Kërko: sikur deri te ishte ngre

Merjem 19:58 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… është edhe fjala e Allahut: “Këto janë shenjat Tona, të cilat ia dhamë Ibrahimit (si argument) kundër popullit të tij. Ne ngremë në gradë të lartë atë që …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Këta ishin ata që Allahu i dalloi nga profetët pasardhës të Ademit, pasardhës të atyre që i patëm bartur (në anije) bashkë me Nuhun, pasardhës të Ibrahi - mit dhe të Jakubit (Iraelët) dhe prej atyre, që i udhëzuam dhe i bëmë të zgjedhur.” - Lind pyetja: A bëhet fjalë për të gjithë profetët apo vetëm për ata që përmenden në këtë sure? Disa janë të mendimit se këtu nuk flitet vetëm për profetët e përmendur në këtë sure, por për të gjithë profetët. Domethënë, pasi përmend një grup profetësh, të cilët u spikatën me mirësi, Allahu i Madhëruar thotë në lidhje me të gjithë profetët që dërgoi, se edhe ata Ai i zgjodhi dhe i dalloi me mirësi të shumta. Megjithatë, Suddiju dhe Ibn Xheriri (Allahu i mëshiroftë!) thonë se: pjesa “nga profetët pasardhës të Ademit” ka për qëllim profetin Idris, ndërsa: “pasardhës të atyre që i patëm bartur (në anije) bashkë me Nuhun” ka për qëllim Ibrahimin. Më tej, fjala: “pasardhës të Ibrahimit” ka për qëllim Is’hakun, Jakubin dhe Ismailin, ndërsa: “dhe (pasardhës) të Jakubit” ka për qëllim Musain, Harunin, Zekerian, Jahjan dhe Isain, birin e Merjemes. Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin me Profetin tonë dhe të gjithë profetët dhe lajmëtarët e Zotit! Ibn Xheriri shpjegon: “Kjo është arsyeja që është përmendur e veçuar prejardhja e secilit grup, edhe pse të gjithë janë pasardhës të Ademit. Mes tyre u përmend Idrisi, i cili nuk është prej atyre që ishin në anije me Nuhun, sepse ai ishte gjyshi i Nuhut.” Ky kuptim, në fakt, është më i dukshëm nga ajeti. Nga ana tjetër, ndër argumentet që mbështesin mendimin se bëhet fjalë për të gjithë profetët, është edhe fjala e Allahut: “Këto janë shenjat Tona, të cilat ia dhamë Ibrahimit (si argument) kundër popullit të tij. Ne ngremë në gradë të lartë atë që duam. Pa dyshim, Zoti yt është i Urtë e i Gjithëditur. Ne i falëm atij Is’hakun dhe Jakubin dhe secilin prej tyre e udhëzuam. Para tij patëm udhëzuar edhe Nuhun. Edhe nga pasardhësit e tij udhëzuam Daudin, Sulejmanin, Ejubin, Jusufin, Musanë dhe Harunin. Kështu i shpërblejmë bamirësit. Edhe Zekerijan, Jahjanë, Isanë dhe Ilijasin. Të gjithë ishin prej të mirëve (të devotshëm) . Edhe Ismailin, Eljesanë, Junusin dhe Lutin. Të gjithë këta i veçuam mbi njerëzit e tjerë. Edhe shumë prej prindërve, pasardhësve dhe vëllezërve të tyre i zgjodhëm dhe i udhëzuam në Rrugën e Drejtë. Ky është udhëzimi i Allahut. Ai udhëzon kë të dojë nga robërit e Tij. Nëse do të bënin idhujtari, atëherë do të asgjësohej çdo vepër e tyre. Këta janë ata të cilëve Ne u dhamë Librin, urtësinë e profetësinë. E nëse këta (populli yt) refuzojnë, Ne e kemi siguruar atë me një popull që nuk e refuzon.” Dhe në fund: “Këta ishin ata, të cilët Allahu i udhëzoi në rrugë të drejtë, prandaj me udhëzimin e tyre udhëhiqu. ...” [En’am 83 - 90]. Domethënë, Allahu udhëzoi, zgjodhi dhe dalloi që të gjithë profetët, madje na urdhëroi që ata të jenë shembulli ynë dhe rruga e tyre të jetë udha jonë. - “Kur atyre u lexoheshin ajetet e Zotit ata binin në sexhde dhe qanin. ” - Kur ata dëgjojnë Fjalën e Allahut, me argumente e fakte të pamohueshme, me shenja e mësime madhështore, ata bien në sexhde për Zotin e tyre, gjithë përulësi, duke treguar nevojë të madhe për mëshirën e Tij, por edhe në formë mirënjohjeje e lavdërimi për të gjitha mirësitë madhështore, që Allahu u ka dhënë që të gëzojnë. Dijetarët janë unanimë në qëndrimin se bërja e sexhdes është e ligjëruar gjatë leximit të këtij ajeti, duke i marrë si shembull këta të zgjedhur dhe duke pasuar udhëzimin e tyre.11

Mus'haf Hape →
Haxh 22:19–22:22 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i kanë të lidhura, por flakët e zjarrit i ngrenë ata sipër, ndërsa çekiçët e hekurit i godasin dhe i kthejnë përsëri në vend. Pastaj i Lartësuari thotë: …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Këta janë dy kundërshtarë (besimtarë dhe jobesimtarë), që polemizojnë rreth Zotit të tyre.” - Në të dy Sahih-ët thuhet se Ebu Dherri betohej fort se ky ajet është zbritur dhe flet për Hamzain dhe dy shokët e tij, të cilët dyluftuan kundër Utbes dhe dy shokëve të tij, në betejën e Bedrit. Ky është versioni i sjellë nga Buhariu në tefsirin e këtij ajeti. Më pas, Buhariu sjell thënien nga Ali Ibn Ebu Talibi: “Unë do të jem i pari Ditën e Kijametit, që do të gjunjëzohet përpara të Gjithëmëshirshmit, për t’u gjykuar rreth hasmërive.” Kajs Ibn Ubade ka thënë: “Në lidhje me ta u zbrit fjala e Allahut: “Këta janë dy kundërshtarë (besimtarë dhe jobesimtarë), që polemizojnë rreth Zotit të tyre.” Ata janë pikërisht luftëtarët, të cilët dolën në dyluftim në Bedër: Aliu, Hamza dhe Ubejde përballë Shejbete Ibn Rabias, Utbe Ibn Rabijas dhe El Uelid Ibn Utbes. Këtë version e sjell vetëm Buhariu. Megjithatë, nuk ka ndonjë problem që të thuhet se ky është një ajet i përgjithshëm. Këtë e ka thënë Muxhahidi dhe Atau. Pra, ky është një ajet i përgjithshëm, që flet për të gjithë besimtarët dhe mohuesit. Fjala e Muxhahidit dhe e Ataut i përfshin të gjitha mendimet për këtë ajet. Kështu, sipas mendimit të tyre, ky ajet përfshin atë që ndodhi në Bedër, por jo vetëm aq. Ky është mendimi më i saktë, sepse besimtarët gjithmonë synojnë të luftojnë në mbështetje të fesë së Allahut Krenar dhe të Lartësuar. Ndërsa mohuesit, nga ana tjetër, gjithmonë luftojnë për shuarjen e dritës së imanit dhe përhapjen e të kotës. Pikërisht kjo është edhe përzgjedhja e Ibn Xheririt në shpjegimin që i ka bërë ajetit dhe, në fakt, ky është një shpjegim i mirë. - “Por atyre që nuk besuan, do t'u qepen rroba prej zjarri ...” - Do t’u bëhen gati veshje të zjarrta. - “... dhe mbi kokat e tyre do të hidhet ujë i valë. Me atë do t'u digjet krejt ç’ka brenda trupit të tyre dhe lëkurat. ” - Ibn Xheriri sjell hadithin nga Ebu Hurejra se Profeti ﷺ ka thënë : 1839. “Me të vërtetë, mbi kokat e tyre do të hidhet hamim. Ai do t’ua çajë kafkën, do të depërtojë në të, derisa të hyjë në brendësi të trupit të tyre. Nga nxehtësia e madhe, ai do të shkrijë atë që gjendet brenda, derisa të mbërrijë në dy këmbët i shkrirë. Pastaj, ai rikthehet përsëri ashtu siç ishte (për të shijuar përsëri dënimin e djegies).” Tirmidhiu e konsideron hasen sahih këtë hadith, të cilin e sjell edhe Ibn Ebu Hatimi. - “Për ata janë edhe topuzët e hekurt. ” - Ibn Abasi shpjegon: Domethënë, do të goditen me topuzë. Kështu, pas goditjeve, çdo gjymtyrë do të bjerë rreth e rrotull tij dhe i dënuari do të lutet për shkatërrim dhe shfarosje të plotë. - “Sa herë që përpiqen të dalin prej tij nga vuajtjet e padurueshme, do të kthehen me dhunë në të dhe do t'u thuhet: “Vuani dënimin përvëlues!” - Fudejl Ibn Ijadi thotë: “Betohem në Zot, se ata nuk do të kenë kurrë shpresë për të dalë nga zjarri, sepse këmbët dhe duart i kanë të lidhura, por flakët e zjarrit i ngrenë ata sipër, ndërsa çekiçët e hekurit i godasin dhe i kthejnë përsëri në vend. Pastaj i Lartësuari thotë: “Vuani dënimin përvëlues!” Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar në një ajet tjetër: “Ndërsa për ata që kaluan çdo kufi (në gjynahe ndaj Allahut) , vendbanim është Zjarri. Sa herë që përpiqen të dalin nga ai, kthehen në të dhe u thuhet: “Shijojeni dënimin e zjarrit, që ju e konsideronit gënjeshtër!”.” [Sexhde 20]. Kuptimi i këtyre ajeteve është se ata do të poshtërohen, turpërohen, përçmohen në atë ndëshkim, qoftë me fjalë, qoftë me ndëshkime trupore.

