Kërko: sikur deri te ishte ngre

Ali Imran 3:96–3:97 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e ngritur për të gjithë njerëzit, që ata të kryejnë ritet e haxhit dhe të umres, si kurbanet, tavafin, namazin dhe adhurime të tjera për …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Shtëpia e parë e ndërtuar për njerëzit është ajo në Bekë (Mekë), plot bekime dhe udhëzuese për mbarë botën. - Allahu i Lartësuar na tregon se ndërtesa e parë e ngritur për të gjithë njerëzit, që ata të kryejnë ritet e haxhit dhe të umres, si kurbanet, tavafin, namazin dhe adhurime të tjera për Allahun, është ajo që ndodhet në Bekë, pra, është Qabja, të cilën e ndërtoi Ibrahimi, i Dashuri i Allahut të Madhëruar. Në fakt, çdo bashkësi, jehudë apo të krishterë qofshin, pretendojnë se Ibrahimi (a.s) ishte pjesëtar i fesë së tyre. Por asnjë nga këto grupe nuk e kryejnë haxhin dhe nuk e vizitojnë faltoren që e ndërtoi Ibrahimi, me urdhër të Allahut të Madhëruar. Madje, po me urdhër të Allahut, ai i ftoi njerëzit që të kryejnë haxhin dhe ta vizitojnë këtë tempull. Duke treguar për mirësinë e Qabes, Allahu i Madhëruar thotë se e ka bërë atë të bekuar, domethënë, një vend në të cilin zbret bekimi dhe begatia e Allahut të Lartësuar. Ajo është gjithashtu: “...dhe udhëzuese për mbarë botën.” Imam Ahmedi sjell hadithin se Ebu Dherri - Allahu qoftë i kënaqur prej tij! - ka thënë: 520. “E pyeta njëherë: “O Profet i Allahut! Cila është xhamia e parë që është ngritur në tokë?” Ai tha: “Është Xhamia e Shenjtë (Qabja).” - “Po pas saj?” - “Xhamia Aksa (në Palestinë).” - “Sa kohë pati mes tyre?” - “40 vjet”. Unë përsëri e pyeta: “Po pastaj, cila xhami u ngrit?” Atëherë, Profeti ﷺ më tha: “Kudo që të të kapë namazi, fale atë, sepse e gjithë toka është xhami.” Hadithin e kanë përnxjerrë Buhariu dhe Muslimi. Ibn Ebi Hatimi sjell hadithin nga Halid Ibn Ararate, se njëherë: “U ngrit një burrë dhe iu tha Aliut (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!): “A nuk më tregon pak rreth Shtëpisë (Qabes)? A është ajo, e para shtëpi që është ngritur në Tokë?” Aliu tha: “Jo, ajo është e para godinë që përmban bekimin, begatinë dhe mirësitë e Allahut. gjithashtu, atje është Vendi i Ibrahimit. Ajo është e para ndërtesë që, kush hyn në të, është i sigurt dhe në paqe....” dhe pastaj tregoi se si u përfundua ndërtimi i saj.” 152 Vërej me kujdes fjalën e Allahut të Madhëruar, kur thotë: “Shtëpia e parë e ndërtuar për njerëzit është ajo në Bekë (Mekë)...” Bekë është një nga emrat e Mekës, siç është mendimi më i përhapur dhe i pranuar mes dijetarëve. Është thënë se Meka ka disa emra, si Mekke apo Bekke. Ajo quhet edhe El Bejt El Atik (Shtëpia e Lashtë), El Bejt El Harâm (Shtëpia e Shenjtë), El Beledu Emin (Shtëpia e Sigurisë), Ummul Kurâ (Nëna e Qyteteve) e të tjerë. - Atje ka shenja të qarta, siç është Vendi i Ibrahimit dhe kush hyn në të, ai është i sigurt. - Ajo ka shenja të dukshme, që tregojnë se është ndërtuar nga Ibrahimi dhe që tregojnë se Allahu i Lavdëruar e ka ngritur vlerën dhe gradën e kësaj ndërtese. Pastaj Allahu i Lartësuar thotë: “...siç është Vendi i Ibrahimit”. 153 Ky vend ishte ngjitur me murin e Qabes, derisa e largoi Umer Ibn Hatabi (Allahu qoftë i kënaqur prej tij dhe e kënaqtë atë!), gjatë kohës së udhëheqjes së tij, dhe e vendosi në drejtim të lindjes, në mënyrë që njerëzit ta kenë më të lehtë e të mos pengohen në zhvillimin e tavafit rreth Qabes dhe në mënyrë që ata që falen pasi të mbarojnë tavafin. Allahu i Madhëruar na urdhëroi që të falim namaz tek mekami i Ibrahimit. Allahu i Lartësuar ka thënë: “Vendin ku qëndroi Ibrahimi bëjeni vend adhurimi (namazi)!”.” [Bekare 125]. Pra, faluni tek Mekami i Ibrahimit! Nga Ibn Abasi përcillet se ka thënë se, nga shenjat që ka vendosur Allahu në Qabe është Mekâmi i Ibrahimit dhe El Meshâir (në Muzdelife).” Ndërsa Muxhahidi ka thënë që shenjat për të cilat aludohet këtu janë gjurmët e dy këmbëve të tij në vendqëndrimin e tij.” Ato gjurmë janë një shenjë e qartë dhe e dukshme. Kështu është përcjellë nga Umer Ibn Abdul -Azizi dhe të tjerë. Ebu Talibi ka thurur disa vargje të njohura në lidhje me këtë çështje, pra, me faktin se shenjat e Allahut për të cilat aludohet në ajet, janë gjurmët e këmbëve të Ibrahimit (a.s): "Vendi i Ibrahimit është ende i freskët në gur, Gjurmët e këmbëve të tij të zbathura, qartë duken në të." Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: “...dhe kush hyn në të, ai është i sigurt.” Bëhet fjalë për rrethinat e Mekës, që është territor i shenjtë (ku ndalohen padrejtësitë). Kështu, nëse atje hyn dikush që është i frikësuar, atij i jepet siguria nga çdo e keqe. Dhe, në fakt, kështu ndodhte dhe në kohën e injorancës paraislamike: askush nuk trazohej dhe nuk i shkaktohej ndonjë e keqe, kur hynte brenda vendit të shenjtë. Allahu i Lartësuar thotë: “Le ta adhurojnë Zotin e kësaj Shtëpie, i Cili i ushqeu pas urisë dhe i siguroi prej çdo frike!” [Kurejsh 2 -3]. Në dy Sahih-ët vjen një hadith - dhe ky version është sjellë nga Muslimi, - nga Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), i cili ka thënë: “Ditën e çlirimit të Mekës, Profeti tha: 521. “Tashmë nuk ka më emigrim, por ka vetëm xhihad dhe nijet për vepra të mira. Por kur t’ju jepet kushtrimi për të luftuar, atëherë përgjigjjuni ftesës së udhëheqësit!”. Gjithashtu, ka thënë: 522. “Allahu e bëri të shenjtë këtë qytet që ditën që krijoi qiejt dhe Tokën, dhe ai është i shenjtë prej Allahut deri në Ditën e Kijametit. Askujt përpara meje nuk i është lejuar lufta në të. Edhe mua m'u lejua veçse një orë të ditës, dhe ai tashmë është dhe mbetet i shenjtë prej Allahut, deri në Ditën e Kijametit. Nuk priten pemët dhe shkurret e këtij vendi, nuk përndiqen dhe tremben kafshët e gjahut atje, nuk lejohet të merren sendet e gjetura në të, përveç atij që i merr për t’i treguar dhe për t’i çuar në vendin e posaçëm; dhe nuk lejohet të kryhen nevojat personale në të.” Abasi tha: “O i Dërguari i Allahut, përveç idhħirit (lloj bime), sepse ai na duhet për shtëpitë dhe ndërtesat tona.” Ai tha: “Po, përveç idhħirit!” Nga Xhabiri (r.a) përcillet se ka thënë: “E kam dëgjuar Profetin e Allahut që të thotë: 523. “Askujt nuk i lejohet që të ngrejë armët dhe të luftojë brenda Mekës.” Hadithin e sjell Muslimi. Nga Abdullah Ibn Adi j Ibn Hamra El Zuhri përcillet se ai e ka dëgjuar Profetin e Allahut, - ndërkohë që ai qëndronte në këmbë në në tregun e Mekës - të thoshte: 524. “Betohem se ti je vendi më i mirë i Allahut dhe vendi më i dashur i Allahut!” Hadithin e sjell imam Ahmedi, Tirmidhiu, Nesaiu dhe Ibn Maxheh. Tirmidhiu ka thënë se ky është hadith hasenun sahih.154 - Për hir të Allahut, është detyrë për njerëzit vizita e Shtëpisë, për atë që ka mundësi të shkojë tek ajo. - Ky është ajet që tregon se haxhi është detyrim, sipas shumicës së dijetarëve. Pra, shumica e dijetarëve janë të mendimit se haxhi është bërë detyrë pikërisht me këtë ajet. Ndërsa disa kanë thënë se haxhi është bërë detyrë me një tjetër ajet, dhe pikërisht me fjalën e Allahut: “Kryejeni të plotë haxhin dhe umren, për hir të Allahut!” [Bekare 196]. Por mendimi i parë është më i saktë. Janë transmetuar shumë hadithe që tregojnë se kryerja e haxhit është një nga shtyllat dhe themelet bazë të Islamit. Të gjithë muslimanët pajtohen se kryerja e haxhit është detyrë. Haxhi është detyrë të kryhet një herë në jetë, për atë njeri që është i përgjegjshëm ligjërisht. Kjo detyrë është ligjëruar qoftë me tekst të drejtëpërdrejtë nga Kur'ani dhe hadithet e Profetit ﷺ ,qoftë nëpërmjet unanimitetit të të gjithë umetit islam. Imam Ahmedi (Allahu e mëshiroftë!) sjell hadithin nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), që tregon: “Njëherë, Profeti i Allahut na mbajti një hytbe dhe tha: 525. “O ju njerëz! Ju është bërë detyrë farz haxhi, prandaj kryejeni haxhin!” Një burrë tha: “Çdo vit, o Profeti i Allahut?” Profeti ﷺ heshti, derisa ai e përsëriti tri herë pyetjen e tij. Atëherë, Profeti i Allahut tha: “Nëse do të thoja “po”, do të bëhej detyrë dhe nuk do të kishit mundësinë ta përmbushnit.” Pastaj tha: “Më lini në ato që ju urdhëroj (pra, mos gërmoni dhe kërkoni më shumë), sepse ata që ishin para jush u shkatërruan për shkak të pyetjeve dhe kërkesave të shumta, si dhe për shkak të kundërshtimeve me profetët e tyre. Nëse ju urdhëroj për diçka, bëjeni sa të mundeni atë, dhe nëse ju ndaloj nga diçka, atëherë hiqni dorë prej saj!” Hadithin e sjell Muslimi. Në dy Sahih-ët vjen hadithi i Ibn Xhurejxhit, që e sjell nga Ata Ibn Xhabiri, e ky nga Suraka Ibn Maliku, i cili i tha Profetit ﷺ :526. “O i Dërguari i Allahut! Këtë vit e kreve haxhin së bashku me umren me ne. A kryhet haxhi në këtë mënyrë vetëm për këtë vit apo do të kryhet në këtë formë përgjithmonë?” Profeti tha: “Jo, kështu do të jetë përgjithmonë!” Sipas një transmetimi tjetër, tha: “Gjithmonë e përherë!” Ebu Isa Tirmidhiu sjell hadithin nga Ibn Umeri (Allahu qoftë i kënaqur me ata të dy!), që tregon: 527. “Njëherë, kur ishim te Profeti, u ngrit një burrë dhe tha: “Cili është haxhi i vërtetë, o i Dërguari i Allahut?” Profeti tha: “Ai i shpupurituri dhe i pluhurosuri!” Një tjetër pyeti: “Cili haxh është më i miri, o i Dërguari i Allahut?” Profeti tha: “ El Axhxhu, el thexhxhu ”, (pra në të cilin ngrihen zërat e besimtarëve duke bërë telbije dhe gjatë cilit bëhen shumë kurbane). U ngrit një tjetër dhe tha: “Kush konsiderohet se “ka mundësi” që të kryejë haxhin, o i Dërguari i Allahut?” Profeti tha: “Ai i cili ka furnizimin për rrugën dhe kafshën e udhëtimit.” Kështu e ka sjellë Ibn Maxhe prej Ibrahim Ibn Zejd el Xheuziut. Tirmidhiu ka thënë se ky hadith vjen merfuan veçse përmes versionit të tij. Por disa dijetarë kanë folur rreth këtij transmetuesi, duke vënë në diskutim aftësinë e tij të të nxënit përmendësh. Por disa të tjerë, - thotë Tirmidhiu - e kanë përforcuar këtë hadith, duke e shoqëruar edhe me hadithe të tjera.” Kështu, Ibn Ebu Hatimi sjell nga Ibn Abasi, Enesi, El Haseni, Muxhahidi, Ata’u, Seid Ibn Xhubejri, Rabi Ibn Enes dhe Katadja, një hadith të ngjashëm me të. Gjithashtu, Hakimi sjell hadithin nga Enes i, se: 528. “Profeti i Allahut është pyetur rreth fjalës së Allahut të Lartësuar: “Për hir të Allahut, është detyrë për njerëzit vizita e Shtëpisë, për atë që ka mundësi të shkojë tek ajo.”: “Cili konsiderohet se “ka mundësi” që të kryejë haxhin, o i Dërguari i Allahut?” Profeti ﷺ tha: “Ai i cili zotëron furnizimin për rrugën dhe kafshën e udhëtimit.” Pastaj Hakimi thotë: “Ky është një hadith sahih, sipas kushteve të Muslimit, por që nuk e kanë as Buhariu dhe as Muslimi.” Ndërsa Ahmed Ibn Hambeli sjell hadithin nga Ibn Abasi, se Profeti i Allahut ka thënë: 529. “Nxitoni për të kryer haxhin, që ju është bërë farz, sepse askush prej jush nuk e di se çfarë pritet t'i ndodhë!” Ahmedi sjell hadithin përsëri nga Ibn Abasi, se Profeti i Allahut ka thënë: 530. “Ai që dëshiron të bëjë haxhin, le të nxitojë dhe ta kryejë sa më shpejt atë.” Këtë hadith e sjell edhe Ebu Daudi. - Kush nuk beson (këtë dispozitë) le ta dijë se, Allahu nuk ka nevojë për botën. - Domethënë, ai që nuk e pranon se haxhi është farz, le ta dijë se ka bërë kufër dhe ka mohuar vetë Zotin. Nëse mohon haxhin dhe detyrueshmërinë e Tij është njëlloj sikur të kesh mohuar vetë Allahun, dhe Allahu i Madhëruar nuk ka nevojë për krijesat, sepse është Ai është vetvetiu i pasur dhe i lavdëruar. Seid Ibn Mensuri përcjell se Ikrima ka thënë: 531. “Kur zbriti ajeti: “E kush kërkon fe tjetër përveç fesë islame, atij kurrsesi nuk do t’i pranohet dhe në botën tjetër ai do të jetë nga të humburit.” [Al imran 85], jehudët thanë: “Po edhe ne jemi muslimanë!” Atëherë, Profeti u tha atyre: “Allahu e bëri detyrë për muslimanët që të bëjnë haxhin në Shtëpinë e Allahut, për atë që ka mundësi që të shkojë atje.” Ata thanë: “Jo, kjo nuk është detyrë për ne.” Domethënë, refuzuan që të kryenin haxhin. Por Allahu i Lartësuar thotë: “Kush nuk beson (këtë dispozitë) le ta dijë se, Allahu nuk ka nevojë për botën.”

Mus'haf Hape →
Nisa 4:102 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… dhe ne të gjithë pas tij. Ai u ngrit dhe ne u ngritëm të gjithë. Pastaj Profeti ra në sexhde i ndjekur nga rreshti i parë pranë tij, ndërsa ne qëndronim në …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Namazi i frikës falet në mënyra të shumta. Armiku mund të jetë përpara në drejtim të kiblës, ose mund të jetë edhe në drejtime të tjera. Namazi ndonjëherë është me katër rekatë, ndonjëherë me tre rekatë, si namazi i akshamit, e ndonjëherë me dy rekatë, si namazi i sabahut ose ai i udhëtarit. Ndonjëherë namazi falet me xhemat, por kur lufta është ndezur fort dhe beteja është e ashpër, nuk mund të falet me xhemat, por secili më vete, i drejtuar nga kibla ose jo. Atëherë, mund të falesh në këmbë ose edhe hipur në mjet. Në një gjendje të tillë lufte, besimtarët mund të falen edhe duke lëvizur, duke ecur, edhe duke goditur armikun gjatë faljes së namazit. Disa dijetarë janë të mendimit se në të tilla gjendje, falet veç një rekat, siç tregon për këtë hadithi i Ibn Abasit, që u përmend më parë. 199 Ky është mendimi i Imam Ahmedit dhe i një grupi tabiinësh. Kështu, Muhamed Ibn Nasr el Meruezi gjykon se namazi i sabahut falet vetëm me një rekat, në rast frike. Po të njëjtin mendim ka dhënë edhe Ibn Hazmi. Ibn Raha uejhi ka thënë: “Kur është përballje e afërt me armikun, mjafton një rekat i vetëm, duke u falur me shenja.” Madje disa kanë thënë se në të tilla gjendje mjafton veçse një tekbir i vetëm. Këtë mendim ka pasur edhe El Emir Abdul Uehab Ibn Buht el Meki, i cili madje ka thënë: “Nëse nuk mundet që të bëjë as tekbir, të paktën të mos e lërë namazin në veten e tij, pra, me nijet.” Kështu e ka sjellë Sad Ibn Mensuri në Sunen-in e tij. Por Allahu është më i ditur për gjithçka. Disa dijetarë janë të mendimit se lejohet vonimi i namazit për shkak të luftës së ashpër dhe pamundësisë për t’u falur në kohë, siç e vonoi Profeti namazin e drekës dhe të ikindisë, duke e falur atë pas perëndimit të diellit, dhe pastaj fali akshamin e jacinë. Ndërsa shumica e dijetarëve e kanë rrëzuar këtë qëndrim, duke thënë se ky është një gjykim i abroguar me ligjërimin e namazit të frikës, që në atë kohë ende nuk ishte ligjëruar. Ky i fundit është mendimi më i saktë. - Kur të jesh mes tyre (o Muhamed) e dëshiron t’u prijsh në faljen e namazit (në luftë), atëherë disa prej tyre le të vijnë e të falen me ty dhe le t’i mbajnë pranë edhe armët e veta.” - Ky rast ndryshon nga i pari, në të cilin lejohet falja e namazit edhe me një rekat, më këmbë ose hipur në mjet, në drejtim të kiblës ose jo. Ajo është gjendje e veçantë, ku secili mund të falet edhe i vetëm, siç u sqarua në hadith. Ndërsa ky është rasti kur është mundësia për t’u falur xhemat pas një imami. Ky ajet është nga provat më interesante dhe bindëse, që mbështesin mendimin se falja e namazit me xhemat është detyrë ( vaxhib), sepse për shkak të faljes së namazit me xhemat u toleruan veprime e lëshime të shumta. Nëse falja e namazit me xhemat nuk do të ishte detyrë, atëherë këto veprime nuk do të ishin të tolerueshme. Për sa i përket shkakut të zbritjes së këtij ajeti, Ibn Xheriri përcjell nga Aliu (r.a.) rrëfimin: 839. “Një grup burrash nga fisi Beni Nexhar pyetën Profetin e Allahut: “O i Dërguari i Allahut! Ne jemi njerëz që udhëtojmë shumë. Si ta falim namazin gjatë këtyre udhëtimeve?” Atëherë zbriti ajeti: “Kur të jeni në udhëtim, nuk është gjynah për ju nëse e shkurtoni një pjesë të namazit...” [Nisa 10]. Më pas u ndërpre Shpallja dhe, pasi kaloi një vit, Profeti do të falte namazin e drekës gjatë një beteje. Idhujtarët thanë: “Tani (në kohën e namazit) mund ta sulmojmë Muhamedin dhe shokët e tij pas shpine! Pse nuk sulmojmë furishëm tani?” Dikush nga ata tha: “Ata kanë edhe një namaz tjetër pas këtij.” Atëherë, Allahu i Lartësuar shpalli në kohën mes dy namazeve : “...nëse keni frikë se mos jobesimtarët mund t’ju sulmojnë.” Kështu u ligjërua namazi i frikës.” Ky version i sjellë në këtë formë është shumë i rrallë (e pak i njohur). Megjithatë, për një pjesë të këtij hadithi dëshmon një transmetim i sjellë nga Imam Ahmedi dhe autorët e Sunen-eve nga Ebu Ajjash Zerki, emri i të cilit është Zejd Ibn Samit, që ishte edhe sahab, - Allahu qoftë i kënaqur prej tij! Imam Ahmedi përcjell nga Ebu Ajjash el Zerki, që ka thënë: 840. “Ne ishim së bashku me Profetin ﷺ në Asfan, kur u përballëm me idhujtarët, në krye të të cilëve qëndronte Halid Ibn Uelidi. Ata ishin në drejtim të kiblës. Kur Profeti po falte me ne namazin e drekës, idhujtarët thanë: “Sikur t’i kishim sulmuar tani, do të ishte koha më e mirë (për t’i shfarosur)!” Pastaj thanë: “Tani vjen një namaz tjetër, që është më i dashur për ta se fëmijët dhe jeta e tyre.” Atëherë, në kohën mes drekës dhe ikindisë, erdhi Xhibrili me këto ajete: “Kur të jesh mes tyre (o Muhamed) e dëshiron t’u prish në faljen e namazit (në luftë) , atëherë disa prej tyre le të vijnë e të falen me ty dhe le t’i mbajnë pranë edhe armët e veta.” Kur erdhi namazi, Profeti i urdhëroi që t’i mbanin armët. Ne u vumë pas tij në dy rreshta. Profeti ﷺ ra në ruku dhe ne të gjithë pas tij. Ai u ngrit dhe ne u ngritëm të gjithë. Pastaj Profeti ra në sexhde i ndjekur nga rreshti i parë pranë tij, ndërsa ne qëndronim në këmbë syçelë për të ruajtur. Pasi përfunduan sexhden dhe u ngritën, të tjerët u ulën dhe bënë sexhden në rreshtin e tyre. Pastaj rreshti i dytë kaloi në rreshtin e parë e rreshti i parë u tërhoq në rreshtin e dytë. Pastaj Profeti ra në ruku dhe ne të gjithë ramë në ruku. Ai u ngrit dhe ne u ngritëm të gjithë. Pastaj Profeti ra në sexhde i ndjekur nga rreshti i parë pranë tij, ndërsa rreshti tjetër qëndronin në këmbë syçelë për të ruajtur. Kur arritën në fund të namazit dhe ishin ulur (në teshehud), rreshti i pasëm vazhduan me sexhdet dhe në fund dhanë selam së bashku me Profetin të gjithë. Profeti i Allahut e fali këtë namaz dy herë, një herë në Asfan dhe një herë në viset e Benu Sulejmit.” Ahmedi, Ebu Daudi, Nesaiu dhe Abdul Aziz Ibn Abdusamedi, të gjithë përcjellin përmes rrugës së Mensurit një hadith të ngjashëm me këtë hadith, dhe ky është një isnad i saktë, i cili mbështetet edhe nga transmetime nga Buhariu, Muslimi dhe Ibn Ebu Hatimi. Për sa i përket mbajtjes së armëve gjatë namazit të frikës, kjo është diçka e detyrueshme, siç tregon kuptimi i drejtpërdrejtë i ajetit. Ky është njëri nga dy mendimet e Shafiiut. Për këtë tregon edhe ajeti tjetër, ku Allahu i Madhëruar thotë: “Nëse jeni të lodhur nga ndonjë shi ose jeni të sëmurë, nuk është gjynah për ju që t’i lini armët, por edhe atëherë jini syçelë!” Pra, të jeni të kujdesshëm që në çdo çast t’i keni afër dhe të jeni të përgatitur për çdo sulm. - Allahu ka përgatitur për jobesimtarët një dënim poshtërues.

