Kërko: sikur deri te ishte ngre

Nahl 16:118–16:119 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Edhe për shkak të përfitimit nga kamata, ndërkohë që e kishin të ndaluar atë, si dhe për shkak të ngrënies së pasurisë së njerëzve në mënyrë të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Në ajetin më sipër, Allahu i Lavdëruar njoftoi për ndalimin e mishit të ngordhur, gjakut, mishit të derrit dhe kafshës që theret jo në emër të Allahut. Megjithatë, Ai e lehtësoi për besimtarët konsumin e këtyre ushqimeve të ndaluara në rast domosdoshmërie. Ndërsa në këtë ajet, Allahu i Lartësuar tregon rreth gjërave që jehudët kishin të ndaluara në ligjin e tyre, përpara se të anuloheshin përmes Sheriatit të fundit, që i zbriti Muhamedit ﷺ Allahu i Lartësuar na tregon se ata kishin ligje të rënda e shtrënguese. Ai thotë: - Judejve ua patëm ndaluar atë që të kemi treguar më parë. - Me këtë ka për qëllim atë që ka thënë në ajetin tjetër: “Judejve u ndaluam çdo kafshë njëthundrake. Për sa u përket lopëve dhe deleve, u ndaluam dhjamin e tyre, veç atij në shpinën dhe në zorrët e tyre dhe atij të përzier me kockat. Këtë e vendosëm si ndëshkim ndaj shkeljeve të tyre dhe Ne themi vetëm të vërtetën.” [En’am 146]. Prandaj këtu i madhëruari tha: - Ne nuk u bëmë atyre asnjë padrejtësi, por ata i patën bërë padrejtësi vetvetes. - Në këto masa ndëshkuese, që Ne ligjëruam për ta, nuk u bëmë asnjë padrejtësi, por “...ata i patën bërë padrejtësi vetvetes.” Ata i merituan plotësisht të tilla ligje rënduese e ngushtuese, për shkak të padrejtësive të tyre. Sikurse thotë i lartësuari: “Për shkak të padrejtësisë së hebrejve dhe për shkak se ata penguan shumë nga rruga e Allahut, Ne ua bëmë haram disa të mira, që më parë ishin të lejuara. Edhe për shkak të përfitimit nga kamata, ndërkohë që e kishin të ndaluar atë, si dhe për shkak të ngrënies së pasurisë së njerëzve në mënyrë të padrejtë. Ne kemi përgatitur dënim të dhimbshëm për ata prej tyre që nuk besuan.” [Nisa 160, 161]. Në vijim, duke treguar bujarinë dhe bamirësinë e Tij të pakufishme, në lidhje me ata që janë rënduar me gjynahe nga mesi i besimtarëve dhe pendohen sinqerisht tek Ai, i lavdëruari thotë: - Zoti yt është Falës i Madh e Mëshirëplotë për të gjitha ata, të cilët, nga padituria, bëjnë punë të këqija e pastaj pendohen dhe përmirësohen (duke bërë punë të mira) . - Vëreni me kujdes fjalën e Allahut: “të cilët, nga padituria, bëjnë punë të këqija...”. Në lidhje më këtë detaj, disa selefë kanë thënë se: çdokush që nuk i bindet Allahut dhe bën gjynahe ndaj Tij është, në fakt, xhahil, injorant. Më pas, Allahu u Lavdëruar vijon: “e pastaj pendohen dhe përmirësohen..”. Domethënë, nëse këta të pabindur e gjynahqarë largohen më pas nga gjynahet e përkushtohen në adhurimin e Allahut, atëherë: “Zoti yt është Falës i Madh e Mëshirëplotë.” Ky premtim është për ata që pendohen sinqerisht dhe kthehen në rrugën e Tij.

Mus'haf Hape →
Isra 17:54–17:55 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i Lavdëruari në një ajet tjetër: “Këta janë të dërguarit. Disa prej tyre i dalluam mbi të tjerët. Disave prej tyre Allahu u foli, e disa i ngriti në gradën më të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Zoti i juaj di gjithçka për ju. - Allahu di gjithçka për ju, o njerëz. Ai e di më mirë se kush meriton udhëzimin dhe kush nuk e meriton atë. - Nëse do, Ai ju mëshiron - Nëse dëshiron, Ai jua mundëson dhe lehtëson për t’iu bindur Atij dhe për t’u kthyer të penduar e të nënshtruar ndaj Tij. - dhe nëse do, Ai ju dënon. - Ju dënon si meritë për shpërfilljen e ftesës së Tij. - Ne nuk të kemi dërguar ty (o Muhamed) si rojë mbi ta. - Ne të kemi dërguar thjesht si një paralajmërues ndër ta. Ai që të bindet ka për të hyrë në Xhenet, ndërsa ai që nuk të bindet ka për të hyrë në Zjarr. - Zoti yt di gjithçka për ato që janë në qiej e në Tokë. - Ai i di mirë ndarjet dhe gradat njerëzve, në lidhje me bindjen e mosbindjen ndaj Tij. - Ne i patëm dalluar disa profetë mbi të tjerët - Siç thotë i Lavdëruari në një ajet tjetër: “Këta janë të dërguarit. Disa prej tyre i dalluam mbi të tjerët. Disave prej tyre Allahu u foli, e disa i ngriti në gradën më të lartë.” [Bekare 253]. Kjo nuk bie ndesh me hadithin në dy Sahih-ët, se Profeti i Allahut ka thënë: 16 91. “Mos bëni dallime mes Lajmëtarëve të Zotit.” Në fakt, hadithi i referohet rastit kur diçka e tillë bëhet pa argument. Por, n ëse ka prova për diçka të tillë, atëherë është e detyrueshme ndjekja dhe zbatimi i saj. Nuk ka dyshim se të dërguarit ( el rusul ) e Zotit janë më të zgjedhur dhe në gradë më të lartë sesa lajmëtarët ( nebijj). Dihet, gjithashtu, se të ashtuquajtur “ ulul azmi ”, pra, më të zgjedhurit e të dërguarve janë më të lartë në gradë se pjesa tjetër e të dërguarve të Zotit. Ata janë përmendur në dy sure në Kur ’an: “Kur morëm prej profetëve një premtim (solemn), siç morëm prej teje, prej Nuhut, Ibrahimit, Musait dhe Isait, birit të Merjemes. Ne morëm prej tyre një besë solemne.” [Ahzab 7]. “Ai ka caktuar për ju si fe, atë me të cilën urdhëroi Nuhun, atë që ta shpalli ty, si dhe atë me të cilën e patëm urdhëruar Ibrahimin, Musain dhe Isain....” [Shura 13]. Nuk ka dyshim, gjithashtu, se Muhamedi është më i zgjedhuri dhe i dalluari mes tyre. Pas tij vjen Ibrahimi, pastaj Musai, pastaj Isa (pastaj Nuhu), sipas mendimit më të përhapur dhe më të njohur. Në fakt, për këtë kemi folur më hollësisht në tjetër vend. Allahu i jep sukses kujt dëshiron. - dhe Daudit i dhamë Zeburin. - Allahu i Madhëruar e përmend veçmas Daudin, për të theksuar vlerën dhe dobinë tij. Zeburi është libri që iu zbrit Daudit.