Mus'haf Hape →
Ankebut 29:31–29:35 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Ne do të lëshojmë mbi banorët e këtij qyteti një Dënim nga qielli për shkak se ata bëjnë punë të liga.” - Xhibrili (a.s.) e shkuli nga themelet atë vendbanim, i ngriti …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Kur të dërguarit Tanë (melekët) i sollën Ibrahimit lajmin e mirë, i thanë: “Ne kemi për t'i shkatërruar banorët e këtij qyteti, sepse ata janë keqbërës.” - Kur Profeti e luti Allahun e Madhëruar që ta ndihmonte kundër popullit zullumqar e të shfrenuar, Allahu i Madhëruar dërgoi melekët e Tij, të cilët fillimisht u urdhëruan të vizitonin Ibrahimin (a.s.). Ata shkuan tek ai si njerëz dhe mysafirë, prandaj ai u shërbeu ashtu siç u shërbente zakonisht miqve që bujtnin në shtëpinë e tij, Kur vërejti që ata nuk kishin dëshirë për ushqim, Ibrahimi u habit dhe ndjeu njëfarë frike, por ata shpejt e qetësuan dhe i dhanë lajmin e mirë për një fëmijë, që do t’i jepej prej gruas së tij, Sarës. Kur ia dhanë këtë sihariq, Sara ishte aty dhe e dëgjoi, prandaj u habit shumë, sikurse u shtjellua në suren Hud dhe Hixhr. Pasi mori këtë përgëzim dhe zemra e tij u qetësua, Ibrahimi foli me melekët në lidhje me popullin e Lutit dhe për një afatizim tjetër të mundshëm për ta, se mos ndoshta Zoti i bënte të pendoheshin. Kështu, kur melekët thanë: “Ne kemi për t'i shkatërruar banorët e këtij qyteti, sepse ata janë keqbërës”, Ibrahimi tha: - “Por aty është Luti!”. - Atëherë melekët thanë: - “Ata i thanë: “Ne e dimë më mirë se kush është aty. Ne do ta shpëtojmë atë dhe familjen e tij, përveç gruas së tij, që do të mbetet me të zhdukurit”. - Pra, gruaja do të mbetej me të shkatërruarit dhe të dënuarit, sepse ajo i mbështeste dhe i miratonte ata në mohimin e besimit dhe në kalimin e kufijve. Melekët u larguan nga Ibrahimi dhe u nisën për tek Luti në formën e dy djemve të bukur. - “Dhe kur të dërguarit tanë shkuan te Luti, ai u shqetësua dhe e ndjeu veten të pafuqishëm (për t'i mbrojtur ata) .” - Kur Luti i pa ata me atë bukuri, u shqetësua dhe e ndjeu veten të pafuqishëm për t'i mbrojtur ata nga populli i tij i shfrenuar. Nëse do t’i ftonte në shtëpinë e tij si miq, nuk do t’i mbronte dot para atyre njerëzve të papërmbajtur, por edhe nëse do t’i linte jashtë, do të ishin sërish të rrezikuar. Ai nuk e dinte në atë kohë se ata ishin melekë të dërguar nga Zoti. Por më pas: - “... ata i thanë: “Mos ki frikë, as mos u trishto! Ne do të të shpëtojmë ty dhe familjen tënde, përveç gruas sate që do të mbetet me të dënuarit. Ne do të lëshojmë mbi banorët e këtij qyteti një Dënim nga qielli për shkak se ata bëjnë punë të liga.” - Xhibrili (a.s.) e shkuli nga themelet atë vendbanim, i ngriti ata lart në qiell, pastaj i ktheu përmbys dhe i përplasi në tokë. Pastaj mbi ta lëshoi një rrebesh gurësh prej baltës së gurëzuar të ndezur zjarr, siç thotë i Lartësuari: “ Kur erdhi caktimi Ynë, Ne e kthyem çdo gjë përmbys dhe lëshuam mbi ta një rrebesh të pandërprerë gurësh balte të forcuar, të shenjuar nga Zoti yt. Një dënim i tillë nuk është larg për të padrejtët.” [Hud 82, 83]. Ato vendbanime, Allahu i Lartësuar i zëvendësoi me një liqen të pisët e të pështirë dhe i bëri që të jenë shembull deri në ditën kur do të thirren të gjithë për llogarinë para Zotit. Në Ditën e Premtuar, ata do të jenë njerëzit që do të marrin dënimin më të ashpër. - “Ne kemi lënë një argument të qartë nga ai vend, për çdo popull që mendon.” - Që njerëzit e urtë e të logjikshëm të marrin mësim dhe të ruhen nga të tilla devijime e shfrenime. Allahu i Lartësuar t hotë: “Ju (o banorë të Mekës) me siguri kaloni aty pranë (rrënojave) ditën dhe natën (gjatë udhëtimeve). Atëherë, a nuk po logjikoni?” [Safat 137, 138].

Mus'haf Hape →
Sexhde 32:23–32:25 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Tonë, udhëzonin njerëzit . Kështu ndodhi, sepse ata ishin të durue - shëm dhe kishin dituri të madhe për argumentet Tona.” - Ata u ngritën lart, kur u …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ne i dhamë Libër edhe Musait më herët.” - Allahu i Lartësuar na tregon rreth robit, adhuruesit dhe profetit të Tij të dashur Musait, - paqja e Zotit qoftë mbi të! Ai i dhuroi atij Librin, pra, Teuratin. I Lartësuari thotë në vijim: - “Ti mos ki dyshim në takimin e tij me Të (Zotin)! - Mos ki dyshim në lidhje me takimin që pati Musai me Zotin e tij Krenar dhe të Lartësuar. Kështu e shpjegon Ibn Abasi. Ndërsa Katade shpjegon: “Pra, mos ki aspak dyshim në takimin që ti pate me Musain, gjatë udhëtimit të Israsë në qiejt e lartë.” Pastaj sjell një transmetim të Ibn Abasit nga Profeti i Allahut: “Natën e Israsë pashë Musain, birin e Imranit. Ai ishte një burrë esmer, i gjatë, me flokë të dendura e të dredhura, si burrat e Shenues 158 (në gjatësinë dhe ngjyrën esmere). Pashë edhe Isain birin e Merjemes. Ai është burrë me gjatësi mesatare, me ngjyrë mes të kuqes dhe të bardhës. ... Pashë edhe Malikun, rojen e Xhehenemit dhe Dexhalin... .” - “Ne e bëmë atë (Librin) udhëzim për bijtë e Izraelit.” - Librin, të cilin ia dhamë Musait, pra, Teuratin, e bëmë udhëzim për bijtë e Izraelit. Allahu i Lartësuar thotë në një ajet tjetër: “Ne i dhamë Musait Librin (Teuratin) dhe e bëmë atë udhërrëfyes për bijtë e Izraelit.” [Isra 2]. - “Ne nxorëm ndër ta prijës që, me urdhrin Tonë, udhëzonin njerëzit . Kështu ndodhi, sepse ata ishin të durue - shëm dhe kishin dituri të madhe për argumentet Tona.” - Ata u ngritën lart, kur u treguan të durueshëm në zbatimin e urdhëresave të Allahut të Lartësuar, në besimin e plotë ndaj profetëve të Tij dhe ndjekjen e tyre në gjithçka që ata sollën prej Zotit. Disa prej tyre arritën gradën e udhëheqësve dhe imamëve, të cilët udhëzojnë drejt të vërtetës me urdhrin e Zotit. Ata ftojnë dhe urdhërojnë për të mira dhe ndalojnë nga e keqja. Por nëse ata devijojnë dhe i ndryshojnë porositë e Zotit, duke e keqinterpretuar Shpalljen, ata privohen nga ky prestigj. Madje, zemrat e tyre bëhen të ashpra, sikurse thotë i Madhëruari: “Për shkak se ata e thyen zotimin e dhënë, Ne i mallkuam ata dhe zemrat e tyre i bëmë të ashpra . Ata i ndryshuan fjalët (në Libër) nga domethënia e tyre dhe e braktisën një pjesë të madhe të asaj (shpalljes) me të cilën u këshilluan. ...” [Maide 13]. Domethënë, nuk bënin as punë të mira dhe nuk kishin as besim të pastër dhe korrekt, siç e ka urdhëruar Zoti. I Lartësuari thotë: “Ne u dhamë bijve të Israilit Librin, gjykimin me drejtësi dhe profetësinë. Ne i furnizuam ata me të mira, duke i dalluar mbi të gjithë njerëzit (e asaj kohe). U dhamë edhe fakte të qarta për çështjet fetare. Por edhe pasi iu dha dituria, ata u përçanë për shkak të zilisë që kishin ndërmjet tyre. Në Ditën e Kijametit, Zoti yt do të gjykojë mes tyre për çdo gjë që ata kundërshtoheshin.” [Xhathije 16, 17]. Pra, kur ata iu përmbajtën kësaj çështjeje, me themelet e saj, ata ishin prijës drejt të mirës, ndërsa kur e braktisën, edhe Allahu i Lartësuar i braktisi. - “S’ka dyshim se është Zoti yt Ai, i Cili do t’i gjykojë ata Ditën e Kijametit për çdo gjë, rreth së cilës kundërshtoheshin. ” - Ai do t’i gjykojë Ditën e Kijametit, në lidhje me besimet që ata trillonin dhe ranë në kundërshtim, si edhe për veprat që kanë bërë.