Mus'haf Hape →
Ahzab 33:53–33:54 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… njerëzit në gosti. Ata hëngrën, pastaj po rrinin duke biseduar. Profeti ﷺ donte të ngrihej, por ata nuk largoheshin. Kur pa se ata nuk po ngri - heshin, …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Këto janë ajetet e ashtuquajtura të hixhabit. Në to ka rregulla dhe ligje të dobishme. Ky është njëri ndër ajetet, për të cilët Umer Ibn Hatabi tha: 2157. “E kam miratuar Zotin tim në tri çështje, ose: më ka miratuar Zoti im në tri çështje...”, siç vjen e transmetuar në dy Sahih-ët. Kështu, Enesi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon se Umeri ka thënë: “Në tri raste mendimi im është përputhur me shpalljen. Njëherë thashë: “O i Dërguari i Allahut! Sikur ta shfrytëzonim vendin e Ibrahimit si vendfalje?” Pastaj zbriti ajeti: “Vendin ku qëndroi Ibrahimi bëjeni vend adhurimi (namazi)!”.” [Bekare, 125]. Edhe për rastin e ajetit të hixhabit, unë thashë: “O i Dërguari i Allahut! Sikur t'i urdhëroje gratë e tua të mbulohen, sepse me to flet edhe i miri, edhe i keqi.” Atëherë zbriti ajeti i hixhabit. Një ditë, gratë e Profetit ﷺ u tubuan nga xhelozia ndaj tij dhe unë u thashë: “Nëse ai ju divorcon, është Zoti i tij që kujdeset t’i dhurojë atij si zëvendësim gra edhe më të mira se ju ...”. Atëherë zbriti ky ajet (Tahrim, 5).” Në variantin e Muslimit përmendet edhe çështja e robërve të Bedrit, domethënë katër raste. Buhariu sjell hadithin nga Enes Ibn Maliku (r.a), i cili tregon se Umer Ibn Hatabi tha: 2158. “O i Dërguari i Allahut, te ti vijnë të mirët dhe të këqijtë, ndaj sikur t'i urdhëroje nënat e besimtarëve (gratë e tua) të mbulohen!” Atëherë, Allahu zbriti ajetin e mbulesës.”. Ky ajet zbriti mëngjesin e martesës së Profetit me Zejneb Bintu Xhahshin, martesë të cilën e lidhi vetë Zoti i botëve. Kjo ndodhi në muajin Dhul kide të vitit të pestë pas hixhretit. Allahu është më i ditur. Buhariu sjell hadithin tjetër nga Enes Ibn Maliku (r.a), i cili tregon: 2159. “Kur i Dërguari i Allahut u martua me Zejnebe Bintu Xhahshin, ai i ftoi njerëzit në gosti. Ata hëngrën, pastaj po rrinin duke biseduar. Profeti ﷺ donte të ngrihej, por ata nuk largoheshin. Kur pa se ata nuk po ngri - heshin, Profeti u ngrit vetë dhe bashkë me të edhe një pjesë e njerëzve, përveç tre personave, të cilët vazhduan të qëndronin aty. Kur Profeti ﷺ u kthye, i gjeti ata sërish brenda. Më vonë, ata u ngritën dhe shkuan, ndaj unë shkova dhe e lajmërova Profetin ﷺ që ata kishin ikur. Ai erdhi dhe hyri brenda. Desha të hyja edhe unë, por ai e lëshoi perden pas. Atëherë, Allahu e zbriti ajetin: “O ju që keni besuar! Mos hyni në shtëpitë e Profetit, veçse nëse thirreni për ndonjë gosti...” deri në fund.” Hadithin e sjellin gjithashtu Muslimi dhe Nesaiu. - “O ju që keni besuar! Mos hyni në shtëpitë e Profetit ...” - Ky ishte një mësim dhe këshillë për besimtarët, që kurrë të mos hynin në shtëpitë e Profetit pa lejë, sikundër ndodhte rëndom mes tyre në kohën e injorancës para Islamit. Atëherë, Allahu i Madhëruar u kujdes për këtë umet dhe i urdhëroi për të ruajtur këtë edukatë të vizitës dhe hyrjes në shtëpitë e njëri -tjetrit. Profeti i Allahut ka thënë: 2160. “Kujdes! Mos hyni te gratë e huaja!” Një ensar tha: “O i Dërguari i Allahut, po nëse është kunati?” - “Kunati është si vdekja!”, - i tha Profeti ﷺ”. - “... veçse nëse thirreni për ndonjë gosti dhe (edhe atëherë) jo aq herët sa të rrini duke pritur sa të përgatitet ushqimi! ” - Muxhahidi e të tjerë shpjegojnë: Dome - thënë, jo të vini aq herët, sa t’ju duhet të prisni sa të përgatite t ushqimi. Kjo është e papëlqyeshme dhe Allahu e ka ndaluar. Ky është argument se është i ndaluar kurioziteti ose ndërhyrja në gjëra që nuk të takojnë, të fusësh hundët ku nuk duhet, të vësh në vështirësi tjetrin ose të shkosh diku i paftuar. - “Por, kur të thirreni, hyni dhe kur të keni mbarruar së ngrëni, shpërndahuni ...” - “Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton hadithin e saktë se Profeti ﷺ ka thënë: 2161. “Sikur të ftohesha në gosti për një kofshë ose kërci deleje, do të përgjigjesha; nëse do të më dhurohej një kofshë ose kërci, do ta pranoja.” [Buhariu]. Por pasi të mbaroni atë për të cilën jeni ftuar, atëherë lehtësojani gjendjen bujtësve dhe largohuni. - “... e mos qëndroni për biseda me njëri - tjetrin!” - Ashtu siç ndodhi me tre personat, të cilët u harruan në biseda me njëri-tjetrin, sa e vunë në veshtirësi të Dërguarin e Allahut. - Vërtet, këto e mundojnë Profetin, por atij i vjen turp, ...” - Thuhet se ajo që e rëndonte atë ishte hyrja në shtëpinë e tij pa kërkuar leje fillimisht, por atij i vinte turp që t’i ndalonte, për shkak të natyrës së tij shumë të butë e turpit që kishte. Ai vazhdoi kështu, derisa Allahu i Lartësuar zbriti ajetet, që e ndalonin nga diçka e tillë. - “... kurse Allahu nuk turpërohet t'ju thotë të vërtetën. ” - Prandaj ju qortoi dhe jua ndaloi ato sjellje. - “E kur të kërkoni diçka prej tyre (grave të Profetit), kërkojeni pas perdes, ...” - Në mënyrë që të mos i shihni ato, kur kërkoni diçka, bëjeni pas perdes. - “... sepse kjo është më e pastër për zemrat tuaja dhe për zemrat e tyre! ” - Këto rregulla të hixhabit, që ju caktova, janë më të pastra dhe më të mira për ju. - “Ju nuk duhet ta mundoni të Dërguarin e Allahut dhe nuk ju lejohet të martoheni kurrë me gratë e tij, pas tij. ” - Dijetarët janë unanimë në qëndrimin se askujt nuk i lejohej që të martohej pas Profetit me ndonjë nga gratë e tij, sepse ato janë gratë e tij në dynja dhe në ahiret dhe sepse ato konsiderohen si nënat e besimtarëve, siç e përmendëm më herët. I Lartësuari thotë se ky është një gjynah shumë i madh. - “Allahu di gjithçka, - e bëtë haptazi ose e mbajtët fshehur. ” - Dija e Tij përfshin gjithçka dhe Atij nuk mund t’i fshihet asgjë.

Mus'haf Hape →
Nisa 4:153–4:154 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ata dhe i dhamë Musait pushtet të qartë. - Që ata t’i përmbaheshin besës, Ne ngritëm mbi ta malin Tur. - Kur ata refuzuan t’u nënshtroheshin …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ithtarët e Librit kërkojnë prej teje (o Muhamed) t’u zbresësh një libër nga qielli. - Muhamed Ibn Keab el Kuradhi, Seddiu dhe Katadja kanë thënë: “Jehudët i kërkuan Profetit të Allahut që t’u zbriste një libër nga qielli të plotë, ashtu siç i ishte dhënë Musait Teurati i shkruar. Në fakt, ata i parashtruan këtë kërkesë veçse në formë kokëfortësie e si mënyrë për të justifikuar refuzimin e besimit në Shpallje. Ky është një zakon i njohur i tyre. Madje, ata i kishin kërkuar Musait më parë diçka edhe më të madhe se kjo: - Në fakt, ata i kërkuan Musait diçka edhe më të madhe, kur thanë: “Na trego Allahun haptazi!” Atëherë, ata i kapi rrufeja, për shkak të poshtërsisë që bënë. - Ky ishte dënimi për shkak të shkeljes së çdo kufiri të Zotit, armiqësisë ndaj të vërtetës e të drejtës dhe refuzimit me forcë të saj. Kjo është shpjeguar në suren Bekare në fjalën e Tij: “Dhe kujtoni kur ju thatë: “O Musa! Ne nuk kemi për të të besuar, derisa ta shohim Allahun haptazi.” Menjëherë (pas kësaj), ju përfshiu rrufeja, dhe ju e patë.” 215 - Pastaj adhuruan (për zot) viçin, edhe pasi u patën ardhur shenja të qarta. - Ata i panë këto argumente të qarta të silleshin nga vetë Musai dhe madje në një kohë kur sapo kishin parë me sytë e ballit shkatërrimin dhe mbytjen në det të armikut të tyre. Pa kaluar mirë kjo mrekulli e madhe, që kishin përjetuar e parë, kur kaluan pranë një populli që u shërbenin me përkushtim idhujve të tyre, ata nuk vonuan që t’i thoshin Musait: “O Musa! Na bëj edhe neve një zot, si zotat që kanë ata!”. [Araf 138]. Pastaj Allahu i Lartësuar tregon me hollësi historinë e adhurimit të viçit në suren Araf 216 dhe në suren Ta Ha, 217 pas përshkrimit të shkuarjes së Musait tek Ai. Megjithatë, Allahu i Lartësuar thotë: - Ne i falëm ata dhe i dhamë Musait pushtet të qartë. - Që ata t’i përmbaheshin besës, Ne ngritëm mbi ta malin Tur. - Kur ata refuzuan t’u nënshtroheshin urdhëresave e rregullave që solli Musai, Allahu ngriti mbi kokat e tyre malin Tur duke i kërcënuar, dhe atëherë ata pranuan dhe ranë në sexhde. I Madhëruari e shpjegon më hollësisht këtë, kur thotë: “Kujto kur Ne e ngritëm malin mbi ta, sikur të kishte qenë një re, aq sa ata menduan se do të binte mbi ta! Ne u thamë: “Zbatojeni atë që ju kemi dhënë me këmbëngulje dhe kujtoni çfarë ka në të (në Libër), që të bëheni të devotshëm!” [Araf 171]. - Ne u thamë: “Hyni te porta të përulur!”. - Ata u urdhëruan që të hynin në portat e Bejt el Makdesit të përulur e në sexhde dhe të thoshin ‘ Hittatun’, që do të thotë: “O Zot, fshiji gjynahet dhe mosbindjen tonë ndaj urdhrit për të luftuar në xhihad në rrugën Tënde!” Por ata nuk e bënë atë që iu kërkua. - Gjithashtu, u thamë: “Mos e përdhosni të shtunën!”dhe patëm marrë prej tyre një besë të fortë. - Ata nuk iu përgjigjën urdhrit të Allahut për respektimin e të shtunës. Edhe pse kishin dhënë besën që t’i përmbaheshin atij rregulli, ata e kundërshtuan dhe, përmes hileve të ulëta, kryen atë që Zoti ua kishte ndaluar, siç është shtjelluar në suren Araf. 218 Më pas do të përmendim edhe hadithin e Safuan Ibn Assalit, në suren Isra, e pikërisht në tefsirin e fjalës së Allahut: “ Ne i patëm dhënë Musait nëntë shenja (mrekulli) të qarta. Pyeti (o Muhamed) bijtë e Izraelit, kur ai (Musai) ishte mes tyre dhe Faraoni i tha: “O Musa, unë mendoj se ti je i magjepsur.” [Isra 101]. Në të, ndër të tjera, thuhet: “Dhe në mënyrë të veçantë për ju jehudë urdhërohet që të mos e cenoni urdhrin e të shtunës!”

Mus'haf Hape →
Hud 11:82–11:83 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Xhibrili e mori të gjithë popullin e Lutit dhe e ngriti lart, së bashku me bagëtitë, shtëpitë dhe pasuritë e tyre. I ngriti aq lart, saqë banorët e qiellit …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Kur erdhi caktimi Ynë ... - Kjo ndodhi gjatë lindjes së diellit. - Ne e kthyem çdo gjë përmbys ... - Pjesën e sipërme të atij vendi, - domethënë, të Sodomit, - Allahu e ktheu përmbys, dhe pastaj: - lëshuam mbi ta një rrebesh të pandërprerë gurësh balte të forcuar ... - Lëshuam predha prej balte të ngurtësuar, të forta, të rënda dhe në përmasa shumë të mëdha. Allahu i Lartësuar thotë: “ sixhxhilin mendud”, domethënë, predha balte të ngurtësuar, që ishin të ngjitura fort njëra me tjetrën gjatë kohës kur binin poshtë dhe godisnin ata. - Të shenjuar nga Zoti yt. - Secila predhë goditëse ishte e adresuar, pasi mbi të ishte shënuar emri i personit mbi të cilin do të binte dhe do ta vriste. Është përmendur se gurët ranë mbi banorët e atij vendi (Sodomës), por edhe në zonat rreth e rrotull tyre. Edhe nëse ishin larguar diku tjetër, predha lëshohej mbi ta. Edhe sikur dikush të ishte duke folur mes një grupi njerëzish, guri e godiste në kokë dhe e rrëzohente në tokë të dërrmuar. Kështu, gurët i vranë të gjithë pa përjashtim, duke mos lënë asnjë të gjallë. Muxhahidi tregon në lidhje me tefsirin e ajetit: Xhibrili e mori të gjithë popullin e Lutit dhe e ngriti lart, së bashku me bagëtitë, shtëpitë dhe pasuritë e tyre. I ngriti aq lart, saqë banorët e qiellit dëgjuan lehjet e qenëve të tyre, dhe pastaj i përmbysi me kokë poshtë. Katadja dhe të tjerë kanë thënë se na është transmetuar se, kur erdhi agimi, meleku Xhibril e shtriu krahun e tij deri në mes të tokës së tyre, duke përfshirë ndërtesat, kafshët, gurët, pemët dhe gjithçka që kishte në të, i mbështolli me krahun e tij dhe i ngriti lart. Pastaj u ngjit me ta në qiellin e dynjasë, aq sa banorët e qiellit arritën të dëgjonin zërat e njerëzve dhe të qenëve. Pastaj i ktheu kokëposhtë dhe i lëshoi drejt Tokës të përmbysur, duke i shkatërruar. Pasi i ktheu përmbys, i goditi ata me predha balte të ngurtësuar. Ndërsa Muhamed Ibn Keab el Kuradhi shton: “Populli i Lutit ishin të ndarë në pesë vendbanime. Më i madhi quhej Sodomë, ndërsa të tjerët quheshin Sabe, Saud, Gamratu dhe Deuhau. Xhibrili i mbarti të gjithë këta në krahun e tij, pastaj i përmbysi, duke i vrarë dhe shkatërruar. Këta morën emrin El mu’tefikât “të përmbysurit”, siç thotë Allahu i Lartësuar në Kur’an: “... edhe “të përmbysurit”, të cilët i përplasi prej së larti. Ata i përfshiu ajo që i përfshiu.” [Nexhm 53, 54]. Pastaj Allahu i Lartësuar dërgoi mbi ta një r rebesh predhash të ngurtësuara. - Një dënim i tillë nuk është larg për të padrejtët. - Ky ndëshkim dhe zemërim i Zotit nuk është larg atyre që guxojnë të bëjnë të tilla poshtërsi dhe padrejtësi. Në një hadith që vjen në Sunen i transmetuar nga Ibn Abasi në formën merfuan, - pra, që i atribuohet Profetit ﷺ ,- thuhet: 1495. “Nëse gjeni dikë që vepron si populli i Lutit, ekzekutojini që të dy, si pasivin, edhe aktivin”. Imam Ahmedi, Imam Shafiu dhe dijetarë të tjerë janë të mendimit se ata që bëjnë këtë lloj poshtërsie ekzekutohen, pavarësisht a kanë qenë të martuar (muhsan) ndonjëherë apo jo, duke u bazuar pikërisht në këtë hadith. Ndërsa Imam Ebu Hanifja është me mendimin se dënimi i tyre është që të hidhen nga një lartësi e madhe dhe më pas të goditen me gurë, ashtu sikurse bëri Allahu me popullin e Lutit. Allahu i Pastër, i Dëlirë dhe i Lartësuar është më i ditur për atë që është më e sakta.

