni natën në gjumë e bini në qetësi të thellë kur errësira mbulon faqen e dheut. Nëse drita dhe aktiviteti juaj do të vazhdonte pandërprerë ju nuk do të gjenit prehje. Ndërsa ditën Zoti e bëri të shndritshme, që krijesat të shohin dhe të kërkojnë mirësitë e jetës së tyre si dhe të besimit e të fesë së tyre. - Në këtë ka, vërtet Argumente për ata që dëgjojnë. - Për ata që dëgjojnë shpalljet e Zotit me qëllimin që të kuptojnë të vërtetën dhe ta pranojnë atë, që duan të udhëzohen tek e mira dhe e drejta e jo me dëgjim të mbuluar nga mendjemadhësia e inati ; për ata argumentet dhe faktet e Zotit janë mëse të mjaftueshme. Me të tilla shenja, të mençurit argumentojnë se Allahu është i vetmi që meriton adhurimet, ndërsa çdo adhurim që nuk i bëhet Atij dhe çdo i adhuruar përveç Tij janë të kota dhe trillime. Allahu është i Buti, Mëshirëploti, i Gjithëdituri dhe i Urti.

Mus'haf Hape →
Ahkaf 46:1–46:3 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… I madhëruar qoftë Allahu, Zoti i botëve!”. [El ea’raf 54]. Ose: “Allahu është Ai që krijoi shtatë qiej dhe Toka po aq sa ata. Nëpër to zbret …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ha, Mim. Shpallja e Librit është prej Allahut, Ngadhënjimtarit, të Urtit.” - Ky është një lavdërim që Allahu i Madhëruar i bën Librit të Tij të mrekullueshëm dhe madhështor. Kjo është dhe ftesë për njerëzit, që ata të udhëzohen me dritën e Kur'anit dhe të meditojnë më shumë rreth ajeteve të tij, sepse kështu mund të përfitojnë prej thesareve të fshehura të tij. - “Ne i krijuam qiejt e Tokën dhe gjithçka që ekziston ndërmjet tyre, veçse me një qëllim të drejtë dhe për një afat të caktuar.” - Pasi përmendi shpalljen e Librit, i cili përmban ligjin e Tij, Allahu i Madhëruar tregon se është Ai që i ka krijuar qiejt dhe Tokën. Në këtë mënyrë, Ai pohon për Veten dy atribute: krijimin e krijesave dhe vendosjen e ligjeve për to. Vetëm Atij i takon çështja e krijimit dhe e vendosjes së ligjit, sikurse thotë i Madhëruari në një ajet tjetër: “Vërtet, Zoti juaj është Allahu, i Cili krijoi qiejt dhe Tokën për gjashtë ditë, pastaj qëndroi mbi Fron. Ai e mbulon ditën me natën, që me të shpejtë e kërkon atë sërish. Edhe Dielli, Hëna dhe yjet i janë nënshtruar sundimit të Tij. Vetëm Atij i takon Krijimi dhe Sundimi. I madhëruar qoftë Allahu, Zoti i botëve!”. [El ea’raf 54]. Ose: “Allahu është Ai që krijoi shtatë qiej dhe Toka po aq sa ata. Nëpër to zbret vendimi i Tij, për të qenë të bindur se Allahu është i Plotfuqishëm për gjithçka dhe se me të vërtetë, Allahu ka përfshirë gjithçka me dijen e Vet.” [Talak 12]. Ose: “Me urdhrin e Tij ia zbret melekët me shpallje kujt të dojë nga robtë e vet (duke u thënë:) Paralajmëroni se nuk ka zot tjetër (që meriton adhurimin) përveç Meje, prandaj (vetëm) Mua të ma kini frikën.” [Nahl 2]. Është Allahu i Lartësuar që i krijoi njerëzit e xhindët, që do mbajnë përgjegjësi për veprat e tyre, e krijoi gjithçka tjetër që ekziston. Ai krijoi edhe vendin ku ata jetojnë e banojnë. Përveç kësaj, Allahu i Lartësuar krijoi gjithçka që ndodhet mes qiejve e Tokës, për t’ua vënë në shërbim njerëzve e xhindëve. Pastaj, gjatë kohërave, dërgoi tek ata profetë, të cilëve u shpalli libra qiellorë. Në këto libra, Ai u përcaktoi robve urdhra dhe ndalesa, u vendosi kufij dhe ligje, sipas të cilëve ata duhet të jetojnë në këtë jetë. Ai i njoftoi, gjithashtu, se kjo jetë është koha kur duhet të punojnë. Kjo është botë kalimtare, e jo vendqëndrimi i përhershëm i tyre. Do të vijë një ditë që ata të largohen nga kjo botë, për të shkuar në botën tjetër, ku do të qëndrojnë përgjithmonë. Atje do ta marrin të plotë shpërblimin për veprat që bëjnë në këtë dynja dhe për mënyrën si iu përgjigjën profetëve dhe si i trajtuan shpalljet që ata sollën. Allahu i Madhëruar ka sjellë fakte të pamohueshme për vërtetësinë e jetës së ahiretit. Ai ka bërë që njerëzit ta provojnë shpërblimin dhe ndëshkimin që në këtë jetë, që t’u shërbejë si nxitës i fortë për të arritur të mirën dhe për t’u ruajtur nga e keqja. I Madhëruari thotë: “Ne i krijuam qiejt e Tokën dhe gjithçka që ekziston ndërmjet tyre, veçse me një qëllim të drejtë dhe për një afat të caktuar.”. Pra, ato nuk u krijuan kot, pa ndonjë qëllim, por me një qëllim shumë të rëndësishëm: që robtë të njohin dhe të binden për madhështinë e Krijuesit, si dhe të gjejnë në to fakte që dëshmojnë se Krijuesi i tyre është i Plotë në çdo aspekt e pa mangësi. Ata duhet të jenë të bindur se Allahu që krijoi këtë gjithësi madhështore dhe kaq të rregullt është tërësisht i Plotfuqishëm që t’i ringjallë krijesat pas vdekjes së tyre, për t’i marrë në llogari dhe për t’i shpërblyer për veprat e tyre. Allahu i Lartësuar na njofton, gjithashtu, se kjo botë do të vazhdojë të jetë deri në një afat të caktuar. Por edhe pse i Madhëruari, i Cili është më i Vërteti në fjalët e Tij, na mëson se cili është qëllimi i krijimit tonë, duke na ndriçuar faktet që e dëshmojnë këtë, përsëri ka disa krijesa që nuk i përgjigjen ftesës dhe porosive të Tij, por u kthejnë shpinën atyre. Ata shpërfillin Shpalljen e Zotit dhe kundërshtojnë, madje luftojnë dhe u përpiqen me të gjitha forcat për të penguar ftesën e profetëve. Duke treguar për gjendjen e këtyre të mjerëve, i Lartësuari thotë: - “Megjithatë, ata që nuk besojnë, janë mospërfillës ndaj paralajmërimeve që u bëhen.” - Ndërsa ata që besojnë, kur kuptojnë realitetin dhe gjendjen e tyre, i pranojnë këshillat dhe porositë e Zotit të tyre, madje i dorëzohen plotësisht Atij, me dashuri e drojë. Kështu, ata kanë fituar çdo të mirë dhe kanë shpëtuar nga çdo e keqe.