Mus'haf Hape →
Shuara 26:123–26:140 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… është shumë më i madh, dhe pikërisht këtë duhet të synoni. - A po ndërtoni në çdo kodër përmendore sa për lojë? - Ju ngrini në lugina, kodra e male ndërtesa të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Edhe populli Ad nuk i besoi të dërguarit. Vëllai i tyre, Hudi, u tha: “A nuk e keni frikë (Allahun)?” - Edhe ky popull i quajtur Ad mohoi profetët e Zotit. Edhe pse mohuan vetëm profetin e tyre Hud, kjo u konsiderua si mohim i të gjithë profetëve të Zotit, sepse mesazhi dhe ftesa e të gjithëve ishte e njëjtë. Vëllai i tyre nga gjaku dhe farefisnia u tha plot urtësi dhe butësi: “A nuk e keni frikë (Allahun)? A nuk po i frikësoheni Zotit dhe të braktisni adhurimin e idhujve? - Unë jam një Profet i besuar i dërguar (veç) për ju. - Mua më dërgoi Zoti posaçërisht tek ju dhe për t’u kujdesur për ju. Unë jam besnik i Shpalljes së Tij, dhe ju e dini mirë këtë fakt për mua. - Prandaj, kijeni frikë Allahun dhe m'u bindni mua! - Përmbushni hakun e Zotit të Lartësuar, që është devotshmëria ndaj Tij. Kryeni detyrën edhe ndaj meje, pra, bindjen në atë që ju urdhëroj dhe largohuni nga ajo që ju ndaloj. Nuk ka asgjë që t’ju pengojë të bëni një gjë të tillë. - Unë nuk kërkoj prej jush asnjë shpërblim për këtë. - Për ftesën dhe kumtimin e së vërtetës ndër ju, unë nuk po ju kërkoj ndonjë shpërblim. Unë thjesht dëshiroj të përmirësoj gjendjen tuaj dhe t’ju këshilloj. Nuk po ju rëndoj me asnjë kërkesë. - Shpërblimi për mua është vetëm prej Zotit të botëve. - Ai është edhe Zoti juaj, që kujdeset për ju me mirësitë e Tij. Ai ju mbulon me mirësitë dhe bujarinë e Tij. Përkujdesi i Allahut për të dashurit e Tij, që e adhurojnë, është shumë më i madh, dhe pikërisht këtë duhet të synoni. - A po ndërtoni në çdo kodër përmendore sa për lojë? - Ju ngrini në lugina, kodra e male ndërtesa të kota dhe pa asnjë funksion dhe dobi për dynjanë ose fenë tuaj. - A po ndërtoni pallate të fortifikuara, me shpresë se do të jetoni përgjithmonë. - Ju ndërtoni pallate të fortifikuara, sikur do të jeni të përjetshëm, kur dihet që askush nuk mund të jetë i përjetshëm në këtë botë. - E kur ndëshkoni, ndëshkoni mizorisht? - Kur ndëshkoni njerëzit, ju tregoheni të ashpër dhe të pamëshirshëm. Ju i torturoni, i vrisni dhe u grabisni pasurinë. Allahu i Lartësuar u pati dhënë atyre shumë fuqi trupore. Atë forcë ata duhet të përdornin në bindje ndaj Zotit, por ata u treguan kryeneçë e mëndjemëdhenj dhe thanë: “Kush është më i fortë se ne?” [Fusilet 15]. Ata e përdorën fuqinë e tyre në poshtërsi dhe mosbindje ndaj Zotit, në kotësira dhe gjëra të padobishme. Profeti i tyre i ndaloi nga diçka e tillë, pastaj i këshilloi për devotshmëri: - Prandaj, kijeni frikë Allahun dhe m'u bindni mua! - Frikësojuni Allahut dhe largojuni shirkut, padrejtësive dhe tiranisë. Tashmë ju e dini se unë jam profeti i Allahut, i dërguar ndër ju, dhe unë jam besnik dhe mirëdashës për ju! - Po. Kijeni frikë Atë që ju dhuroi bujarisht të gjitha ato që i dini mirë. Ju dhuroi bujarisht begati dhe djem, kopshte e burime uji. - Allahu ju ka begatuar me mirësi të shumta, si bagëtitë, delet, lopët dhe devetë. Ai ju ka dhuruar fëmijë, pasardhës e pasuri të shumta. Ai ju fal edhe djemtë. Allahu i Lartësuar u kujton njerëzve mirësitë që u ka dhuruar atyre. Pastaj Profeti i kërcënon ata për ndëshkimin e Allahut, duke thënë: - Vërtet, unë i frikësohem dënimit tuaj në një ditë të madhe. - Nga dhembshuria, mëshira dhe bamirësia për ju, frikësohen se do t'ju godasë zemërimi i Zotit. Unë kam frikë nga dënimi i një dite të madhe. Nëse ky ndëshkim fillon të zbresë, askush nuk mund të largojë ose ndalojë, nëse ju vazhdoni në kufrin dhe kalimin e kufijve. - Ata thanë: “Për ne është njëlloj, na këshillon apo nuk na këshillon.” - Këto ishin fjalët e mohuesve të së vërtetës dhe refuzuesve të profetëve: “Për ne është njëlloj, na këshillon apo jo.” Të dyja rastet për ta ishin tërësisht njëlloj. Kjo ishte një shprehje e arrogancës së tyre të madhe. Këshillat dhe porositë e Zotit janë të fuqishme dhe ndikuese të forta në zemër. Madje, edhe malet do të çaheshin nga frika për Zotin, me gjithë fortësinë dhe ngurtësinë e tyre. Ato këshilla prekin edhe shpirtrat e njerëzve të mençur. Por ngurtësia dhe injoranca e këtyre njerëzve kishte arritur në atë masë, saqë asgjë nuk u bënte efekt. Kështu ndodh me zemrat që janë të mbushura me padrejtësi dhe janë të zhytura në errësirë. Për to nuk ka shpresë për udhëzim. - Kjo nuk është gjë tjetër vetëm se një traditë e popujve të lashtë. - Kuptimi: Të gjitha këto mirësi i kanë pasur edhe brezat e shkuar. Njerëzit herë pasurohen e herë varfërohen. Kështu është jeta. Domethënë, ata nuk e pranonin faktin që të gjitha këto gjendje janë sprova dhe mirësi të përcaktuara nga Allahu. - Dhe ne, kurrë nuk kemi për t’u dënuar. - Ky është mohim i ringjalljes. Ata sikur talleshin me Profetin dhe kërcënimin e tij se do të ringjalleshin. Ata thoshin: Edhe nëse e pranojmë atë që Profeti na thotë, ne nuk do të ndëshkohemi. Pra, ashtu sikurse në këtë dynja ne kemi pasur mirësi dhe kënaqësi, edhe në ahiret, nëse të ringjallemi, do të kemi të mira. - Kështu, ata e mohuan atë (Hudin) dhe Ne i shkatërruam ata. - Kështu, mohimi i ftesës u bë një cilësi e tyre, që nuk ndryshonte për asnjë shkak, prandaj Allahu i Madhëruar i shkatërroi të gjithë sikurse thotë në ajetin tjetër: "Ndërsa Adi u shkatërrua me një stuhi të fuqishme e të zhurmshme, që Ai e lëshoi kundër tyre shtatë net e tetë ditë rresht. Sikur t’i shihje njerëzit që shembeshin përdhé, si të ishin trungje hurmash të zgavruara. A e gjen ndonjë që ka mbetur prej tyre? [Hakka 6 – 8]. Pastaj tha: - Vërtet, këtu ka fakte... - Këtu ka argumente që tregojnë për sinqeritetin dhe besnikërinë e Profetit (a.s) dhe për vërtetësinë e asaj që ai solli nga Zoti. Ato tregojnë, gjithashtu, për kotësinë e asaj që ndiqnin këta njerëz të humbur, të zhytur në shirkun, tiraninë dhe padrejtësinë e tyre. - ...por shumica e tyre (e njerëzve) nuk besojnë. - Ata nuk besojnë, edhe pse faktet e kësaj të vërtete ishin të shumta. - Nuk ka dyshim se Zoti yt është Ngadhënjimtari e Mëshirëploti. - Allahu është El Aziz - Krenari e Ngadhënjimtari, që me madhështinë dhe krenarinë e Tij shkatërroi popullin e Hudit. Atyre nuk u vleu para Zotit fuqia e tyre e madhe dhe as tirania. Allahu është Er -Rahim - Mëshirëplotë me Profetin dhe me besimtarët e Tij, duke i shpëtuar nga ndëshkimi.

Mus'haf Hape →
Xhathije 45:1–45:11 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… duke e ngritur veten lart. Ata e besojnë plotësisht Allahun e Madhëruar, ashtu si edhe melekët e Tij, shpalljet e Tij, profetët e Tij dhe Ditën e Gjykimit. …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ha, Mim. Zbritja e Librit është prej Allahut, të Gjithëfuqishmit, të Urtit!” - Allahu i Madhëruar na tregon disa cilësi të mrekullueshme të Kur'anit, duke na urdhëruar indirekt për t’i dhënë rëndësinë, përkushtimin dhe respektin që meriton. Kur'ani është Libër i zbritur nga Allahu i Gjithëditur, i Cili është i vetmi i adhuruar me meritë. Vetëm Ai meriton të duhet me gjithë shpirt, të madhërohet dhe të lavdërohet. Emrat dhe atributet e Tij janë të mrekullueshme dhe absolute. Ai është i vetmi që i ka në dorë të gjitha mirësitë e i vetmi që i dhuron ato. Ai është i Gjithëfuqishmi dhe Atij i takon urtësia e plotë. Kur'ani është Shpallje e këtij Zoti të Madhërishëm, i Cili është i vetmi që meriton adhurimin, dashurinë dhe që t’i nënshtrohesh. Ky fakt përforcohet në ajetet më pas, ku Allahu i Madhëruar përmend shenjat që mund të dallohen në natyrë dhe në vetet tona. Ai thotë: - “Vërtet, në qiej dhe në Tokë ka plot Shenja për besimtarët. Edhe në krijimin tuaj dhe të gjallesave të kudogjendura ka fakte për njerëzit që janë të bindur (në besimin e drejtë) . Edhe në shkëmbimin e natës me ditën, në reshjet që Allahu lëshon prej qiellit, si furnizim dhe si gjallërues të tokës pas vdekjes së saj, ashtu edhe në lëvizjen e erërave ka fakte për njerëzit që mendojnë.” - Krijimi i qiejve, i Tokës dhe i gjallesave të shpërndara në to, dobitë dhe mirësitë e tyre për jetën, shiu që zbret nga qielli, me të cilin gjallërohet toka dhe jetojnë krijesat, të gjitha këto, pra, janë shenja të qarta, të kuptueshme dhe të pakundërshtueshme, që tregojnë për madhështinë e Kur'anit dhe për faktin se ai është Shpallje e të Allahut të Madhërishëm. Ato dëshmojnë, gjithashtu, për vërtetësinë e çdo fjale, informacioni, mesazhi e dispozite që gjendet në të. Ato dëshmojnë se Allahu i Madhëruar është i Plotë dhe Absolut në çdo drejtim, në emrat, cilësitë dhe atributet e Tij. Por ato pohojnë edhe të vërtetën e ringjalljes dhe të llogarisë së drejtë para Krijuesit. - “Këto janë ajetet e Allahut, të cilat po t’i lexojmë me vërtetësi. Atëherë, çfarë fjale tjetër, veç fjalës së Allahut dhe fakteve të Tij besojnë ata?!” - Allahu i Madhëruar na tregon se, në lidhje me të përfituarit ose jo nga faktet e Kur'anit, njerëzit ndahen në dy grupe: 1. Ata që mendojnë thellë rreth këtyre fakteve, duke kuptuar domosdoshmërinë e besimit në Allahun e Lartësuar. Ata përfitojnë shumë nga udhëzimi i Allahut, duke e ngritur veten lart. Ata e besojnë plotësisht Allahun e Madhëruar, ashtu si edhe melekët e Tij, shpalljet e Tij, profetët e Tij dhe Ditën e Gjykimit. Besimi i tyre është i plotë, larg çdo dyshimi. Nëpërmjet Kur'anit dhe fakteve të Allahut të shfaqura në krijimin e Tij, shpirtrat e tyre pastrohen dhe dituria iu shtohet. 2. Ata të grupit tjetër i dëgjojnë faktet e Allahut, por i shpërfillin menjëherë ato, prandaj nuk do të kenë më asnjë justifikim para Zotit. Ata e shpërfillin të vërtetën, sikur të mos e kenë dëgjuar atë. Faktet e Allahut nuk i prekin zemrat e tyre dhe nuk i pastrojnë ato. Përkundrazi, për shkak të mendjemadhësisë që kanë, ato ua shtojnë edhe më shumë shfrenimin në kalimin e kufijve. Ata, kur dëgjojnë ndonjë fakt të Allahut, e marrin me tallje. Por i Madhëruari i kërcënon këta, duke thënë: - “Mjerë për çdo gënjeshtar e gjynahqar të madh, Që i dëgjon faktet e Allahut kur i lexohen, e pastaj vazhdon sërish të tregohet mendjemadh, sikur nuk i ka dëgjuar ato! Paralajmëroji ata për një ndëshkim të dhembshëm. Kur mësojnë diçka prej ajeteve Tona, ata i marrin me tallje. Ata do të kenë një dënim poshtërues.” - I Madhëruari i përshkruan këta të mjerë me dy cilësi: “ effak” - gënjeshtarë në fjalë dhe “ ethim” - gjynahqarë në vepra. Çdokush që ka këto cilësi kërcënohet se do të ketë një ndëshkim të dhembshëm. Për të kuptuar këtë ndëshkim, mjafton të thuhet se ata i pret Xhehenemi, siç thotë i Lartësuari më pas: - “Përpara tyre ndodhet Xhehenemi. Atyre nuk do t’u bëjnë aspak dobi ato që kanë grumbulluar dhe as ata, të cilëve u kërkojnë ndihmë në vend të Allahut. Ata do të vuajnë një dënim të ashpër.” - Atyre nuk do t’u bëjnë dobi pasuritë që kanë fituar në botë dhe as miqtë apo zotat, të cilëve iu luten e kërkojnë mbështetje. Ata do t’u kërkojnë ndihmë, por idhujt e tyre do t’i lënë në baltë në momentet më të nevojshme. Pasi foli për shenjat e Tij të sjella në Kur'an, për dëshmitë që gjenden në krijimin e Tij dhe për faktin që njerëzit ndahen në dy grupe, në lidhje me përfitimin apo jo prej shenjave të Tij, Allahu i Madhëruar pohon një tjetër fakt të rëndësishëm: Kur'ani i përmban të gjitha qëllimet e larta, të cilat çdo njeri duhet të përpiqet që t’i arrijë, dhe është udhëzues i qartë për arritjen e mirësive të dynjasë dhe të ahiretit. Kështu, i Madhëruari thotë: - “Ky (Kur'an) është një udhëzim madhështor.” – Këtu bëhet një përshkrim i përgjithshëm i Kur'anit. Ky libër na udhëzon duke na mundësuar njohjen e Allahut të Madhëruar, me cilësitë e Tij të mrekullueshme dhe të pastra nga çdo mangësi, si dhe me veprat e Tij të lavdëruara. Kur'ani na mundëson njohjen e profetëve të Allahut, të të dashurve e të zgjedhurve të Tij, si dhe na prezanton qartë armiqtë e Tij, duke bërë një përshkrim të plotë të secilit grup. Ai udhëzon drejt punëve të mira dhe inkurajon për kryerjen e tyre, ashtu siç na qartëson se cilat janë vepra të këqija dhe na ndalon nga ato. Kur'ani na tregon me detaje se si do të jetë shpërblimi për veprat e robve, në këtë dynja dhe në ahiret. Të udhëzuarit që përfitojnë nga mësimet e Kur'anit, do të gjejnë lumturinë, ndërsa ata që nuk i pranojnë mësimet e tij i pret diçka tjetër: - “Ndërsa ata që nuk i pranojnë faktet e Zotit të tyre, i pret një dënim poshtërues dhe i mundimshëm.” - Për ata që mohojnë faktet e Zotit, të cilat janë të qarta e të prera, është përgatitur një ndëshkim poshtërues dhe i dhembshëm, sepse ato fakte i mohojnë veçse të shfrenuarit në tejkalimin e kufijve të Zotit.