Mus'haf Hape →
Isra 17:98–17:99 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… me ringjalljen dhe ngritjen e tyre nga varret, një moment të caktuar, që patjetër do të përmbushet, siç thotë në ajetin vijues: “... Ajo është dita e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ai është dënimi i tyre i merituar, sepse ata mohuan argumentet Tona - Ringjallja e tyre si të verbër, memecë dhe të shurdhër, është një dënim i merituar, sepse ata i quajnë gënjeshtra ajetet dhe shpalljet Tona, argumentet e faktet, që sollëm për ta. Ata e konsiderojnë ringjalljen e krijesave për të dhënë llogari, si diçka të pavërtetë dhe shumë të largët për t’u pranuar. - dhe thanë: “A pasi të bëhemi eshtra e pluhur do të ringjallemi si krijesë e re?!” - Pra, edhe pasi të jemi bërë eshtra të kalbura e pasi të jemi tretur e të kemi humbur tërësisht në tokë, do të kthehemi një herë tjetër në jetë?! Atëherë, Allahu i Madhëruar u kujton atyre pushtetin e Tij madhështor, duke u treguar se është Ai që i krijoi qiejt dhe Tokën. Ai që ka pushtetin madhështor për një krijim të tillë është i plotpushtetshëm që t’i ringjallë krijesat, madje kjo është më e thjeshtë: “S’ka dyshim se krijimi i qiejve dhe i Tokës është çështje më e madhe se krijimi i njerëzve, por shumica e njerëzve nuk e dinë.” [Gafir 57]. “A nuk e dinë ata se Allahu, i Cili krijoi qiejt dhe Tokën dhe nuk u lodh me krijimin e tyre, është i plotfuqishëm që t’i ngjallë të vdekurit?! Po, Ai është i Plotfuqishmi për gjithçka.” [Ahkaf 33]. “A nuk mundet Ai, që krijoi qiejt e tokën t'i rikrijojë ata (njerëzit)? Po, Ai është Krijuesi, i Gjithëdituri. Kur Ai dëshiron diçka, mjafton vetëm të thotë: “Bëhu!” Dhe ajo menjëherë bëhet. I madhëruar qoftë Ai, në dorën e të Cilit është pushteti mbi gjithçka! Vetëm tek Ai do të ktheheni (për t’u gjykuar dhe shpërblyer me drejtësi) .” [Ja Sin 81 - 83]. Ndërsa në këtë ajet tha: - A nuk e shohin ata se Allahu i Cili krijoi qiejt e Tokën, është i Plotfuqishëm që të krijojë të ngjashëm me ta? - Ditën e Kijametit, Ai do t’i rikthejë trupat e tyre në jetë, ashtu siç i solli herën e parë. - Ai u ka caktuar një afat (për vdekjen e ringjalljen), për të cilin nuk ka dyshim ... - Ai ka vendosur, në lidhje me ringjalljen dhe ngritjen e tyre nga varret, një moment të caktuar, që patjetër do të përmbushet, siç thotë në ajetin vijues: “... Ajo është dita e tubimit të njerëzve dhe dita që do ta dëshmojnë (të gjithë). Ne nuk po e vonojmë atë, përveçse deri në afatin e caktuar.” [Hud 103, 104]. - por keqbërësit dinë veç të refuzojnë. - Edhe pas sjelljes së argumenteve e shenjave të pakundërshtueshme, ata vazhdojnë të thellohen në kufrin e tyre.

Mus'haf Hape →
Enbija 21:10–21:15 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… - “Shkatërrimi i tyre vazhdoi, derisa i bëmë trupa të rrëzuar e të ftohur. ” - Ata vazhduan të përsërisnin këto fjalë, derisa i kapi dhe shfarosi dënimi, pastaj heshtën dhe trupat e tyre ngrinë pa jetë.

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lavdëruar tregon për vlerën e madhe të Kuranit dhe i nxit njerëzit që ta besojnë dhe ta mësojnë mirë atë: - “Ne shpallëm Librin (Kuranin), në të cilin gjendet krenaria juaj. ” - Ibn Abasi shpje-gon: “Domethënë, nderi e fisnikëria juaj.” Ndërsa Muxhahidi shpjegon: “Domethënë, fama e krenaria juaj”. Ndërsa Haseni shpje-gon: “Domethënë, feja juaj” - “A nuk e kuptoni? ” - A nuk e kuptoni çfarë mirësie e madhe dhe e pashembullt është kjo?! A nuk jeni mirënjohës për të? I Lartësuari thotë: “Me të vërtetë, ai (Kurani) është lëvdatë e madhe për ty dhe për popullin tënd, dhe për këtë (mirësi) do të përgjigjeni.” [Zuhruf 44]. Ai është krenari për ty dhe për popullin tënd, sepse ai zbriti me gjuhën tuaj. 28 - “Sa e sa popuj që ishin keqbërës, Ne i shkatërruam ...” - Janë të shumtë popujt që Ne i shkatërruam. I Lartësuari thotë në një ajet tjetër: “Sa e sa breza kemi shkatërruar pas Nuhut. Mjafton që Zoti yt i di dhe i sheh të gjitha gjynahet e robërve të Tij.” [Isra 17]. Ose: “Sa e sa fshatra keqbërësish kemi goditur, që janë rrënuar tërësisht. Puset janë braktisur e pallatet e larta janë shkretuar . A nuk udhëtojnë ata nëpër tokë, që zemrat e tyre të mund të mësojnë urtësinë dhe veshët e tyre të mund të dëgjojnë (të mirën) ?! Vërtet, nuk verbohen sytë, por verbohen zemrat në kraharor.” [Haxh 45]. - “... e në vend të tyre sollëm popuj të tjerë.” - Erdhën shumë popuj të tjerë. - “Ata kur e vinin re fuqinë e dënimit tonë ...” - Kur e shihnin se dënimi Ynë do t’i rrëmbente në mënyrë të pakthyeshme, ashtu siç u paralajmëruan nga profetët e tyre, ata - “... iknin me shpejtësi. ” - Iknin, me shpresën për t’i shpëtuar ndëshkimit. - “Mos ikni, po kthehuni në pasuritë dhe në banesat tuaja ...” - Kjo qe tallje me ta dhe poshtërim i tyre. Pra, mos ikni me vrap, por kthehuni në vendbanimin tuaj! Por si të ktheheshin, kur ata i përfshiu dënimi i ashpër i Zotit?! - “... se ndoshta do të mund të merreni vesh!” - Ndoshta mund t’ju lejohet të flisni e të përgjigjeni, në lidhje me mosmirë - njohjen që treguat ndaj Bamirësit të Madhëruar. - “Ata thoshin: “O të mjerët ne, që ishim zullumqarë!” - Ata i pranuan gjynahet dhe padrejtësitë e tyre, në një kohë kur kjo nuk u vlente aspak (pra, në kohën e zbritjes së dënimit). - “Shkatërrimi i tyre vazhdoi, derisa i bëmë trupa të rrëzuar e të ftohur. ” - Ata vazhduan të përsërisnin këto fjalë, derisa i kapi dhe shfarosi dënimi, pastaj heshtën dhe trupat e tyre ngrinë pa jetë.

Mus'haf Hape →
Enbija 21:104 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Ynë dhe Ne do ta përmbushim atë.” - Imam Ahmedi sjell rrëfimin nga Ibn Abasi: 1829. “Njëherë, Profeti i Allahut u ngrit dhe na dha një …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Atë ditë, Ne e palosim qiellin, siç palosen fletët e një libri. ” - Kjo ka për të ndodhur në Ditën e Kijametit. Kjo i ngjan asaj që Allahu i Lartësuar ka thënë në një ajet tjetër: “Ata nuk e madhëruan Allahun me madhështinë që i takon. Ditën e Kija - metit, e tërë toka do të jetë në grushtin e Tij, ndërsa qiejt do jenë të mbështjellë në të djathtën e Tij. I lavdëruar dhe i lartësuar qoftë Ai nga ajo që ata i shoqërojnë!” “ [Zumer 67]. Imam Buhariu sjell hadithin nga Ibn Umeri, se Profeti i Allahut ka thënë: 1827. “Ditën e Kijametit, Allahu i Lartësuar do t’i mbajë tokat në grushtin e Tij; qiejt do të jenë në të djathtën e Tij.” Këtë version e ka sjellë vetëm Buhariu, - Allahu e mëshiroftë! Ibn Ebu Hatimi sjell thënien e Ibn Abasit, se: “Allahu do t’i palosë ose mbështjellë shtatë qiejt, bashkë me të gjitha krijesat që ndodhen në to, dhe shtatë tokat, bashkë me të gjitha krijesat që ndodhen në to dhe do t’i mbajë ato të gjitha me të djathtën e Tij. Të gjitha këto do të jenë në dorën e Tij si një farë sinapi.” Allahu i Lartësuar thotë: “Atë ditë, Ne e palosim qiellin, siç palosen fletët e një libri.” Ibn Abasi shpjegon se sixhil quhen pergamenat. Kështu e përcjell prej tij Ali Ibn Talha dhe El Aufiu. Po kështu kanë thënë tekstualisht Muxhahidi, Katadja dhe të tjerë. Këtë shpjegim e ka përzgjedhur edhe Ibn Xheriri, duke arsyetuar se ky është kuptimi më i qartë nga ana gjuhësore. - “Ashtu siç e filluam krijimin, ashtu e rikthejmë atë.” - Kjo ka për të ndodhur në mënyrë të pashmangshme ditën që Allahu do t’i kthejë krijesat me një krijim të ri. Ashtu sikurse i krijoi për herë të parë, po ashtu është i plotfuqishëm që t’i rikrijojë edhe një herë tjetër. K y është një premtim i Allahut, që nuk ndryshohet: - “Ky është premtimi Ynë dhe Ne do ta përmbushim atë.” - Imam Ahmedi sjell rrëfimin nga Ibn Abasi: 1829. “Njëherë, Profeti i Allahut u ngrit dhe na dha një këshillë: “Ju keni për t’u ringjallur e tubuar tek Zoti, këmbëzbathur, të zhveshur dhe të pabërë synet: ‘Ashtu siç e filluam krijimin, ashtu e rikthejmë atë. Ky është premtimi Ynë dhe Ne do ta përmbushim atë.’”. Kështu e ka sjellë Buhariu dhe Muslimi në dy Sahih-ët e tyre, si hadith prej Shubes.