Mus'haf Hape →
Saf 61:5–61:6 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës. Nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. Ai jep jetë dhe Ai jep vdekje. Besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon rreth adhu - ruesit dhe Profetit të Tij, të dashur të quajtur “Kelimu er Rahman”, pra, ai të cilit i foli i Gjithëmëshirshmi. Ai na tregon për Musain, birin e Imranit, - paqja e Zotit qoftë mbi të!- dhe fjalët që ai i drejtoi popullit të tij: - “Kujto kur Musai i tha popullit të vet: “O populli im! Pse më mundoni, kur jeni të sigurt se unë jam i Dërguari i Allahut për ju!” - Përse më mundoni, kur ju jeni të sigurt për vërtetësinë time dhe të mesazhit, që unë ju sjell prej Zotit? Ky ishte ngushë - llim për Profetin tonë, për mundimet që i shkaktonin mohuesit nga popullit i tij dhe të tjerë. Gjithashtu, kjo ishte një nxitje për Profetin ﷺ ,që të bënte durim, por edhe një mësim i vyer për besimtarët, që të mos e shqetësonin Profetin e tyre, siç bëri populli i Musait. I Lartësuari thotë: “O ju që keni besuar! Mos u bëni si ata që e munduan Musain! Allahu dëshmoi pastërtinë e tij nga ajo që ata thanë. Ai qe me pozitë të lartë tek Allahu.” [Ahzab 69]. - “Por kur ata devijuan, edhe Allahu ua devijoi zemrat. ” - Kur ata devijuan nga rruga e drejtë, edhe pse e njihnin shumë mirë atë, Allahu i Lartësuar ua devijoi zemrat nga udhëzimi dhe drita, duke bërë që në ato zemra të zinte vend dyshimi, pasi - guria, paqartësia dhe dështimi, sikurse thotë Allahu i Lartësuar në ajetin tjetër: “Ata betohen fuqishëm në Allahun se, nëse u vjen ndonjë shenjë, do ta besojnë. Thuaju: “Të gjitha shenjat janë në dorë të Allahut”. Por ku mund ta dini ju: edhe sikur t’u vijnë shenjat, ata përsëri nuk do të besojnë. Ne do t'ua largojmë zemrat dhe shikimet atyre, ashtu sikurse nuk e besuan atë për herë të parë, dhe do t'i lëmë të bredhin të hutuar në shfrenimin e tyre.” [En’am 109, 110]. “Kush i kundërvihet të Dërguarit, edhe pasi i është bërë e qartë e vërteta, dhe ndjek tje - tër rrugë nga ajo e besimtarëve, Ne e lëmë në zgjedhjen e tij dhe e fusim në Xhehenem. Ky është përfundimi më i keq.” [Nisa 115]. - Allahu nuk e udhëzon në rrugë të drejtë një popull që kalon kufijtë. - Ata të cilët shkelin kufijtë e Allahut, dalin nga bindja ndaj Tij dhe rruga e Sheriatit; ata refuzojnë të nënshtrohen sipas rregullave dhe ligjeve të Zotit. Më pas, i Lartësuari thotë: - Kujto dhe kur Isai, biri i Merjemes, tha: “O bijtë e Izraelit! Unë jam i dër - guar i Allahut për ju. Unë jam vërtetues i Teuratit, që ishte para meje; jam lajmë - tar për një Profet , që do të vijë pas meje, emri i të cilit është Ahmed.” - Këto ishin fjalët e Isait (a.s). Kështu, Isai, ky Profet ndër më të zgjedhurit, i bëri me dije popullit të vet, se ardhja e tij si profet ndër bijtë e Izraelit ishte përgëzuar e parathënë në Teurat. Ai vërtetonte mesazhet në Teurat. Njëkohësisht, ai ishte përgëzues dhe para - lajmërues për Profetin madhështor, që do të vinte pas tij, një i dërguar “ ummij”, pra, që nuk di shkrim dhe lexim. Ai do të ishte një Profet arab, nga Meka, me emrin Ahmed. Isai ishte Profeti i fundit i dërguar nga mesi i bijve të Izraelit. Allahu i Lartësuar na tre - gon se ai u ngrit mes bijve Izraelit dhe përgëzoi për ardhjen e Muhamedit ﷺ ,pra, të Ahmedit, vulës të të gjithë profetëve dhe të dërguarve të Zotit, ai i cili do të sjellë Shpalljen e fundit të Zotit, pas së cilës nuk do të ketë më shpallje dhe në këtë botë dhe nuk do të ketë më profet dhe lajmëtar pas tij. Buhariu sjell hadithin nga Xhubejr Ibn Mutaimi, i cili rrëfen: 2667. “Profeti na tregoi njëherë disa emra të tij, duke thënë: “Unë jam Muhamedi, Ahmedi, El Mahi (Fshirësi), sepse nëpërmjet meje, Allahu fshin mosbesimin; unë jam El Hashir (Tubuesi), që do të ringjallem i pari dhe njerëzit e tjerë pas meje. Unë jam El Akib (i Fundit), se pas meje s`ka më nebijj.” 