Mus'haf Hape →
Maide 5:4 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… “Kur dikush e lëshon qenin e tij të ushtruar dhe përmend Allahun (me Bismilah), atëherë, nëse qeni e zë gjahun, gjahtari mund ta hajë atë, nëse qeni nuk ka ngrënë …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Në ajetin e mësipërm, Allahu i Lartësuar përmendi gjërat e pista dhe të dëmshme për trupin ose fenë e njeriut ose për të dyja bashkë. Gjithashtu, Ai përjashtoi nga rregulli ata që i hanë ato ushqime në raste domosdoshmërie dhe nevoje të madhe, siç thotë në këtë ajet: "... Ai tashmë jua ka shpjeguar plotësisht atë që është e ndaluar për ju, përveçse kur jeni të detyruar (nga nevoja)?! ... ” [En’am 119]. Ndërsa në vijim i Madhëruari thotë: - Të pyesin ty (Muhamed), çfarë është e lejuar për ta (si ushqim)? Thuaju: “Ju janë lejuar të gjitha ushqimet e mira ...” - Këto janë ato që Muhamedi ligjëroi nga Zoti i Tij, siç thuhet në një ajet tjetër ku përmenden disa nga cilësitë e Muhamedit: “...që i urdhëron ata për të mirë dhe i ndalon nga e keqja, që u lejon ushqimet e këndshme dhe u ndalon ato të pakëndshmet, që u heq barrën e rëndë dhe prangat.” [Araf 157]. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Adij Ibn Hatimi dhe Zejd Ibn Muhelhil, të dy këta nga Taij, se ata të dy e kishin pyetur Profetin e Allahut: 928. “Allahu na i ka bërë haram të ngordhurën. Po çfarë na është bërë e lejuar prej saj?” Atëherë, zbritën ajetet: ‘Të pyesin ty (Muhamed), çfarë është e lejuar për ta (si ushqim)? Thuaju: “Ju janë lejuar të gjitha ushqimet e mira ...” Seidi, duke shpjeguar, thotë: “Pra, ato kafshë që theren (sipas rregullit), janë hallall dhe të mira për ta.” Zuhriu është pyetur: “A lejohet të pihet urina për shkaqe mjekimi?” Ai tha: “Ajo nuk është prej asaj që Zoti e ka lejuar e quajtur të mirë.” 233 Kështu e ka sjellë Ibn Ebu Hatimi. - dhe gjahu i shtazëve të ushtruara gjahtare, të cilat ju i keni mësuar ashtu siç ju ka mësuar Allahu ju. – Kështu, janë hallall dhe të mira ato që i keni therur sipas rregullit, duke përmendur emrin e Allahut. Gjithashtu, janë hallall edhe ato ushqime që Zoti i ka përshkruar si të këndshme e të mira. Në këtë ajet, Allahu i Lartësuar thotë se janë hallall edhe ato që ne i gjuajmë duke përdorur kafshë gjahtare të ushtruara e të mësuara nga njeriu për gjueti, siç janë qentë e gjahut, leopardët, skifterët, fajkojtë e të tjerë. Ky është mendimi i shumicës së sahabëve, tabiinëve dhe imamëve. Ajo që dihet dhe është përcjellë si mendim i shumicës së dijetarëve është se gjuetia nëpërmjet zogjve gjuetarë të ushtruar është e njëjtë si gjuetia me qenë gjuetarë të ushtruar, sepse edhe ato e shqyejnë dhe e mbërthejnë gjahun me thonjtë e tyre, ashtu si qentë. Ky është mendimi i katër medhhebeve. Po këtë mendim ka përzgjedhur edhe Ibn Xheriri, i cili mbështetet te rrëfimi nga Adij Ibn Hatimi, i cili ka thënë: “Unë e pyeta të Dërguarin e Allahut për gjue tinë me fajkua dhe ai më tha: 929. “Ato që ai i kap për ty, mund t’i hash.” Imam Ahmedi ka përjashtuar nga ky gjykim qenin e zi, sepse sipas tij, ai është detyrë që të vritet. Ai mbështetet në atë hadith që është sjellë në Sahih-un e Muslimit nga Ebu Bekri, se Profeti i Allahut ka thënë: 930. “Namazin ta prish (nëse të kalon përpara) gomari, gruaja (femra) dhe qeni i zi.” Unë i thashë: “Po ç’ndryshim ka qeni i zi nga qeni i kuq?” Profeti (a.s.) tha: “Qeni i zi është shejtan.” Në një hadith tjetër thuhet se: “Profeti i Allahut urdhëroi për vrasjen e qenve. Më pas, ai tha: “Po ç’kanë ata me qentë?! Vrisni veçse ata që janë të zinj sterrë!” Kafshët që përdoren për gjueti quhen xheuârih, që vjen nga fjala xherh, pra, fitim. Në gjuhën arabe thonë: ‘Filani fitoi ( xhereha) shumë për familjen e tij’. Ose thonë: ‘Nuk ka kush sjell fitime (xhârih) për të’. Allahu i Madhëruar thotë në një ajet: “Ai e di mirë atë që keni fituar (xherahtum) gjatë ditës”. [En’am 60]. Në lidhje me shkakun e zbritjes së këtij ajeti, vjen hadithi, të cilin e sjell Ibn Ebu Hatimi nga Rafiu, shë rbëtori i Profetit të Allahut: 932. “Profeti i Allahut urdhëroi për vrasjen e qenve. Erdhën njerëzit dhe thanë: “O i Dërguari i Allahut! Çfarë na lejohet të përdorim nga këto kafshë që urdhërove të vriten?” Ai heshti, derisa Allahu zbriti “Të pyesin ty (Muhamed), se çfarë është e lejuar për ta (si ushqim). Thuaju: “Ju janë lejuar të gjitha ushqimet e mira dhe gjahu i shtazëve të ushtruara gjahtare, të cilat ju i keni mësuar ashtu siç ju ka mësuar Allahu ju...” Pastaj Profeti ﷺ tha: “Kur dikush e lëshon qenin e tij të ushtruar dhe përmend Allahun (me Bismilah), atëherë, nëse qeni e zë gjahun, gjahtari mund ta hajë atë, nëse qeni nuk ka ngrënë prej tij.” Allahu i Lartësuar i ka përshkruar kafshët gjuetare si “ mukellibin”. Këto janë ato kafshë gjahu, që janë mësuar dhe ushtruar që ta kapin prenë me kthetrat ose sqepat e tyre. Me këtë argumentohet se, nëse kafsha gjahtare e vret gjahun duke e përplasur, ose duke e vrarë me sqepin ose kthetrat e saj, ai gjah nuk lejohet të hahet, sikurse vjen një nga mendimet e imam Shafiiut dhe një grupi dijetarësh. Kjo është arsyeja që Allahu i Lartësuar thotë: “të cilat ju i keni mësuar ashtu siç ju ka mësuar Allahu ju.” Kafshë e ushtruar dhe e mësuar konsiderohet ajo e cila, kur e urdhëron të kapë gjahun, bindet, dhe kur e urdhëron të kthehet tek ti, ajo vjen. Gjithashtu, kur ajo e kap gjahun, e pret të zotin derisa të vijë që ta marrë dhe nuk e ha vetë. - Hani, pra, atë që ato e gjahtojnë për juve dhe përmendeni emrin e Allahut! - Kështu, nëse kafsha e ushtruar gjuetare e kap prenë për zotërinë e saj e jo për vete, dhe është përmendur emri i Allahut gjatë dërgimit të saj, gjahu i saj është hallall, edhe nëse ajo e vret atë. Kjo është e pranuar unanimisht nga dijetarët. Edhe në Sunet ka të dhëna që tregojnë të njëjtën gjë si ajeti. Në dy Sahih-ët ësht ë hadithi nga Adij Ibn Hatimi: 933. “O i Dërguari i Allahut! Unë i lëshoj për gjah qentë e ushtruar gjuetarë dhe e përmend emrin e Allahut (them bismilah)” Profeti ﷺ tha: “Nëse e lëshon qenin tënd të ushtruar dhe përmend emrin e Allahut (thua bismilah), nëse ai e zë prenë për ty, mund të hash prej saj!” Unë i thashë: “Edhe nëse e ka vrarë gjahun?” Ai tha: “Po, edhe nëse e ka vrarë gjahun, por nëse e ka vrarë vetë, pa e shoqëruar kafshë tjetër, sepse emri i Allahut është përmendur veç kur është lëshuar ajo dhe jo për kafshët e tjera shoqëruese!” Unë i thashë: “Po kur unë gjuaj me shigjetë pa majë dhe e godas prenë time?” Ai tha: “Nëse e depërton kafshën (pra, e çan e nxjerr gjak), mund ta hash. Por nëse e godet jo me majën e saj, atëherë ajo konsiderohet si e vrarë me goditje, prandaj mos e ha!” Në një version tjetër po në dy Sahih-ët thuhet: 934. “Kur e lëshon qenin e ushtruar dhe përmend emrin e Allahut (thua bismilah), atëherë nëse ai e zë prenë për ty dhe e arrin prenë gjallë, atëhere there atë! E nëse e arrin jo të gjallë, atëherë mund të hash prej saj, nëse qeni nuk ka ngrënë prej saj. Kapja e presë nga qeni i ushtruar për gjueti konsiderohet si therja e saj (e rregullt)” Në një version tjetër sërish në dy Sahih-ët thuhet: 935. “...Por nëse ai ka ngrënë prej presë, atëherë mos ha prej saj, sepse kam frikë se e ka kapur për veten e vet.” Ky konsiderohet si argument për shumicën e dijetarëve dhe ky është edhe mendimi më i saktë, i përkrahur në medhhebin e imam Shafiiut. Pra, nëse qeni i ushtruar i gjuetisë ha prej gjahut, kjo e bën atë pre të ndaluar kategorikisht, pa bërë asnjë dallim a përjashtim, sikurse tregon edhe hadithi. Megjithatë, një grup selefësh kanë dhënë mendimin se ka dallime për raste të ndryshme. Disa hadithe rreth kësaj çështjeje Nga Selman el Farisiu, Sad Ibn Ebu Uekkasi, Ebu Hurejra, Ibn Umeri, ashtu si edhe nga Ibn Abasi dhe Aliu, vijnë transmetime të sakta se ata kanë qenë të mendimit se: kur qeni i ushtruar e mësuar për gjueti lëshohet për të kapur prenë (me bismilah), ai gjah është i lejuar të hahet, pavaresisht a ka ngrënë qeni gjë prej saj apo nuk ka ngrënë. Madje, edhe nëse ka ngrënë dy të tretat e gjahut, lejohet të hahet një e treta që ka mbetur. - Ebu Daudi sjell hadithin nga Umer Ibn Shuajbi, i cili tregon nga i ati, e ky nga gjyshi, se një nomad që quhej Ebu Thealebe tha njëherë: “O i Dërguari i Allahut! Unë kam zagarë të ushtruar për gjueti dhe i përdor për gjah...”. Profeti ﷺ i tha: 936. “Nëse ke zagarë të ushtruar për gjueti, atëherë mund të hash nga ai gjah që ata e kapin për ty.” Ai pyeti sërish: “A mund t’i ha pavarësisht në arrij t’i ther apo jo? Po nëse qeni ka ngrënë diçka prej gjahut?” - “Edhe nëse ai ka ngrënë diçka prej tij.” - “O i Dërguari i Allahut, unë përdor edhe harkun për gjueti...” Profeti ﷺ i tha: “Ha edhe nga ajo që e gjuan me hark!” - “A mund t’i ha pavarësisht në arrij t’i ther apo jo?” Profeti ﷺ tha: “Edhe nëse humbet për pak kohë, nëse në atë gjah nuk gjen gjurmë të ndonjë shigjete tjetër veç shigjetës tënde, mund të hash prej tij.” Ai vazhdoi: “Unë përdor edhe enë të mexhusëve, kur kemi ndonjëherë nevojë për to....” Profeti ﷺ i tha: “Laji njëherë, e pastaj mund të hash në to.” Kështu e ka sjellë Ebu Daudi, por këtë hadith e ka përnxjerrë edhe Nesaiu. Ebu Daudi sjell një hadith përmes Junus Ibn Jusufit, që përcjell nga Ebu Idris el Haulani, që tregon nga Ebu Theal ebe, se Profeti i Allahut tha: 937. “Nëse e lëshon qenin dhe e përmend emrin e Allahut (Bismilah), mund të hash prej atij gjahu, edhe nëse qeni ka ngrënë diçka prej tij. Mund të hash nga çdo gjah që e ke kapur me dorën tënde.” Këto dy isnade janë të mirë. - Theuriu sjell hadithin nga Adiji, se Profeti ka thënë: 938. “Mund të hash nga çdo gjah i kapur nga qeni yt (i ushtruar).” Unë - thotë Adiji - i thashë: “Po nëse qeni ka ngrënë diçka prej presë?” - “Edhe ashtu.” Këto hadithe tregojnë se gjahu mund të konsumohet, edhe nëse qeni ka ngrënë diçka prej tij. Me këto hadithe argumentojnë ata që nuk e ndalojnë gjahun që ka kapur qeni, nëse ai ka ngrënë diçka prej tij. Ndërsa disa të tjerë kanë gjetur një rrugë të mesme shpjegimi, që ofron edhe një mënyrë të mirë harmonizimi mes teksteve që janë transmetuar për këtë çështje. Ata thonë: Nëse qeni ha menjëherë pasi e kap gjahun, atëherë është e ndaluar të hahet prej tij, sikurse mëton hadithi i sjellë nga Adiji, në të cilin Profeti na jep një shkak specifik për ndalimin: “...Por nëse ai ka ngrënë prej gjahut, atëherë mos ha prej tij, sepse unë kam frikë se e ka kapur për veten e vet.” 234 Por nëse qeni e pret zotërinë e vet, dhe më pas, kur vonohet i zoti, ai ha prej gjahut për shkak të urisë, kjo nuk e bën haram mishin e gjahut. Në këtë mënyrë e kuptojnë edhe hadithin e Ebu Thealebes. Kjo është një mënyrë e bukur harmonizimi mes haditheve. - Hani, pra, atë që ato e gjahtojnë për ju dhe përmendeni emrin e Allahut! - Përmendeni Allahun momentin kur e lëshoni qenin e ushtruar për të kapur gjahun, siç e mësoi Profeti Adij Ibn Hatimin kur i tha: “Kur e lëshon qenin tënd të ushtruar dhe përmend emrin e Allahut (thua Bismilah), atëherë nëse ai e zë gjahun për ty, mund të hash prej tij!” Po kështu thuhet edhe në hadithin e Ebu Thealebes, që është sjellë në dy Sahih-ët: “Kur ta lëshosh qenin tënd, përmend emrin e Allahut (Bismilah); edhe kur qëllon me shigjetë, përmende emrin e Allahut!” Për këtë arsye, disa imamë, - si imam Ahmedi (Allahu e mëshiroftë!), sipas mendimit më të njohur prej tij, - e kanë konsideruar si kusht të domosdoshëm përmendjen e Allahut para lëshimit të qenit dhe para goditjes me shigjetë, që gjahu të jetë hallall. Ky është edhe mendimi më i përhapur dhe i njohur nga shumica e dijetarëve, të cilët tregojnë se përmendja e emrit të Allahut bëhet në çastin e lëshimit të kafshës gjahtare. Megjithatë, Ibn Abasi ka thënë: “Kur ta lëshosh qenin, përmend emrin e Allahut (Bismilah), por nëse harron, atëherë nuk ka gjë.” Disa të tjerë kanë thënë se urdhri i dhënë në këtë ajet për të përmendur emrin e Allahut, ka të bëjë me thënien Bismilah përpara ngrënies, sikurse vjen hadithi i saktë në dy Sahih-ët, se Profeti i Allahut e mësoi thjeshtrin e tij, Umer Ibn Ebu Seleme dhe i tha: 939. “Përmend emrin e Allahut (duke thënë: Bismilah), ha me të djathtën tënde dhe ha nga ushqimi që ke para vetes!” Në Sahihun e Buhariut vjen hadithi nga Aishja se njëherë e pyetën Profetin ﷺ : 940. “O i Dërguari i Allahut! Disa njerëz që sapo kanë pranuar Islamin, na sjellin mish për të ngrënë, por ne nuk e dimë a është përmendur në të (gjatë therjes) emri i Allahut apo jo...” Ai tha: “Thoni ju ‘Bismilah’ dhe hajeni!” Imam Ahmedi sjell hadithin nga Abdullah Ibn Ubejd Ibn Umejri se një grua që quhej Ummu Kulthum i pati treguar atij një hadith prej Aishes, që tregon: 941. “Profeti po hante ushqim së bashku me gjashtë shokë të tij, kur erdhi një nomad dhe hëngri dy kafshata nga ushqimi i tyre. Profeti tha: “Dijeni se, nëse ai do të përmendte emrin e Allahut, ai ushqim do t’ju mjaftonte. Para se të hani ushqim, përmendni emrin e Allahut! Nëse harroni ta përmendni në fillim të ushqimit, thoni: “ Bismil-lâhi eu -uelehu ue âhirahu !” (Me emrin e Allahut në fillim dhe në fund)” Një hadith të ngjashëm e kanë sjellë Ahmedi, Ebu Daudi, Tirmidhiu dhe Nesaiu, me rrugë e versione të ndryshme nga Hisham el Distuai. Për këtë hadith Tirmidhiu ka thënë që është hasen sahih . Muslimi dhe autorët e Sunen-eve, përveç Tirmidhiut, sjellin hadithin përmes Ibn Xhurejxhit, që përcjell nga Ebu Zubejri, e ky nga Xhabir Ibn Abdilahi, se Profeti ka thënë: 942. “Nëse një njeri hyn në shtëpinë e tij dhe thotë: “Bismilâh” gjatë hyrjes në shtëpi dhe para ushqimit, shejtani thotë: “U privuam nga vendstrehimi dhe nga ushqimi!”. “Nëse ai hyn në shtëpinë e tij dhe nuk përmend emrin e Allahut (nuk thotë: “Bismilah) para hyrjes në të, shejtani thotë: “E gjetëm vendstrehimin!”. Kur shtrohet ushqimi dhe nuk përmendet emri i Zotit në të, shejtani thotë: “E gjetët strehimin dhe ushqimin”.” Ky është versioni i Ebu Daudit.

Mus'haf Hape →
Kehf 18:89–18:98 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… që të të paguajmë dhe të na ngresh një mur mes nesh dhe atyre?” – A pranon të të paguajmë, që të ndërtosh një barrierë mes nesh dhe atyre? Kjo …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Më pas, ai u nis sërish për udhë. - Dhulkarnejni tani vijoi rrugën drejt lindjes, me ato mjete e lehtësira që ia kishte dhuruar Zoti. Ashtu vazhdoi, derisa mbërriti në lindje të diellit: - Vazhdoi derisa arriti atje ku lindte dielli. Ai pa se dielli lindte atje ku ishte një popull, të cilin e kishim bërë të pambrojtur prej tij (diellit). – Atje ku lindte dielli, ishte një popull që nuk kishte mbrojtje nga dielli, ose për shkak se ata ishin primitivë dhe nuk dinin të ndërtonin shtëpi, ose për shkak se dielli nuk perëndonte kurrë atje, siç ndodh, për shembull, në lindje të Afrikës Jugore. Kështu, Dhulkarnejni ndodhej në një vend për të cilin asnjë banor i Tokës nuk dinte gjë, e aq më pak të kishte shkuar vetë tek ata e t’i shihte. Sigurisht që e gjithë kjo ndodhi me caktimin dhe mundësitë e dhëna nga Zoti. Ishte Zoti që i dha Dhulkarnejnit mundësinë dhe diturinë për këtë vend: - Kështu ndodhi dhe Ne dinim gjithçka për të (për forcën dhe sundimin e tij të drejtë). - Zoti i dinte mirë të gjitha mjetet e mundësitë që i kishte dhënë Dhulkarnejnit. Ai e ndihmoi robin e Tij në çdo udhëtim e mision që ai ndërmerrte. - Pastaj mori një rrugë tjetër. – Shpjeguesit e Kur’anit thonë se, më pas, Dhulkarnejni u nis drejt veriut, derisa mbërriti në një luginë mes dy maleve të njohura në atë kohë. - Vazhdoi derisa arriti mes dy maleve. Atje gjeti një popull, që thuajse nuk kuptonte asnjë gjuhë tjetër . – Prapa maleve gjeti një popull, që gati nuk kuptonin asnjë gjuhë, sepse edhe gjuha e tyre ishte e rrallë dhe e panjohur, ashtu siç ishin edhe zakonet dhe mentaliteti i tyre. Por Allahu i Madhëruar i dha Dhulkarnejnit aftësi dhe mjete, që mund të kuptonte gjuhën dhe mënyrën se si ata mendonin e gjykonin dhe hyri në bisedime me atë popull. Ata i kërkuan ndihmë dhe iu ankuan Dhulkarnejnit për të keqen e madhe që u vinte nga jexhuxhët dhe maxhuxhët. Këta ishin dy popuj të mëdhenj prej njerëzve në atë kohë. - Ata i thanë: “O Dhulkarnejn! Jexhuxhët dhe maxhuxhët po sjellin shkatërrime në tokë. - Ata vrasin, grabisin dhe terrorizojnë njerëzit. - A pranon që të të paguajmë dhe të na ngresh një mur mes nesh dhe atyre?” – A pranon të të paguajmë, që të ndërtosh një barrierë mes nesh dhe atyre? Kjo tregon se ata nuk ishin në gjendje që ta ndërtonin vetë, prandaj i ofruan shpërblim Dhulkarnejnit, që ta kryente ai. Ata i përmendën edhe shkakun për këtë kërkesë të tyre: shkatërrimi që ata popuj keqbërës përhapnin në tokë. Por Dhulkarnejni nuk ishte nga ata që kërkonin shpërblime materiale. Sidoqoftë, ai nuk mund të hiqte dorë nga kujdesi për njerëzit e pambrojtur, prandaj e pranoi t’i ndihmonte. Ai nuk mori asnjë shpërblim për atë punë jashtëzakonisht të vështirë, por falënderoi dhe lëvdoi Zotin për forcën dhe mundësitë që i kishte dhuruar: - Ajo që më ka dhënë Zoti im është shumë herë më e mirë... - Është shumë herë më e mirë se shpërblimi material që më ofroni ju. Ajo që ju kërkoj është vetëm pjesëmarrja juaj e drejtpërdrejtë: - ...por ju më ndihmoni me fuqi punëtore, që të ngre një mur të fortë mes jush dhe mes atyre! - Më ndihmoni fizikisht që ta ndërtojmë këtë mur, në mënyrë të tillë që jexhuxhët dhe maxhuxhët të mos kenë mundësi që ta kapërcejnë. - Më sillni hekur! - Dhulkarnejni u kërkoi hekur dhe ata ia dhanë. - Pasi e ngriti në nivel me dy shpatet e maleve, tha: “Ndizeni tani!” – Ndezi zjarr të fuqishëm, që e bëri hekurin të shkrinte e të vlonte: - Kur nisi të vlonte, tha: “Më sillni bakër të shkrirë, që ta hedh këtu!”. - Pasi shkriu hekurin, hodhi bakër të shkrirë, duke e bashkuar atë me hekurin. - Në këtë mënyrë, ata nuk mund ta kapërcenin e as ta çanin më . – Përzierja e hekurit me bakrin e shkrirë bëri një masë shumë e fortë dhe e pathyeshme, që askush nuk mund ta çante. Kështu njerëzit do të ishin të sigurt nga e keqja e jexhuxhëve dhe maxhuxhëve. Pasi kreu këtë vepër mirësie madhështore e të pashembullt, Dhulkarnejni ia atribuoi menjëherë atë Allahut, duke thënë: - Ai (Dhulkarnejni) tha: “Kjo ishte mirësi nga Zoti im. - Kjo ishte mirësia dhe bujaria e Zotit ndaj meje. Të tillë duhet të jenë udhëheqësit e mirë, kur Allahu u jep një mundësi. Atyre u shtohet edhe më tepër mirënjohja dhe përulësia ndaj Zotit, siç bëri Sulejmani (a.s) kur i sollën përpara këmbëve fronin e mbretëreshës Belkisë: “Kur e pa atë (fronin) të vendosur pranë tij, tha: “Kjo është mirësia e Zotit tim, që të më sprovojë mua nëse do ta falënderoj apo do të jem mosmirënjohës. Kush falënderon, ai falënderon për të mirën e vet dhe kush mohon, atëherë Zoti im është Jonevojtar e Bujar! [Neml 40]. Ndryshe ndodh me tiranët, të cilët janë arrogantë dhe shtypin popujt e tyre. Kur u jepet ndonjë mirësi e madhe, atyre u shtohet edhe më tepër e keqja dhe tirania, siç qe Karuni, të cilit Allahu i dha thesare të mëdha. Allahu thotë për të: “Karuni ishte nga populli i Musait, por ai i kaloi kufijtë me ta. Ne i patëm dhënë aq shumë pasuri, saqë çelësat e tij mezi i bartnin edhe disa njerëz të fuqishëm. Populli i vet i tha: “Mos u gëzo tej mase, sepse Allahu nuk i do të shfrenuarit! Me atë që të ka dhënë Allahu, kërko botën tjetër dhe mos e lër atë që të takon nga kjo botë. Bëj mirë, ashtu siç të ka bërë Allahu ty dhe mos bëj të këqija në tokë, se Allahu nuk i do keqbërësit. Ai (Karuni) tha: “Kjo më është dhënë vetëm në sajë të diturisë sime!” Më pas, Allahu thotë: - Megjithatë, kur të vijë çasti i vendimit të Zotit tim, Ai do ta bëjë rrafsh atë. Vendimi i Zotit tim është i sigurt! - Kur të vijë koha që jexhuxhët dhe maxhuxhët të lejohen të dalin, Allahu do ta bëjë që gjithë ai mur i fuqishëm të shembet. Ky është një premtim i vërtetë, që ka për t’u realizuar patjetër.