Mus'haf Hape →
Furkan 25:30–25:31 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ata ngrinin zërin, duke llomotitur kot, në mënyrë që të mos e dëgjonin. Refuzimi për të dëgjuar Kuranin dëshmonte mosbesimin tek ai libër, mosmeditimin në …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “I Dërguari tha: “O Zot im! Vërtet, populli im e braktisi këtë Kuran. ” - Allahu i Lartësuar na tregon për të Dërgua - rin dhe Lajmëtari n e Tij të dashur, Muha - medin ﷺ , i cili tha: “O Zoti im! Vërtet, populli im e braktisi këtë Kuran.” Ai i tha këto fjalë, sepse sa herë që idhujtarëve u lexohej Kurani, ata ngrinin zërin, duke llomotitur kot, në mënyrë që të mos e dëgjonin. Refuzimi për të dëgjuar Kuranin dëshmonte mosbesimin tek ai libër, mosmeditimin në fjalët e tij, moszbatimin e tij, largimin prej tij, për të shkuar te gënjeshtrat dhe kotësitë. Të gjitha këto konsiderohen si braktisje e Kuranit. E lusim Allahun e Lartësuar që të na largojë nga çdo vepër dhe fjalë që shkakton zemërimin e Tij! E lusim të Madhëruarin që të na përdorë në çdo rrugë që sjell kënaqësinë e Tij; të na përdorë për të ruajtur Librin e Tij, për ta kuptuar atë, për të punuar me gjithçka të tij. Lusim të Madhëruarin që të jemi të përhershëm në punën dhe adhurimin e Tij sipas këtij libri, ashtu siç Ai kënaqet me ne. Pa dyshim që Allahu është Gjithëdëgjuesi dhe më Bujari, i Cili u përgjigjet lutjeve, Dhuruesi i çdo mirësie. - “Kështu, Ne lejuam që, çdo profet të ketë një armik prej keqbërësve.” - Njëlloj si populli yt, të cilët të kundërvihen me armiqësi dhe urrejtje, kur ti i fton që të besojnë se Allahu është një i vetëm dhe që ta adhurojnë Atë si të tillë, po kështu vepruan edhe popujt e shkuar me profetët që Zoti dërgoi ndër ta. Mes tyre kishte shumë armiq, të cilët i pengonin njerëzit nga udha e drejtë, që tregonin të dërguarit, por vetëm Allahu i Lartësuar udhëzon në rrugën e drejtë dhe askush nuk mund ta pengojë Atë që udhëzimi dhe drita e Tij të hyjnë në zemrën e atij që Ai dëshiron, prandaj Allahu i Lartësuar thotë më pas: - “Megjithatë, mjafton që Zoti yt të jetë Udhërrëfyesi dhe Ndihmësi yt. ” - Çdokush që ndjek Profetin e Allahut, beson Librin dhe Shpalljen e Tij, duke pohuar dhe besuar gjithçka që ky libër urdhëron të besohet dhe duke zbatuar çdo porosi të tij, atëherë Allahu i Madhëruar do të jetë udhë - zuesi dhe ndihmësi i këtij njeriu. Allahu ka për ta udhëzuar atë në rrugë të drejtë, ka për ta ndihmuar dhe për t’i dhuruar triumfin mbi çdo armik dhe kundërshtar në këtë botë dhe ahiret. “Nuk ka dyshim se Allahu është Udhërrëfyesi dhe Ndihmësi yt.” Ai është Triumfuesi, është Ai që kujdeset për të përmbushur vullnetin e Tij.

Mus'haf Hape →
Neml 27:64 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e begatitë e saj).” [Tarik 11, 12], ose kur thotë: “Është Ai që i krijoi qiejt dhe Tokën vetëm për gjashtë ditë, pastaj u ngrit mbi Arsh. Ai di gjithçka që futet në …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Cili është Ai që e fillon krijimin (e njeriut) e pastaj e përsërit atë (pas vdekjes) ...” - pra është Allahu Ai që me pushtetin dhe Fuqinë e Tij e fillon krijimin dhe është Ai që do ta rikthejë atë. Sikurse ka thënë në ajetin tjetër: “Është e vërtetë se ndëshkimi i Zotit tënd është i fortë. Në të vërtetë, është Ai që krijon nga e para dhe rikrijon.” [Buruxh 12, 13]. Ose: “Dhe është Ai që e fillon krijimin dhe pastaj e përsërit atë, dhe ajo (përsëritja) është edhe më e lehtë për Të. Atij i takon përshkrimi më i lartë në qiej e në Tokë dhe Ai është Ngadhënjimtari, i Urti.” [Rum 27]. - “... dhe Ai që ju furnizon nga qielli dhe nga Toka?” - Pra nëpërmjet shiut që e zbret nga qielli dhe nëpërmjet bimësisë dhe begative që nxjerr nga toka? Sikurse thotë i Lartësuari duke përshkruar qiellin dhe tokën: “Betohem për qiellin, që herë pas here kthehet (me shi e me rizkun e krijesave). Betohem për tokën, që herë pas here hapet (e nxjerr bimësinë e begatitë e saj).” [Tarik 11, 12], ose kur thotë: “Është Ai që i krijoi qiejt dhe Tokën vetëm për gjashtë ditë, pastaj u ngrit mbi Arsh. Ai di gjithçka që futet në Tokë dhe gjithçka që del prej saj, çfarë zbret prej qiellit dhe çfarë ngrihet në të. Ai është me ju kudo që të jeni. Allahu vështron gjithçka që bëni ju.” [Hadid 4]. Është Allahu i madhëruar e i dëlirë nga çdo e metë Ai që zbret nga qielli ujë të begatshëm e plot bereqet e mirësi dhe e bën të qëndrojë në tokë. Sikurse thotë: “A nuk e sheh se si e lëshon Allahu ujin nga qielli dhe e shpërndan atë në tokë nëpër burime? Pastaj, me të mbijnë bimë të llojeve dhe të ngjyrave të ndryshme, të cilat më pas thahen dhe ti i sheh të rreshkura dhe të shpërbëra. S’ka dyshim se këtu ka fakte për njerëzit e ditur.” [Zumer 21]. Dhe thotë gjithashtu: “ (Zoti im) është Ai, i cili e ka bërë Tokën si qilim për ju dhe për të mirën tuaj hapi rrugë nëpër të. Ai e ka zbritur ujin prej qielli dhe me të mbijnë në çift bimë të llojeve të ndryshme. Hani (nga mirësitë e Tij) dhe kulloteni bagëtinë tuaj (në atë bimësi). Vërtet, në të gjitha këto ka Shenja për ata që mendojnë.” [Ta ha 53, 54]. Prandaj dhe në këtë ajet i Lartësuari thotë: - “A ka ndonjë zot tjetër (që meriton adhurimin) përveç Allahut? ” – Pra, a ka Zot tjetër që mund të bëjë diçka të tillë? Ose, sipas shpjegimit tjetër: A ka ndonjë zot tjetër që të meritojë adhurimin tuaj? - “Thuaj: “Sillni argumentin tuaja, nëse thoni të vërtetën!” - Pra, sillni argumentet tuaja që tregojnë për saktësinë dhe vërtetësinë e pretendimeve tuaja rreth idhujve e zotave të tjerë që u lueni veç Zotit! Allahu i Lartësuar thotë: “nëse e thoni të vërtetën”. Por, dihet mirë se ata nuk kanë asnjë argument a fakt ku të mbështeten në këtë pretendim. Sikurse ka thënë i Lavdëruari: “I Lartësuar qoftë Allahu, Sunduesi, i Vërteti! Nuk ka zot tjetër (të denjë për adhurim) përveç Tij. Ai është Zoti i Arshit të Nderuar. Kush adhuron përveç Allahut ndonjë zot tjetër, për të cilin nuk ka kurrfarë fakti, do të përgjigjet vetëm para Zotit të vet. Dhe mohuesit nuk do të shpëtojnë kurrë.” [Muminun 116, 117].