132 [Buhariu dhe Muslimi]. Allahu i Lartësuar thotë në Kuran: “... Ai tha: “Me ndëshkimin Tim godas atë që Unë dëshiroj, ndërsa mëshira Ime ka përfshirë gjithçka. Atë (mëshirë) e kam caktuar për ata që janë të devotshëm, japin zekatin dhe për ata që besojnë në argumentet Tona, për ata që pranojnë të Dërguarin, Profetin "ummij" - që nuk shkruan e nuk lexon, të cilin e gjejnë të cilësuar në Teurat dhe në Ungjill, që i urdhëron ata për të mirë dhe i ndalon nga e keqja, që u lejon ushqimet e këndshme dhe u ndalon ato të pakëndshmet, që u heq barrën e rëndë dhe prangat. Ata që besojnë në të, që e nderojnë atë, që e ndihmojnë atë dhe që veprojnë me Dritën që iu zbrit atij - këta janë të shpëtuarit. Thuaj: “O njerëz! Unë jam i dërguari i Allahut për të gjithë ju. Jam i dërguari i Allahut, në dorën e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës. Nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. Ai jep jetë dhe Ai jep vdekje. Besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin "ummij" - që nuk shkruan e nuk lexon, që beson Allahun dhe Shpalljet e Tij! Ndiqeni rrugën e tij, që të jeni të udhëzuar!” [Ea’raf 156 - 158]. “Kujtoni kur Allahu mori premtimin e profetëve (dhe u tha) : “Unë ju dhurova mirësi, duke ju shpallur Libër e Urtësi. Prandaj, ju duhet ta besoni dhe ta ndihmoni Profetin që do të vijë pas jush e që vërteton atë që ju është shpallur juve. Ai (Allahu) tha: “A e pranoni dhe a e merrni përsipër detyrën Time?” Ata thanë: “Po, e pra - nojmë”! Ai (Allahu) tha: “Dëshmoni, pra, se edhe Unë jam dëshmitar, bashkë me ju!” E kush i kthen shpinën të vërtetës më pas, ai është i prishur.” [Al Imran 81, 82]. Ibn Abasi thotë: “Sa herë që Zoti dërgonte një profet, i merrte premtimin atij që, nëse do të dërgonte Muhamedin dhe ai do të ishte gja - llë, do t’ua qartësonte të vërtetën njerëzve. Madje, Zoti e ngarkonte çdo profet që të merrte premtimin nga populli i vet që, nëse do të dërgohej Muhamedi dhe ata do të ishin gjallë, ata do ta ndiqnin rrugën e tij dhe do t’i bëheshin krah atij profeti.” Imam Ahmedi sjell hadithin nga Irbad Ibn Sari - jete, që tregon se Profeti i Allahut ka thënë: “Unë kam qenë “vula e profetëve” për Allahun, qysh kur Ademi ishte ende baltë. Unë do t’ju tregoj për zanafillën e gjithë kësaj. Unë jam lutja e tim eti, Ibrahimit, jam përgëzimi i Isait dhe ëndrra e nënës sime për mua. Kështu e shohin përgëzimin të gjitha nënat e profetëve.” Ishte vetë Ibrahi - mi (a.s.), babai i të gjithë profetëve pas tij, që u lut për ardhjen e Profetit të fundit. Ndër shumë lutje që ai i drejtoi Zotit, në fund e mbyll duke u lutur që Allahu të dërgonte mes banorëve të vendit të shenjtë një Profet nga mesi i tyre. Ishte caktimi i hershëm i Allahut që të dërgonte mes tyre Muhamedin ﷺ si profet mes “ umijin-ëve”, popullit që nuk dinte shkrim e lexim dhe si profet i të gjithë botës së njerëzve dhe të xhindëve. Kur Profeti ﷺ tha që ishte përgëzimi që dha Isai, kishte për qëllim fjalën e Allahut: "Kujto dhe kur Isai, biri i Merjemes, tha: “O bijtë e Izraelit! Unë jam i dërguar i Allahut për ju. Unë jam vërtetues i Teuratit, që ishte para meje; jam lajmëtar për një Profet që do të vijë pas meje, emri i të cilit është Ahmed." [Saf 6]. Ndërsa kur përmend ëndrrën e nënës së vet, kuptimin e saj e qartëson fjala e vetë Profetit në një tjetër hadith, që e sjell Ahmedi, ku thotë: “Nëna ime pa një ëndërr, sikur prej trupit të saj doli një dritë, që ndriçoi kështjellat e Shamit.” Qëllimi këtu është të tregojmë se ndër bijtë e Izraelit ka qenë shumë e njohur dhe e përhapur profecia për ardhjen e Profetit të fundi, më të madhit Profet të dërguar nga Zoti. 133 - “Por, kur ai u erdhi atyre me argu - mente të qarta, ata thanë: “Kjo është magji e hapur.”. - Ibn Xheriri thotë: “Kur u erdhi Ahmedi, pra, ai për ardhjen e të cilit përgëzoi Isai (a.s) dhe profetët e hershëm, me argumente të qarta nga Zoti, mohuesit dhe kundërshtarët e besimit të drejtë thanë: “Kjo është magji e hapur.”.