Mus'haf Hape →
Rad 13:2 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

Allahu është Ai që i ngriti qiejt pa shtylla që mund të shihen nga ju, dhe më pas Ai qëndroi mbi Fron (Arsh). - Allahu i Madhëruar na tregon për …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu është Ai që i ngriti qiejt pa shtylla që mund të shihen nga ju, dhe më pas Ai qëndroi mbi Fron (Arsh). - Allahu i Madhëruar na tregon për fuqinë e Tij absolute dhe për mbretërimin e Tij madhështor. Allahu është Ai, me urdhrin dhe lejen e të Cilit u ngritën qiejt pa shtylla, me një lartësi nga Toka, që nuk i shihet fundi. Qiejt shtrihen në lartësinë e tyre në të gjitha anët, duke rrethuar të gjithë Tokën. Ata qëndrojnë qiell mbi qiell, dhe kështu deri në qiellin e shtatë, siç thotë i Madhëruari: “Allahu është Ai që krijoi shtatë qiej dhe Toka po aq sa ata. Nëpër to zbret vendimi i Tij, për të qenë të bindur se Allahu është i Plotfuqishëm për gjithçka dhe se me të vërtetë, Allahu ka përfshirë gjithçka me dijen e Vet.” [Talak 65]. Në një hadith thuhet: 1537. “Shtatë qiejt dhe gjithçka në to, në krahasim me Kursijin, janë veçse si një unazë (haleka) e hedhur në një shkretëtirë (të gjerë). Edhe Kursiju, në krahasim me Arshin e madhërishëm ( ElMexhid), është si ajo unazë e hedhur në atë shkretëtirë.” Në një transmetim tjetër thuhet: 1538. “Ndërsa madhështinë e Arshit mund ta vlerësojë (realisht) veçse Allahu Krenar dhe i Madhëruar.” Vini re fjalën e Allahut kur thotë: “...i ngriti qiejt pa shtylla, (teraunehâ) siç i shihni”. Domethënë, qiejt janë ngritur e qëndrojnë pa shtylla, ashtu siç mund t’i shihni. Ngritja e qiejve madhështorë - me gjithçka mes tyre e brenda tyre - njëri mbi tjetrin, pa shtylla, është një tregues i plotë i pushtetit absolut të Allahut, dhe ky është kuptimi më i përshtatshëm në këtë kontekst. Më pas, i Lartësuari thotë: “... dhe më pas Ai qëndroi mbi Fron (Arsh).” Komentimi i kësaj fjale u bë me hollësi në suren El ea’raf , ajeti 54. selefët e mirë dhe imamët e drejtë e të mëdhenj të Islamit, në të shkuarën dhe në të tashmen, i kalojnë të tilla pohime kuranore ashtu siç janë sjellë, me kuptimin e tyre të drejtpërdrejtë, pa bërë asnjë shëmbëllim, përngjasim apo krahasim të tyre me krijesat, por edhe pa i mohuar ato pohime. I lartësuar qoftë Allahu nga mangësitë e përngjasimi me krijesat! - Ai e nënshtroi Diellin e Hënën, që lëvizin sipas një afati të caktuar. - Ato udhëtojnë deri në një afat të përcaktuar në diturinë e Allahut të Madhëruar. Zoti përmend nënshtrimin e Diellit dhe Hënës, sepse ata janë trupat qiellorë më të shfaqur. Kjo gjë nënkupton logjikisht edhe nënshtrimin e planeteve dhe yjeve të tjera nën rregullin e ligjin e Tij, siç thotë i Madhëruari: “Edhe Dielli, Hëna dhe yjet i janë nënshtruar sundimit të Tij. Vetëm Atij i takon krijimi dhe sundimi. I madhëruar qoftë Allahu, Zoti i botëve!” [A’raf 54]. - Ai rregullon të gjitha çështjet dhe i sqaron argumentet me hollësi, që ju të jeni të bindur për takimin me Zotin tuaj. - Domethënë, Allahu i sqaron faktet dhe argumentet që tregojnë se Ai është i vetmi që meriton të adhurohet, dhe se Ai ringjall krijesat nëse do, ashtu siç e nisi (krijimin e tyre), dhe se nuk ka Rab (Krijues, Mbikëqyrës, Mbizotërues etj) tjetër veç Tij.

Mus'haf Hape →
Mearixh 70:1–70:18 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… është një realitet që s'ka kush që mund ta pengojë, sepse ai është caktim i Zotit, i pronarit të të gjitha rrugëve që ngrisin lart fjalën e punën e mirë, ngrisin …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Shkak i zbritjes së pjesës së parë të kësaj kaptine, ishin idhujtarët mekas, të cilët nuk besonin për ndëshkimet që i përshkruan Kur'ani, ndëshkime që do t'i përjetojnë jobesimtarët në botën tjetër. Si më i dalluar ndër ta ishte njëfarë Nadir bin Harithi, i cili kur u tërhoqi vërejtjen Pejgamberi për azabin e ahiretit, ai haptazi u lut: Nëse është kjo që na thotë Muhammedi e vërtetë prej Teje, atëherë lësho mbi ne gurë prej qiellit' Ky ishte ai që e kërkoi dënimin e kijametit. Në luftën e Bedrit, atë e copëtuan shpatat e myslimanëve. Si përgjigje e kërkesës së tij shpallet kjo sure, ku thuhet se dënimi në kijamet është një realitet që s'ka kush që mund ta pengojë, sepse ai është caktim i Zotit, i pronarit të të gjitha rrugëve që ngrisin lart fjalën e punën e mirë, ngrisin njerëzit e mirë, kurse i ulën poshtë të këqijtë. Ose rruga në të cilën ngjiten melaiket, që sikur të llogaritej me kohë, do të duhej udhëtuar pesëdhjetë mijë vjet të dynjasë Mund të jetë që dita e kijametit është e gjatë sa pesëdhjetë mijë vjet, por për njerëzit e mirë është sa i falë dy rekate namaz. Zoti e di më së mirit Muhammedi urdhërohet të jetë i durueshëm, ani pse atyre u duket punë e largët kijameti, ai është afër dhe kriminelët do të jepnin djemt e vet, gruan, vëllain, familjen e gjithçka tjetër, vetëm e vetëm për ta shpëtuar veten, por nuk munden, sepse para e kanë xhehenemin: ai thërret dhe i tërheq si magneti ata që nuk besuan, që e kërkonin sa më shpejt dënimin.

Mus'haf Hape →
Dharijat 51:47–51:51 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

- “Ne e ngritëm qiellin me fuqinë Tonë dhe Ne e zgjerojmë atë. ” - Allahu i Madhëruar na flet rreth krijimit të botës së epërme dhe asaj të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ne e ngritëm qiellin me fuqinë Tonë dhe Ne e zgjerojmë atë. ” - Allahu i Madhëruar na flet rreth krijimit të botës së epërme dhe asaj të poshtme. “Ne e ngritëm qiellin”, pra, e bëmë atë që të jetë një tavan mbrojtës i lartë. I Lartësuari thotë: “ bi ejdin”, pra, “me fuqinë Tonë”. Domethënë, me forcë e ngritëm qiellin. Kështu e shpje - gojnë Ibn Abasi, Muxhahidi, Katade, Theu - riu etj. Pastaj i Lartësuari thotë: “... dhe Ne e zgjerojmë atë.” Allahu i Lartësuar i ka zgjeruar horizontet dhe ka ngritur qiejt lart, pa shtylla, dhe ata qëndrojnë të fiksuar në lartësi. Allahu i Madhëruar e bëri këtë ashtu sikurse e dëshiroi dhe e vendosi me fuqinë e Tij. - “Edhe Tokën e kemi shtruar. Sa shtrues të mirë që jemi Ne! ” - Domethënë, e bëri Tokën shtrojë e të përshtatshme për krijesat. - “Çdo gjë e kemi bërë në çift, që ju të përkujtoni.” - Zoti i bëri të gjitha krijesat në çift të kundërta: qielli e Toka, nata e dita, dielli e hëna, Toka e deti, drita e errësira, imani e kufri, vdekja e jeta, lumturia e dëshpërimi, Xheneti e Zjarri. Po kështu, botën shtazore dhe bimore i bëri në çifet. Prandaj i Lartësuari thotë: “... që ju të përkujtoni.” - Që ju të mendoni e kujtoni këtë fakt, dhe kështu të bindeni se Krijuesi është një i vetëm dhe Ai nuk ka ortakë në këtë pushtet. Krijimi është vepër e Tij e Ai është një i vetëm, i pashoq, pa ndihmëtarë dhe pa ortakë. - “Atëherë, nxitoni për tek Allahu! Unë vij te ju si paralajmërues i qartë prej Tij.” - Pra, shkoni dhe gjeni strehim tek Ai, mbështetjuni vetëm Atij dhe vetëm tek Ai gjeni forcën në të gjitha çështjet tuaja. - “Mos adhuroni veç Allahut zot tjetër! - Pra, mos i shoqëroni Atij asgjë dhe askënd në madhështinë e Tij dhe në meritën e adhurimit. - “Unë vij te ju si paralajmërues i qartë prej Tij.” - Unë jam paralajmërues i qartë, i dërguar prej Tij, që t’iu përmbaheni këtyre mësimeve.

Mus'haf Hape →
Tevbe 9:79–9:89 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… këmishën e vet për ta mbështjellur babain e tij në vend të qefinit. Pejgamberi ia dha. Pastaj, lut Pejgamberin t'ia falë xhenazën. Pejgamberi ngritet t'ia …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Për përgatitje të luftës në Tebuk, myslimanët dhanë sasi të mëdha të pasurisë së vet, dhanë edhe ata që nuk kishin aq mundësi, vetëm që të mos ndaheshin nga vëllezërit e tyre. Hipokritët për ata që dhanë shumë thonin: Japin për autoritet, kurse për ata që dhanë pak: Zoti nuk ka nevojë për një dhënie të tillë. Thuhet: Kur vdiq Ibni Ubejj ibni Selul, kreu i munafikëve në Medinë, vjen djali i tij, Abdullahu, që ishte sahabij shumë i mirë dhe kërkoi prej Pejgamberit t'i japë këmishën e vet për ta mbështjellur babain e tij në vend të qefinit. Pejgamberi ia dha. Pastaj, lut Pejgamberin t'ia falë xhenazën. Pejgamberi ngritet t'ia falë, e Ymeri thotë: O i dërguar i Allahut A munafikut më të përbetuar i i fal xhenazën"'" Pejgamberi ia ktheu: Largohu Ymer, Zoti më tha: kërko ose mos kërko... e unë po shfrytëzoj të parën: kërko falje...t Ia fali xhenazën, e përcolli dhe u ngrit mbi varrin e tij. Por nuk shkoi shumë e u shpall ajeti: 84, sipas së cilit ndërpriten të gjitha lidhjet me munafikët. Fjala shtatëdhjetë, nuk është numër i kufizuar, por arabët kishin adet të thonin për diçka shumë, I shtatëdhjetë herë, sikur që kemi zakon të themi në: njëqind herë. Pra, nuk është qëllim numri i caktuar. Pasi munafikët nuk shkuan me Pejgamberin në momentin më të vështirë në luftë, edhe të tjerëve u thanë të mos shkojnë, pastaj u tallën me besimtarët, Allahu tha: qeshni në këtë dynja, por kjo është kohë e shkurtër, keni për të qarë në Ahiret pa pushim. Në Medinë kishin mbetur pa shkuar në luftë edhe disa besimtarë, me arsye dhe me lejen e Pejgamberit, por për ata që kishin bërë gënjeshtër, Allahu e urdhëroi Pejgamberin që të mos i pranojë të shkojnë me të kurrë, edhe nëse kërkojnë. Dhe kështu, me munafikët e Medinës këputen të gjitha marrëdhëniet, madje edhe ato shpirtërore.

Mus'haf Hape →
Tevbe 9:107–9:108 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… u ngritën si devotshmëri ndaj Allahut. - Konteksti i ajetit ka ardhur në lidhje me xhaminë Kuba, prandaj në një hadith të saktë, Profeti i Allahut ka thënë: …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ata që ndërtuan xhami sherri e mosbesimi - për t'i përçarë besimtarët dhe si përgatitje për atë që më parë kishte luftuar kundër Allahut dhe të Dërguarit të Tij, - do të betohen se nuk kanë pasur tjetër qëllim, veç së mirës. - Shkaku i zbritjes së këtyre ajeteve: Përpara se Profeti të vinte në Medinë, ishte një burrë, i cili kishte pranuar Krishtërimin në kohën e injorancës dhe quhej Ebu Amir el Râhib. Pasi Profeti i Allahut mbërriti në Medinë dhe kur Islami u lartësua e forcua me luftën e Bedrit, Profeti i Allahut e ftoi atë në Islam, por ai refuzoi me forcë dhe arrogancë dhe iku në fillim në Mekë, e më pas tek Herakli, tek i cili kërkoi ta ndihmonin dhe mbështesnin për të luftuar kundër muslimanëve. Herakli e mbushi atë me premtime të fryra e të mëdha dhe e lejoi që, ndërkohë, të qëndronte tek ai. Atëherë, ky fatzi u shkroi mbështetësve të tij se do të kthehej në Medinë e t’i tregonte vendin Muhamedit, duke ia hequr atë pushtet që gëzonte. Gjithashtu, ai u kërkoi që të ndërtonin për të një vend, ku ta prisnin kur të kthehej ndër ta. Kështu, munafikët filluan ndërtimin e një “xhamie”, shumë pranë xhamisë Kuba. Pasi e përfunduan ndërtimin e saj, ata i kërkuan Profetit të Allahut që të falte namaz në të, por ai u tha: “Tani jemi nisur për udhëtim, por kur të kthehemi, në dashtë Allahu, mund të vij.” Por gjatë rrugës së kthimit nga Tebuku, kur ishin gati një ditë larg Medinës, Xhibrili zbret me lajmin për “Xhaminë e Sherrit” dhe qëllimet e liga të atyre që e ndërtuan, për të përçarë muslimanët. Profeti i Allahut dërgoi njerëz për ta shembur përpara se të mbërrinte në Medinë. Atëherë, Allahu zbriti ajetin: “Ata që ndërtuan xhami sherri e mosbesimi - për t'i përçarë besimtarët dhe si përgatitje për atë që më parë kishte luftuar kundër Allahut dhe të Dërguarit të Tij ...”, deri tek: “... Allahu nuk i udhëzon njerëzit e padrejtë.” Allahu i Lartësuar tha se ata të cilët e ndërtuan atë xhami: “do të betohen se nuk kanë pasur tjetër qëllim, veç së mirës”, por kjo ishte një gënjeshtër e tyre. - Por Allahu dëshmon se ata janë mashtrues. - Ata patën tjetër qëllim. Ata donin të ndërtonin një xhami sherri e mosbesimi, për t'i përçarë besimtarët dhe si përgatitje për atë njeri, që më parë kishte luftuar kundër Allahut dhe të Dërguarit të Tij, pra, për Ebu Amir El Fasikun (i prishuri), që e thërrisnin El Râhib (murgu), - Allahu e mallkoftë! Prandaj Allahu i Lartësuar thotë: - Ti mos u fal kurrë aty! - Kjo është një ndalesë që i drejtohet Profetit, por edhe umetit të tij, që të mos falen kurrë në një xhami të tillë. Më pas, Allahu i nxiti për t’u falur në xhaminë Kuba, e cila u ndërtua që në fillimin e saj mbi bazat e devotshmërisë dhe mirësisë, pra, si bindje ndaj Allahut dhe Profetit, për të unifikuar radhët e muslimanëve dhe dhe si fortesë e Islamit. - Është më e drejtë të falesh në atë xhami, themelet e së cilës, prej ditës së parë, u ngritën si devotshmëri ndaj Allahut. - Konteksti i ajetit ka ardhur në lidhje me xhaminë Kuba, prandaj në një hadith të saktë, Profeti i Allahut ka thënë: 1420. “Namazi në xhaminë Kuba është si të kryesh nje umre.” Në hadith të saktë ës htë transmetuar gjithashtu se: 1421. “Profeti i Allahut e vizitonte xhaminë Kuba hipur në kafshë, por edhe në këmbë.” - Aty ka burra që dëshirojnë të dëlirësohen. Allahu i do ata që dëlirësohen. - Taberaniu sjell hadithin nga Ibn Abasi, i cili tregon: 1422. “Kur zbriti ky ajet, Profeti i Allahut dërgoi fjalë tek Auim Ibn Sâide dhe i tha: “Çfarë është ky pastrim, që Allahu përmendi për ju e ju lëvdoi për të?” Ai tha: “O i Dërguari i Allahut! Çdo burrë dhe grua ndër ne, pasi kryen nevojat personale, pastrohet me ujë.” - ose tha: “... pastron vendturpin me ujë.” Profeti tha: “Kjo është.” Në hadith të saktë shënohet se: 1423. “Xhamia e Profetit të Allahut, që u ndërtua në brendësi të Medinës është ajo e cila, që në themel e që prej ditës së parë, u ngrit në shenjë devotshmërie ndaj Allahut.” Edhe ky është një pohim i saktë, madje nuk ka asnjë kontradiktë mes dy pohimeve, sepse nëse themi se xhami a Kuba është një xhami që “themelet e së cilës, prej ditës së parë, u ngritën si devotshmëri ndaj Allahut”, atëherë xhamia e Profetit të Allahut është më parësore dhe e meritueshme për këtë vlerësim. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ubej Ibn Keabi, se Profeti i Allahut ka thënë: 1424. “Xhamia “themelet e së cilës, prej ditës së parë, u ngritën si devotshmëri ndaj Allahut...” është kjo xhamia ime.” Imam Ahmedi është i vetëm në sjelljen e këtij transmetimi. Sërish Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ebu S eidi, i cili ka thënë: 1425. “Dy burra po polemizonin me njëri - tjetrin rreth xhamisë “...themelet e së cilës, prej ditës së parë, u ngritën si devotshmëri ndaj Allahut.” Njëri thoshte se ajo është Xhamia Kuba, e tjetri thoshte se ajo është Xhamia e Profeti t të Allahut.” Profeti i Allahut tha: “Ajo është xhamia ime.” Kështu e ka sjellë Tirmidhiu, që e ka gjykuar si të saktë. Po kësht u, e kanë sjellë edhe Nesaiu me Muslimin. Me këtë mendim janë një grup nga dijetarët e parë dhe të mëvonshëm. Ky është transmetuar si mendim i Umer Ibn Hatabit, të birit, Abdullahit, Zeid Ibn Thabitit, Seid Ibn Musejibit, si edhe përzgjedhja e Ibn Xheririt. Fjala e Allahut: “Është më e drejtë të falesh në atë xhami, themelet e së cilës, prej ditës së parë, u ngritën si devotshmëri ndaj Allahut. Aty ka burra që dëshirojnë të dëlirësohen. Allahu i do ata që dëlirësohen”, është argument që tregon se është e pëlqyeshme të falësh namazin në xhami të vjetra, të cilat janë ndërtuar që në fillim për adhurimin e Allahut si një e të vetëm. Gjithashtu, është e pëlqyeshme të falesh në xhami, në të cilat falen njerëz të mirë, të devotshëm, adhurues të mirë e punëtorë, të cilët janë të kujdesshëm në pastrimin ritual dhe janë të pastër nga papastërtitë rituale për edhe ato fizike.