Mus'haf Hape →
Ankebut 29:8–29:9 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e tij, duke thënë: “Nëna më tha: “Unë jam nëna jote. A të ka urdhëruar Allahu për të qenë bamirës ndaj meje? Betohem në Allah, nuk kam për të ngrënë ushqim dhe as do të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ne e kemi urdhëruar njeriun, që të sillet mirë me prindërit e vet.” - Pasi i urdhëron që t’i përkushtohen adhurimit të Tij si një të vetëm dhe pa ortak, Allahu i Lartësuar i porosit robërit e Tij që të jenë bamirës ndaj prindërve të tyre, sepse prindërit janë shkaku i sjelljes së tyre në këtë jetë dhe njeriu ka detyrimin më të madh për të qenë bamirës ndaj tyre. Babai është ai që kujdeset për mirëqenien e familjes, ndërsa nëna është ajo që fal ngrohtësinë, dhembshurinë, mëshirën dhe kujdesin. I Lartësuari thotë: “Zoti yt ka dhënë urdhër të prerë që të mos adhuroni asnjë (dhe asgjë) tjetër, përveç Tij, dhe të silleni mirë ndaj prindërve. Nëse njërin prej tyre, ose që të dy, i ka kapur pleqëria pranë kujdesit tënd, atëherë mos u thuaj atyre as “of” e as mos u sill vrazhdë ndaj tyre, por thuaju vetëm fjalë të mira! Shtrije mbi ta krahun e butësisë dhe të mëshirës dhe thuaj (lutu): “Zoti im! Mëshiroji ata të dy, siç më edukuan mua kur isha i vogël!”.” [Isra 23, 24]. Megjithatë, në vijim, Allahu i Lartësuar na porosit: - “Por, nëse ata përpiqen të të detyrojnë ty që të më shoqërosh Mua (në adhurim) atë, për të cilin ti nuk di asgjë, atëherë mos i dëgjo ata!” - Nëse ata ngulmojnë që t’i pasosh në fenë e tyre të devijuar ose në idhujtari, ti mos iu bind atyre dhe gjithmonë kujto se tek Ai do të ktheheni në Ditën e Kijametit. - “Tek Unë do të ktheheni të gjithë e do t’jua them gjithçka që keni bërë.” - Allahu i Lartësuar ka për të të shpërblyer për bamirësinë që tregon ndaj tyre, për durimin, si dhe për vazhdimësinë në fenë e pastër. Ai ka për të të ringjallur ty së bashku me bamirësit dhe besimtarët e mirë, dhe jo me ata të cilët ftojnë në idhujtari. Ditën e Kijametit, njeriu do të ringjallet bashkë me ata që ai i do. Këtu bëhet fjalë për dashurinë fetare, pra, dashuri që ka lidhje me besimin, dhe jo thjesht me dashurinë e natyrshme, siç mund të jetë dashuria për prindin, fëmijën, të afërmin etj. - “Ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, Ne do t’i radhisim në mesin e të mirëve.” - Tirmidhiu sjell hadithin nga Semak Ibn Harbi, i cili rrëfen: “E kam dëgjuar Musab Ibn Sadin, që të tregojë nga i ati, i cili ka thënë: “Në lidhje me mua kanë zbritur katër ajete...” Dhe vijoi të rrëfente historinë e tij, duke thënë: “Nëna më tha: “Unë jam nëna jote. A të ka urdhëruar Allahu për të qenë bamirës ndaj meje? Betohem në Allah, nuk kam për të ngrënë ushqim dhe as do të pi, derisa ti të heqësh dorë nga besimi në fenë e Muhamedit ﷺ ose do vdes.” Ai tregon dhe thotë se, kur ata donin që t’i jepnin asaj ushqim me zor, nuk ia hapnin dot gojën. Atëherë zbriti ky ajet: “Ne e kemi urdhëruar njeriun, që të sillet mirë me prindërit e vet. Por, nëse ata përpiqen të të detyrojnë ty që të më shoqërosh Mua (në adhurim) atë, për të cilin ti nuk di asgjë, atëherë mos i dëgjo ata! Tek Unë do të ktheheni të gjithë e do t’jua them gjithçka që keni bërë.” Këtë hadith e sjell Imam Ahmedi, Muslimi, Ebu Daudi, Nesaiu dhe Tirmidhiu, dhe ky i fundit ka gjykuar se është një hadith hasen sahih.

Mus'haf Hape →
Sexhde 32:4–32:6 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

- “Është Allahu Ai që krijoi qiejt, Tokën dhe gjithçka që gjendet ndërmjet tyre brenda gjashtë ditësh, e pastaj u ngrit mbi Arsh. ” - Allahu i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Është Allahu Ai që krijoi qiejt, Tokën dhe gjithçka që gjendet ndërmjet tyre brenda gjashtë ditësh, e pastaj u ngrit mbi Arsh. ” - Allahu i Lartësuar na tregon se është Ai që ka krijuar të gjitha gjërat. Ai krijoi qiejt dhe Tokën dhe gjithçka mes tyre për 6 ditë, pastaj u lartësua mbi Arsh, ashtu siç i shkon madhështisë së Tij, pa përngja - sim, pa e shëmbëllyer dhe pa e krahasuar me trupat dhe krijesat , por edhe pa e keqinterpretuar duke i dhënë fjalës ‘ istiua’ kuptime jo të sakta dhe duke mohuar kuptimin e drejtpërdrejtë të saj. - “Ju nuk keni asnjë tjetër përveç Atij, që t'ju mbrojë ose të ndërmjetësojë për ju. ” - Ai është Pronari, Mbretëruesi, Sunduesi, që i ka të gjitha çështjet në dorën e Tij. Ai është Krijuesi dhe Rregulluesi, që rregullon, administron dhe përkujdeset për çdo gjë, i Fuqishmi dhe i Pushtetshmi për gjithçka. Nuk ka tjetër mik të dashur dhe kujdestar të mirë, që kujdeset për krijesat, përveç Allahut, dhe nuk ka ndërmjetësues ndryshe, veçse me lejen e Tij. - “Vallë, a nuk mendoni ?!” - O ju që adhuroni diçka tjetër veç Tij, a nuk përkujtoni këto fakte?! Ju që u mbështeteni atyre që kundërshtojnë rrugën dhe shpalljet e Tij, a nuk i kujtoni këto fakte rreth Zotit?! I lartësuar, i dëlirë, i pastër është Ai nga të pasurit ortakë, të ngjashëm, ndihmës, të barabartë dhe të denjë si Vetja. Nuk ka të adhuruar me meritë, veç Tij, nuk ka zot krijues, pronar dhe administrues të çështjeve të krijesave, përveç Allahut. - “Ai drejton të gjitha çështjet, që nga qielli e deri në Tokë. ” - Çdo urdhër e ve - ndim i Tij zbresin nga qiejt më të lartë, deri në më të thellat thellësi të Tokës së shtatë. I Lartësuari thotë: “Allahu është Ai që krijoi shtatë qiej dhe Toka po aq sa ata. Nëpër to zbret vendimi i Tij, për të qenë të bindur se Allahu është i Plotfuqishëm për gjithçka dhe se me të vërtetë, Allahu ka përfshirë gjithçka me dijen e Vet.” [Talak 12] - “Në fund, të gjitha çështjet ngjiten te Ai në një ditë, gjatësia e së cilës është sa një mijë vjet, sipas llogaritjes suaj.” - Muxhahidi, Katadja dhe Dahhaku shpjegojnë: “Meleku zbret në këtë hapësirë, e cila është 500 vjet distancë dhe ngjitet në këtë hapësirë që është 500 vjet distancë, por ai e kryen këtë (me ndihmën e Zotit) në një çast, sa hap e mbyll sytë. - “Ai është i gjithëdituri për gjithçka, - të fshehtë apo të dukshme, Ngadhënjimtari, Mëshirëploti.” - Allahu i Lartësuar është dëshmitar mbi punët e robërve të Tij. Tek Ai ngrihen të gjitha veprat, si të mëdhatë, ashtu edhe ato më të voglat, si të rëndësishmet, ashtu edhe ato që njerëzit nuk u japin rëndësi. Ai është El Aziz , i Cili ka mposhtur gjithçka dhe ka triumfuar mbi gjithçka. Ai është Er -Rahim Mëshirëplotë, me adhuruesit e robërit e Tij besimtarë. Ai është Ngadhënjimtari, me gjithë mëshirën e Tij të plotë dhe është Mëshirëploti, me gjithë krenarinë, lartësinë, madhështinë dhe pushtetin e Tij të pacenueshëm. K y është më i përkryeri përshkrim: krenari e madhë - shti, e pandarë nga mëshira e plotë dhe: mëshirë e plotë, e pandarë nga krenaria, fuqia dhe ngadhënjimi mbi gjithçka. Pra, Allahu është Mëshirëplotë, por jo nga pamundësia për të ndëshkuar.