Mus'haf Hape →
Rad 13:2–13:4 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… dhe madhështinë e Tij, i krijoi qiejt pa shtylla të dukshme nga ne. Më tej, pasi përfundoi krijimin e qiejve dhe të tokës, u lartësua dhe qëndroi mbi …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Allahu është Ai që i ngriti qiejt pa shtylla që mund të shihen nga ju, dhe më pas Ai qëndroi mbi Fron (Arsh). - Allahu i Lartësuar na tregon se Ai është i Vetëm, i Pashoq dhe Absolut në pushtetin e Tij për të krijuar dhe administruar çështjet e krijesave. Ai është i vetmi Sundues i gjithësisë dhe Ai është madhështor në mbretërimin e Tij. Të gjitha këto tregojnë se Allahu është i vetmi i Adhuruar me meritë. Çdo adhurim duhet t’i dedikohet vetëm Atij me sinqeritet dhe saktësi, ashtu si dëshiron Ai. I Lartësuari thotë: "Allahu është Ai që i ngriti qiejt pa shtylla që mund të shihen nga ju." Është Allahu i Madhëruar, që me fuqinë dhe madhështinë e Tij, i krijoi qiejt pa shtylla të dukshme nga ne. Më tej, pasi përfundoi krijimin e qiejve dhe të tokës, u lartësua dhe qëndroi mbi Fronin e Tij madhështor, i cili është krijesa më madhështore, që qëndron sipër të gjitha krijesave të tjera të Zotit. Lartësimi dhe qëndrimi i Tij mbi Fron është ashtu si i takon madhështisë së Tij, që është absolut në të gjitha emrat, cilësitë dhe veprat e Tij. - Ai e nënshtroi Diellin e Hënën, që lëvizin sipas një afati të caktuar. - Allahu i Madhëruar nënshtroi Diellin dhe Hënën, këta trupa madhështorë, që t'u shërbejnë robve dhe përmbushjes së çdo nevoje për ta, për kafshët e tyre dhe për bimësinë. Allahu i Lartësuar thotë për Diellin dhe Hënën se ata lëvizin sipas përcaktimit, ligjit dhe rregullit të vendosur nga Ai, që është Ngadhënjimtar, i Plotpushtetshëm dhe i Gjithëditur. Ata lëvizin në rrugë dhe kohë të përcaktuar, sipas një rregulli preciz, dhe kurrë nuk dalin nga ky rregull, derisa të vijë momenti i përcaktuar kur Allahu i Lartësuar do ta zhbëjë këtë botë, për të filluar bota e ahiretit, që do të jetë e përjetshme. Atë ditë, Allahu i Lartësuar do t’i palosë qiejt dhe do t’i shndërrojë ata në të tjerë qiej dhe do ta ndryshojë tokën në një tjetër tokë. Dielli dhe Hëna do të mbështillen dhe do të bashkohen me njëri -tjetrin dhe pastaj do të hidhen në Zjarr. Kështu, çdokush që ka adhuruar Diellin dhe Hënën do ta kuptojë qartë se ata nuk meritonin të adhuroheshin, dhe zemrat e tyre do të mbushen plot dëshpërim. Atë ditë, mohuesit do të binden se ishin gënjeshtarë dhe trillues kotësirash. - Ai rregullon të gjitha çështjet dhe i sqaron argumentet me hollësi, që ju të jeni të bindur për takimin me Zotin tuaj. - Allahu i Lartësuar në këtë ajet përmend dy vepra të Tij: Ai administron dhe rregullon çështjet; Ai qartëson argumentet e ligjit të Tij dhe Shpalljen hynore. Këtu përmenden bashkë dy vepra madhështore të Allahut të Lartësuar, që janë krijimi dhe ligjvënia. Allahu i Lartësuar u ngrit dhe qëndroi mbi Fronin e mbretërimit të Tij, duke u marrë vetë me administrimin dhe rregullimin e çështjeve e botës së sipërme dhe asaj të poshtme. Ai nuk i ka lënë askujt pushtet në këtë aspekt. Është veç Allahu që krijon dhe furnizon, që pasuron dhe varfëron, që krenon popuj dhe njerëz dhe që poshtëron dhe nënshtron të tjerë. Ai dhuron fitoren dhe krenarinë dhe Ai poshtëron dhe turpëron. Me urtësinë dhe diturinë e Tij, disa i ul dhe disa i ngre. Me mëshirën dhe bujarinë e Tij, Allahu i Madhëruar largon fatkeqësitë duke sjellë çlirimin dhe shpëtimin e të përvuajturve. Është Ai që ekzekuton çdo përcaktim të Tij në kohën dhe masën e përcaktuar prej Tij, përcaktime të cilat i ka bazuar me hollësi në diturinë e Tij dhe të cilat i ka shkruar me korrektësi lapsi i Tij. Allahu urdhëron melekët e Tij që të zbatojnë çdo urdhër të Tij në rregullimin e çështjeve të robve. Ky është pushteti i Tij i krijimit dhe rregullimit të çështjeve të robve, që përmenden në ajet me fjalët: “Ai rregullon çështjet”. Ndërsa thënia e Tij "jufassilul ajat " (“sqaron argumentet”) tregon se Allahu i Lartësuar është i vetmi që ka të drejtën t'u vendosë robve ligje sipas të cilëve duhet të jetojnë. Ai u shpalli libra hyjnorë profetëve të Tij. Përmes këtyre shpalljeve, Ai u ka sqaruar robve çdo ligj të domosdoshëm, çdo urdhëresë, ndalesë dhe çdo porosi të nevojshme për të ndërtuar jetën e tyre sipas kënaqësisë së Tij. Allahu i Madhëruar i ka qartësuar dhe shtjelluar në detaje shpalljet dhe ligjet e Tij. Për të mbështetur ligjet dhe shpalljet, Ai ka sjellë shenja dhe mrekulli të shumta, të cilat shfaqen dukshëm qoftë në madhështinë e krijimit të Tij, qoftë në mrekullitë e shumta, me të cilat pajisi profetët. Edhe Kur'ani është një mrekulli e pakrahasueshme, që ka një qëllim të lartë: "...që ju të jeni të bindur për takimin me Zotin tuaj." Vërtet, argumentet e shumta, të qarta dhe të shtjelluara mirë, janë ndër shkaqet kryesore që sjellin sigurinë e plotë rreth të gjitha çështjeve hyjnore, sidomos kur bëhet fjalë për çështjet madhore të besimit, si: besimi në ringjalljen apo besimi për llogarinë para Krijuesit. Allahu i Lartësuar është Hakim - i Urtë, dhe si i tillë kurrë nuk do t’i krijonte krijesat pa qëllim dhe t’i braktiste ata, duke i lënë të çoroditur dhe të paudhëzuar. Ai ka një qëllim të madh dhe shumë të rëndësishëm me robërit e Tij. Duke qenë se Allahu i Madhëruar