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:110–3:112 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… do të ndriçojnë, ashtu siç ndriçon hëna e plotë.” Ndërkohë, - thotë Ebu Hurejra - u ngrit Ukashe Ibn Muhsin El-Esdij dhe, duke ngritur një rrobë me vija, …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar thotë se ky umet është më i miri i popujve që kanë dalë mbi faqen e dheut: - Ju jeni populli më i mirë, i ardhur për të mirën e njerëzve. - Buhariu shënon se Ebu Hurejra ka thënë se: “Ju jeni populli më i mirë, i ardhur për të mirën e njerëzve”, domethënë që, ju jeni njerëzit më të mirë të sjellë për të mirën e njerëzimit. Ju i tërhiqni njerëzit zvarrë, prej zinxhirit në qafën e tyre, derisa të hyjnë në Islam.” Kështu ka thënë Ibn Abasi dhe një grup tabiinët. Pra, ky është më i miri i të gjithë popujve dhe këta janë njerëzit më të dobishëm për njerëzimin. Arsyeja është: - Ju urdhëroni për mirë, ndaloni nga e keqja dhe besoni në Allahun. - Imam Ahmedi sjell hadithin nga Durratu bint Ebi Lehebi, që ka thënë: 543.”Një burrë iu drejtua Profetit të Allahut kur ai ishte në minber, dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut! Cili është njeriu më i mirë?” Profeti ﷺ tha: “Njeriu më i mirë është më i dituri dhe më i devotshmi ndaj Allahut; ai që urdhëron më së shumti për të mira dhe që ndalon më së shumti nga të këqijat; si dhe ai që i ruan më shumë lidhjet farefisnore.” Ky është një ajet i përgjithshëm, që i përfshin të gjithë umetin dhe çdo brez të tij, sipas vlerave që kanë. Nuk ka dyshim se brezi më i mirë është ai në të cilin u dërgua Profeti i Allahut, pastaj brezi që erdhi pas tyre. Allahu i Madhëruar ka thënë në një ajet tjetër: “Dhe kështu, Ne ju bëmë një popull të ekuilibruar, për të qenë dëshmitarë (Ditën e Gjykimit) për popujt. Edhe i Dërguari ka për të qenë dëshmitar për ju.” [Bekare 143]. Në dy Sahih-ët vjen transmetimi i Zuhriut nga Seid Ibn Musejibi, se Ebu Hurejra i ka treguar: 544. “E kam dëgjuar Profetin e Allahut të thotë: Në Xhenet do të hyjnë nga umeti im një grup prej 70 -mijë vetësh, fytyrat e të cilëve do të ndriçojnë, ashtu siç ndriçon hëna e plotë.” Ndërkohë, - thotë Ebu Hurejra - u ngrit Ukashe Ibn Muhsin El-Esdij dhe, duke ngritur një rrobë me vija, tha: “O i Dërguari i Allahut! Lute Allahun qe të më bëjë mua prej tyre!” Profeti ﷺ tha: “O Zot, bëje atë prej tyre!”. Pastaj u ngrit një ensar dhe tha të njëjtën gjë. Por Profeti ﷺ i tha: “Ta kaloi Ukashja!” Imam Ahmedi sjell hadithin nga Abdurahman Ibn Ebu Bekri, se Profeti i Allahut ka thënë: 545. “Zoti im më dha mua (përgëzim për) 70 mijë nga umeti im, që do të hynë në Xhenet pa llogari.” Umeri i tha: “O i Dërguari i Allahut! A nuk kërkove që të shtohej edhe më shumë ky numër?” - “I kërkova shtesë Zotit tim, dhe Ai më dha që, për çdo një mijë (nga ata 70 mijë), të futen 70 -mijë të tjerë.” Umeri tha: “A nuk kërkove që të shtoheshin edhe më shumë?” - “I kërkova më shumë, dhe Ai më dha më shumë.” Abdurahman Ibn Ebu Bekri, që sjell hadithin, i hapi të dy krahët dhe - thotë Abdullahi - i shtriu dhe filloi t’i lëvizte.” Hashimi tha: “Kjo është mirësi prej Allahut! Nuk dihet se sa është numri i tyre.” Domethënë numri i tyre është shumë i madh. Taberaniu sjell hadithin nga Umran Ibn Husejni, se Profeti ﷺ ka th ënë: 546. “Prej umetit tim, do të hynë në Xhenet 70 mijë besimtarë pa llogari dhe pa dënim.” - “E cilët janë ata?” - e pyetën. Ai tha: “Ata të cilët nuk kërkojnë t’u bëhet rukje, ata q ë nuk kurohen me hekur të nxehtë (kauterizim); nuk kan ë besëtytnira të kota dhe vetëm Zotit të tyre i mbështeten.” Muslimi e sjell hadithin përmes rrugës së Hisham Ibn Hasanit. Muslimi sjell hadithin nga Husejn Ibn Abdurrahmani, i cili tregon: 547. “Isha njëherë tek Seid Ibn Xhubejri, kur ai tha: “Kush nga ju e pa meteorin, që ra mbrëmë?” - “Unë e pashë!” i thashë. Pastaj shtova: “Unë nuk isha duke falur namaz, porse ngaqë në atë kohë më thumboi një akrep.” - “E çfarë bëre (për thumbimin)?” - “I kërkova dikujt të më bënte rukje.” - “E përse?” - “Sepse është një hadith, që na e ka treguar Sha'biju.” - “Çfarë ka treguar Sha'biju? - pyeti ai. Unë i thashë: “Na tregoi një hadith nga Burejde el Husejn el Eslemij, që thotë: “Rukjet nuk lejohen, përveçse për mësyshin, ose helmimet (el humma).” - “Sa mirë ka vepruar ai që i qëndron besnik asaj që ka dëgjuar!” - tha ai. Por ne na ka treguar Ibn Abasi, se Profeti ﷺ ka thënë: “M’u paraqitën të gjithë popujt, kur pashë një profet, me të cilin ishte një grup i vogël ndjekësish. Pashë një profet tjetër me të cilin ishin një ose dy ndjekës. Pashë edhe një profet, që nuk kishte asnjë ndjekës, por i vetëm fare. Kur më pas, përpara meje del një turmë e madhe, që nxinte (në horizont), dhe mendova se ishin të umetit tim. Atëherë, më thanë: “Ky është Musai me popullin e tij, por shiko drejt horizontit!” Unë vështrova andej, ku u shfaq një turmë gjigante, që nxinte horizontin. Më thanë sërish: “Shiko në këtë anën tjetër!” Dhe përsëri një turmë e madhe që nxinte tutje. “Ja, ky është umeti yt, dhe së bashku me ta do të jenë 70 mijë vetë, të cilët do të hynë në Xhenet pa llogari dhe pa dënim.” Pastaj Profeti ﷺ u ngrit dhe hyri në shtëpinë e tij. Njerëzit filluan të flisnin dhe diskutonin se cilët do të jenë ata që do të hynë në Xhenet pa llogari dhe pa dënim. Disa thoshin: “Ndoshta janë ata (sahabët) të cilët kanë shoqëruar Profetin ﷺ ”.Disa të tjerë thoshin: “Ndoshta janë ata të cilët janë lindur në Islam dhe nuk i kanë bërë kurrë shirk Zotit.” Dhe kështu u hodhën edhe mendime të tjera. Atëherë, Profeti i Allahut doli tek ata dhe tha: Ç’është ky diskutim që keni hapur?!” Pasi i treguan, ai tha: “Janë ata të cilët nuk bëjnë rukje dhe nuk kërkojnë t’iu bëhet rukje; nuk shërohen me hekur të nxehtë; nuk pasojnë ( tetajjur) besëtytnira të kota dhe të pabaza, dhe vetëm Zotit të tyre i mbështeten.” Ukashe Ibn Muhsin u ngrit dhe tha: “Lute Allahun që të më bëjë mua prej tyre!” Profeti tha: “Po, ti je prej tyre .” Pastaj u ngrit një burrë tjetër dhe tha: “Lute Allahun që të më bëjë edhe mua prej tyre!” Por Profeti i tha: “Ta kaloi Ukashja!” Këtë hadith e ka përnxjerrë edhe Buhariu, por në versionin e sjellë prej tij, nuk ndodhet pjesa “nuk bëjnë rukje ”. Në dy Sahih-ët vjen hadithi nga Abdullah Ibn Mesudi: “Njëherë, Profeti i Allahut na tha: 548. “A nuk jeni të kënaqur që ju të jeni çereku i banorëve të Xhenetit?!” Ne thirrëm: “Allahu Ekber!” Pastaj Profeti tha: “A nuk jeni të kënaqur që të jeni një e treta e banorëve të Xhenetit?!” Ne thamë përsëri: “Allahu Ekber!” Pastaj tha: “Unë shpresoj që ju të jeni gjysma e banorëve të Xhenetit.” Taberaniu sjell hadithin nga Ebu Hurejra, i cili ka thënë: 549. “Kur zbriti fjala e Allahut të Madhëruar: “...Ata janë shumë nga të hershmit e shumë nga më të vonshmit.” [Uakia 39, 40], Profeti i Allahut tha: “Ju do të jeni çereku i banorëve të Xhenetit.” Pastaj tha: “Ju do të jeni një e treta e banorëve të Xhenetit.” Pastaj tha përsëri: “Ju do të jeni gjysma e banorëve të Xhenetit.” E në fund tha: “Ju do të jeni dy të tretat e banorëve të Xhenetit.” Abdurrezaku sjell hadithin nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij), se Profeti i Allahut ka thënë: 550. “Ne jemi të fundmit dhe të parët në Ditën e Gjykimit. Ne jemi njerëzit e parë që do të hyjnë në Xhenet, edhe pse atyre u është dhënë libri më përpara dhe neve më pas. Allahu na udhëzoi për çështjet e të vërtetës, që ata grindeshin e kishin mospajtime. Kjo (e xhumaja) është dita për të cilën ata kishin mospajtime. Ndaj, disa na ndjekin të nesërmen e kësaj dite (pra, të shtunën), dhe kjo është për jehudët, ndërsa për të krishterët është e pasnesërmja (e diela).” Këto hadithe japin të njëjtin mesazh si fjala e Allahut të Lartësuar, që thotë: “Ju jeni populli më i mirë, i ardhur për të mirën e njerëzve. Ju urdhëroni për mirë, ndaloni nga e keqja dhe besoni në Allahun.” Kështu, çdo pjesëtar i këtij umeti që ka të tilla cilësi, e përfshin ky ajet i Allahut të Lartësuar dhe lëvdimi që Ai bën. Katadja ka thënë: “Na është përcjellë se Umer Ibn Hatabi (Allahu qoftë i kënaqur me të!) në një prej haxheve që kreu, vërejti tek njerëzit diçka, ndaj lexoi këtë ajet: “Ju jeni populli më i mirë, i ardhur për të mirën e njerëzve...”. Pastaj tha: “Kush dëshiron që të jetë pjesë e këtij umeti, atëherë le të përmbushë kushtin që Allahu ka përmendur në këtë ajet!” Hadithin e sjell Ibn Xheriri. Kështu, ai i cili nuk i ka këto cilësi që janë përmendur në ajet, i përngjan ithtarëve të Librit, të cilët Allahu i Madhëruar i qorton kur thotë: “Ata nuk e ndalonin njëri -tjetrin nga të këqijat që bënin. Sa e shëmtuar ishte sjellja e tyre! “ [Maide 79]. - Sikur ithtarët e Librit të besonin (Islamin), do të ishte shumë më mirë për ta. Disa prej tyre bëhen besimtarë (muslimanë), po shumica e tyre janë shkelës së kufijve të Zotit. - Pak prej tyre janë besimtarë. Shumica janë ose fare mohues të Allahut të Lartësuar ose fasikun, pra, njerëz që shkelin të gjithë kufijtë e Allahut, që nuk i nënshtrohen dhe binden Atij. Pastaj Allahu i Lartësuar përgëzon robërit e Tij besimtarë të sinqertë, duke u thënë se do t’u japë fitore mbi ithtarët e Librit dhe mohuesit, që refuzojnë Allahun e Lartësuar, shpalljet dhe profetët e Tij: - Ata nuk mund t’ju sjellin ndonjë dëm, përveç ndonjë shqetësimi të vogël. Por, edhe në ju luftofshin, ata do të sprapsen prej jush dhe kurrë nuk do të ndihmohen. - Dhe kështu ndodhi. Allahu i Lartësuar i poshtëroi ata në luftën e Hajberit. Përpara tyre poshtëroi dhe shkatërroi fiset Benu Kajnuka, Benu Nadir dhe Benu Kurejdha. Ata u poshtëruan që në këtë jetë. Po kështu ndodhi me të krishterët e Shamit, të cilët u mposhtën nga sahabët, të cilët ua morën pushtetin nga duart përgjithmonë. Kështu do të vazhdojnë besimtarët e Shamit të qëndrojnë të palëkundur në Islam, derisa të zbresë Isai, i biri i Merjemes. 157 Ata do të vazhdojnë të gjykojnë me Islamin dhe me ligjin e Muhamedit ﷺ .Kur të zbresë Isai (a.s), do të thyejë kryqet, do të vrasë derrat, do të zhvlerësojë xhizjen dhe nuk do të pranojë asnjë besim tjetër veç Islamit. - Ata do të jenë të poshtëruar kudo që të gjenden, veç nëse kapen pas “litarit” të Allahut ose nëse hyjnë në besën e njerëzve. - Allahu i Lartësuar ka bërë që atyre të mos u ndahet poshtërimi dhe nënshtrimi, kudo që të jenë. Ata nuk do të gjejnë paqe dhe qetësi, përveçse me dy kushte: 1. Nëse kapen pas “litarit” të Allahut, pra, nëse hyjnë në marrëveshje me muslimanët, duke paguar xhizjen dhe duke iu përmbajtur ligjeve të shtetit islam. 2. Nëse hyjnë në besën e njerëzve dhe u përmbahen marrëveshjeve që lidhin me njerëzit. - Ata kanë shkaktuar kundër vetes zemërimin e Allahut dhe do t'i kaplojë mjerimi. - Ata e meritojnë zemërimin e Allahut të Lartësuar. Kjo do t’i shoqërojë e përndjekë gjithmonë ata, qoftë në aspektin e kaderit të Allahut, qoftë edhe në ligjet që Allahu i Lartësuar ka përcaktuar për ta. - Kjo, për shkak se ata kanë mohuar argumentet e Allahut dhe kanë vrarë profetët pa asnjë të drejtë. - Shkaqet janë kryeneçësia, armiqësia, kalimi i kufijve, haseti dhe urrejtja e tyre. Si rrjedhojë, u erdhi poshtërimi, nënçmimi dhe mjerimi. Kjo do t’i shoqërojë në mënyrë të vazhdueshme, deri në ahiret. - Ata kanë qenë të pabindur dhe i kanë tejkaluar kufijtë me armiqësi. - Ata e meritojnë këtë ndëshkim, sepse mohojnë shpalljet e Allahut dhe vrasin profetët e Tij. Ata zhyten në poshtërsi dhe në mosbindje ndaj Allahut të Lartësuar. Ata shprehin armiqësi kundër ligjeve të Zotit dhe atyre që i përhapin ato ndër njerëz. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Abdullah Ibn Mesudi (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), i cili ka thënë: “Ka ndodhur që bijtë e Izraelit të vrisnin brenda ditës 300 profetë, dhe pastaj, në fund të ditës, të dilnin në treg për të shitur perime (sikur të mos kishte ndodhur gjë)”.