Mus'haf Hape →
Huxhurat 49:11–49:18 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… nuk bën të dyshojë, të ketë bindje të keqe, nuk bën ta përgojojë tjetrin pas sysh, sepse ajo është aq e urrejtur siç është e urrejtur ngrënia e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Në këto disa ajete u tërhiqet vërejtja atyre që kanë besuar me gojë, por besimi i tyre nuk ka depërtuar sa duhet thellë në zemrat e tyre. Besimtari i sinqertë nuk bën të dyshojë, të ketë bindje të keqe, nuk bën ta përgojojë tjetrin pas sysh, sepse ajo është aq e urrejtur siç është e urrejtur ngrënia e mishit të njeriut, të vëllait, të të vdekurit. Nuk bën të hulumtojë e të dijë për gjërat intime të tjetrit ose për ndonjë të metë të tij. Pejgamberi ka thënë: "'... Ai që përcjell çështjet intime të vëllait të vet, Allahu përcjell atë në çështjet intime, e atë që Allahu e përcjell në to, ia zbulon edhe nëse janë ato në mes mureve të shtëpisë së tij". (Hafidh ebu Ja'la). Ajeti sipas së cilit kuptohet se të gjithë njerëzit rrjedhin prej një babe e prej një nëne dhe se të gjithë janë të ndarë në popuj e në fise, për tu lehtësuar sa më shumë njohjen e njëri-tjetrit dhe afrimin e njerit me tjetrin, e jo për t'u larguar e përçarë ndërmjet vete, është parim themelor i orientimit dhe i besimit islam se të gjithë njerëzit janë vëllezër. Ndarja në popuj e në fise ka për qëllim që të dihet prejardhja e secilit, por edhe pse origjina e njeriut është e pranishme ndër popuj dhe në ligje, ajo nuk ka vlerë kur paraqitet, lidhja edhe më e rëndësishme, kur paraqitet besimi - imani, sikurse kur lind dielli, yjet nuk duken më. "Ai që dëshiron të jetë më i ndershmi, le të respektojë mësimet e Allahut!" (Shejh Zade). Beduinët, por jo hipokritët, nga Beni Esad erdhën në Medinë shprehën deklaratën islame i dhe i thanë Pejgamberit se të kemi ardhur të gjithë që, jemi me familje dhe nuk të kemi luftuar ty si të luftuan të tjerët. E me këtë donin që Pejgamberi t'u ndihmojë materialisht. Kur'ani vërtetoi se imani i sinqertë është shkalla më e lartë nga vetë deklarata islame. Besimtarë i vërtetë është: i vendosuri pa luhatje, luftëtari me mall e me shpirt. Ata ia përmendin Muhammedit se ia kishin parë hajrin që u bënë myslimanë, e Pejgamberi u tha mos më lavdëroni mua, falënderonie Allahun që ju ndihmoi të orientoheni në rrugën e drejtë, se Allahut nuk mund t'i fshehet asgjë, Ai i di të gjitha të fshehtat. Me ndihmën e Zotit, përfundoi përkthimi dhe komentimi i sures Huxhuratë. Lavdëruar qoftë Allahu i madhëruar!

Mus'haf Hape →
Karia 101:1–101:11 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… edhe thuhet: Ç'është Karia, ku e di ti se ç'është Karia? Fjala është për një nga momentet, të cilat do të përjetohen atë ditë. Etapa e parë e kësaj dite është ngritja …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Çështja e kijametit është gjë e fshehtë, e panjohur për njerëzit, e kur Zoti flet për të, nuk duhet kuptuar çështjen e tij ashtu si i kuptojmë çështjet e tjera në bazë të etimologjisë së fjalës, pse fjalët që janë përdorur për kijametin kanë një definicion tjetër, andaj çdo emër me të cilin është quajtur kijameti si: El Hakkatu, Es Saatu, El Gashijetu, El Kijametu, El Kariatu, ka një definicion të veçantë, kuptohet sipas tematikës që shtrohet rreth tij. El Kariatu, do të thotë: zë, krismë që shkaktohet duke i rënë një sendi për një send tjetër të fortë. Këtu, nuk është qëllimi te ajo krismë, po te diçka e panjohur, andaj edhe thuhet: Ç'është Karia, ku e di ti se ç'është Karia? Fjala është për një nga momentet, të cilat do të përjetohen atë ditë. Etapa e parë e kësaj dite është ngritja prej varrezave, shfaqja e fletëve me shënime për veprat e bëra gjatë jetës në këtë dynja. Pas njoftimit për veprat e bëra, vjen momenti i llogarisë që nuk do të thotë shpërblim, sepse ajo është vetëm identifikim, e pas llogarisë vjen peshoja - vlerësimi i veprave, për të cilat bëhet fjalë në këtë sure. Pas peshojës vjen shpërblimi. Në këtë sure bëhet fjalë për krismën që trondit zemrat, shpirtrat. Më parë, përmes sureve të tjera kemi kuptuar se kijameti trand edhe trupat qiellorë, qielli çahet, toka dridhet, kodrat shkulen e copëtohen, yjet përderdhen, dielli e hëna errësohen. Po në këtë sure mësojmë se zemrat llahtarisën e njerëzit sillen si insektet fluturuese pranë dritës, ndërsa fjala është për vlerësimin e veprave të bëra, e atij që i peshojnë më rëndë të mirat, do të kënaqet në xhennet, ndërsa atij që më pak i peshojnë veprat e mira e më shumë të këqijat, ai do të futet në gjirin e zjarrit të ndezur flakë. Nëse shtrohet pyetja se ç'do të bëhet me atë që peshoja e tij është e barabartë, si parim duhet marrë thënien e Zotit të madhëruar: "Vërtet, mëshira Ime ia kalon hidhërimit Tim...". Pra, vjen në shprehje mëshira e Zotit, ashtu sikurse është thënë në suren A'raf për ata të A'rafit, të cilët nuk kanë hyrë në xhennet, por kanë shpresë të hyjnë. Allahu A'ëlemu! Falënderoj Zotin e madhëruar!