dërgoi ndër ta profetë dhe u zbriti shpallje hyjnore, përmes të cilave i urdhëron se si ta adhurojnë dhe të jetojnë sipas ligjit të Tij, atëherë pa dyshim Ai ka për t’i çuar ata nga varret dhe ka për t’i ringjallur në një botë tjetër, në të cilën ka për t’i gjykuar dhe shpërblyer me drejtësinë dhe bamirësinë e Tij. Punëmirët kanë për të marrë shpërblimin më të mirë, ndërsa të pabindurit dhe të padrejtët do t’i ndëshkojë me drejtësinë e Tij, sipas ligësisë së tyre. - Është Ai, që e shtroi Tokën, dhe vendosi në të male e lumenj dhe të gjitha llojet e frutave i bëri çift, dy e nga dy. - Allahu i Lartësuar e krijoi tokën për robërit e Tij, e bëri atë të gjerë dhe të begatshme për ta. Me mëshirën e Tij, Ai e shtroi dhe e sheshoi tokën, duke vendosur mirësi të shumta, pa të cilat njeriu nuk mund të jetojë. I Lartësuari thotë: "vendosi male të mëdha, që toka të jetë e qëndrueshme për krijesat”. Nëse Allahu i Lartësuar nuk do të vendoste malet si shtylla, toka me shtresat e saj do të ishte e paqëndrueshme. Me gjithë atë ujë oqeanesh dhe me konstruktin e saj të luhatshëm, ajo mund të qëndrojë e palëkundur veçse nëpërmjet maleve të mëdha, që Allahu i Lartësuar i ka bërë si shtylla mbajtëse. Përveç kësaj, Allahu i Lartësuar ka krijuar në tokë lumenj për njerëzit, për kafshët dhe bimësinë e tyre. Nëpërmjet tyre ujiten dhe rriten pemët, drithërat, frutat dhe mirësi të shumta. I Madhëruari thotë: “prej secilit fryt bëri dy lloje" Pra, bëri nga dy lloje (çift), siç u nevojiten njerëzve. Në vijim, i Lartësuari thotë: - Ai bën që nata ta mbulojë ditën. - Allahu i Madhëruar e mbështjell ditën me natë dhe errësira mbulon horizontin. Çdo krijesë pushon në vendin e vet dhe çlodhen nga aktiviteti dhe mundimet e ditës. Pasi krijesat plotësojnë nevojën e tyre për gjumë, Allahu i Lartësuar e mbështjell natën me ditë, kur përhapet drita e agimit dhe krijesat dalin për punët e tyre dhe për të grumbulluar të mirat që iu nevojiten. Në një ajet tjetër, Allahu i Lartësuar thotë: "Prej mëshirës së Tij, jua bëri natën dhe ditën për të pushuar dhe për të përfituar nga begatitë e Tij, prandaj jini mirënjohës!" [Kasas 73]. - Vërtet, në të gjitha këto ka argumente për njerëzit që mendojnë. - Në të gjitha këto ka shenja të qarta, që na udhëzojnë për të kuptuar qëllimet hyjnore. Por këto shenja u vlejnë dhe u bëjnë dobi atyre që meditojnë dhe i vështrojnë me kujdes ato, me qëllimin për të nxjerrë mësime. Vetëm duke i trajtuar në këtë formë shenjat dhe argumentet e Zotit, ata kuptojnë shumë qartë se Ai që ka krijuar, përkujdeset dhe rregullon çështjet e gjithë botës është Allahu i Lartësuar, prandaj vetëm Atij i takon adhurimi dhe nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. Allahu është i Gjithëdituri rreth të fshehtave dhe atyre që shfaqen. Ai është gjithashtu i Gjithëmëshirshmi e Mëshirëploti në çdo gjë që buron prej Tij, qoftë në ligjin e krijimit, qoftë në ligjin e fesë dhe besimit, sipas të cilit ka urdhëruar të jetohet, qoftë në ligjin e shpërblimit. Allahu është i lavdëruari plot begati dhe mirësi në gjithçka që ka krijuar dhe urdhëruar. Ndër shenjat madhështore që tregojnë për pushtetin e plotë dhe veprat e mrekullueshme të Allahut është edhe fakti që: - Në Tokë ka hapësira që qëndrojnë pranë njëra-tjetrës, ka vreshta dhe fusha të mbjella, ka palma që janë me shumë degë, por edhe pa të tilla. - I Lartësuari ka mundësuar që në tokë të mbijnë lloje të ndryshme frutash dhe bimësie. Sa të bukura janë vreshtat dhe pemishtet, sa të domosdoshme janë drithërat dhe sa të begatshme dhe të mira janë palmat dhe frutorët e ndryshëm! Ka palma që janë të degëzuara, por ka edhe të tilla që zhvillohen të drejta e pa degëzime. Që të gjitha këto pemë e bimë ujiten nga i njëjti ujë dhe ushqehen nga e njëjta tokë, ashtu sikurse ndriçohen, ngrohen dhe rriten nga i njëjti diell dhe në të njëjtat kushte. Megjithatë, ato prodhojnë fruta të ndryshme, që dallojnë në shijet e tyre. - Të gjitha ujiten me të njëjtin ujë, por Ne i kemi bërë me shije të veçanta e të dallueshme nga njëra -tjetra. - Ato ndyshojnë në ngjyrën, shijet, vlerat dhe dobitë e tyre, si edhe në kënaqësinë që të japin. I Madhërishmi edhe tokat i ka bërë të ndryshme. Ka toka të mira, të cilat rrisin larmi bimësh, pemësh dhe drithërash ushqyese. Ka edhe toka të tjera, që nuk mbijnë dhe nuk mbajnë as ujin, por ai humbet në thellësinë e tyre, pa bërë asnjë dobi për njerëzit dhe kafshët. Por ka të tjera që vërtet nuk mbijnë, por shërbejnë për të grumbulluar ujin. Ka toka ku mbin një lloj bimësie dhe jo të tjera. Sigurisht, që të gjitha këto ndryshime janë përcaktim i Ngadhënjimtarit, Mëshirëplotit. Pas kësaj, Allahu i Lartësuar thotë: - Vërtet, në të gjitha këto ka argumente për njerëzit që kuptojnë. - Ka fakte për ata të cilët kanë logjikë dhe arsye, që i udhëzon në gjërat e dobishme. Një logjikë e pastër dhe arsyetim i drejtë e udhëzon robin tek e mira dhe e ndihmon atë që të kuptojë qartë porositë e Zotit. Ndërsa ata që gjithmonë u kthejnë shpinën urdhëresave të Zotit dhe mendjelehtët, që, pa u menduar fare, u përkushtohen veçse dëshirave të unit, këta enden të çoroditur në errësirat ku janë zhytur. Ashtu, të pasigurt dhe të përhumbur në vetëmashtrimin e tyre, nuk e gjejnë dot udhën drejt Zotit të tyre dhe nuk arrijnë të kuptojnë asnjë mesazh të dhënë prej Tij.