Mus'haf Hape →
Maide 5:3 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e tyre, për mishin që do të shpërndahej. Në këtë kohë, Aliu, që ishte në Kufe, doli me mushkën e bardhë të Profetit dhe, duke ngritur zërin, tha: “Mos hani nga ai …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Haram janë për ju: të ngordhurat...” - Allahu i Madhëruar i ndalon robërit e Tij nga konsumimi i të tilla harameve. “E ngordhur” konsiderohet ajo kafshë që ka ngordhur vetë e jo përmes mënyrës së rregullt të therjes 226 ose gjuetisë. Konsumimi i të tilla kafshëve është shumë i dëmshëm jo vetëm për fenë e robit, por edhe për dynjanë e shëndetin e tij, për shkak të gjakut të mbetur brenda trupit. Ndalimi i këtij lloj ushqimi është shenjë e përkujdesit të Allahut për robërit. Nga ky gjykim përjashtohet peshqit, që janë hallall dhe nuk kanë nevojë të theren sipas mënyrës së përcaktuar për kafshët e tjera, siç përcjellin Maliku, Shafiiu, Ahmedi, Ebu Daudi, Tirmidhiu, Nesaiu, Ibn Maxhe, Ibn Huzejme dhe Ibn Hibani, nga Ebu Hurejra, se Profeti i Allahut u pyet njëherë për ujin e detit (për abdesin me të) d he tha: 910. “Uji i tij është i pastër, ndërsa të ngordhurat e tij janë hallall.” Po kështu konsiderohen edhe karkalecat, sikurse do të përmendet në një hadith në vijim. - gjaku - Këtu bëhet fjalë për gjakun venoz (el demu), i cili del me forcë gjatë therjes së kafshës, sikurse është shpjeguar në ajetin tjetër, ku thuhet: “Thuaj: “Në Shpalljen që më është dhënë nuk gjej ushqime të ndaluara, veç mishit të ngordhur, gjakut që derdhet vrullshëm ...” deri në fund. [En’am 145]. Kështu kanë thënë Ibn Abasi dhe të tjerë. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin se Ibn Abasi u pyet njëherë për shpretkën e kafshës dhe tha: “Po, mund ta hani atë.” Njerëzit i thanë: “Po ajo është gjak?” Ai tha: “Haram është gjaku që del vrullshëm me forcë gjatë therjes.” Po kështu përcjell edhe Hammadi nga Aishja, e cila ka thënë: “Ju është bërë haram veçse gjaku që del vrullshëm gjatë therjes.” Ndërsa Shafiiu sjell një hadith merfu’ prej Ibn Umerit, se Profeti i Allahut ka thënë: 911. “Ju janë lejuar dy lloj të ngordhurash dhe dy lloje gjakrash. Dy llojet e të ngordhurave janë peshqit dhe karkalecat. Dy llojet e gjakrave janë mëlçia dhe shpretka.” E l e a'shiju ka thënë: Kujdes dhe largoju të ngordhurës, kurrë mos iu afro, - As mos merr kockë të mprehtë, të shposh kafshë e të pish gjakun e saj! Pra, kurrë mos bëj atë veprim që bënin në kohën e injorancës paraislamike! Kur ishin shumë të uritur, ata merrnin një kockë të mprehtë dhe shponin me të devenë në trup (por duke u kujdesur që të mos ngordhte), dhe pastaj pinin gjakun që dilte. Por Allahu i Lartësuar e ndaloi konsumin e gjakut për këtë umet. - mishi i derrit - Kjo ndalesë përfshin derrin e butë dhe derrin e egër. Ajo përfshin, gjithashtu, të gjitha pjesët e derrit, madje edhe dhjamin e tij, sepse i tillë është kuptimi i fjalës “mish” në gjuhën arabe. Ky argument është mëse i mjaftueshëm, prandaj nuk është e nevojshme të bëjmë sforcimin e dhâhiri-ve, të cilët, për të treguar se haram është jo vetëm mishi, por edhe dhjami e të gjitha pjesët e derrit, mbështeten në një ajet tjetër kuranor, ku Allahu i Lartësuar thotë: “Thuaj: “Në Shpalljen që më është dhënë nuk gjej ushqime të ndaluara, veç mishit të ngordhur, gjakut që derdhet vrullshëm dhe mishit të derrit, sepse ai është i ndyrë...” [En’am 145]. Vëreni me kujdes këtë ajet, e pikërisht fjalën e Allahut: “dhe mishit të derrit, sepse ai është i ndyrë”. Pyetja që shtrohet këtu është: përemri vetor ‘ai’, a nënkupton “derrin” apo “mishin”, tek togfjalëshi i përmendur në ajet, që është i tipit pronë -pronar “...mishit të derrit”? Dhahiritë thonë se përemri këtu i referohet “derrit”, duke argumentuar kështu se jo vetëm mishi, por të gjitha pjesët e derrit janë haram. Por, siç e theksuam, ky është një argumentim jo i saktë dhe i sforcuar, sepse sipas rregullave të gjuhës arabe, në të tilla kontekste, përemri i referohet veçse pronës e jo pronarit. Me fjalë të tjera, ajeti kuptohet kështu: “dhe mishit të derrit, sepse ai (pra, mishi) është i ndyrë.” Kështu, për të argumentuar se të gjitha pjesët e derrit janë haram, nuk ka nevojë për të tilla argumentime të sforcuara dhe të parregullta, por mjafton ajo që përmendëm më sipër, pra, kuptimi i gjerë i fjalës “mish” tek arabët dhe fakti se ata me këtë nënkuptojnë të gjitha pjesët e kafshës. Në Sahih-un e Muslimit vjen hadithi nga Burejde Ibn Hasib el Eslemi, - Allahu qoftë i kënaqur me të! - se Profeti i Allahut ka thënë: 912. “Ai që luan tavëll është njëlloj si të ketë ngjyer duart në mishin e derrit dhe gjakun e tij.” Kjo është provë tjetër se fjala “mish” nënkupton edhe dhjamin e pjesët e tjera. 227 - ajo kafshë që theret jo në emrin e Allahut... - Pra, të gjitha kafshët që janë therur duke përmendur jo emrin e Allahut, por emrin e dikujt a diçkaje tjetër, janë haram, sepse Allahu ka urdhëruar që kafshët të theren veçse duke përmendur emrin e Tij. Mospërmendja e emrit të Allahut, por përmendja e emrit të dikujt a diçkaje tjetër veç Tij, qoftë idhull, tagut, putë etj., e bën atë kafshë të ndalua r dhe të papastërt, unanimisht. Dijetarët kanë rënë në kundërshtim për rastin kur nuk përmendet emri i Allahut gjatë therjes së kafshës, nga harresa ose me qëllim, siç do të shtjellohet hollësisht në tefsirin e sures El En’am, - në dashtë Allahu i Lartësuar! Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Xharud Ibn Ebu Sebrate, - pra, “nga gjyshi im”, thotë ai, - i cili tregon: “Një burrë nga fisi Beni Rabah, që quhej Ibn Uail dhe ishte poet, sfidoi Galib Ebu Ferezdek (në një garë fisnikërie e fame) që të dilnin në një vend tubimi pranë një oazi me ujë në rrethinat e Kufes dhe të thernin 100 deve njëri e 100 deve tjetri, kur ato të shkonin tek uji. Kur devetë erdhën tek uji, secili prej tyre filloi të priste me shpatën e vet devetë. Njerëzit, sapo e morën vesh, filluan të afroheshin me gomerët e mushkat e tyre, për mishin që do të shpërndahej. Në këtë kohë, Aliu, që ishte në Kufe, doli me mushkën e bardhë të Profetit dhe, duke ngritur zërin, tha: “Mos hani nga ai mish, sepse është therur jo në emër të Allahut.” Ky është një hadith garib, por për saktësinë e tij dëshmon hadithi që Ebu Daudi sjell nga Ibn Abasi, i cili ka thënë: 913. “Profeti i Allahut i ka ndaluar të konsumohen kafshët e therura nga earabët (beduinët).” Ebu Daudi citon Ikriman, që ka thënë: 914. “Profeti i Allahut na e ndaloi ngrënien e ushqimit (mishit të therrur) nga mburravecët (mubarijinët).” Pastaj Ebu Daudi thotë: “Shumica e atyre që e kanë transmetuar këtë, përveç Ibn Xheririt, nuk e përmendin Ibn Abasin”. Ebu Daudi është i vetmi që e përmend këtë hadith. - ajo që është mbytur me lak në fyt... – Pra, ajo kafshë që ngordh duke u mbytur dhe asfiksuar, me apo pa qëllim qoftë kjo, është haram. - ajo që është vrarë me goditje - Ajo kafshë që është goditur me diçka të rëndë, për shembull me hekur të pamprehur, derisa të ngordhë. Ndërsa Ibn Abasi ka thënë: “Është ajo që goditet me një dru për ta zgjuar, por që ngordh (nga goditja)”. Në një hadith të saktë, që transmetohet nga Adi Ibn Ebu Hatimi, thuhet: 915. “Unë i thashë: O i Dërguari i Allahut, gjatë gjuetisë, unë gjuaj me shigjetë pa majë dhe e godas prenë time...” Ai më tha: “Nëse e depërton kafshën (pra, e çan e nxjerr gjak), ha prej saj. Por nëse e godet jo me majën e saj, atëherë ajo është e vrarë me goditje, prandaj mos e ha!” Kështu, Profeti ﷺ bëri dallim mes rastit kur e godet me ndonjë send, që e çan me mprehtësinë e tij dhe nxjerr gjak prej kafshës - dhe në këtë rast është e lejueshme, - dhe rastit kur e gjuan me një send të fortë jo të mprehtë, që është e palejueshme. Ky është një mendim konsensual mes dijetarëve të fikhut. Megjithatë, ata kanë rënë në kundërshtim në lidhje me rastin kur kafsha gjahtare e mësuar e vret gjahun jo duke nxjerrë gjak prej tij, por nga goditja ose pesha e saj. Dy janë mendimet e dijetarëve, dhe të dyja ato janë përcjellë edhe si mendime të imam Shafiiut. Sipas mendimit të parë, ajo është e ndaluar të hahet, duke e krahasuar me rastin e shigjetës pa majë, që nuk e çan kafshën e të nxjerrë gjak prej saj. Pra, në të dyja rastet kafsha konsiderohet e ngordhur, sepse prej saj nuk është nxjerrë gjak dhe ajo ka ngordhur nga goditja. Ndërsa sipas mendimit të dytë, preja që kapet nga kafsha gjuetare e mësuar (zagari, p.sh.) është hallall, dhe ky gjykim është dhënë i përgjithësuar dhe i pakushtëzuar me nxjerrjen ose jo të gjakut. Kapitull Dijetarët kanë rënë në kundërshtim në lidhje me rastin kur kafsha e mësuar gjahtare e vret gjahun jo duke nxjerrë gjak prej tij, por nga goditja ose pesha e saj. Janë shprehur dy mendime: - Mishi i gjahut është hallall duke marrë për bazë fjalën e Allahut të Madhëruar në lidhje ma gjahun që e kapin kafshët e mësuara gjahtare. Allahu i Madhëruar thotë: “...Hani, pra, atë që ato e gjahtojnë për juve dhe përmendeni emrin e Allahut!” [Maide 4]. Ky është një gjykim përgjithësues, ashtu siç është edhe hadithi i Adij Ibn Ebu Hatimit (që u përmend më sipër). - Ai mish nuk është i lejuar të hahet, dhe ky është njëri nga mendimet e imam Shafiiut (Allahu e mëshiroftë!). Këtë qëndrim e kanë përzgjedhur shumë imamë. Ky është edhe mendimi më i saktë, ndonëse Allahu është më i ditur. Ibn Sabag argumenton për saktësinë e këtij mendimi me hadithin e Rafi’ Ibn Hadixhit: 916. “Unë i thashë: “O i Dërguari i Allahut! Ne do të përballemi me armikun nesër dhe nuk kemi me vete thikë. A të therrim kafshët (për ushqim) me kallam?” Ai tha: “Çdo gjë së cilës i është derdhur gjaku dhe për të cilën është përmendur emri i Allahut, hajeni!” Ky hadith do të sillet i plotë më pas. 228 Ai gjendet në dy Sahih-ët. Ky hadith, edhe pse është thënë në një rast të veçantë, vlen edhe për të tjerët, sipas rregullit të njohur dhe të pranuar nga shumica e dijetarëve të usulit, që thotë: “Në konsideratë merret kuptimi gjithëpërfshirës i tekstit dhe jo shkaku specifik pse ai është sjellë.” Kështu, ajo kafshë që e ka përplasur me forcë qeni gjahtar ose e ka vrarë me peshën e tij, nuk është nga ato që u është derdhur gjak, siç mëton hadithi, prandaj është e palejueshme të hahet. Që të lejohet, duhet me patjetër të nxirret gjak prej kafshës, me diçka të mprehtë, çfarëdo qoftë ajo, veç të mos jetë dhëmb ose thua. Një mënyrë tjetër e trajtimit të kësaj çështjeje është ajo e Muzenijut, i cili thotë: “Për sa i përket shigjetës (pa majë të mprehtë), në lidhje me të ka ardhur një hadith i posaçëm, i cili na mëson që, nëse ajo depërton (e çan) kafshën dhe e derdh gjakun e saj, atëherë e bën hallall mishin e asaj kafshe; e nëse nuk depërton e nuk derdh gjak prej kafshës, nuk është hallall. Ndërsa teksti për qenin gjahtar ka ardhur përgjithësues dhe i paspecifikuar: “Hani, pra, atë që ato e gjahtojnë për juve dhe përmendeni emrin e Allahut!” Por duke qenë se të dyja rastet, si shigjeta, ashtu edhe qeni gjuetar janë mjete gjahu, atëherë ky tekst i përgjithshëm për qenin gjahtar duhet kuptuar në harmoni me tekstin specifikues që ka ardhur për shigjetën. Dihet rregulli i njohur që mëton se tekstet me karakter përgjithësues duhet të kuptohen në harmoni me ata që janë të posaçëm. Gjithashtu, mund të thuhet se ajo kafshë që e ka përplasur qeni gjahtar ose e ka vrarë me peshën e tij, pa e çarë atë e pa i nxjerrë gjak, është haram, nëse do të përdornim rregullin e kijasit me shigjetën që nuk ka depërtuar e nxjerrë gjak prej kafshës. Ky kijas është i saktë dhe i rregullt, sepse që të dyja, si qeni, edhe shigjeta janë mjete gjuetie. Gjithashtu, dihet se rregulli i kijasit është më parësor të merret në konsideratë se aspekti përgjithësues i tekstit, - në rastin tonë për qenin gjahtar. Ky rregull është i pranuar dhe mbështetet nga katër imamët e medhhebeve dhe shumica e dijetarëve.” Edhe kjo është një mënyrë shumë e bukur e trajtimit të kësaj çështjeje. Ja edhe një mënyrë tjetër se si mund të shihet kjo temë. Ajeti i ndalimit të ngrënies së të ngordhurës thotë: “Haram janë për ju: të ngordhurat...” Ky është një ajet muhkem, pra, që nuk është abroguar, por që vazhdon të jetë në fuqi. Gjithashtu, mund të themi se ai është një tekst me karakter përgjithësues. Kjo do të thotë se çdo lloj “e ngordhure” është haram. Po kështu duhet të jetë edhe ajeti i lejimit të ngrënies së atyre që Allahu i quan “ushqimet e mira” (tajjibat), kur thotë: “Sot u lejuan për ju (të gjitha) ushqimet e mira (e të pastra)...”. Edhe ky është një tekst muhkem, pra, që nuk është abroguar dhe vazhdon të jetë në fuqi. Përveç kësaj, ai është një tekst me karakter përgjithësues. Kjo do të thotë se çdo ushqim që Allahu e quan si “ tajjibat” është hallall. Mes këtyre dy teksteve nuk duhet të ketë asnjë kundërshtim e përplasje. Pra, e ngordhura nuk mund të konsiderohet si “ ushqim i mirë”. Suneti dhe fjala e Profetit e shtjellon dhe qartëson më shumë këtë çështje. Kështu, nëse shohim hadithin për gjuetinë e kafshës me shigjetë pa majë, në të thuhet: “Nëse e depërton kafshën (pra, e çan e nxjerr gjak), ha prej saj! Por nëse e godet jo me majën e saj, atëherë ajo është e vrarë me goditje, prandaj mos e ha!”. Ky hadith na tregon se cila lloj kafshe e vrarë në gjueti bën pjesë në ajetin e ndalimit të të ngordhurës dhe cila në ajetin e lejimit të ushqimeve të pastra e të mira. Kështu mund të themi se kafsha e vrarë nga shigjeta, pa e depërtuar e pa nxjerrë gjak prej saj, bën pjesë në ajetin e ndalimit të të ngordhurës, prandaj është haram të hahet. Ndërsa nëse shigjeta ka depërtuar në të dhe ka nxjerrë gjak prej saj, ajo bën pjesë tek ajeti i lejimit të “ushqimeve të mira” dhe është hallall të hahet. Po kështu duhet të gjykojmë edhe në rastin e gjuetisë së qenit gjuetar. Pra, nëse ai e ka përplasur gjahun ose e ka vrarë me peshën e tij, pa çarë e nxjerrë gjak prej tij, gjahu futet tek e ngordhura dhe jo tek ushqimet e mira e të pastra, prandaj është haram të hahet. A lejohet ngrënia e mishit të gjahut nëse prej tij ka ngrënë kafsha e mësuar gjahtare? Ndodh që qeni i gjuetisë të hajë prej gjahut kur e kap atë, prandaj Profeti ﷺ na ka sqaruar se, nëse qeni i gjuetisë ha nga mishi i gjahut, ai mish nuk është i le juar që të hahet. Ai ka thënë: 917. “Nëse ai ha prej gjahut, ti mos ha prej tij, sepse ndoshta qeni e ka kapur për vete atë gjah (dhe jo për ty).” Ky hadith është i saktë dhe është sjellë në dy Sahih-ët. Ai është një specifikues i ajetit të përgjithshëm për lejimin e asaj që e kap qeni i gjuetisë, sipas shumicës së dijetarëve. Për këtë arsye, thuhet se, nëse qeni ha prej presë, atëherë nuk lejohet ngrënia e saj. Ky është transmetuar si mendim i Ebu Hurejrës, Ibn Abasit dhe i një grupi tabiinësh. Gjithashtu është edhe mendimi i Ebu Hanifes, imam Ahmedit dhe mendimi më i përhapur dhe i njohur nga imam Shafiu. Nga ana tjetër, Ibn Xheriri shënon në Tefsir-in e tij se Aliu, Seidi, Selmani, Ebu Hurejra e të tjerë kanë qenë të mendimit se lejohet preja nga e cila ka ngrënë qeni i gjuetisë, edhe nëse ka mbetur shumë pak prej saj. I këtij mendimi ka qenë imam Maliku, madje ky është mendimi i hershëm i imam Shafiiut. Ibn Xheriri sjell edhe një hadith nga Selman el Farisiu se Profeti i Allahut ka thënë: 918 . “Nëse keni lëshuar qenin e gjahut dhe, kur e arrini, shihni se qeni ka ngrënë diçka prej tij, mund ta hani atë që ka mbetur nga preja.” Por, - thotë Ibn Xheriri - ky është një hadith meukuf, pra, senedi i tij nuk shkon deri tek Profeti, por deri tek Selmani. Ndërsa për sa u përket shpendëve gjuetarë të mësuar (fajkojtë, për shembull), nëse ato hanë prej presë, kjo nuk e bën haram mishin e asaj preje. Ky është medhhebi i imam Ebu Hanifes dhe imam Ahmedit. Këta arsyetojnë këtë mendim me faktin se shpendët nuk mund të mësohen ashtu si qentë, duke i goditur apo me mënyra të tjera. Nëse qentë mund të ushtrohen që të mos hanë prej presë përmes teknikave të stërvitjes, me shpendët kjo është diçka e pamundur, e paarritshme praktikisht. Shpendët mund të stërviten për të gjuajtur veçse duke i stimuluar përmes ushqimit që u jep gjatë ushtrimit. Prandaj ngrënia e shpendit gjuetar është e tolerueshme dhe nuk e bën të ndaluar prenë e kapur prej tij. Përveç kësaj, teksti ka ardhur në mënyrë të veçantë për qenin e gjuetisë e jo për shpendët. - ajo që është rrëzuar nga lartësitë... - Pra, ajo kafshë që është rrëzuar nga ndonjë mal apo vend i lartë dhe ka ngordhur për këtë shkak. - ajo që është shpuar... - Domethënë, ajo kafshë që është shpuar nga një kafshë tjetër. Mishi i saj është haram edhe nëse briri e ka çarë dhe ka nxjerrë prej saj gjakun, madje edhe nëse e ka çarë në grykë, ku edhe është vendi ku ajo theret. - ajo që është ngrënë nga egërsirat... - Ajo që është sulmuar nga kafshët e egra, për shembull nga luani, tigri, leopardi, ujku, qentë (përveç qenve të mësuar të gjuetisë) etj., që kanë ngrënë një pjesë prej saj, dhe kafsha ka ngordhur nga ky shkak. Ajo është haram të konsumohet, edhe pse prej saj ka dalë gjaku, qoftë edhe prej grykës, ku është edhe vendi i therjes së saj. Kjo nuk është hallall unan imisht. Në kohën e injorancës njerëzit e hanin atë pjesë kafshe që e kishte lënë egërsira, por Allahu e bëri të ndaluar këtë për besimtarët. - përveç asaj që arrini ta therni... - Ky përjashtim vlen për të gjitha rastet që është e mundur të përjashtohen, pra, ato të cilat nëse arrihen gjallë dhe therren duke përmendur emrin e Allahut janë hallall. Pra kuptimi i ajetit është: “... përveç asaj që arrini ta therni, si ajo që është mbytur me lak në fyt, ajo që është vrarë me goditje, ajo që është rrëzuar nga lartësitë, ajo që është shpuar, ajo që është ngrënë nga egërsirat. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Aliu, që ka thënë: “Nëse ajo ende lëviz bishtin, këmbën ose pulit sytë e saj, atëherë mund të hash prej saj (pasi ta therësh me Bismilah).” Tausi e tabiinë të tjerë kanë thënë që, nëse kafsha arrihet teksa është duke u përpëlitur, ashtu siç përpëlitet kur theret, konsiderohet se është kapur në kohë dhe është hallall të hahet (pasi të theret, sigurisht). Ky është qëndrimi i shumicës së dijetarëve. Në dy Sahih-ët është hadithi i Rafi’ Ibn Hadixhit, që rrëfen: 919. “Unë i thashë: “O i Dërguari i Allahut! Nesër do të përballemi me armikun, por nuk kemi thikë me vete. A të therim kafshët (për ushqim) me kallam?” Ai tha: “Hani çdo mish që i është derdhur gjaku dhe që është përmendur emri i Allahut gjatë therjes! Vetëm të mos jetë (mjeti i therjes) dhëmb ose thua. Dhe ju tregoj unë përse është kështu. Dhëmbi është prej kocke, ndërsa thoi është mjeti prerës që përdorin etiopiasit.” Në një hadith meukuf nga Umeri dhe në hadithin që e sjellin Ahmedi dhe autorët e Sunen-eve nga Ebu el Ashrae el Dari miu, e ky nga i ati, tregohet: 920. “Unë e pyeta: “O i Dërguari i Allahut! A nuk duhet të bëhet therja veçse në qafë dhe në grykë?” Ai tha: “Edhe sikur të çahet në kofshën e saj, për ty është e vlefshme.” Ky është një hadith i saktë, por që bën fjalë për rastin kur dikush nuk ka mundësi që ta therë kafshën në qafë dhe në grykë. 229 - ajo që është therur për idhuj ... - Muxhahidi tregon se Ibn Xhurejxhi ka thënë: “Idhujt ishin disa gurë të vendosur jashtë e rreth-e-rrotull Qabes, në fakt, 360 të tillë. Në kohën e injorancës paraislamike, arabët bënin kurban tek ata dhe pjesën e tyre nga ana e Qabes e lyenin me gjakun e kurbaneve. Gjithashtu, ata hidhnin sipër tyre mishin e copëtuar të kurbaneve. Kështu është përmendur edhe nga të tjerë. Allahu i Lartësuar i ndaloi besimtarët nga të tilla vepra idhujtarie dhe e b ëri të ndaluar ngrënien e atyre mishrave që theren tek idhujt, edhe nëse gjatë therjes së tyre përmendet emri i Allahut, sepse kjo është vepër idhujtarie, të cilën Allahu dhe Profeti i Tij e kan ë ndaluar. Më përpara u përmend edhe ndalimi nga “...ajo kafshë që theret jo në emrin e Allahut...”, prandaj këtu nuk është pasur për qëllim i nj ëjti kuptim. Pra, këtu bëhet fjalë për therjen pranë idhujve, edhe nëse përmendet emri i Allahut gjatë therjes. - dhe që ta kërkoni fatin me short. – Është e ndaluar për ju, o besimtarë, që të kërkoni fatin n ëpërmjet praktik ës që (n ë arabisht) quhet ezlâm. Ky është shumësi i fjalës zulem, ose mund të thuhet edhe zelem. Arabët n ë kohën e injorancës e përdornin këtë metodë kur ishin në dilemë për një çështje, a ta vepronin apo t ë mos e vepronin. Kështu, ata merrnin tri kupa. Në njërën prej tyre ishte shkruar ‘bëje”, në tjetrën “Mos e bëj” dhe në të tretën ishte lënë pa shënim. Kështu, hidhnin shortin, dhe nëse dilte “Bëje”, e bënin, nëse dilte “Mos e bëj”, nuk e bënin. Nëse dilte ajo pa shënim, e përsërisnin derisa të dilte njëra nga dy alternativat e tjera. Kështu, ata kërkonin që fatin t’ua përcaktonte ky short. Kështu e ka shtjelluar Ibn Xheriri. Edhe Ibn Abasi shpjegon: “ Ezlamu quhej kur vendosnin tri kupa, me të cilat ata kërkonin rrugëzgjidhje e udhëzim si të vepronin, kur ishin në dilemë për diçka.” Në dy Sahih-ët është përmendur se: 921. “Kur Profeti hyri në Qabe, ai pa në muret e saj një pikturë, ku tregohej Ibrahimi dhe Ismaili duke hedhur short me ezlam, ndaj tha: “Allahu i vraftë! Këta e dinë mirë që ata të dy kurrë nuk kanë hedhur short me ezlam!” Ibn Merdevejhi sjell hadithin nga Ebu Darda, se Profeti i Allahut ka thënë: 922. “Nuk ka për të kaluar në grada ai që ka shtënë fall, ka kërkuar fatin duke hedhur short dhe është kthyer nga rruga për shkak tetajjur-it (besëtytni e lidhur me zogjtë).” Të gjitha këto përbëjnë kalim të kufijve të Zotit. Veprimi i tyre është braktisje e rrugës së Zotit, injorancë, përhumbje dhe idhujtari, dhe për këtë nuk ka asnjë dyshim. Allahu i Lartësuar i ka urdhëruar besimtarët që, kur të jenë në dilemë për çështjet e tyre, t’i kërkojnë zgjidhjet tek Ai, duke i dedikuar fillimisht adhurime Atij dhe duke iu lutur për të bërë zgjedhjen e duhur në çështjet e tyre. Imam Buhariu sjell hadithin nga Xhabir Ibn Abdilahi, i cil i rrëfen: 923. “Profeti i Allahut na mësonte duanë e isthârës 230 kërkimit të udhëzimit për zgjedhjen e duhur në çështjet tona, ashtu siç na mësonte suret e Kur 'anit. Ai na thoshte: “Nëse ndokujt prej jush i shkon ndër mend a vendos të bëjë diçka, le të falë dy rekatë namaz jo farz (por nafile) dhe, pas namazit, le të thotë 231: “O Allah! Kërkoj të më japësh më të mirën, më të mbarën e më të dobishmen, për shkak se Ti di gjithçka! Kërkoj të ma bësh të mirën të mundur me Fuqinë Tënde! Kërkoj të më dhurosh nga mirësia Jote e madhe, sepse Ti ke fuqi për gjithçka, kurse unë nuk kam mundësi! Ti di çdo gjë, kurse unë nuk di! Ti je Njohësi i të fshehtave! O Allah! Nëse kjo gjë, - dhe përmend gjënë për të cilën bën istihare, - sipas Dijes Tënde, është në të mirën e në dobinë e fesë sime dhe të jetës sime, për punët e mia të tanishme dhe të mëvonshme, atëherë ma mundëso, ma bëj mbarë ta realizoj dhe ma bëj të begatshme! E nëse kjo gjë, - përmend gjënë për të cilën bën istihare, - është e dëmshme për fenë dhe jetën time, për punët e mia të tanishme dhe të mëvonshme, atëherë largoje atë prej meje, dhe ma hiq mendjen prej saj! Më mundëso të mirën kudo qoftë dhe më bëj të kënaqur me të!” Hadithin e shënon Buhariu. Ky është versioni i sjellë nga Ahmedi. - Sot u dëshpëruan ata që mohuan dhe humbën çdo shpresë që t'ju largojnë prej fesë suaj. - Mohuesit e kanë humbur çdo shpresë se muslimanët mund t’i pasojnë e miratojnë ata në humbjen e tyre dhe ta braktisin fenë që Zoti zgjodhi për ta. Tashmë, ata kanë një fe të qartë e të plotë, që i dallon nga idhujtarët dhe mohuesit e profetëve dhe të shpalljeve. Allahu i Madhëruar i urdhëron robërit e Tij që të jenë durimtarë, të q ëndrueshëm e të palëkundur në fenë e pastër, që zgjodhi për ta, fe e cila bie ndesh me mohuesit dhe rrugën e tyre dhe kurrsesi nuk mund të pajtohet me ta. Ai i urdhëroi që të mos i frikësohen askujt në zbatimin e fesë dhe dallimin nga mohuesit, por t’i frikësohen veçse Allahut të Madhëruar. - Mos i kini frikë ata, por më kini frikë vetëm Mua! - Mos u frikësoni prej tyre, aq sa të mos kundërshtoni rrugën e tyre të humbjes, rrugën e mohimit të profetëve dhe Shpalljes së Zotit. Frikësohuni vetëm prej Meje, që t’ju dhuroj fitoren kundër tyre, t’ju qetësoj zemrat me mbështetjen Time dhe t’ju bëj që të qëndroni mbi ta në dynja dhe në ahiret. - Sot përsosa fenë tuaj për ju, plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj. - Kjo është mirësia më e madhe, që Allahu i dhuroi këtij umeti. Ai ua plotësoi fenë dhe ata tashmë nuk kanë nevojë për fe dhe për profet tjetër, pas Muhamedit ﷺ .Allahu i Lartësuar e bëri atë vulën e të gjithë profetëve dhe të dërguarve, profet për botën e njerëzve dhe të xhind ëve. Tashmë hallall quhet vetëm ajo që ky profet e konsideroi hallall dhe haram është vetëm ajo që ky profet e konsideroi si haram; ndërsa feja e vetme e pranuar nga Zoti është feja që ai solli. Çdo lajm që ai solli është i vërtetë dhe nuk ka asnjë dyshim në vërtetësinë e tij. Çdo urdhëresë dhe ndalesë që ai ka sjellë nga Zoti, është e drejtë dhe sjell drejtësi. I Lartësuari thot ë: “Fjala e Zotit tënd është plot vërtetësi dhe plot drejŧësi. Askush nuk mund t'i ndryshojë Fjalët e Tij. Ai është Gjithëdëgjues e Gjithëshikues.” [En’am 115]. Fjal ët e Tij janë plot vërtetësi dhe në to nuk ka asnj ë gënjeshtër dhe kundërthënie. Ato jan ë plot drejtësi në urdhëresat e ndalesat që ka vendosur për krijesat. 232 Me përmbushjen e kësaj feje, Allahu i Madhëruar plotësoi mirësinë e Tij ndaj këtij umeti të bekuar. Për k ëtë arsye, i Madhëruari thot ë: “Sot përsosa fenë tuaj për ju, plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj.” Për këtë arsye, edhe ju duhet të jeni të kënaqur me këtë fe, që Ai zgjodhi për ju. Për t’ju dhuruar këtë fe, Ai zgjodhi me të nderuarin dhe të zgjedhurin Profet ndër gjithë profetët dhe shpalli më të mrekullueshmin dhe më të madhin libër, ndër të gjitha librat. Pas këtij ajeti, besimtarët nuk kanë nevojë për asnjë shtesë në fenë e Zotit. Allahu tashmë e plotësoi këtë fe dhe ajo nuk ka nevojë për asnjë shtesë dhe kurrë nuk mund të cenohet. Kjo është një fe që Zoti është i kënaqur me të dhe kurrë nuk ka për ta rrëzuar a ndryshuar atë. Ky ajet ka zbritur Ditën e Arafatit dhe pas tij nuk janë shpallur më ajete rreth hallallit dhe haramit. Profeti ndërroi jetë 81 ditë pas Ditës së Arafatit. Imam Ahmedi sjell hadithin përmes rrugës së Ibn Shihabit, që thotë: 924 . “Një burrë nga jehudët erdhi tek Omer Ibn Hatabi dhe i tha: ‘O Prijësi i besimtarëve! Ju lexoni një ajet në librin tuaj që, nëse do të na ishte shpallur ne jehudëve, do ta kthenim atë në një ditë feste...” - “Çfarë ajeti?” Ai tha: “Sot përsosa fenë tuaj për ju, plotësova dhuntinë Time ndaj jush...”. Omeri tha: “Vallahi, unë e di ditën dhe orën kur iu zbrit ky ajet Profetit të Allahut! Ai zbriti pasditën e Ditës së Arafatit dhe ishte e xhuma.” Hadithin e sjellin Buhariu, Muslimi, Tirmidhiu dhe Nesaiu. Për këtë janë sjellë hadithe muteuatira, që nuk vihen në dyshim për saktësinë e tyre. Sidoqoftë, Allahu është më i ditur. - Kush detyrohet nga uria, duke mos e tepruar dhe duke mos pasur qëllim gjynahun, Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë. - Kushdo që detyrohet për të ngrënë diçka prej këtyre gjërave që Zoti i bëri haram, për shkak të nevojës së domosdoshme për to, është e tolerueshme dhe e lejueshme, pasi Allahu është Falës i Madh dhe Mëshirëplotë me besimtarin që detyrohet në të tilla kushte. Allahu e di mirë nevojën dhe domosdoshmërinë e robit, e di mirë pamundësinë dhe varfërinë e tij, prandaj premton falje për të. Në Musned-in (e Ahmedit) dhe në Sahih-un e Ibn Hibanit vjen një hadith merfu nga Profeti i Allahut, ku thuhet: 925. “Allahu është i kënaqur dhe e pëlqen që të merren lehtësimet e sjella prej Tij, ashtu sikundër urren që të bëhen poshtërsitë dhe mosbindjen ndaj Tij.” Ky është versioni i sjellë nga Ibn Hibani. Ndërsa në një version të sjellë nga A hmedi thuhet: 926. “Ai që nuk i pranon lehtësimet e Allahut ngarkohet me gjynah të madh sa mali i Arafatit.” P ër k ëtë arsye, dijetarët e fikhut thonë: “Ndonjëherë ngrënia e mishit të ngordhur mund t ë jetë e detyrueshme, nëse robi ka frikë për veten dhe nuk gjen ushqim tjetër për të mbetur gjallë. Gjithashtu, mund të jetë e pëlqyeshme ose e lejueshme ( mubah), sipas rastit dhe gjendjes. A i lejohet këtij njeriu të hajë aq sa të largojë urinë e madhe, apo i lejohet të ngopet. Apo i lejohet të ngopet dhe të marrë gjithashtu me vete, për ta përdorur më vonë, nëse ka nevojë? Mendimet e tyre janë të ndryshme, të cilat jane shtjelluar në librat e ligjeve dhe të fikhut. Megjithatë, duhet thënë se nuk është kusht për lejimin e ngrënies së mishit të ngordhur që të kenë kaluar tri ditë pa gjetur ushqim, siç mendojnë gabimisht shumë njerëz. Përkundrazi, në çdo kohë kur njeriu ndien domosdoshmëri për atë ushqim, e ka të lejuar. Ebu Daudi sjell hadithin nga Nexhi el Amiriu, se ai shkoi njëherë tek Profeti i Allahut dhe e pyeti: 927. “Kur na lejohet që të hamë mishin e ngordhur?” Profeti i tha: “Çfarë ushqimi hani?” Ai tha: “ Nestabihu dhe negtebiku” [Ebu Nuajmi tregon: “Ukbetu ma shpjegoi këtë, duke thënë: ‘Një gotë në mëngjes dhe një gotë në darkë.”] “Kjo gjendje, - tha Profeti - është vërtet një uri e madhe, prandaj ju e keni të lejuar të hani mish të ngordhur në të tillë gjendje.” Ebu Daudi është i vetëm në sjelljen e këtij versioni. Me sa duket, ata merrnin një gotë ushqim në mëngjes e një në mbrëmje, por nuk u mjaftonte, prandaj Profeti ﷺ i lejoi që të hanin të ngordhurën, për të plotësuar nevojën e tyre. Me këtë hadith mund të argumentohen edhe ata që thonë se lejohet të hash mish të ngordhur derisa të ngopesh dhe nuk ka pse të kufizohesh vetëm me pak, sa për të thyer urinë e madhe. Megjithatë, Allahu është më i ditur. Në vijim, Allahu i Madhëruar thotë: “...duke mos e tepruar dhe duke mos pasur qëllim gjynahun.” Pra, duke mos e tepruar në kryerjen e kësaj ndalese, sepse nëse Allahu e lejoi në gjendje domosdoshmërie, Ai e ka ndaluar atë në gjendje të tjera (jo të tilla), sikurse thotë: “Juve ju janë ndaluar veçse të ngordhurat, gjaku, mishi i derrit dhe ato (kafshët) që nuk theren në emër të Allahut por të dikujt tjetër. Por, kush detyrohet (të hajë njërën nga këto) , pa dashur të bëjë keq dhe duke mos e tepruar, për të nuk është gjynah (nëse i ha) . Vërtet, Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.” [Bekare 173].