Mus'haf Hape →
Bekare 2:168–2:169 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… njerëz! Hani nga ato ushqime të lejuara dhe të mira që gjenden në Tokë..." Ndërkohë, Sad Ibn Ebu Uekkasi u ngrit dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut, lute …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- O njerëz! Hani nga ato ushqime të lejuara dhe të mira që gjenden në Tokë, ..." - Pasi sqaroi faktin se Ai është i vetmi i Adhuruar me meritë, Allahu i Madhëruar tregon se Ai është El Râzik – Furnizuesi, që u jep rizk të gjitha krijesave të Tij. Ai u tregon e kujton mirësinë e Tij që u bëri të lejuar çdo gjë që është e mirë dhe iu ndaloi çdo gjë që është e dëmshme. Qartësimi i hallallit dhe haramit janë mirësi nga Allahu i Lartësuar. Në hadith të saktë në Sahihun e Muslimit përcillet se Profeti ﷺ ka thënë: 170 “Allahu i Lartësuar ka thënë: “Çdo pasuri që ia kam dhënë (e bërë hallall) robërve të Mi, ajo është e lejuar për ta...” Në këtë hadith thuhet gjithashtu: "Unë i krijova robërit e Mi me besim të drejtë ( hunefa), por atyre iu vërsulën shejtanët dhe i larguan nga feja e tyre, duke ua bërë haram atë që unë ua bëra hallall.” Hafidh Ebu Bekër Ibn Merdeuejhi përcjell prej Ibni Abasit, që ka thënë: 171 “Unë i lexova Profetit ﷺ këtë ajet: "O njerëz! Hani nga ato ushqime të lejuara dhe të mira që gjenden në Tokë..." Ndërkohë, Sad Ibn Ebu Uekkasi u ngrit dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut, lute Allahun që të më bëjë mua nga ata njerëz që iu pranohen lutjet!" Profeti ia ktheu: “O Sad, le të jetë ushqimi yt i pastër (hallall), dhe atëherë ti do të jesh nga ata njerëz që u pranohen lutjet. Betohem në Atë në dorë të të cilit është shpirti i Muhamedit se, kur njeriu fut një kafshatë haram në bark, nuk i pranohet duaja për 40 ditë. Çdo njeri që ka vënë mish në trupin e tij përmes pasurisë haram dhe të fitimit me fajde, ai më tepër meriton zjarrin.” Allahu i Lartësuar thotë: - ... e mos shkoni pas hapave të shejtanit! Ai është armiku juaj i betuar. - Allahu na paralajmëron që të ruhemi dhe të largohemi sa më shumë prej shejtanit. Në një ajet tjetër thotë: "Shejtani është armiku juaj. Kështu që, edhe ju konsiderojeni si armik! Ai i fton ithtarët e vet për t’i bërë banorë të Zjarrit." [Fatir 6]. Pastaj i Lartësuari thotë: - Ai ju urdhëron vetëm për të këqija e poshtërsi - Çdo poshtërsi e mosbindje ndaj Allahut, çdo vesves dhe gabim është nga hapat e shejtanit. Po kështu është dhe çdo betim për të bërë gjynah e poshtërsi. El Sha’biju tregon se, njëherë, një burrë u betua se do të bënte kurban djalin e vet nëse do të ndodhte aksh gjë. Atëherë, Mesruku i dha fetva që të ther te një dash, dhe pastaj i tha: “Ky betim i gabuar është ndjekje e hapave të shejtanit.” Abd Ibn Humejdi përcjell në Senedin e tij prej Ibn Abasit, që ka thënë: “Çdo betim e zotim gjatë zemërimit është prej hapave të shejtanit. Shlyerja e tyre është njëlloj si kompensimi për thyerjen e betimit. 96” - ...dhe ju shtyn që të thoni për Allahun gjëra që nuk i dini. - Armiku juaj, Shejtani, ju urdhëron që të bëni vepra të këqija, pastaj edhe më të këqia se ajo, si "imoraliteti", pastaj edhe më të këqija se ajo, siç është "të folurit për Allahun pa dituri". Kjo është një këshillë për të qenë i kujdesshëm e për tu ruajtur nga fjalët, joshja e ftesa e çdo qafiri dhe bidatçiu.

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:21–3:22 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… të vetme. Atëherë, u ngritën 170 burra nga bijtë e Izraelit, për t’i urdhëruar këta vrasës për të mirë dhe për t’i ndaluar nga kjo e keqe. Por ata i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ata të cilët i mohojnë argumentet e Allahut dhe, me padrejtësinë më të madhe, vrasin profetët dhe njerëzit që i këshillojnë për të drejtën, lajmëroji për një ndëshkim të dhembshëm e pikëllues. - Këtu kemi një qortim të rëndë nga Allahu i Lartësuar, drejtuar ithtarëve të Librit, për shkak të atyre padrejtësive të pashembullta që ata kanë kryer gjatë historisë, mes të cilave, ndër më të mëdhatë, mohimi dhe refuzimi i pranimit të shpalljeve të Allahut. Kjo ka ndodhur si në kohët e vjetra, ashtu edhe në kohët e sotme. Ata i refuzonin vazhdimisht profetët dhe shpalljet që ata sillnin nga Allahu i Lartësuar. Ata e bënin këtë për shkak të mendjemadhësisë dhe urrejtjes së madhe për ta. Kjo i shtynte ata që të refuzonin të ndiqnin të vërtetën dhe të nënshtroheshin për të jetuar sipas saj. Por mbi të gjitha këto, qëndron krimi i vrasjes së profetëve pa asnjë shkak, pavarësisht se ata i ftonin në të vërtetën dhe në të jetuarit sipas ligjit të Allahu të Lartësuar. Allahu i Madhëruar thotë: “...dhe, me padrejtësinë më të madhe, vrasin profetët dhe njerëzit që i këshillojnë për të drejtën...”. Kjo tregon për përmasat ekstreme të fodullëkut të tyre . Profeti ka thënë: 488. “Mendjemadhësia është refuzimi i së vërtetës dhe nënçmimi i njerëzve.” Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Ubejde Ibn Xherahi, i cili ka thënë: 489. “Unë e pyeta: ‘O i Dërguari i Allahut! Cili nga njerëzit do të ketë dënimin më të rëndë në ditën e gjykimit?’ Ai tha: “Ata që kanë vrarë profet, ose kanë vrarë dikë që urdhëron për të mira e ndalon nga të këqijat”. Pastaj Profeti i Allahut lexoi ajetin: “Ata të cilët i mohojnë argumentet e Allahut dhe, me padrejtësinë më të madhe, vrasin profetët dhe njerëzit që i këshillojnë për të drejtën, lajmëroji për një ndëshkim të dhembshëm e pikëllues.”. Pastaj Profeti i Allahut tha: “O Ebu Ubejde, bijtë e Izraelit vranë njëherë 43 profetë në mëngjes, që në orën e parë të ditës, pra, në një orë të vetme. Atëherë, u ngritën 170 burra nga bijtë e Izraelit, për t’i urdhëruar këta vrasës për të mirë dhe për t’i ndaluar nga kjo e keqe. Por ata i vranë të gjithë, deri në fund të asaj dite. Këta janë ata që i ka përmendur Allahu i Lartësuar.” Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar i ndëshkoi ata në mënyrë të tillë që gjithmonë të jenë të përbuzur dhe të nënçmuar në këtë dynja. Ndërsa në ahiret ata do të ketë një ndëshkim poshtërues. Allahu i Lartësuar thotë: - Veprat e tyre nuk kanë asnjë vlerë në këtë botë dhe as në botën tjetër. Ata nuk kanë për të pasur ndonjë ndihmëtar.

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:28 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i cili thotë: “Njëherë, Muadhi u ngrit mes nesh dhe tha: “O bijtë e Euedit, unë jam i dërguari i të Dërguarit të Allahut ndër ju, që ju ta dini mirë se Dita e Premtuar dhe takimi do të jetë tek Allahu, dhe atje do të ketë ose Xhenet ose Zjarr!”

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Besimtarët nuk duhet të marrin për miq (e aleatë) jobesimtarët, por besimtarët. - Allahu i Lartësuar i ndalon besimtarët kategorikisht që t’i konsiderojnë mohuesit si miq, të dashur e të afërt, që t'u besojnë punët e tyre të brendshme dhe sekretet, që t'u shprehin atyre dashuri dhe afrimitet, duke dalë kundër muslimanëve ose duke i lënë ata mënjanë. Më pas, i Madhëruari i kërcënon ata, duke thënë: - Kush e bën këtë, ai nuk ka asgjë nga feja e Allahut, veç nëse është për qëllim ruajtja prej së keqes së tyre. - Allahu i Lartësuar është distancuar nga ata, të cilët, gjithashtu, nuk kanë asnjë premtim nga Allahu. Në një ajet tjetër, Allahu i Lartësuar thotë: “O ju që keni besuar! Mos i merrni për miq jobesimtarët, në vend të besimtarëve! A mos, vallë, doni t’i sillni Allahut dëshmi të qartë kundër vetvetes?! Hipokritët do të jenë në shtresën më të ulët të Zjarrit dhe për ta kurrë nuk do të gjesh mbrojtës.” [Nisa 144, 145]. Në vijim, Allahu i Madhëruar thotë: “...veç nëse është për qëllim ruajtja prej së keqes së tyre.” Domethënë, përveç atij i cili i frikësohet ndonjë dëmi, në ndonjë vend të caktuar apo në disa kohë të caktuara. Kështu, ai që i frikësohet sherrit që mund të vijë prej mohuesve, mund të mbrohet prej tyre thjesht duke u shfaqur nga e jashtmja e tij, por jo kur bëhet fjalë për punët e zemrës dhe qëllimin e tij. Ai mund t'u shprehë atyre buzëqeshje dhe miqësi nga ana e jashtme, por jo me zemër. Imam Buhariu sjell hadithin nga Ebu Darda, i cili ka thënë: “Ne u buzëqeshim në fytyrë disa njerëzve, por zemrat tona i mallkojnë ata.” Eth -Theuriu sjell hadithin nga Ibn Abasi, i cili ka thënë: “Pra, të shfaqurit e të shtirurit shprehet me fjalë dhe jo me vepra. Këtë e mbështet edhe ajo që thotë Allahu i Madhëruar: “Ai që e mohon Allahun pasi ka besuar në Të - përveç atij që dhunohet (për të mohuar) , e zemra e tij është e bindur plotësisht në besim - dhe ia hap gjoksin mosbesimit, mbi të do të bjerë zemërimi i Allahut dhe do të ketë një dënim të madh.” [Nahl 106]. Buhariu përcjell se Haseni ka thënë: “ Ettukjetu do të vazhdojë deri në Ditën e Gjykimit. Të shfaqësh afrimitet, por të fshehësh urrejtjen dhe armiqësinë kundër qafirëve, do të vazhdojë deri në Ditën e Kijametit, pra, do të jetë e nevojshme deri në Ditën e Kijametit.” - Allahu ju paralajmëron që të ruheni prej Tij. - Allahu i Madhëruar ju paralajmëron dhe kërcënon që t'i ruheni urrejtjes dhe mallkimit të Tij. Kini kujdes që të mos dilni kundër Allahut dhe besimtarëve, dhe kështu të meritoni ndëshkimin e Tij, pasi dënimi i Allahut drejtohet kundër atyre që miqësohen me armiqtë e Tij dhe armiqësojnë të dashurit e Tij. Pastaj i Lartësuari thotë: - Tek Allahu do të ktheheni të gjithë. - Tek Ai do të ktheheni dhe të gjithë do të mblidheni para Tij, kur Ai do t'ju shpërblejë, me drejtësinë dhe urtësinë e Tij. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Mejmun Ibn Mehrani, i cili thotë: “Njëherë, Muadhi u ngrit mes nesh dhe tha: “O bijtë e Euedit, unë jam i dërguari i të Dërguarit të Allahut ndër ju, që ju ta dini mirë se Dita e Premtuar dhe takimi do të jetë tek Allahu, dhe atje do të ketë ose Xhenet ose Zjarr!”