Mus'haf Hape →
Ja Sin 36:48–36:50 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… anë të qafës (në tokë) e do të ngrejë anën tjetër lart (për të dëgjuar Surin).”. Pa - staj, të gjithë njerëzit që do të jetojnë në atë kohë, do të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon se si jobesimtarët nuk e pranojnë që do të ketë Ditë Kijameti dhe ringjallje para Zotit, por e shohin si diçka të largët dhe të pamundur. Ata e shprehin këtë mosbesim me fjalët e tyre, kur thonë: - “E kur do të përmbushet ky premtim, nëse është e vërtetë ajo që thoni?” - Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar, kur i përshkruan këta mohues: “Ata që nuk e besojnë atë (Kijametin), kërkojnë që ai të vijë sa më shpejt, ndërsa ata që i besojnë, i druhen atij çasti dhe janë të bindur se ai është i vërtetë. Ta dini se ata që bëjnë polemika, duke vënë në dyshim Ditën e Kijametit, janë në një humbje të thellë.” [Shura 18]. Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - “Ata nuk po presin gjë tjetër veçse një zë të fuqishëm, që do t'i rrëmbejë ata kur të jenë duke u zënë me njëri -tjetrin.” - Ata nuk janë duke pritur gjë tjetër, veçse një britmë, një zhurmë të madhe, e cila - dhe Allahu është më i ditur - është ajo që quhet: “nefħatu el fezei, pra, fryrja e tmerrit. Në atë çast, njerëzit do të jenë në tregje, në përditshmërinë e tyre, duke u grindur dhe debatuar me njëri -tjetrin, ashtu siç bëjnë zakonisht. Dhe kur të jenë në këtë gjendje, Allahu i Lartësuar do të urdhërojë Israfilin që t’i fryjë Surit një herë, por kjo do të zgjasë dhe do të shtrihet kudo, aq sa nuk do të mbetet askush në faqen e dheut (sikurse vjen në hadith): “ ... pa e dëgjuar atë dhe (nga tmerri i madh) çdokush do ta shtrijë njërën anë të qafës (në tokë) e do të ngrejë anën tjetër lart (për të dëgjuar Surin).”. Pa - staj, të gjithë njerëzit që do të jetojnë në atë kohë, do të mblidhen në vendin (në Sham), ku do të ndodhë Kijameti. Do të jetë një zjarr i madh, i cili rrethojë nga të gjitha anët dhe do t’i detyrojë njerëzit të mblidhen atje. - “... nuk do munden as të lënë amanete ...” - Amanetet në lidhje me pasuritë e tyre, sepse situata është aq e frikshme, sa njeriu nuk ka kohë e rast të mendojë për pasuri, testamente dhe porosi. - “... as të kthehen në familjet e tyre. ” - As nuk do të mund të kthehen në shtëpitë e tyre, pas punës dhe tregtisë. Kjo është fryrja e tmerrit, pastaj do t’i fryhet një herë tjetër, e cila do të jetë fryrja e vdekjes, pas të cilës do të vdesin të gjitha krijesat. Herën e tretë, surit do t’i fryhet për ringjalljen e krijesave nga varret dhe mbledhjen e tyre përpara Zotit të botëve.211

Mus'haf Hape →
Nexhm 53:56–53:62 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… në Mekë suren Nexhm dhe ra në sexhde. Së bashku me të, ranë në sexhde të gjithë atë që ishin pranë tij. Por unë ngrita kokën dhe refuzova që të bëja …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ky është një paralajmërues, si gjithë paralajmëruesit e mëparshëm. ” - Domethënë, Muhamedi ﷺ është njëlloj si lajmëtarët e parë. Edhe ai është si ata, një i dërguar nga Zoti, siç thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “Thuaju: “Unë nuk jam i pari i dërguar e nuk e di se çfarë do të ndodhë me mua e as me ju. Unë zbatoj vetëm atë që më shpallet dhe unë jam veçse një i dërguar, që jep paralajmërime të qarta.”!” [Ahkaf 9]. - “E afërta është afruar. ” - Domethënë, është afruar Dita e Kijametit. - “Askush nuk mund ta largojë atë, veç Allahut.” - Askush, përveç Allahut, nuk mund ta ndalojë dhe as të parashikojë se kur do të ndodhë Kijameti. Paralajmërues quhet ai i cili i tërheq vërejtjen popullit, me syni - min për t’i ruajtur nga kërcënimi real dhe që është i sigurt që do t’i godasë ata, nëse nuk i përgjigjen ftesës, sikurse thotë i Lartësuari: “Ai është dërguar ndër ju veç që t'ju para - lajmërojë para një dënimi të ashpër.” [Sebe’ 46]. Më pas, i Lartësuari qorton idhujtarët dhe i paralajmëron ata, që e dëgjonin Kura - nin dhe, me shpërfillje, i kthenin shpinën atij. - “Vallë, prej këtyre fjalëve po habiteni ...” - Po habiteni që kjo fjalë është e vërtetë nga Zoti? - “... dhe po qeshni ...” - Po qeshni, duke u tallur me këtë mesazh madhështor të Zotit? - “... e nuk po qani ... ” - Nuk qani, ashtu siç veprojnë ata të cilët janë të sigurt për vërtetësinë e këtij libri madhështor. Ata që janë të sigurt në vërtetësinë e Kuranit qajnë nga mesazhet e tij, siç thotë i Madhëruari në ajetin tjetër: “ Thuaj: “Besoni në atë (Kur'anin) apo jo, atyre që u është dhënë dituri (nga librat e parë) para tij, kur u lexohet (Kur'ani) lëshohen me fytyrë përdhe, duke bërë sexhde.”. Dhe thonë: “I Lartësuar qoftë Zoti ynë! Premtimi i Zotit tonë është përmbushur.” Ata lëshohen me fytyrë në tokë duke qarë dhe ai (Kur'ani) ua shton edhe më shumë përuljen.” [Isra 109]. - “Madje, zhyteni më thellë në shkujde - sje?!” - Tregoheni kryeneçë dhe refuzoni këtë mesazh. Më pas, i Lartësuari urdhëron robërit e Tij besimtarë që të bien në sexhde për Të dhe ta adhurojnë me sinqeritet, duke ndjekur rrugën e Profetit të Allahut. Ai urdhëron që ata të jenë të përkushtuar në besimin e pastër me sinqeritet: - “Bini në sexhde për Allahun dhe adhurojeni Atë! ” - Prëruluni vetëm Atij me sinqeritet të plotë. Adhurojeni Atë si një të vetëm dhe me përkushtim. Imam Buhariu sjell hadithin nga Ibn Abasi (Allahu qoftë i kënaqur me ta!), i cili tregon: 2523. “Profeti mhxeN serus ët timixel ëtajg edhxes irëb ﷺ dhe së bashku me të ranë në sexhde musli - manët dhe idhujtarët, xhindë dhe njerëz.” Vetëm Imam Buhariu e sjell këtë hadithi. Imam Ahmedi sjell nga El Muttalib Ibn Ebu Uedaah hadithin: 2524. “Profeti i Allahut lexoi në Mekë suren Nexhm dhe ra në sexhde. Së bashku me të, ranë në sexhde të gjithë atë që ishin pranë tij. Por unë ngrita kokën dhe refuzova që të bëja sexhde.” Në atë kohë, El Mutalibi nuk e kishte pranuar ende Islamin. Më vonë, pasi pranoi Islamin, sa herë që dëgjonte dikë që të lexonte këtë sure, ai binte në sexhde së bashku me të.” Kështu e sjell edhe Nesaiu. 77 Ky është fundi i shkurtesës së tefsirit të sures Nexhm. Vetëm Allahut i takon lavdërimi dhe mirënjohja për mirësitë e Tij.