Mus'haf Hape →
Ankebut 29:47–29:49 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… “O njerëz! Unë jam i dërguari i Allahut për të gjithë ju. Jam i dërguari i Allahut, në dorën e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës. Nuk ka të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Po kështu, Ne ta zbritëm edhe ty Librin.” - Ibn Xheriri shpjegon: “Al lahu i Madhëruar i drejtohet Pr ofetit të Tij dhe i thotë: “Ashtu siç i shpallëm librat të dërguarve para teje, o Muhamed, po ashtu e zbritëm këtë libër.” Ky shpjegim është i mirë. - “Ata, të cilëve Ne ua kemi dhënë Librin më parë, besojnë në këtë Kuran. ” - Bëhet fjalë për ata dijetarë të mençur nga mesi i tyre, të cilët e morën këtë Libër dhe e lexuan ashtu siç duhet lexuar. Të tillë ishin Abdullah Ibn Selami, Selman el Farisiu e të ngjashëm me ta. - “Edhe nga këta ka të tillë që e besojnë këtë Kuran. ” - Domethënë nga arabët, kurejshët e fiset e tjera. - “Argumentet Tona i refuzojnë veçse jobesimtarët.” - Argumentet Tona i marrin për gënjeshtra veçse ata që refuzojnë të vërtetën dhe e mbulojnë atë duke përhapur të kotën, ata që mundohen ta mbulojnë dritën e diellit me kotësira e trillime. - “Ti (Muhamed) nuk pate lexuar ndonjë Libër para këtij (Kuranit), e as nuk pate shkruar ndonjëherë me dorën tënde të djathtë.” - Ti, o Muhamed, jetove mes popullit tënd një kohë të gjatë, para se të të shpallej ky Kuran, dhe nuk dije të lexoje e as të shkruaje. I tillë ishte përshkrimi për Profetin e zgjedhur edhe në librat e shkuar, sikurse thotë i Lavdëruari në ajetin tjetër kuranor: “... Ai tha: “Me ndëshkimin Tim godas atë që Unë dëshiroj, ndërsa mëshira Ime ka përfshirë gjithçka. Atë (mëshirë) e kam caktuar për ata që janë të devotshëm, e japin zekatin dhe për ata që besojnë në argumentet Tona, për ata që pranojnë të Dërguarin, Profetin "ummij", që nuk shkruan e nuk lexon, të cilin e gjejnë të cilësuar në Teurat dhe në Ungjill, që i urdhëron ata për të mirë dhe i ndalon nga e keqja, që u lejon ushqimet e këndshme dhe u ndalon ato të pakëndshmet, që u heq barrën e rëndë dhe prangat. Ata që besojnë në të, që e nderojnë atë, që e ndihmojnë atë dhe që veprojnë me Dritën që iu zbrit atij - këta janë ata të shpëtuarit. Thuaj: “O njerëz! Unë jam i dërguari i Allahut për të gjithë ju. Jam i dërguari i Allahut, në dorën e të Cilit është sundimi i qiejve e i tokës. Nuk ka të adhuruar tjetër me meritë veç Tij. Ai jep jetë dhe Ai jep vdekje. Besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin "ummij", që nuk shkruan e nuk lexon, që beson Allahun dhe Shpalljet e Tij! Ndiqeni rrugën e tij, që të jeni të udhëzuar!” [Araf 156 - 158]. I Dërguari i Allahut nuk dinte të shkruante me dorën e tij asnjë rresht, madje asnjë germë. Ai kishte shkrues, të cilët shkruanin për të Shpalljen që i vinte nga Zoti, letrat e mesazhet drejtuar mbretërve etj. Çdo lajm që mëton se ai mësoi në fundin e jetës së tij që të shkruante dhe të lexonte është i pabazë dhe i pasaktë. - “Po ta kishe bërë këtë, atëherë ata që e refuzojnë të vërtetën, do të kishin trilluar dyshime.” - Nëse do të dije të shkruaje dhe të lexoje, injorantët do të hidhnin dyshime dhe do të thoshin se këto gjëra Muhamedi i ka mësuar nga librat para tij, të sjellë nga profetët e shkuar. Ata i thanë këto shpifje, edhe pse e dinin mirë se ai nuk dinte shkrim e lexim, siç na tregon i Lartësuari: “Ata thonë (për Kuranin): “Këto janë legjenda të popujve të lashtë, të cilat ai (Muhamedi) kërkoi që t’i shkruhen dhe i lexohen atij mëngjes e mbrëmje”. Thuaj: “Kurani është zbritur nga Ai, që e di të fshehtën në qiej e në tokë. Ai është Falës i Madh e Mëshirëplotë.”.” [Furkan 6], ndërsa në këto ajete Ai thotë: - “Por ja! Ai është plot me argumente të qarta, që ruhen në zemrat e atyre të cilëve u është dhënë dituria. ” - Kurani është libër plot ajete të qarta e shtjelluese të së vërtetës, udhëzues drejt saj. Të drejta e të urta janë urdhëresat dhe ndalesat e tij dhe të vërteta janë lajmet e sjella në të. Allahu e ka bërë të mundur që atë ta mësojnë e nxënë dijetarët. Ai e ka lehtësuar mësimin përmendësh dhe tefsirin e tij: “Ne e bëmë Kuranin të lehtë për t'u kujtuar, po a ka ndonjë që merr mësim?” [Kamer 17] Profeti i Allahut ka thënë: “Çdo profeti të Allahut i është dhënë si mrekulli diçka e mjaftue - shme, që njerëzit ta besojnë. Ajo që m'u dha mua ishte Shpallja, që Allahu ma zbriti, prandaj shpresoj se unë do të jem Profeti me më shumë pasues.” Në Sahih-un e Muslimit, nga Ijad Ibn Himari përcillet se Profeti i Allahut ka thënë: “Allahu më tha: “Të kam dërguar, që të të sprovoj ty dhe t'i sprovoj të tjerët me ty. Unë po të zbres një libër që nuk e lan uji 139 të cilin do ta lexosh kur je zgjuar dhe kur je në gjumë.” - “Argumentet Tona nuk i mohon kush, përveç të padrejtëve.” - Askush nuk i merr ato për gënjeshtra e trillime, askush nuk i jep hakun e respektin e duhur, duke i refuzuar, përveçse zullumqarët, të padrejtët, pra, ata që janë të mbushur me armiqësi e urrejtje kundër të vërtetës, kryeneçët, ata të cilët e njohin mirë të vërtetën, por i shmangen asaj me vetëdije, sikurse ka thënë i Lartësuari në ajetin tjetër: “Mos u bëj si ata që moho jnë argumentet e Allahut, se ashtu do të bëheshe nga të humburit. Me të vërtetë, ata të cilët e merituan vendimin e Zotit tënd (për ndëshkim) , ata nuk do të besonin, edhe sikur t’u vinin të gjitha shenjat, derisa ta shohin vetë dënimin e rëndë.” [Junus 95 - 97].