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:75–3:76 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… edhe pse e dinë mirë këtë. - Janë ata vetë që kanë shpikur këtë fjalë, duke shpifur rreth Allahut të Lartësuar. Allahu i Madhëruar e ka bërë haram ngrënien …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ndër ithtarët e Librit ka të tillë që, po u besove një sasi të madhe ari, ata ta kthejnë atë. - Allahu i Lartësuar tregon se disa judej janë të pabesë dhe tradhëtarë dhe i këshillon besimtarët që të mos mashtrohen prej tyre. Duke treguar cilësitë e tyre, Allahu i Madhëruar thotë: - Por ka edhe të tillë që, po u besove (edhe) një dinar, ata nuk ta kthejnë atë, veç nëse u rri te koka (duke ua kërkuar vazhdimisht). - Pra, ta kthejnë gjënë tënde vetëm nëse u qëndron mbi kokë, duke ua kërkuar në mënyrë të vazhdueshme dhe këmbëngulëse. Atëherë, nëse të tillë njerëz nuk ta kthejnë hakun, qoftë edhe kur bëhet fjalë për diçka kaq të vogël, siç është një dinar, atëherë sigurisht që për gjëra që janë edhe më të mëdha, ata janë më të pabesë dhe më të prirur që mos ta kthejnë. Shpjegimi i fjalës el kintâr është bërë në fillim të kësaj sureje. 145 Për sa i përket dinarit, është një monedhë prej ari. Këtu mund edhe të përmendnim një hadith, të cilin Buhariu e ka sjellë si mual-lekan në disa vende të librit të tij Sahih. Versioni më i plotë është ai në “kapitullin e dorëzanisë”. Këtë hadith e ka sjellë edhe Imam Ahmedi. Por duke qenë se ky hadith është përmendur më përpara në suren Bekare, nuk ka nevojë që ta përsërisim këtu.146 - Ata shfajsohen me fjalët: “Ne nuk kemi përgjegjësi për mashtrimin e injorantëve (johebrenjve)”. Arsyeja që i bën këta njerëz që të jenë të pabesë dhe tradhëtarë, duke mos u dhënë hakun të tjerëve, është se ata thonë: “Ne nuk kemi përgjegjësi për mashtrimin e injorantëve (jo çifutëve)”, duke aluduar për arabët. Kështu, ata mëtojnë se në fenë e tyre nuk e kanë të ndaluar që të hanë pasurinë e të paditurve, pasi Allahu ua ka lejuar diçka të tillë. Por Allahu i Madhëruar thotë: - Ata trillojnë gënjeshtra për Allahun, edhe pse e dinë mirë këtë. - Janë ata vetë që kanë shpikur këtë fjalë, duke shpifur rreth Allahut të Lartësuar. Allahu i Madhëruar e ka bërë haram ngrënien e pasurisë në mënyrë të padrejtë, por ata janë një popull të cilët shpifin dhe trillojnë vetëm dhe vetëm për të zhvatur pasuritë e njerëzve. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Seid Ibn Xhubejri, i cili ka thënë, se: 508. “Kur ithtarët e Librit thanë: “Ne nuk kemi përgjegjësi për mashtrimin e injorantëve (johebrenjve)”, Profeti i Allahut tha: “Gënjyen ata armiq të Allahut! Çdo gjë e rrëmbyer padrejtësisht në kohën e injorancës është nën këmbët e mia dhe askush (që e ka rrëmbyer) nuk ka të drejtë që ta kërkojë, përveç amaneteve. Ato do t’i kthehen çdokujt që i është premtuar, qoftë ai i mirë apo i keq.” 147 Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - Jo, nuk është kështu. Kush e përmbush amanetin e vet dhe ruhet nga gynahet, ta dijë se Allahu i do ata që janë të devotshëm. - Ky është premtimi për çdonjë që i çon në vend amanetet dhe premtimet e tij dhe i frikësohet Zotit, nga ju o ithtarë të Librit, të cilëve Zoti ju mori premtimin që ta besoni Muhamedin ﷺ kur ai të dërgohet, ashtu si mori premtimin dhe fjalën e të gjithë profetëve dhe popujve të shkuar. Ky është premtimi i Zotit, nëse ju i zbatoni këto kushte të përmendura: - Ta besoni Muhamedin ﷺ .Në fakt ju e keni detyrë ta besoni atë, dhe për këtë është marrë fjala dhe besa e profetëve tuaj. - T’i frikësoheni Zotit, duke u ruajtur e larguar nga haramet. - Të pasoni ligjin që Zoti ia shpalli Muhamedit ﷺ ,duke iu bindur atij dhe duke iu nënshtruar rregullave të tij. Nëse i bëjnë këto, atëherë le ta dinë se Allahu i do ata që janë të devotshëm! Këto janë kushtet për pranimin e këtyre njerëzve tek Zoti.

Mus'haf Hape →
Maide 5:76–5:77 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… në këtë drejtim. Është e vërtetë se ata duhen respektuar dhe rruga e tyre duhet ndjekur, por nuk duhet të kalohet kufiri në këtë drejtim, duke i ngritur …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar i qorton dhe paralajmëron të gjithë ata që adhurojnë idhuj dhe gjëra të tjera, duke ua bërë të qartë se të gjithë idhujt nuk meritojnë asnjë lloj adhurimi dhe nuk kanë asnjë cilësi të plotë si Ai: - Thuaju: A po adhuroni veç Allahut atë që nuk ka asnjë fuqi që t’ju sjellë as dëm e as dobi?! - Thuaju, o Muhamed, të gjithë atyre që adhurojnë kotësira: “A po adhuroni veç Allahut atë që nuk ka asnjë fuqi që t’ju bëjë dëm apo dobi?!” Pra, ata që ju adhuroni nuk kanë asnjë fuqi dhe pushtet për t’ju larguar ndonjë fatkeqësi dhe as për t’ju sjellë ndonjë dobi. - Allahu është Gjithëdëgjuesi e i Gjithëdituri. - Ai i dëgjon të gjitha fjalët e robërve të Tij dhe është i ditur për gjithçka. Atëherë, përse u larguat nga adhurimi i Tij si një i vetëm, për të adhuruar sende dhe krijesa, të cilat as nuk mund të dëgjojnë, as nuk mund të shohin dhe që nuk dinë asgjë?! Ato nuk kanë asnjë pushtet dhe fuqi për t’u bërë dëm apo dobi të tjerëve, madje as vetes së tyre. - Thuaju: “O ithtarë të Librit! Mos e teproni me fenë tuaj, duke dalë jashtë të vërtetës...” - Mos e kaloni kufirin dhe mos u largoni nga e vërteta. Nga ana tjetër, mos e teproni në lavdërimin e atyre që jeni urdhëruar t’i respektoni. Urdhri për respektimin e tyre nuk duhet t’ju shtyjë ta teproni në këtë drejtim. Është e vërtetë se ata duhen respektuar dhe rruga e tyre duhet ndjekur, por nuk duhet të kalohet kufiri në këtë drejtim, duke i ngritur ata në gradën e hyjnores dhe duke i trajtuar si zota, duke iu drejtuar me lutje dhe përgjërime, ashtu siç vepruan të krishterët me Mesihun. Ju, o të krishterë, e shndërruat Mesihun, birin e Merjemes, këtë profet të zgjedhur, në zot që adhurohet veç Allahut. Sigurisht ju e bëtë këtë, sepse morët si shembull udhëheqësit tuaj të zhytur në humbje dhe devijim. Ata janë modeli juaj, por ata ndoqën rrugën e popujve të hershëm, që pasuan të njëjtin trillim dhe shpifje për Zotin. Për kët ë arsye, Allahu i Lartësuar thotë: - “... dhe mos shkoni pas dëshirave të njerëzve para jush, që kanë humbur rrugën, kanë shkaktuar humbjen e shumë të tjerëve dhe që janë larguar shumë prej rrugës së drejtë” - Ata u larguan nga rruga e drejtë, e bazuar në Shpalljen e Zotit, për t’u çoroditur në rrugën e humbjes, devijimit, idhujtarisë, larg shpalljeve dhe mësimeve të Zotit.

Mus'haf Hape →
Araf 7:40–7:41 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i merret shpirti dhe ngrihet në qiell. Në të ndër të tjera thuhet: 1191. “Kur atë e ngrenë në qiell, sa herë që kalon pranë ndonjë grupi melekësh, ata …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Nuk ka dyshim se atyre që mohojnë argumentet Tona dhe tregohen kryeneçë ndaj tyre, nuk u hapen dyert e qiellit - Thuhet se kuptimi është që atyre nuk u pranohet asnjë punë e mirë, që t’u ngrihet tek Allahu, ashtu si nuk u shkon lart asnjë dua. Po ashtu, thuhet që kuptimi është se shpirtrave të tyre nuk u hapen dyert e qiellit, për t’u ngjitur lart. Këtë mendim e mbështet hadithi që Ibn Xheri ri e sjell nga Bera Ibn Azibi ku Profeti përmendi momentin kur keqbërësit i merret shpirti dhe ngrihet në qiell. Në të ndër të tjera thuhet: 1191. “Kur atë e ngrenë në qiell, sa herë që kalon pranë ndonjë grupi melekësh, ata thonë: “Çfarë është ky shpirt i keq?!” Thuhet: “Është filani...”, duke e quajtur me emrat më të shëmtuar me të cilët thirrej në dynja, derisa mbërrijnë në portat e qiellit (të parë). Ata kërkojnë që t’u hapen portat, që ai të kalojë, por nuk i hapen.” Pastaj Profeti lexoi: “Nuk ka dyshim se atyre që mohojnë argumentet Tona dhe tregohen kryeneçë ndaj tyre, nuk u hapen dyert e qiellit.” Në këtë formë e ka sjellë Ibn Xheriri. Kjo është një pjesë nga hadithi i gjatë, të cilin e sjellin Ebu Daudi, Nesaiu dhe Ibn Maxhe, përmes rrugës së Minhal Ibn Amrit. Ndërsa Ibn Xhurejxhi, duke folur për kuptimin e ajetit, ka thënë: “Nuk u hapen dyert e qiellit as punëve të tyre dhe as shpirtrave të tyre”, duke bashkuar kështu dy mendimet e sjella për këtë ajet. Megjithatë, Allahu është më i ditur. - dhe nuk do të hyjnë në Xhenet derisa deveja të futet në vrimën e gjilpërës. Kështu i shpërblejmë Ne keqbërësit.” - Shumica e kanë lexuar kështu fjalën “ el xhemelu” (deveja), duke shpjeguar se bëhet fjalë për devenë mashkull. Ibn Mesudi ka thënë që el xhemelu është mashkulli i devesë. Po kështu kanë thënë Eb u Alije, Hasan el Basriu, Da haku etj. Kanë thënë, gjithashtu, që fjala lexohet: “ el xhummelu”, që do të thotë: “litar ose konop i trashë”. - Për ata është përgatitur Xhehenemi, si shtrat nga poshtë dhe si mbulesë nga lart. Kështu i shpërblejmë Ne të padrejtët. - Zjarri ka për të qenë shtrojë nga poshtë dhe mbulesë nga sipër për ta. Kështu e ka shpjeguar Muhamed Ibn Keab el Kuradhi e të tjerë.

Mus'haf Hape →
Araf 7:136–7:137 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… dhe populli i tij kishin ngritur: ndërtesat e larta, tokat dhe të mbjellat e tyre. Kështu e kanë shpjeguar Ibn Abasi dhe Muxhahidi fjalën “ jea'rishun” (kishin ndërtuar).