Mus'haf Hape →
Nisa 4:148–4:162 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… e tyre që ta mbytnin Isain, por Zoti atë e shpëton prej dorës së tyre. Kur'ani nuk flet diçka më qartë rreth Isait se Zoti e ngriti me trup e me shpirt ose vetëm me …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Vetëm ankesën e atij që i bëhet zullum, Allahu nuk e kthen mbrapa, edhe nëse nga zullumi nuk mund të ndalë veten e shprehet keq. Zotin ta besosh, kurse pejgamberët - jo, nuk është besim i pranueshëm, sikurse nuk është besim i pranueshëm as i atij që nuk pranon ndonjë nga pejgamberët. Jehuditë, me qëllim tendencioz kërkuan prej Muhammedit t'iu sillte një libër komplet nga Allahu, ashtu sikur qe shpallur Tevrati përnjeherë. Zoti i tregon Muhammedit për sjelljet e tyre edhe më të rënda ndaj Musait dhe për masat ndëshkuese të cilat i përjetuan për shkak të mizorisë së tyre në sjellje e vepra. tregon edhe për përpjekjet e tyre që ta mbytnin Isain, por Zoti atë e shpëton prej dorës së tyre. Kur'ani nuk flet diçka më qartë rreth Isait se Zoti e ngriti me trup e me shpirt ose vetëm me shpirt. Mirëpo, shumë hadithe të vërteta flasin mbi atë se Isai është ngritur me trup dhe se përsëri do të duket në tokë... Ajo që nuk ka kurrfarë dyshimi rreth Isait është se Isain nuk e kanë mbytur jehuditë as nuk e kanë varur e as gozhduar dhe se të gjithë ata që nuk e pranuan si pejgamber, do ta pranojnë në momentin e vdekjes edhe pse pranimi i tillë nuk do t'i sjellë dobi atij që e pranon.

Mus'haf Hape →
Kehf 18:77–18:78 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e ai (Hidri) e ngriti atë. ” - E ngriti dhe e rregulloi, për të qëndruar ashtu për një kohë të gjatë. - “(Musai) Tha: “Sikur të kishe dashur, do t’u …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Vazhduan udhëtimin derisa arritën te banorët e një fshati e u kërkuan t’u jepnin ushqim. Por, ata nuk i pranuan si mysafirë.” - Allahu i Madhëruar na njofton se pas dy qortimeve të para, ata vazhduan rrugën, “...derisa arritën te banorët e një fshati...”. Ibn Xheriri përcjell nga Ibn Sirini se bëhet fjalë për fshatin Ejleh. Ndërsa në hadith është shpjeguar: “...derisa shkuan te banorët e një fshati, që njiheshin për koprracë.” - “Aty gjetën një mur që gati po rrëzohej, e ai (Hidri) e ngriti atë. ” - E ngriti dhe e rregulloi, për të qëndruar ashtu për një kohë të gjatë. - “(Musai) Tha: “Sikur të kishe dashur, do t’u merrje shpërblim për këtë.” - Për shkak se ata nuk na pranuan si miq, nuk duhet të punoje tek ata falas, pa asnjë pagesë. - “Ai (Hidri) tha: “Kjo është koha e ndarjes mes nesh.” - Sepse ti më parë, pas vrasjes së fëmijës, the: “Nëse pas kësaj, të pyes për ndonjë gjë, atëherë mos më lejo të të shoqëroj!” Atëherë, kjo është koha e ndarjes mes nesh. - “Tani unë do të të tregoj për domethë - nien e atyre gjërave për të cilat nuk munde të kesh durim!”

Mus'haf Hape →
Enam 6:165 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i Madhëruari thotë: - Ai i ka ngritur disa nga ju në një shkallë më lart se të tjerët, për t’ju sprovuar në atë që ju ka dhënë. - Allahu i Lartësuar ka …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Është Ai që ju ka bërë zëvendësues (të njëri tjetrit) në Tokë. - Ai ju vendosi t a banoni e ta populloni tokën brez pas brezi; çdo brez i ri zëvendëson brezin e vjetër, duke jetuar e sunduar në tokë. Në një ajet tjetër, i Lartësuari thotë: “Po të donim, Ne mund të bënim melekë në vendin tuaj, që (jeħlufûn) t’ju zëvendësonin në tokë.” [Zuhruf 60], dhe thotë: “ Është Allahu Ai që i përgjigjet nevojtarit kur ai i lutet, dhe Ai që ia largon të keqen dhe ju bën ju (ħalâife) sundues në tokë.” [Neml 62], “Kur Zoti yt u tha melekëve: "Unë po vendos në tokë një (ħalife) mëkëmbës.",”. 38, dhe thotë: “... Ai tha: “Mundet që Allahu ta shkatërrojë armikun tuaj dhe t’ju bëjë ta (jesteħlifekum) zëvendësoni në këtë vend e pastaj do t’ju vështrojë se si do të veproni”.” [Ea’raf 129]. Në vijim, i Madhëruari thotë: - Ai i ka ngritur disa nga ju në një shkallë më lart se të tjerët, për t’ju sprovuar në atë që ju ka dhënë. - Allahu i Lartësuar ka vendosur që mes robërve të ketë dallime dhe të jenë të ndryshëm në rizkun, moralin dhe cilësitë që gëzojnë, në pamjet e ngjyrat e tyre. Këtë Ai e bëri për urtësi të shumta, sikurse ka thënë në një ajet tjetër: “Mos, vallë, janë ata që përcaktojnë mëshirën e Zotit tënd?! Ne kemi përcaktuar për ta se si do të jetojnë në këtë botë. Ne i kemi ngritur disa më lart se të tjerët, që të përfitojnë me shërbimet ndaj njëri -tjetrit. Mëshira e Zotit tënd është shumë më e vlefshme sesa çfarë grumbullojnë ata.” [Zuhruf 32]. Dhe thotë: “Shiko se si i kemi dalluar Ne disa mbi disa të tjerë! Por, në Jetën Tjetër ka grada më të larta dhe dallimi në të është më i madh.” [Isra 21]. Ndërsa në këtë ajet Allahu i Lavdëruar thotë: “... për t’ju sprovuar në atë që ju ka dhënë.” Domethënë, urtësia e kësaj është që t’ju sprovojë në lidhje me atë që ju ka dhënë dhe mirësitë me të cilat ju ka begatuar. Kështu, Ai e sprovon të pasurin me pasurinë që i ka dhënë dhe ka për ta marrë në pyetje, a është treguar mirënjohës për ato apo jo. Po kështu, Ai e sprovon të varfrin me varfërinë e tij dhe do ta pyesë për durimin. Në Sahihun e Muslimit vjen hadithi i Ebu Nedrates, i cili përcjell nga Ebu Seid Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), se Profeti i Allahut ka thënë: 1172. “Kjo dynja është e ëmbël dhe e zbukuruar. Allahu ju ka vendosur në të dhe e sheh çdo gjë që veproni. Prandaj kini frikë dhe ruajuni (sprovës së) dynjasë dhe ruajuni (sprovës së) grave! Sprova e parë që goditi bijtë e Izraelit ishte sprova e grave.” - Allahu është ndëshkues i shpejtë por Ai është edhe Falës i Madh e Mëshirëplotë. - Ky është kërcënim, por edhe inkurajim. Allahu na njofton se llogaria dhe ndëshkimi i Tij është i shpejtë për të gjithë ata të cilët nuk i binden dhe kundërshtojnë profetët e Tij. Por, nga ana tjetër, Ai është edhe Falës i Madh e Mëshirëplotë, për atë që i bindet dhe përkushtohet Atij, duke e marrë si të vetmin Zot, të Cilit i mbështetet dhe ia beson çështjet e veta dhe beson e pason profetët e Tij. Këta i besojnë të gjitha lajmet që profetët sollën nga Allahu dhe përpiqen të zbatojnë çdo urdhëresë e ligj që ata sjellin nga Allahu. Në shumë ajete, Allahu i Lavdëruar dhe i Urtë përmend bashkë dy cilësitë e Tij, mëshirën dhe ndëshkimin, si për shembull: “... Me të vërtetë, Zoti yt e ka faljen të madhe për njerëzit, me gjithë padrejtësitë e tyre, por të jeni të bindur se Zoti yt është edhe ndëshkues i rreptë.” [Rad 6]. Ose: “Thuaju robërve të Mi se vërtet, Unë jam Falësi i Madh e Mëshirëplotë. Por edhe dënimi Im është dënim i dhembshëm.” [Hixhr 49, 50]. Po kështu janë edhe shumë ajete të tjera, në të cilat Allahu nxit, por edhe kërcënon e paralajmëron robërit e Tij. E lusim Allahun të na bëjë prej atyre që u nënshtrohen e zbatojnë me sinqeritet urdhëresat e u largohen me drojë ndalesave të Tij, që i besojnë kumtet e Tij! Ai dëgjon çdo lutje dhe është më i Miri që u përgjigjet atyre! Muslimi sjell në Sahih-un e tij hadithin nga Ebu Hurejra, i cili thotë: “E kam dëgjua r Profetin e Allahut të thotë: 1173. “Allahu e ka ndarë mëshirën në 100 pjesë. Ai ka mbajtur 99 pjesë të mëshirës dhe vetëm një pjesë të saj e ka zbritur në tokë dhe, përmes asaj mëshire, krijesat mëshirojnë njëra-tjetrën. Edhe kafsha e ngre me kujdes thundrën e saj, për të ruajtur të voglin e saj, që të mos e lëndojë atë.” Këtu përfundon shkurtimi i tefsirit të sures En’am. Vetëm Allahut i takon lavdërimi e mirënjohja!