Mus'haf Hape →
Kasas 28:36–28:43 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… të qiejve e të Tokës. Ai i zbriti ato të dukshme, e unë besoj, o Faraon, se ti je i shkatërruar.” [Isra 102]. Por ja që ligësia e kishte …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Kur Musai shkoi tek ata me argumentet Tona të qarta, ata thanë: “Kjo nuk është asgjë është tjetër, veçse një magji e trilluar...” - Ato ishin argumente të qarta në atë që tregonin dhe në vërtetësinë e asaj që Musai po u kumtonte. Ato ishin argumente pa asnjë mangësi, por duke bërë padrejtësi dhe me inat e armiqësi ndaj të vërtetës, ata thanë: “Kjo nuk është asgjë është tjetër veçse një magji e trilluar dhe kurrë nuk kemi dëgjuar gjë për këtë nga etërit tanë të hershëm.” Këto ishin fjalët e Faraonit në momentet kur u shfaq qartazi e vërteta dhe triumfoi mbi të kotën, duke e shkatërruar fare atë. Ai tiran i poshtër i refuzoi shenjat e Musait, edhe pse ekspertët dhe më të diturit njerëz rreth magjisë e besuan Musain dhe Zotin e tij. Ndërsa ai i mjeri tha: "...Ai (Musai) është prijësi juaj, që ju mësoi magjinë!" [Ta Ha 71]. Kështu u përgjigj ai duke e tepruar me intriga, mashtrim dhe padrejtësi, për të cilat Zoti na ka treguar në Kur'an. Allahu na tregon se ai mohoi Musain dhe shenjat e tij, edhe pse: "Ai (Musai) tha: “Ti e di me siguri të plotë se ato (mrekullitë) nuk i zbriti askush tjetër përveç Zotit të qiejve e të Tokës. Ai i zbriti ato të dukshme, e unë besoj, o Faraon, se ti je i shkatërruar.” [Isra 102]. Por ja që ligësia e kishte pushtuar dhe mbizotëruar atë. - ...dhe kurrë nuk kemi dëgjuar gjë për këtë nga etërit tanë të hershëm.” - Në fakt ata gënjenin, sepse Allahu i Madhëruar kishte dërguar Jusufin përpara Musait, sikurse ka thënë: "Më parë, ju erdhi Jusufi me argumente të qarta, por ju nuk rreshtët së dyshuari për mesazhin që ju solli ai. Më në fund, kur vdiq ai, ju thatë: “Allahu nuk do të dërgojë pas tij asnjë profet.” Kështu, Allahu e lë në humbje këdo që e tepron dhe jeton me dyshime." [Gafir 34]. - Musai tha: “Zoti im e di më së miri kush është ai që vjen me udhëzim të qartë prej Tij dhe se kujt do t’i takojë përfundimi i mirë.” - Tha kështu pasi ata pretenduan se ai ishte magjistar dhe vepra e tij ishte magji, ndërsa ata ishin të mençurit dhe të udhëzuarit tek e mira. Musai u tha: “Zoti im e di më së miri kush është ai që vjen me udhëzim të qartë prej Tij dhe se kujt do t’i takojë fundi më i mirë. Nëse nuk ju bën dobi ftesa dhe këshilla, shenjat e qarta madhështore dhe ju refuzoni çdo udhëzim, duke dashur veç humbjen dhe kufrin tuaj, atëherë dijeni dhe kujtoni faktin se Allahu i Lartësuar e di mirë për ata që janë në udhë të drejtë dhe për ata që do të kenë përfundimin e mirë. Gjithashtu, dijeni mirë se: - Keqbërësit me siguri nuk do të kenë shpëtim. - Ndërsa përfundimi i mirë ishte për Musain dhe pasuesit e tij. Fitimi i çdo mirësie dhe shpëtimi nga çdo e keqe ishte për ta. Kurse për Faraonin ishte përfundimi i keq dhe ndëshkimi i ashpër. - Faraoni tha: “O fisnikë! Unë nuk di për ju ndonjë zot tjetër përveç meje!” - Kjo ishte paturpësi e Faraonit ndaj Zotit. Ai, duke mashtruar dhe manipuluar mendjet e popullit dhe pasuesve të tij, atyre mendjelehtëve dhe kokëboshëve, tha: “O fisnikë! Unë nuk di për ju ndonjë zot tjetër përveç meje. Pra unë dhe vetëm unë jam zoti dha ai që duhet ta adhuroni, t'i trembeni dhe nënshtroheni. Nëse do të kishte ndonjë zot tjetër, unë do ta dija.” Shikojini këto fjalë të thata që u drejton tirani këtyre njerëzve pa mend në kokë, për t'u treguar se ai ishte një dijetar shumë i mençur, i cili çdo gjë që thotë e ka të vërtetë. Për çdo gjë që urdhëron ai, duhet që t’i bindesh dhe nënshtrohesh. Madje, ai i përzgjedh fjalët, që të mos thotë diçka të gabuar. Ai nuk tha: “... nuk ka ndonjë zot tjetër veç meje”, por tha: ”Unë nuk di për ju ndonjë zot tjetër, përveç meje”, që nënkuptonte se edhe mund të ketë ndonjë zot tjetër. Kështu, ai deshi që ta përforconte edhe më shumë mohimin e ekzistencës së një zoti tjetër, siç thoshte e mëtonte Musai. Ai urdhëroi për diçka, sikur donte të tregonte se çdo vendim e fjalë e thoshte vetëm pasi sigurohej, se ai ishte një i ditur dhe i mençur. Ai tha: - O Haman! Më ndiz një zjarr (për të pjekur tulla) e më ndërto një kullë të lartë, se ndoshta do të arrij ta shoh Zotin e Musait. - Më