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Kështu, Ne i ndëshkuam ata dhe i fundosëm në det, ngaqë ata i konsideruan gënjeshtra argumentet Tona dhe u treguan mospërfillës ndaj tyre. - Në këto ajete, Allahu i Lartësuar na tregon se, me gjithë ato shenja madhështore dhe ndëshkime, me të cilët Ai i sprovoi dhe të cilët vinin njëri pas tjetrit, ata vazhdonin si kryeneçë në rebelimin dhe tiraninë e tyre. Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar i mbyti në det, dhe pikërisht në detin që Musai e ndau me shkopin e tij në shtigje, për të kaluar bijtë e Izraelit. Kur Faraoni pa bijtë e Izraelit që u futën në shtigjet e hapura, ai i ndoqi ata nga pas, së bashku me ushtrinë e tij. Por pasi bijtë e Izraelit dolën të gjithë nga ana tjetër, deti u mbyll mbi Faraonin dhe ushtrinë e tij, duke i mbytur të tërë, nga i pari, deri tek i fundit. Ky ndëshkim u erdhi për shkak të refuzimit të shenjave të Allahut. Në vijim, Allahu i Lartësuar na tregon se atij populli të përvuajtur, Ai ua la në trashëgim viset lindore dhe perëndimore, të cilat Ai i bekoi. - Ndërsa popullit të përvuajtur i lamë në trashëgim viset lindore dhe perëndimore të tokës ku zbritëm bekimet Tona. - Allahu i Lartësuar thotë në një ajet tjetër: “Ne donim t’i lartësonim ata që u shtypën në tokë, t’i bënim udhëheqës dhe trashëgimtarë dhe t’u jepnim atyre pushtet në tokë; ndërsa Faraonit, Hamanit dhe ushtrisë së atyre të dyve t’u tregonim atë nga e cila druheshin .” [Kasas 5 - 6]. Dhe thotë gjithashtu: “ Sa e sa kopshte e burime lanë pas (Faraoni e pasuesit e tij)! Sa ara të mbjella e vende të bukura! Sa begati e stoli, me të cilat argëtoheshin! Të gjitha ato Ne ua lamë trashëgim një populli tjetër. ” [Duħan 25 - 28]. Hasen el Basriu, duke shpjeguar fjalën e Allahut: “... i lamë në trashëgim viset lindore dhe perëndimore të tokës, ku zbritëm bekimet Tona”, ka thënë që këtu flitet për viset e Shamit. - Kështu u plotësua premtimi i mirë i Zotit ndaj bijve të Izraelit, për durimin që ata treguan. - Muxhahidi dhe Ibn Xheriri, duke shpjeguar këtë ajet, kanë thënë: “Ky ajet i referohet fjalës së Allahut: “Ne donim t’i lartësonim ata që u shtypën në tokë, t’i bënim udhëheqës dhe trashëgimtarë dhe t’u jepnim atyre pushtet në tokë; ndërsa Faraonit, Hamanit dhe ushtrisë së atyre të dyve t’u tregonim atë nga e cila druheshin.” [Kasas 5 - 6]. - Ne e rrënuam çfarë kishte bërë Faraoni dhe populli i tij dhe kullat që kishin ndërtuar. - Ne shkatërruam gjithçka që Faraoni dhe populli i tij kishin ngritur: ndërtesat e larta, tokat dhe të mbjellat e tyre. Kështu e kanë shpjeguar Ibn Abasi dhe Muxhahidi fjalën “ jea'rishun” (kishin ndërtuar).

Mus'haf Hape →
Tevbe 9:19–9:22 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ju.” Umer Ibn Hatabi i qortoi dhe tha: “Mos e ngrini zërin pranë minberit të Profetit të Allahut! - Kjo ndodhi ditën e xhuma. - Kur të fal xhumanë, - …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Vërtet e konsideroni dhënien ujë haxhinjve dhe kujdestarinë për Xhaminë e Shenjtë, të njëjtë me besimin tek Allahu dhe Dita e Fundit dhe luftën në rrugën e Allahut? - Si tefsir të këtij ajeti, Ibn Abasi ka thënë: “Idhujtarët thanë: “Kujdesi për Xhaminë e Shenjtë dhe shërbimi me ujë i haxhinjve, janë më të vlefshme sesa besimi dhe xhihadi, duke i kthyer kështu shpinën besimit të Kur 'anit dhe rrugës së Profetit të Allahut. Por Allahu i Madhëruar u tregoi se besimi i vërtetë e i pastër dhe xhihadi në mbështetje të Profetit ﷺ janë më të vyera se kujdesi që idhujtarët tregonin për Xhaminë e Shenjtë dhe përkujdesi i tyre për t’u shërbyer me ujë haxhinjve, sepse këto vepra nuk u sillnin asnjë dobi, për shkak të shirkut të tyre. - Jo, këto nuk janë të njëjta për Allahun. Allahu nuk i udhëzon në rrugën e drejtë keqbërësit. - Këta të cilët e quanin veten si kujdestarë të Xhamisë, Allahu i Lartësuar i quajti keqbërës, për shkak të idhujtarisë së tyre. Atyre nuk u vlente aspak përkujdesja për Qaben dhe asnjë punë tjetër. Uelid Ibn Muslimi sjell rrëfimin nga Numan Ibn Beshir el Ensari, i cili tregon: 1338. “Isha ulur pranë mimberit të Profetit të Allahut së bashku me disa shokë të tij. Dikush prej tyre tha: “Nuk mendoj se ka në Islam punë më të mirë se dhënia ujë haxhinjve.” Një tjetër tha: “Unë them se është kujdesi për Xhaminë e Shenjtë.” Një tjetër tha: “Xhihadi në rrugën e Allahut është më i mirë sesa ato që thoni ju.” Umer Ibn Hatabi i qortoi dhe tha: “Mos e ngrini zërin pranë minberit të Profetit të Allahut! - Kjo ndodhi ditën e xhuma. - Kur të fal xhumanë, - tha ai - do të shkoj tek Profeti i Allahut, që ta pyes për këtë çështje, që ju keni kundërshtime.” Dhe ashtu veproi. Atëherë, Allahu i Lartësuar zbriti ajetin: “Vërtet e konsideroni dhënien ujë haxhinjve dhe kujdestarinë për Xhaminë e Shenjtë... deri tek: “Allahu nuk i udhëzon në rrugën e drejtë keqbërësit.” Këtë hadith e ka sjellë Muslimi në Sahih-un e tij, Ebu Daudi - dhe ky është versioni i sjellë prej tij, - Ibn Merdeuejhi dhe Ibn Ebu Hatimi në Tefsir-et e tyre, si dhe Ibn Hibani në Sahih-un e tij.

Mus'haf Hape →
Jusuf 12:15 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… sepse pas kësaj ti do të përjetosh gëzim, çlirim dhe mirësi të shumta. Allahu do të të ndihmojë ty dhe do të ngrejë pozitën tënde. Madje, ti do t’u …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- E kështu, ata e morën atë (Jusufin) dhe e hodhën në një pus. - Allahu i Lartësuar na tregon se vëllezërit e Jusufit, pasi e morën me vete dhe e larguan nga i ati, pas polemikave të shumta që patën me të dhe punës së madhe për ta bindur “...e morën atë (Jusufin) dhe e hodhën në një pus.” Ata kishin rënë dakord të gjithë unanimisht, që ta hidhnin në një pus. Në momentet kur e morën nga i ati, ata po e përkëdhelnin dhe po tregonin kujdes të madh për të, që babait t’i qetësohej zemra dhe të ndihej i sigurt. Madje, duke parë “kujdesin” e tyre, ai u gëzua që djali i dashur po shkonte me vëllezërit e vet. Para se ta dërgonte me ta, Jakubi e pushtoi fort të birin, e puthi dhe u lut për të. Në fakt, me t’u larguar dhe humbur nga sytë e të atit, ata filluan që ta shanin e godisnin. Më pas, e lidhën me litar dhe e lëshuan poshtë në pus. Kur Jusufi i kthehej ndonjërit prej vëllezërve, për t’i folur me butësi, ata e godisnin me pëllëmbë dhe e shanin. Kur ai u përpoq të mbahej në anët e pusit, që të mos binte brenda, ata e goditën në duart e tij. Pastaj ia prenë litarin. Kështu, Jusufi i vogël u rrëzua në ujë, i cili në fillim e mbuloi atë, por ai mundi që të ngrihej mbi ujë, duke qëndruar mbi një gur, i cili ndodhej në pus, dhe ashtu qëndroi mbi të. Allahu i Lartësuar vijon dhe thotë: - Dhe Ne i futëm në zemër (këto fjalë) : “(Një ditë) Ti do t’ua thuash atyre të vërtetën e kësaj që ata po bëjnë tani dhe ata nuk do të të njohin.” - Allahu i Lartësuar na tregon butësinë, përkujdesin e jashtëzakonshëm dhe mëshirën e Tij të madhe për Jusufin. Ai na rrëfen se si e zbriti lehtësimin për Jusufin në ato momente vështirësie dhe frike. Duke ia qetësuar dhe forcuar zemrën, duke dhënë kurajo, Allahu i Madhëruar i shpalli: “(Një ditë) Ti do t’ua thuash atyre të vërtetën e kësaj që ata po bëjnë tani dhe ata nuk do të të njohin.” Pra, mos u dëshpëro për gjendjen në të cilën ndodhesh, sepse pas kësaj ti do të përjetosh gëzim, çlirim dhe mirësi të shumta. Allahu do të të ndihmojë ty dhe do të ngrejë pozitën tënde. Madje, ti do t’u tregosh më pas për gjithçka që kanë bërë me ty. Pastaj i Lartësuari thotë: “...dhe ata nuk do të të njohin.” Domethënë, kur të ndodhë e gjitha kjo që po të premtohet, ata as që kanë për të të njohur ty dhe nuk kanë për ta kuptuar fare se je ti që po përballesh me ta.