Mus'haf Hape →
Nisa 4:127 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… të vajzave jetime u bënin padrejtësi atyre në shumë forma, si: duke mos iu dhënë të drejtat e tyre, duke ngrënë tërë pasurinë e tyre ose një …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ata kërkojnë prej teje (o Muhamed) që t’i sqarosh lidhur me çështjet e grave. ” - Allahu i Lartësuar na tregon se besimtarët i kërkonin Profetit (a.s.) fetva rreth çështjeve të grave. Atëherë, Allahu i Lartësuar iu përgjigj vetë besimtarëve, duke thënë: - “…Thuaju se për çështjet e tyre, ju sqaron Allahu…” – Pra, punoni dhe vini në zbatim porositë e Allahut të Lartësuar për të gjitha çështjet që kanë lidhje me gratë, duke përmbushur të drejtat dhe detyrimet ndaj tyre dhe duke iu larguar padrejtësive ndaj tyre. Ky është një urdhër i përgjithshëm, i cili na jep një mësim të rëndësishëm: porositë e Zotit, urdhra apo ndalesa qofshin, duhet të çohen në vend, duke iu dhënë haku që u takon. Kështu duhet të trajtohen dispozitat që kanë të bëjnë me gratë apo me burrat, me të miturit apo me të rriturit. Më pas, për shkak të rëndësisë së madhe të çështjes, Allahu i Lartësuar ka dhënë një porosi të veçantë për kujdesin ndaj të dobtëve, siç janë jetimët. Ajeti tregon rëndësinë e madhe që Allahu i kushton kësaj kategorie dhe kërcënimin që i pret ata të cilët shkelin të drejtat e tyre. I Lartësuari thotë: - “...dhe këto (ajete) që po ju lexohen nga Libri,...” - Allahu i Lartësuar ju tregon në këtë libër dispozitat rreth vajzave jetime. - “...si për vajzat jetime, me të cilat lakmoni të martoheni, por nuk u jepni atë (mehrin) që është caktuar për to, ...” – Në ato kohë, kur është bërë edhe pyetja, shpesh kujdestarët ligjorë të vajzave jetime u bënin padrejtësi atyre në shumë forma, si: duke mos iu dhënë të drejtat e tyre, duke ngrënë tërë pasurinë e tyre ose një pjesë të saj, duke i penguar që të martoheshin me dikë tjetër, sepse në këtë mënyrë do t’iu hiqej pasuria e tyre, duke marrë padrejtësisht nga mehri që ato meritonin ose duke mos iu dhënë të plotë mehrin që u takonte. Të gjitha këto ishin padrejtësi, nga të cilat na ndalon ky ajet. - “…ashtu edhe për fëmijët e mitur. ...” - Allahu i Lartësuar ju sqaron rreth fëmijëve të vegjël dhe pa mbështetje. Ai ju porosit që t’u jepni të drejtat e tyre të plota, si në çështjen e trashëgimisë, ashtu edhe në çështje të tjera. Ai ju ndalon që t’i shfrytëzoni padrejtësisht pasuritë e tyre. - “Allahu ju udhëzon që të mbani drejtësi ndaj jetimëve!” - Kuptimi: Mbani drejtësi të plotë dhe përkujdesuni për ta, në të gjitha aspektet! Edukojini ata që të jenë të bindur dhe të nënshtruar ndaj Allahut të Lartësuar ! Urdhërojini që të zbatojnë detyrat dhe porositë e Zotit! Kujdesuni edhe për çështjet e tyre të dynjasë, duke ndihmuar në shtimin e pasurisë së tyre dhe duke zgjedhur mënyrat më të mira për këtë gjë ! Mos cenoni të drejtat e tyre për hir të miqësive me të tjerët! Ky është treguesi i mëshirës së Allahut të Lartësuar për robërit e Tij, të cilët Ai i këshillon vazhdimisht që të përkujdesen për njerëzit që nuk kanë mundësi të kujdesen për veten e vet, për shkak të paaftësisë apo mungesës së prindërve. Më pas, Allahu i Lartësuar na urdhëron që të jemi bamirës në çdo drejtim: - “Çfarëdo të mire që bëni, Allahu e di shumë mirë atë.” - Kuptimi: Çfarëdo të mire që të bëni, qoftë për jetimët, qoftë dhe për të tjerët, qoftë e mirë personale, qoftë e mirë e përgjithshme, Allahu i Lartësuar e di mirë atë. Allahu i Madhëruar ka përfshirë me dijen e Tij çdo punë që kryejnë krijesat, të mirë apo të keqe, të vogël apo të madhe, dhe për secilin ka përgatitur shpërblimin që meriton.

Mus'haf Hape →
Enfal 8:36–8:37 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… dhe intriga do t’u kthehen dhe do të godasin ata vetë, që i ngrejnë, sepse, normalisht, kurthet dhe intrigat e padrejta godasin veçse …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na bën të qartë armiqësinë, kurthet dhe intrigat e idhujtarëve, të cilët kanë shpallur hapur luftë kundër besimit të vërtetë. Ajeti tregon përpjekjet e idhujtarëve për shuarjen e dritës së Allahut të Lartësuar, për mbulimin e fjalës dhe mesazhit të Tij. Ai na siguron se të gjitha këto kurthe dhe intriga do t’u kthehen dhe do të godasin ata vetë, që i ngrejnë, sepse, normalisht, kurthet dhe intrigat e padrejta godasin veçse thurësit e tyre. Kështu, i Lartësuari thotë: - “Ata që nuk besojnë, e shpenzojnë pasurinë e tyre për t'i penguar njerëzit nga rruga e Allahut.” - Jobesimtarët investojnë pasurinë e tyre, që e vërteta të paraqitet si e kotë dhe që e kota të forcohet dhe të përhapet sa më tepër. Ata përpiqen të pengojnë njësimin e Rahmanit në adhurim. Ata luftojnë që të triumfojë dhe të përhapen besëtytnitë e idhujtaria. - “Dhe kështu do të vijojnë ata ta shpenzojnë atë; ...” - Ata do ta shpenzojnë pasurinë, madje me lehtësi, sepse janë shumë të përkushtuar ndaj së kotës dhe e urrejnë shumë të vërtetën, por kjo sakrificë do t’ju sjellë veç dëshpërim, poshtërim dhe përçmim. - “...por në fund ata do të kenë vetëm dëshpërim;” - Ata do të mposhten, pa arritur qëllimin pse e shpenzojnë gjithë atë pasuri. Kështu, iu ikën pasuria dhe iluzionet e tyre. E vetmja gjë që fitojnë është ndëshkimi i ashpër i Allahut të Lartësuar. Duke treguar përfundimin e dëshpëruar të tyre, Allahu i Lartësuar thotë: - “dhe pastaj ata do të mposhten. Të gjithë mohuesit do të grumbullohen në Xhehenem. Allahu do t’i veçojë të këqijtë nga të mirët dhe të këqijtë do t’i vërë njërin mbi tjetrin e të gjithë bashkë do t’i hedhë në Xhehenem.” - Aty do të grumbullohen të gjithë, që të shijojnë së bashku ndëshkimin e ashpër të Zotit të Lartësuar. Xhehenemi është vendi ku do të mblidhen të gjithë të poshtërit, së bashku me poshtërsitë e tyre. Allahu i Lartësuar dëshiron që të dallohen qartë kotësitë e poshtërsitë nga e vërteta dhe e çmuara, prandaj secilin lloj do ta grumbullojë më vete në një vend të caktuar, ku të gjithë do të përjetojnë atë që meritojnë. Kështu, të pistën, të ligat dhe të poshtrit, Allahu i Lartësuar do t’i grumbullojë së bashku njëri mbi tjetrin. Me fjalë të tjera, të gjitha punët e këqija, të gjitha pasuritë e këqija, si dhe njerëzit që i punojnë apo i fitojnë dhe shpenzojnë ato, Allahu i Lartësuar ka për t’i bashkuar të gjithë në Xhehenem. - “Këta janë të humburit.” - Këta do të humbin veten, pasurinë dhe familjet e tyre Ditën e Gjykimit. Ky është shkatërrimi i vërtetë.