ndërto një kullë të madhe prej tullash të pjekura. - Unë mendoj se ai është gënjeshtar. - Unë mendoj se ai është mashtrues dhe do ta vërtetojmë këtë mendim. Shiko se çfarë paturpësie dhe padrejtësie të madhe bëri ky i poshtër dhe i shëmtuar! Askush nuk kishte bërë një krim të tillë. E quajti Musain gënjeshtar dhe pretendoi për vete se ishte zot. Mohoi se kishte ndonjë njohuri rreth një Zoti të vërtetë dhe pretendoi se, për të gjetur të vërtetën, kishte marrë të gjitha masat e nevojshme. Të gjitha këto ishin thjesht për të manipuluar mendjet e popullit dhe pasuesve të tij. Megjithatë, çudia më e madhe ishte me oborrin dhe rrethin e tij, të cilët pretendonin të ishin paria e mbretërisë dhe njerëzit që udhëhiqnin çështjet e njerëzve: Si ishte e mundur që ai burrë të luante me mendjet e tyre dhe të verbonte logjikën e tyre deri në atë masë sa ata t’i nënshtroheshin dhe ta pasonin në këtë çmenduri?! Sigurisht shkak për këtë ishte kalimi i kufijve në poshtërsi e tirani, që ishte bërë cilësi e pandashme për ta. Besimi dhe punët e tyre të prishura solli shkatërrimin e mendjes dhe aftësisë së tyre të arsyetimit. Të lutemi, o Zot, të na forcosh dhe ruash imanin tonë! “Zoti ynë, mos lejo që zemrat tona të devijojnë, pasi na drejtove! Na dhuro mëshirën Tënde! Pa dyshim, Ti je Dhuruesi i madh.”. [Al Imran 8]. - Kështu, ai dhe ushtria e tij u treguan kryeneçë në tokë pa asnjë të drejtë - Ai u tregua arrogant e tiran me njerëzit, duke i bërë të vuajnë. Ai u tregua arrogant e mendjemadh me profetët e Zotit dhe refuzues i mrekullive të tyre. Ai së bashku me ndjekësit e tij i mohuan mesazhet dhe shenjat e Zotit dhe pretenduan se ajo që besonin ishte më e lartë dhe më e mirë. - ...dhe menduan se nuk do të kthehen te Ne. - Ky ishte shkaku që i bëri të merrnin guximin për këto padrejtësi. Nëse do të dinin ose të besonin me bindje se do të ktheheshin tek Zoti, kurrë nuk do të guxonin të bënin atë që bënë. Ata vazhduan në inatin e shfrenimin e tyre në kalimin e kufijve. - Prandaj Ne e kapëm atë dhe ushtrinë e tij dhe e hodhëm në det. Tani shiko se si qe përfundimi i keqbërësve! - Ai ishte përfundimi më i keq dhe më i dëshpëruar. Për ata filloi një ndëshkim që nuk do t’u ndërpritet dhe do të jetë i vazhdueshëm deri në në ahiret. - Ne i bëmë ata (veçse)prijës që ftojnë për në zjarr - E bëmë Faraonin dhe rrethin e tij shembull për ata që ecin drejt vendit të poshtërimit dhe dëshpërimit. - dhe Ditën e Kijametit ata nuk do të ndihmohen. - Askush nuk do t’i ndihmojë të shpëtojnë nga ndëshkimi i Allahut. Ata janë shumë të dobët e të pafuqishëm që ta largojnë dënimin e Zotit nga vetja dhe nuk kanë për të gjetur ndonjë mik e ndihmëtar që do të mund t’i shpëtonte nga ai ndëshkim. Vetëm Allahu i ruan dhe shpëton ata që Ai dëshiron. - Edhe në këtë botë Ne i bëmë që t'i ndjekë mallkimi, - Kjo do t’i ndjekë e shoqërojë gjithmonë për t’ua shtuar edhe më shumë ndëshkimin dhe poshtërimin, që në këtë dynja. Ata janë të mallkuar dhe mallkohen nga të gjitha kirjesat. Ata përmenden për keq dhe plot urrejtje ndër njerëz, dhe kjo është diçka e dëshmuar për ta. Ata do të jenë në krye të të gjithë të mallkuarve në këtë dynja: - ... kurse Ditën e Kijametit ata do të jenë të përbuzur. - Të larguar, të dëbuar nga mëshira e Zotit, të shëmtuar dhe vepërkëqij. Aq të shëmtuara e të poshtra janë veprat e tyre, saqë mbi ta janë bashkuar urrejtja e Zotit, urrejtja e krijesave dhe urrejtja e vetë atyre për vetveten. - Pasi i shkatërruam popujt e mëparshëm, Ne i dhamë Musait Librin, - Ne i dhamë Musait Teuratin pas shkatërrimit të popujve, në fund të të cilëve ishte shkatërrimi i Faraonit dhe rrethit të ushtrisë së tij. Ky është argument që tregon se pas Shpalljes së Teuratit u ndërpre ndëshkimi shfarosës i përgjithshëm dhe u ligjërua xhihadi me shpatë kundër mohuesve. - ... që është dritë për njerëzit dhe Udhëzim e Mëshirë që ata të mund të marrin mësim. - Në librin që Zoti i shpalli Musait kishte fakte e argumente që njerëzit të shihnin të vërtetën e qartë. Ata kishin në Shpallje çdo gjë që u sjell dobi. Ata mësonin si të ruhehin nga çdo gjë që i dëmtonte. Në libër kishte argumente të mjaftueshme që asnjë gjynahqar të mos kishte justifikim tek Zoti. Besimtarët përfitonin nga drita e tij dhe ai ishte mëshirë për ta. Nëpërmjet tij, ata gjenin udhëzimin në rrugën e drejtë.

Mus'haf Hape →