Mus'haf Hape →
Jusuf 12:89–12:92 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e tij të lartë, ku e kishte ngritur Zoti, qoftë në bukurinë e fuqinë trupore, qoftë edhe në moral e pushtet. Por mbi të gjitha, Ai e bëri Jusufin një profet të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon se vëllezërit e Jusufit i treguan atij për varfërinë e skamjen e madhe gjatë viteve të thatësirës. Atëherë, Jusufi kujtoi të atin dhe dëshpërimin e madh të tij për humbjen e bijve të vet mes gjithë asaj skamjeje, ndërkohë që vetë Jusufi jetonte mes gjithë të mirave dhe kishte këtë famë e pushtet, të dhuruara nga Zoti. Jusufi u mbush me dhembshuri, mëshirë e keqardhje për të atin e vëllezërit e vet, derisa filloi të qante. Në këtë moment, ai iu prezantua: - Ai u tha: “A e mbani mend se çfarë keni bërë me Jusufin dhe vëllanë e tij, kur ishit të paditur?” - Me sa duket, - dhe Allahu e di më mirë, - Jusufi iu prezantua vetë atyre, me urdhër dhe udhëzim nga Allahu i Madhëruar për këtë, ashtu sikurse edhe dy herët e shkuara, kur e fshehu identitetin e tij në përballjen me vëllezërit. Por kur çështja u ngushtua shumë, Allahu i Lavdëruar solli çlirimin, dhe atëherë Jusufi u tha: “A e kujtoni se si keni vepruar në të shkuarën, kur ju ishit të paditur, duke bërë me Jusufin atë vepër të tmerrshme?” - Ata thanë: “Pse, vërtet, a ti je Jusufi?” - Ata u habitën se si Jusufi kishte arritur të mos zbulohej prej tyre gjatë gjithë këtyre viteve, kur ata shkonin tek ai për të marrë drithë. - Ai tha: “Unë jam Jusufi dhe ky është im vëlla. Allahu na dhuroi mirësi. - Allahu na bëri mirësi e tregoi mëshirë me ne, kur na bashkoi pas gjithë asaj ndarjeje të gjatë e të dhimbshme. - Me të vërtetë, ai që e ka frikë Allahun dhe bën durim, të jetë i sigurt se Allahu kurrë nuk ua humb shpërblimin punëmirëve. - Në vijim, Allahu i Lavdëruar na tregon fjalët e vëllezërve të Jusufit: - Ata thanë: “Për Allah! Vërtet, Allahu të ka dalluar ty mbi ne. Ne kemi qenë, vërtet gjunahqarë.” - Ata pranuan mirësinë e Jusufit dhe gradën e tij të lartë, ku e kishte ngritur Zoti, qoftë në bukurinë e fuqinë trupore, qoftë edhe në moral e pushtet. Por mbi të gjitha, Ai e bëri Jusufin një profet të zgjedhur. Kjo është arsyeja që ata thanë këto fjalë. Ky është, gjithashtu, një argument mbështetës për ata që thonë se vëllezërit e Jusufit nuk ishin profetë. Ata pranuan edhe gabimet e tyre për padrejtësitë që kishin bërë. - Ai tha: “Sot nuk ka qortim për ju. Allahu ju faltë! Ai është më Mëshiruesi i mëshiruesve. - Sot nuk ka qortim e ndëshkim për ju. Unë ju fal dhe e mbuloj këtë gabim që ju keni bërë. Pastaj ai u lut që Allahu t’i falte e mëshironte vëllezërit e tij.

Mus'haf Hape →
Nahl 16:51–16:55 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… dhe dobia. Çdo mirësi e begati vjen vetëm prej Tij dhe askujt tjetër. - Edhe kur ju godet e keqja, ju vetëm tek Ai e ngrini zërin (me lutje) . - Në të tilla …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Allahu ka thënë: “Mos adhuroni dy zota, sepse Ai është Një Zot i Vetëm (që meriton adhurimin) ! Vetëm Mua të më keni frikë!”. - Allahu i Lartësuar na njofton se Ai është i vetmi që meriton adhurimin e krijesave. Vetëm Allahut i përkushtohen të gjitha llojet e adhurimeve, pa i shoqëruar ortakë në këtë meritë. Vetëm Allahu është Pronari, Mbretëruesi, i Gjithëpushtetëshmi, Sunduesi, Krijuesi dhe Zotëruesi i gjithçkaje. - Vetëm e Tij është gjithçka në qiej e në Tokë dhe vetëm Atij i takon adhurimi. - Vetëm Allahut i duhet përkushtuar adhurimi, përmes fesë që Ai ka ligjëruar për krijesat, me sinqeritet të plotë veç për Të dhe në mënyrë të vazhdueshme. - A mos po i frikësoheni dikujt tjetër veç Allahut? - Frikësojuni vetëm Atij dhe mos i bëni shok askënd e asgjë në adhurimet dedikuar Atij. Vetëm Atij përkushtojani veprat e mira, në shenjë bindjeje ndaj Tij dhe duke synuar e shpresuar kënaqësinë e Tij. Këtë bëjeni ashtu si Ai ka urdhëruar e porositur, pra, përmes fesë që e ligjëroi për robërit. Sikurse ka thënë i lartësuari: “A mos kërkojnë ata fe tjetër, veç fesë së shpallur nga Allahu, ndërkohë që Atij i është nënshtruar gjithçka që gjendet në qiej e gjithçka që gjendet në tokë, me vullnet apo me detyrim? Dhe tek Ai do të kthehen të gjithë. Thuaj: “Ne kemi besuar në Allahun, në atë që na u shpall neve, në atë që iu shpall Ibrahimit, Ismailit, Is’hakut, Jakubit dhe pasardhësve, në atë që iu dha Musait dhe Isait dhe të gjithë profetëve nga Zoti i tyre. Ne nuk bëjmë kurrfarë dallimi në mes tyre dhe ne vetëm Atij i jemi dorëzuar.” E kush kërkon fe tjetër përveç fesë Islame, atij kurrsesi nuk do t’i pranohet dhe në Botën tjetër ai do të jetë nga të humburit.” [Al Imran 83 - 85]. - Çdo të mirë që zotëroni, e keni prej Allahut. - Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lavdëruar: “Vetëm Allahut i takon adhurimi i sinqertë. ...” [Zumer 3]. Më pas, i Lavdëruari na njofton se në dorën e Tij është dëmi dhe dobia. Çdo mirësi e begati vjen vetëm prej Tij dhe askujt tjetër. - Edhe kur ju godet e keqja, ju vetëm tek Ai e ngrini zërin (me lutje) . - Në të tilla kushte ju përkushtoheni, përgjëroheni pa pushim e me përulësi, duke shpresuar në bujarinë e Tij, duke kërkuar çlirim e shpëtim nga vuajtja, ngushtia e sprova e rëndë. Këtë e bëni, sepse jeni të bindur se askush tjetër, përveç Tij, nuk ka pushtetin e forcën që të largojë fatkeqësinë. Sikurse thotë i lartësuari: “...” [Isra 67]. Ndërsa në këtë ajet Ai tha: - Pastaj, kur jua largon dënimin, shumë prej jush i përshkruajnë shok Zotit të tyre. - Pas largimit të belasë, ata përsëri i kthehen asaj nga e cila ishin larguar më parë. Ata përsëri i shoqërojnë Zotit ortakë në adhurimet, që Ai i meriton si një dhe i vetëm. - Ja, kështu ata tregojnë mosmirënjohje për ato (mirësi të shumta) që Ne u kemi dhënë. - Të tilla vepra janë tregues të mosmirënjohjes së tyre ndaj Allahut. Kështu, për shkak të mosmirënjohjes dhe shmangien nga rruga e drejtë, i Lartësuari i lë ata në humbje, që të vazhdojnë në padrejtësitë e tyre dhe të meritojnë poshtërimin e ndëshkimin. - Shfrytëzojni ato (për një kohë të shkurtër) se më vonë do ta kuptoni! - Pra, bëni çfarë të doni, por do ta shihni përfundimin tuaj të keq, që e meritoni me veprat tuaja të këqija.

Mus'haf Hape →
Nahl 16:114–16:117 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… vijon të thotë: - Por, kush detyrohet (t’i hajë) pa bërë padrejtësi e pa e tepruar (në ngrënie) , Allahu është Falës i Madh, Mëshirëplotë. - Një …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Hani nga të mirat, që ju ka dhënë Allahu, të lejuara e të pastra! Jini mirënjohës për mirësitë e Allahut, nëse jeni adhurues të sinqertë të Tij! - Allahu i Lartësuar i porosit robërit e Tij besimtarë, që të hanë e përfitojnë nga rizku i Tij i pastër dhe i mirë. Ai i porosit që të jenë mirënjohës për këto mirësi të dhuruara. Allahu i Lavdëruar është i vetmi që i dhuron të gjitha mirësitë dhe përkujdeset për krijesat dhe, si i Tillë, është detyrë që Ai të adhurohet si një i vetëm dhe pa ortakë. Në vijim, i Lartësuari na përmend disa nga ndalesat për robërit e Tij, në të cilat ka dëme të shumta, që cenojnë fenë dhe dynjanë e tyre. - Ai jua ndaloi vetëm të ngordhurën, gjakun, mishin e derrit dhe atë që nuk theret në emër të Allahut. - Megjithëse i ndaloi këto gjëra, Allahu i Lartësuar vijon të thotë: - Por, kush detyrohet (t’i hajë) pa bërë padrejtësi e pa e tepruar (në ngrënie) , Allahu është Falës i Madh, Mëshirëplotë. - Një ajet i tillë është shpjeguar edhe në suren Bekare, ndaj nuk ka nevojë të zgjatemi këtu. Vetëm Allahut i takojnë të gjitha lavdërimet! 196 Më pas, Allahu i Lartësuar i ndalon besimtarët që të ndjekin rrugën e idhujtarëve dhe veprat e tyre të shëmtuara. Ata bënin të lejuara ato gjëra që Allahu i kishte ndaluar, thjesht dhe vetëm duke u bazuar në trillime, për të cilat binin dakord me njëri -tjetrin. Kështu, ata i emërtonin sipas dëshirës së tyre dhe vendosnin rregulla e kufizime sipas mendjes së tyre. Të tilla ishin p.sh. Behira, Saiba, Vesila dhe Hama. 197 Këto ishin lloje bagëtish, që i konsideronin si haram, pa asnjë argument nga Zoti, por duke u bazuar thjesht në injorancën e tyre. Allahu i Lavdëruar thotë: - Mos thoni me gjuhët tuaja mashtruese: “Kjo është hallall e kjo është haram” e mos shpifni kundër Allahut! - Në këtë urdhër përfshihen të gjitha ligjet e kufizimet e shpikura nga njerëzit, duke bërë të ndaluar atë që Allahu e ka lejuar ose duke bërë të lejuar atë që Allahu e ka ndaluar. Të gjithë këta Allahu i Lartësuar i kërcënon, duke thënë: - Vërtet, ata që shpifin kundër Allahut, nuk kanë shpëtim. - Ata nuk kanë për të shpëtuar nga ndëshkimi i Zotit as në dynja, as në ahiret. - Ata do të kenë një përjetim të vogël (në këtë jetë), por do të kenë një dënim të dhembshëm. - I Lartësuari thotë në një ajet tjetër: “Ne do t'i lëmë ata të kënaqen për pak (në këtë botë), dhe pastaj do t'i ndëshkojmë ata me një dënim të tmershëm.” [Lukman 24]. Dhe thotë gjithashtu: “Thuaj: “Ata që trillojnë gënjeshtra për Allahun, nuk kanë për të gjetur shpëtim.” Ata do të përjetojnë një kënaqësi të paktë në jetën e kësaj bote dhe pastaj vetëm tek Ne është kthimi i tyre. Ne do t’u japim të shijojnë dënimin më të ashpër, për shkak se nuk besojnë.” [Junus 69, 70]

Mus'haf Hape →