Mus'haf Hape →
Tevbe 9:50–9:52 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… me ju po presim.”!” - Thuaju hipokritëve, të cilët mezi presin të ngrenë kurthe kundër jush: Çfarë prisni që të na ndodhë neve? Kuptojeni se, ajo që ju mezi …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Nëse ty të vjen ndonjë e mirë, ata trishtohen e nëse të godet ndonjë e fatkeqësi, ata thonë “Ne kemi qenë të kujdesshëm për çështjen tonë edhe më parë.” dhe kthehen të gëzuar.” - Në këto ajete Allahu i Madhëruar na qartëson se munafikët janë armiqtë dhe urrejtësit më të mëdhenj të fesë dhe besimtarëve të vërtetë. Kur besimtarët sprovohen, ata gëzohen, madje thonë: “Ne jemi treguar të kujdesshëm dhe kemi marrë vendimin e drejtë, që na shpëtoi nga të tilla sprova dhe dhimbje.” Pas këtyre fjalëve, ata kthejnë shpinën të kënaqur. Ata gëzohen me dhimbjet që heqin besimtarët dhe që vetë “shpëtuan” prej tyre . Por Allahu i Madhëruar na mëson si t' ua kthe jmë përgjigjen atyre: - “Thuaj: “Asgjë nuk do të na ndodhë, përveç asaj që ka caktuar Allahu për ne; Ai është Mbrojtësi ynë”.”! - Neve do të na godasë veçse ajo që Allahu e ka shkruar në Leuhi Mahfudh dhe e ka lejuar që të ndodhë. Për këtë ne jemi të qetë, sepse Ai është Meulâna - i Dashuri dhe Kujdestari ynë, të Cilit ia kemi lënë në dorë çështjet tona, si ato fetare, edhe ato të dynjasë. Neve nuk na takon të kundërshtojmë apo të shprehim pakënaqësi për vendimet e Zotit, që janë të gjitha të urta dhe të mrekullueshme. Ne nuk kemi asgjë në dorë vetë, por është detyrë e jona si besimtarë që të kënaqemi me caktimin e Tij. - “Prandaj, vetëm Allahut le t’i mbështeten besimtarët!” - Vetëm Allahut le t’i mbështeten besimtarët, qoftë në arritjen e të mirave, qoftë në ruajtjen nga të këqijat. Vetëm Allahut le t’ia besojnë çështjet e tyre. Ata që i mbështeten vetëm Zotit, kurrë nuk kanë për t'u dëshpëruar apo humbur. Ndërsa ata që i mbështeten dikujt tjetër tjetër veç Tij, do të dëshpërohen dhe nuk do të arrijnë synimet e tyre. - “Thuaj: “E çfarë prisni për ne, përveçse njërës nga dy të mirat (therori ose fitore)? Ndërsa ne presim për ju që Allahu t’ju godasë me një dënim prej Tij, ose prej duarve tona. Prisni atëherë, sepse edhe ne së bashku me ju po presim.”!” - Thuaju hipokritëve, të cilët mezi presin të ngrenë kurthe kundër jush: Çfarë prisni që të na ndodhë neve? Kuptojeni se, ajo që ju mezi prisni që të na ndodhë, është jashtëzakonisht e dobishme për ne. Dy janë gjërat që pritet të na ndodhin, dhe të dyja janë mirësi për ne: 1. Fitore mbi armiqtë tanë, që do të thotë shpërblim të madh në dynja dhe në ahiret. 2. Martirizimi në luftë, që është grada më e lartë e nderimit nga Allahu i Lartësuar. Por, a e dini se çfarë presim ne që t’ju godasë ju, o hipokritë të mjerë? Ne presim që Allahu t'ju godasë me një ndëshkim të dhimbshëm, nëpërmjet duave tona ose jo. Vdekja do t'ju vijë ose me një ndëshkim nga Zoti, ose nëpërmjet duarve tona në fushën e luftës. Prisni atëherë, se ne vetëm e mira na pret, ndërsa ne po presim për ju ndëshkimin e pashmangshëm!

Mus'haf Hape →
Junus 10:61 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… çast të mos e largojmë vëmendjen nga Ai. Kjo është një ftesë për t'u ngritur në gradën e ihsan-it. Allahu na vështron në të gjitha gjendjet dhe çështjet …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Sa herë që ju angazhoheni me ndonjë çështje dhe sa herë që lexoni ndonjë pjesë nga Kur'ani dhe sa herë kryeni ndonjë vepër, Ne jemi dëshmitarë të veprimeve tuaja. - Allahu i Madhëruar na tregon se Ai është Vështrues, Dëshmues e Mbikëqyrës i gjithçkaje që ndodh. Ai i mbikëqyr robërit e Tij në të gjitha gjendjet dhe lëvizjet e tyre. Kjo është një ftesë e bukur dhe e mrekullueshme nga i Gjithëdituri e Gjithëshikuesi, që ne të ndiejmë vazhdimisht mbikëqyrjen e Tij dhe në asnjë çast të mos e largojmë vëmendjen nga Ai. Kjo është një ftesë për t'u ngritur në gradën e ihsan-it. Allahu na vështron në të gjitha gjendjet dhe çështjet tona, si ato fetare, ashtu edhe ato që kanë të bëjnë me jetën e kësaj bote. Ai na dëgjon kur ne këndojmë Librin e tij, që ia ka shpallur Profetit të Tij. Çfarëdo pune që kryejmë, të madhe apo të vogël, Ai është dëshmues dhe mbikëqyrës i përhershëm i saj, në çastin kur e fillojmë, gjatë vazhdimit të saj dhe në përfundim. Kështu, ta ndieni mbikëqyrjen dhe vështrimin e Zotit në të gjitha gjendjet, fjalët dhe veprat tuaja. Mundohuni t’i kryeni ato me dëshirën dhe qëllimin e mirë për të rregulluar marrëdhëniet tuaja me Zotin, me Librin e Tij dhe Profetin e Tij. Përpiquni të përkryeni çdo adhurim në formën e kërkuar nga Zoti. Ato që ju kërkohen juve janë: punë të mira, nijet të pastër dhe kryerja e tyre sipas mënyrës që Zoti ka kërkuar përmes Shpalljes. Nga ana tjetër, kujdes me ato që Zoti juaj i urren, se Ai ju mbikëqyr dhe është i Gjithëditur rreth atyre që shfaqen dhe atyre që mbahen fshehur në gjoks. Ai thotë: - Zotit tënd nuk mund t’i fshihet asnjë grimcë në Tokë dhe as në qiell, madje as më e vogël se ajo e as më e madhe. Çdo gjë është shkruar në Librin e Qartë. - Dëgjimit, shikimit dhe diturisë së Zotit nuk mund t'i fshihet asgjë, sado e vogël qoftë ajo apo e madhe. Ai ka përfshirë me diturinë e Tij gjithçka që ekziston dhe, çdo gjë që Ai di e ka shkruar edhe lapsi i Tij. Këta janë dy elementët e besimit të saktë në kaderin e Zotit: 1. Të besosh se dituria e Zotit përfshin gjithçka. 2. Të besosh se kjo dituri është shkruar nga Lapsi i Tij në Leuhi Mahfudh, sikurse thotë i Madhëruari: "A nuk e ke ditur se Allahu di për gjithçka që është në qiell e në tokë? E gjithë kjo është e shënuar në Libër dhe kjo është shumë lehtë për Allahun. " [Haxh 70]. Pa besuar këto çështje, besimi në kaderin e Zotit është i pasaktë dhe i papranuar. Allahu i Madhëruar i përmend shpesh ato së bashku.