Mus'haf Hape →
Junus 10:65 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… (të gjitha) fjalët e mira. Është Ai që i ngre lart punët e mira. Ata që kurdisin komplote të së keqes, ata do të kenë një dënim të rëndë dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Mos u dëshpëro nga fjalët e tyre! - Mohuesit flasin e shpifin kundër teje, duke të cenuar ty dhe fenë tënde. Por ti mos u trishto për fjalët e tyre! Ata nuk mund të arrijnë lavdinë e vet me këto fjalë dhe as dëmtimin tënd. - Pa dyshim, e gjithë krenia i takon vetëm Allahut. - Allahu ia jep krenarinë atij që Ai dëshiron dhe e privon nga ajo atë që Ai dëshiron. I Madhëruari thotë: " Kush dëshiron krenarinë (le ta dijë se) , e tërë krenaria i takon Allahut (pra, vetëm prej Tij le ta kërkojë)! [Fatir 10]. Atëherë, kërkojeni krenarinë përmes bindjes ndaj Zotit, sepse menjëherë pas këtij ajeti i Lartësuari thotë: "Tek Ai ngjiten (të gjitha) fjalët e mira. Është Ai që i ngre lart punët e mira. Ata që kurdisin komplote të së keqes, ata do të kenë një dënim të rëndë dhe komplotet e tyre do të dështojnë." (Fatir 10). Adhurime nëpërmjet të cilave mund të synohet dhe të arrihet krenaria janë edhe ato që Allahu i Lartësuar i ka quajtur el kelimuŧ -ŧaj-jibu, domethënë fjalët e mira. Këtu bëjnë pjesë: leximi i Kur'anit, i traditës profetike, përcjellja e dijes së dobishme, tesbiĥ-u, shprehja e falënderimit dhe mirënjohjes për Allahun, thënia e shehadetit dhe çdo fjalë e mirë dhe e dobishme. Këto fjalë të mira ngrihen lart dhe paraqiten tek i Lartësuari. Nëse janë të sinqerta, Allahu i Lartësuar i përmend përmendësit e Tij në Veten e Vet dhe mes melekëve në qiell. Gjithashtu, adhurime janë edhe ato që Allahu i Lartësuar i quan el ameluŝ -ŝâliĥ - punë të mira, domethënë vepra të zemrës dhe të gjymtyrëve, të cilat është po Allahu i Lartësuar që i ngre lart, i vlerëson dhe i shpërblen me bujarinë e Tij. Kështu, nuk ka dyshim se, nëse ti je i bindur dhe i nënshtruar ndaj Zotit, atëherë e gjithë krenaria të takon ty dhe pasuesve të bindur të rrugës së Zotit. Thotë i Madhëruari: "... e tërë krenaria i takon Allahut, të Dërguarit të Tij dhe besimtarëve, por munafikët nuk e dinë këtë." [Munafikun 8]. Në vijim, i Lartësuari thotë: - Ai dëgjon e di gjithçka. - Dëgjimi i Allahut i përfshin të gjithë zërat. Allahut nuk mund t’i fshihet asgjë prej tyre. Dituria e Tij i përfshin të gjitha gjërat, të dukshmet dhe të padukshmet. Allahut nuk mund t’i fshihet asnjë thërrmijë në qiej apo në tokë, sado e vogël apo e madhe qoftë ajo. Kështu, Allahu e dëgjon fjalën tënde, i dëgjon edhe fjalët e armiqve për ty dhe i di me hollësi planet e tyre. Mjaftohu, atëherë, me faktin që Allahu i di nevojat dhe gjendjen tënde dhe që Ai është mëse i mjaftueshëm si kujdestar për ty. Nëse je i devotshëm ndaj Allahut, Allahu ka për të qenë i mjaftueshëm për ty.

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:55–3:58 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

- “(Kujto kur) Allahu tha: “O Isa! Unë do të të marr ty e do të të ngre pranë Meje. Unë do të të shpëtoj ty prej (sherrit të) atyre që nuk …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “(Kujto kur) Allahu tha: “O Isa! Unë do të të marr ty e do të të ngre pranë Meje. Unë do të të shpëtoj ty prej (sherrit të) atyre që nuk besojnë ” – Kështu, Allahu i Lartësuar e ngriti Isain (a.s.), Profetin dhe adhuruesin e Tij të sinqertë, pranë Vetes. Allahu i Lartësuar bëri që pamja ose shëmbëlltyra e Isait (a.s.) t’i vihej dikujt tjetër. Në këtë mënyrë, armiqtë e Profetit morën atë tjetrin, që mori pamjen e Isait (a.s.), e vranë dhe pastaj e mbërthyen. Megjithatë, ndëshkimi që i pret ata do të jetë shumë i rëndë, sepse ata patën si qëllim vrasjen e Profetit dhe për atë gjë do të shpaguhen. Allahu i Lartësuar thotë në një ajet tjetër: “Allahu e ngriti atë pranë Vetes.” [Nisa 158]. Kjo fjali tregon se Allahu është lart, mbi Fron. Qëndrimi i Tij mbi Fron është diçka e vërtetë dhe nuk ka nevojë për interpretime e devijime. Këtë fakt e konfirmojnë shumë tekste të sigurta e të sakta nga Kur’âni dhe Suneti. Allahu i Lartësuar është Ngadhënjimtar, i Plotfuqishëm dhe Sundues i gjithçkaje. Ishte Ai që ua mbajti dorën dhe ua prishi planet bijve të Israilit, që donin të vrisnin profetin Isa, të zgjedhurin e Tij. Asgjë nuk mund t’i pengonte ata nga vrasja e Isait, veç të Madhërishmit e Ngadhënjimtarit. Allahu i Lartësuar na tregon se Ai është i Urtë. Ishte urtësia e Tij që vuri shëmbëllimin e Isait mbi dikë tjetër dhe i la bijtë e Israilit të mashtroheshin, duke menduar se vranë Profetin.” Ai gjithashtu thotë: “Në fakt, ata as nuk e vranë, as nuk e kryqëzuan, por ashtu iu duk. Ata që nuk pajtohen për çështjen e tij janë gjithë dyshime për të. Ata nuk kanë për të kurrfarë dije të saktë, por veç hamendësime. Në të vërtetë, ata nuk e vranë atë. Jo. Allahu e ngriti atë pranë Vetes. Allahu është i Plotfuqishëm e i Urtë..” [Nisa 157, 158]. Pastaj thotë Allahu i Lartësuar: - “...dhe ata që të pasojnë ty do t’i lartësoj mbi ata që mohojnë, deri në Ditën e Kijametit. ”. - Sikurse u tha më lart, Allahu i Lartësuar i ndihmoi pasuesit e vërtetë të Isait për të qëndruar në fenë e Tij. Dëshmi tjetër që tregon se Allahu i ndihmoi pasuesit e Isait kundër çifutëve është edhe fakti që të krishterët kanë qëndruar gjithmonë mbi çifutët dhe i kanë shtypur ata. Megjithatë, kur ata devijuan të gjithë nga rruga e drejtë e Isait (a.s.), Allahu i Lartësuar dërgoi Profetin e mëshirës, Muhamedin (a.s.), i cili, bashkë me pasuesit e tij të denjë, do të bëheshin pasuesit e vërtetë të udhëzimit të sjellë nga Isai (a.s.). Dhe, vërtet, ndihma e Allahut ka qenë gjithmonë e dukshme për këtë bashkësi kundër çdo ngjyre të kufrit. Muslimanët kanë triumfuar gjithmonë kundër çifutëve, të krishterëve dhe të gjithë llojeve të mohuesve të Zotit. Edhe nëse në ndonjë periudhë të shkurtër mund të vërejmë se mohuesit, qofshin ata të krishterë, çifutë etj., fitojnë mbi muslimanët, kjo ndodh me lejen e Zotit dhe urtësinë e Tij, për të udhëzuar muslimanët që t’i kthehen fesë së tyre, sepse pikërisht për shkak të devijimit dhe lëshimit të fesë së Zotit vjen humbja dhe dështimi. - “Pastaj, vetëm tek Unë është kthimi juaj dhe Unë do të gjykoj mes jush për ato çështje për të cilat ratë në kundërshti”.”. - Të gjithë pretendojnë se e vërteta është me ta. Të gjithë pretendojnë se kanë të drejtë dhe se të tjerët janë të gabuar. Por asnjë pretendim nuk mund të pranohet pa u provuar dhe argumentuar. I vetmi pretendim i pranuar është ai që argumentohet qartë dhe saktë, dhe i vetmi që do të gjykojë për këtë çështje është Allahu i Urtë dhe i Drejtë. - “Ata që nuk besojnë, Unë do t’i ndëshkoj ashpër në këtë botë dhe në Botën tjetër, ...” - Për sa i përket ndëshkimit në jetën e dynjasë, ai është shumë i dukshëm dhe çdokush e vëren atë, në çdo kohë. Ai shfaqet me shkatërrime e fatkeqësi të mëdha, të cilat quhen rëndom “fatkeqësi natyrore”. Ai shfaqet edhe në formën e poshtërsive apo shfarosjes së njerëzve nëpërmjet luftrave. Të gjitha këto janë shumë pak, në krahasim me ndëshkimin që i pret ata në jetën tjetër të pasosur. Ai është tmerri, fatkeqësia dhe dëshpërimi më i madh. Ai është zjarri i Xhehenemit dhe zemërimi i Krenarit, të Plotfuqishmit, të Pamposhturit. Ai është humbja e përjetshme e mundësisë për të shijuar mirësitë e besimtarëve dhe shpërblimin e mrekullueshëm të Allahut të Lartësuar. - “...dhe ata nuk do të kenë askënd që t'i ndihmojë.” - Askush nuk do t’i ndihmojë ata që të shpëtojnë prej ndëshkimit të merituar. Madje, edhe ata që në këtë jetë i mendojnë si ndërmjetësues tek Allahu, nuk do të mund t’u bëjnë aspak dobi. Të pafuqishëm do të jenë edhe miqtë dhe të dashurit e tyre, të cilët i adhurojnë përveç Allahut. Të gjithë janë të pafuqishëm për të ndihmuar ndonjë, madje as veten e tyre. - “E për sa u përket atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, atyre do t'ua jap shpërblimin të plotë.” - Tjetër gjykim kanë pjesa tjetër, të cilët plotësojnë disa kushte: 1. Ata besojnë gjithçka që duhet besuar, që Zoti dhe Profeti i Tij kanë urdhëruar të besohet. Pra, ata besojnë Allahun, të gjithë profetët, shpalljet hyjnore, Ditën e Ringjalljes, etj. 2. Ata bëjnë vepra të mira. Dihet që veprat mund të quhen “të mira” vetëm nëse plotësojnë dy kushte: së pari, të kryen me sinqeritet për Allahun e Lartësuar, pra, vetëm për të kënaqur Atë dhe, së dyti, të jenë sipas mësimeve dhe udhëzimeve të sjella nga Profeti (a.s). Ato duhet t’i ketë porositur dhe përshkruar Profeti plotësisht dhe saktësisht, dhe të jetë transmetuar deri tek ne në mënyrë të sigurt dhe të qartë. Kështu, fatlumët që besuan të vërtetën që u erdhi nga Zoti i tyre dhe punuan sipas saj, ata do të kenë tjetër shpërblim, ndryshe nga të parët. Allahu i Lartësuar, për të përshkruar shpërblimin e tyre, thotë: “ juuef-fîhim uxhûrahum ” – “...do t'ua jap shpërblimin të plotë. ”. Kjo tregon se ata do ta shijojnë që në dynja shpërblimin e veprave të mira, i cili shfaqet në shumë forma. Krenaria, lumturia, fama, nderimi e respekti ndër njerëz janë shenja të shpërblimit të Allahut për veprat e mira që në këtë jetë. Ndihma e Allahut, suksesi dhe fitorja mbi armiqtë janë gjithashtu shenja të shpërblimit. Jeta e këndshme, e lumtur, e gëzuar, larg brengave e anktheve janë tregues të tjerë të shpërblimit të Allahut. Megjithatë, shpërblimi i plotë për veprat e mira do të jetë në jetën tjetër, në Ditën e Gjykimit. Për çdo të mirë që bëhet me sinqeritet për Allahun e Lartësuar dhe sipas mësimeve dhe udhëzimeve të Profetit, do të jepet shpërblimi më i plotë dhe më i bukur, ashtu siç di të shpërblejë i Mëshirshmi, Bamirësi, Mirënjohësi e Bujari. Madje, përveç shpërblimit të merituar, do të jepet edhe shtesë mbi të, sepse shpërblyesi është Allahu Bujar dhe Mëshirëplotë. - “Allahu nuk i do të padrejtët. ” - Madje, Allahu i Lartësuar e urren padrejtësinë dhe të padrejtët dhe për ta ka përgatitur ndëshkimin e Tij të drejtë. Mbi ta do të godasë me drejtësi zemërimi i Tij. - “Këto (ngjarje) që po të lexohen ty (o Profet) janë argumenta (për besnikërinë tënde) dhe këshilla (nga Kur'ani) plot urtësi.” - Shpallja e këtyre ajeteve është një mirësi e jashtëzakonshme që iu dhurua Muhamedit (a.s.) nga Zoti i botëve. Këto ajete janë një mirësi e madhe edhe për këtë popull të zgjedhur, që ndjek rrugën e Profetit të mëshirës. Allahu i Lartësuar e ka quajtur këtë Shpallje me një fjalë madhështore: “Dhikrul Hakîm” – “Këshillë e urtë” ose këshilla plot urtësi . Kur’âni është absolutisht i urtë, i saktë, i sigurt dhe i vërtetë në gjithçka që përmban. Ligjet e tij, që tregojnë kufijtë e Zotit, janë të sqaruara me hollësi. Ngjarjet e shkuara dhe të ardhme vijnë me vërtetësi dhe saktësi. Në të rrëfehen historitë e profetëve të Zotit dhe popujve të tyre. Aty tregohen mrekullitë e profetëve, të cilat Zoti ua dha atyre, që popujt të besonin dhe t’u bindeshin urdhrave e udhëzimeve të tyre. Me pak fjalë, Kur’âni na tregon gjithçka që kemi nevojë të dimë, qoftë nga ngjarjet e së shkuarës dhe të së ardhmes, qoftë nga ligjet dhe dispozitat e domosdoshme për njerëzit, për të qenë të lumtur dhe në paqe me Krijuesin, me veten dhe me të tjerët. Nga Kur’âni përfitohen mësime, merret përvojë dhe forcohet besimi në zemrat e krijesave, prandaj ai është mirësia më e madhe e Zotit të botëve mbi krijesat e Tij.

Mus'haf Hape →
Enfal 8:70–8:71 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Profeti i Allahut i tha: “Merr!” Ai e mbushi plot rrobën e vet, aq sa nuk po e ngrinte dot dhe i tha: “Urdhëro dikë që të më ndihmojë ta ngre në sup!” …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Muhamedi (Ibn Is'haku) sjell rrëfimin nga Ibn Abasi r.a., se Profeti i Allahut u tha shokëve të vet ditën e Bedrit: 1314. “E di se shumë njerëz nga familja Benu Hashim dhe shumë të tjerë kanë dalë në këtë betejë kundër vullnetit të tyre. Ata nuk kanë pasur arsye të luftojnë kundër nesh. Kush prej jush e sheh ndonjërin prej tyre, le t'ia kursejë jetën. Kush e sheh Ebu Buhturij b. Hishamin, të mos e vrasë! Kush e sheh Abbas Ibn Abdul -Muttalibin, të mos e vrasë, sepse ai është marrë në luftë me dhunë!” Ebu Hudhejfe b. Utbe tha: “A mos, vallë, duhet t'i vrasim baballarët tanë, djemtë tanë, vëllezërit dhe farefisin tonë, e t'ia kursejmë jetën Abbasit?! Betohem në Allahun, se po e pashë, kam për t'ia bërë copa mishin me shpatë.” Kur ia përcollën këto fjalë Profetit të Allahut, ai i tha Umer Ibn Hattabit: “O Ebu Hafs! (Kjo ishte e para herë, - thotë Umeri, - që Profeti më drejtohej me kunien Ebu Hafs) Po si mund të goditet me shpatë fytyra e xhaxhait të Profetit të Allahut?!” Umeri r.a. u përgjigj: “O Profeti i Allahut! Më lejo t’ia këput qafën! Për Allah, ai është bërë munafik!” Ebu Hudhejfe shpeshherë thoshte: “Unë asnjëherë nuk kam qenë i sigurt në lidhje me imanin tim, pas asaj fjale që thashë. Edhe tani vazhdoj ta kem frikë nga ajo fjalë që thashë dhe shpresoj që Allahu të ma falë duke më mundësuar të bie shehid në rrugën e Tij.” Dhe, me të vërtetë, ai ra shehid në betejën e Jemames, - Allahu qoftë i kënaqur me të! Po nga Ibn Abasi pë rcillet se: 1315. “Pas betejës së Bedrit, kur ra nata dhe robërit ishin lidhur me zinxhirë, Profeti i Allahut nuk mundi të vinte gjumë në sy në pjesën e parë të natës. Shokët i thanë: “O i Dërguari i Allahut! Ç’është me ty që nuk po fle?!” Profeti i Allahut tha: “Dëgjova zërin e xhaxhait tim, Abasit, lidhur në pranga.” Abasi ishte rob në pjesën e njërit prej ensarëve. Atëherë, atë e zgjidhën dhe kështu Profeti i Allahut u qetësua e fjeti.” Junus Ibn Bukejr transmeton nga Zuhri, e ky nga një grup që i përme nd, se: 1316. “Kurejshët dërguan të dërguarit e tyre, në lidhje me kompesimin e robërve të Bedrit. Çdo fis pagoi për lirimin e njerëzve të vet... Abasi tha: “O i Dërguari i Allahut! Po unë isha musliman para se të bija rob...” Profeti tha: “Allahu është më i ditur për islamin tënd. Nëse është vërtet ashtu siç thua, Allahu ka për të të shpërblyer, por ajo që shfaqe ishte fakti se ishe në ushtrinë që luftoi kundër nesh. Jep kompesimin për të liruar veten, djalin e vëllait tënd, Neufel Ibn Harith Ibn Abdil Mutalib, Ukajl Ibn Ebu Talib Ibn Abdil Mutalib dhe aleatit tënd Utbe Ibn Umer, vëllai i bijve të Harith Ibn Fihrit.” Abasi tha: “E ku ta gjej unë gjithë këtë pasuri, o i Dërguari i Allahut?” Profeti tha: “E ku është pasuria që e gropose së bashku me Umu Fadlin? Madje i the asaj: “Nëse vritem në këtë luftë, kjo pasuri le t’u jepet bijve të mi: Fadlit, Abdullahit dhe Kuthumit.” Abasi tha: “Betohem në Allah, o Profeti i Allahut, se unë e di mirë dhe tashmë jam i bindur se ti je i Dërguari i Allahut, sepse këtë lajm nuk e dinte askush, përveç meje dhe Umul Fadlit (bashkëshortes). Atëherë, a mund të marrësh si kompesim për mua 20 ukije nga ajo pasuri që unë kisha sjellë me vete në këtë luftë?” Profeti i Allahut tha: “Jo. Ajo është një pasuri që Allahu na i dhuroi ne ve dhe që ne e fituam prej teje në këtë luftë.” Atëherë, Abasi pagoi për veten, për dy bijtë e vëllait të tij dhe për aleatin e vet, derisa Allahu i Lartësuar zbriti ajetin: “ O Profet! Thuaju robërve që i keni në dorë: “Nëse Allahu sheh ndonjë të mirë në zemrat tuaja, Ai ju jep edhe më shumë të mira nga ajo çka ju është marrë dhe jua fal gjynahet tuaja.” Allahu është Falës i madh e Mëshirëplotë.” Abasi thoshte: “Dhe vërtet, Allahu më dhuroi në Islam, në vend të atyre 20 ukijeve, 20 robër, dhe të gjithë me pasuri nëpër duar, përveç asaj që shpresoj nga Allahu Krenar dhe i Lartësuar, për të më falur gjynahet e mia!” Hafidh Ebu Bekr el Bejhakiu transmeton nga Enes Ibn Maliku, se: 1317. Profetit të Allahut i sollën njëherë një pasuri të madhe nga Bahrejni. Ai tha: “Hidheni të gjithë dhe mblidheni në xhaminë time!” Kjo ishte pasuria më e madhe që i kishin sjellë ndonjëherë Profetit të Allahut. Ai doli për të falur namaz dhe as që ia hodhi sytë asaj pasuri e të madhe. Pasi mbaroi namazin, shkoi dhe u ul pranë pasurisë dhe, këdo që shihte, i jepte prej saj. Aty erdhi Abasi dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut! Me jep edhe mua, sepse unë e dhashë pagesën për lirimin tim (në Bedër) dhe pagova për Akilin!” Atëherë, Profeti i Allahut i tha: “Merr!” Ai e mbushi plot rrobën e vet, aq sa nuk po e ngrinte dot dhe i tha: “Urdhëro dikë që të më ndihmojë ta ngre në sup!” Profeti i tha: “Jo.” - “Po atëherë, eja e më ndihmo ti, që ta ngre në sup!” - “Jo”, - tha Profeti ﷺ sërish. Atëherë ai hoqi diçka prej saj dhe arriti ta ngrinte në shpinën e vet. Ashtu u largua dhe Profeti e ndoqi me shikim, derisa ai zhduk, i çuditur nga dëshira e tij e madhe për pasuri. Kur Profeti u ngrit për të ikur, nga ajo pasuri nuk kishte mbetur më asnjë dirhem.” Këtë ngjarje e ka sjellë Buhariu në Sahih-un e Tij në disa vende, por në formën e tealikateve,94 që janë sjellë të transmetuara në formë të prerë e të “sigurt”. - E nëse ata duan të të tradhtojnë ty (o Muhamed), dije se në të vërtetë kanë tradhtuar Allahun, por Ai ka ngadhënjyer gjithmonë mbi ta. - Nëse duan të të mashtrojnë përmes fjalëve të tyre të shtirura, atëhere dije mirë se, edhe para Bedrit, ata patën tradhtuar Allahun përmes refuzimit të besimit të drejtë. Dije, gjithashtu, se “Ai ka ngadhënjyer gjithmonë mbi ta.” Ai i robëroi ata në luftën e Bedrit. - Allahu është i Gjithëditur dhe i Urtë. - Ai e di mirë gjithçka që vepron dhe vendos e gjykon dhe këto i bën me urtësi. Ky ajet është i përgjithshëm, që përfshin edhe të tjerët veç Abasit. Ky tefsir është më parësor dhe i saktë. Megjithatë, Allahu është më i ditur.

Mus'haf Hape →