Mus'haf Hape →
Haxh 22:71–22:72 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… janë të qarta dhe madhështore. Ato janë të mjaftueshme për të dalluar të vërtetën nga e kota. Por këta të mjerë as nuk ua hedhin sytë, prandaj nuk ngritën …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ata (idhujtarët) adhurojnë përveç Allahut idhuj për të cilët nuk u ka ardhur kurrfarë fakti dhe për të cilët nuk kanë kurrfarë dijeje. - Allahu i Madhëruar përmend gjendjen e mjerë të idhujtarëve, të cilët adhurojnë putat. Ai na tregon se gjendja e tyre është më e shëmtuara e mundshme, sepse ata nuk kanë asnjë provë ku të mbështeten për ato që bëjnë. Ata nuk kanë asnjë lloj diturie, por është thjesht një pasim i verbër i të parëve të tyre, që ishin të humbur. Mund të ndodhë që njeriu të mos ketë dituri për diçka që bën, por në fakt mund të ketë prova për të, dhe ai nuk i di. Por, në këtë rast, Allahu i Madhëruar e mohon edhe këtë mundësi. Pra, këta të mjerë nuk kanë asnjë argument nga Zoti që të tregojë se idhujtaria e tyre është e lejuar. Madje, Allahu i Madhëruar, në çdo shpallje që u ka sjellë njerëzve, ka zbritur argumente të prera që tregojnë për ndalimin dhe kotësinë e shirkut. Pastaj i Madhëruari kërcënon keqbërësit, të cilit e refuzojnë me inat e kryeneçësi të vërtetën: - Për ata që bëjnë padrejtësi nuk ka asnjë ndihmëtar. - Nuk ka asnjë që t’i ndihmojnë e t’i shpëtojë ata nga ndëshkimi i Allahut, kur të godasë dhembshëm mbi ta. - Kur u lexohen ajetet tona të qarta, në fytyrat e jobesimtarëve do të vëresh mohim. - Shenjat dhe shpalljet e Zotit janë të qarta dhe madhështore. Ato janë të mjaftueshme për të dalluar të vërtetën nga e kota. Por këta të mjerë as nuk ua hedhin sytë, prandaj nuk ngritën kokë me ta. Madje, në fytyrat e jobesimtarëve vëren urrejtje. Kjo ndodh për shkak të urrejtjes ndaj kësaj shpalljeje. - Ata janë gati t'u vërsulen atyre që ua lexojnë ajetet tona. - Ata janë gati të ushtrojnë dhunë dhe madje t’i vrasin njerëzit që u lexojnë atyre ajetet Tona. Kjo është urrejtja dhe armiqësia e tyre ndaj të vërtetës dhe bartësve të saj. Nuk ka dyshim se kjo është një gjendje shumë e keqe, një gradë shumë e ulët, ku mund të zbresë një njeri. Por le ta dinë se ka një gjendje tjetër shumë më të keqe. Allahu i Madhëruar thotë: - Thuaj: “A t’ju tregoj për diçka edhe më të keqe se kjo? Është Zjarri , të cilin Allahu ua ka premtuar jobesimtarëve.”. Sa i keq është vendi ku do të shkojnë. - Kjo gjendje e ka të ligën dhe vuajtjen të pafundme. Madje, dhimbjet dhe vuajtjet kanë për t’iu shtuar në vazhdimësi e përjetësisht kësaj kategorie.

Mus'haf Hape →
Nur 24:43–24:44 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… herë duke ngritur disa e herë duke i ulur, herë me mirësi e herë me bela e sprova. - Në të gjitha këto ka fakte për ata që shohin qartë (Shenjat e Allahut) . - Ka …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- A nuk e shikon ti se si Allahu i bën rete të lëvizin me të butë, pastaj i bashkon dhe i bën grumbull? ... - A nuk e ke vështruar me sytë e tu madhështinë e pushtetit të Allahut? A nuk e ke parë si i mbledh Ai retë e vogla e të shpërndara, dhe pastaj i bashkon dhe i bën të mëdha, si male, njëra mbi tjetrën? - Pastaj do të shohësh shiun se si pikon prej tyre. - Pastaj sheh se si fillojnë pikat e shiut të bien prej atyre reve, për të qenë të dobishme. Kështu fillojmë t’i mbushim burimet, liqenet, lumenjtë e përrenjtë, dhe krijesat përfitojnë prej tyre. Me këtë ujë, toka lulëzon e çelin çifte bimësh të bukura e të dobishme. Por, ndonjëherë, Zoti lëshon edhe breshër, me të cilin shkatërron çfarë të dojë: - Ai lëshon breshër prej së larti nga retë e mëdha si male dhe me të godet atë që do dhe ia largon atij që do. - Të gjitha bëhen sipas ligjit të Tij të përcaktimit për njerëzit dhe sipas urtësisë, për të cilën Ai meriton të gjitha lavdërimet. - Shkëlqimi i dritës së vetëtimës së Tij gati sa s’t'i merr sytë. - Ajo dritë që shkreptin nga mesi i reve gati të verbon, sepse është shumë e fortë. Është Allahu Ai që i krijon retë dhe shiun, që krijesat nevojtare të përfitojnë. Ai e zbret shiun që të jetë i dobishëm dhe jo i dëmshëm. A nuk tregojnë këto se Allahu është i Plotë, Absolut në Pushtetin e Tij, i gjerë në mëshirën e Tij? Vetëm ajo që do Ai zbatohet në këtë gjithësi. - Është Allahu Ai që bën ndërrimin e Natës dhe të Ditës. - Zoti e ndërron natën e errët dhe të ftohtë me ditën e shndritshme e të ngrohtë, e pastaj e kundërta. Është Ai që i ndërron ditët mes njerëzve, herë duke ngritur disa e herë duke i ulur, herë me mirësi e herë me bela e sprova. - Në të gjitha këto ka fakte për ata që shohin qartë (Shenjat e Allahut) . - Ka mësime për ata që kanë vështrim të mprehtë për çështjet që kërkohen prej tyre. Ata dinë të depërtojnë dhe të kuptojnë hollësisht çështjet, ashtu siç sheh qartë syri gjërat e dukshme. Sytë e tyre shohin në krijimin madhështor të Zotit me një mënyrë që synon të mësojë e të kuptojë mirë se çfarë është synuar me krijimin e tyre dhe çfarë kërkon Zoti prej tyre. Ndërsa të shkujdesurit shohin në këto krijesa me një mënyrë të padobishme, ashtu si bagëtitë.

Mus'haf Hape →
Zelzele 99:1–99:8 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… derisa çdo ndërtesë apo gjë e ngritur mbi të të sheshohet. Malet dhe kodrat do të fshihen nga faqja e dheut dhe toka do të shndërrohet e tëra në një …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Kur të tronditet toka, me një dridhje të fuqishme,” - Allahu i Lartësuar na tregon për atë që do të ndodhë Ditën e Kijametit. Toka do të tronditet fort, derisa çdo ndërtesë apo gjë e ngritur mbi të të sheshohet. Malet dhe kodrat do të fshihen nga faqja e dheut dhe toka do të shndërrohet e tëra në një sipërfaqe të sheshtë e të ndritshme, pa gropa apo male. - “Kur toka të nxjerrë atë që mban në barkun e saj,” - Toka do të nxjerrë gjithçka që mban barku i saj, siç janë të vdekurit apo thesaret që fshihen brenda saj. - “Kur njeriu të thotë: “Çfarë po ndodh me tokën?!”” - Kur njeriu të shohë se çfarë do t’i ndodhë tokës atë ditë, do të thotë i tmerruar: “Çfarë po ndodh me tokën?!”” - “Atë Ditë, ajo (Toka) do të rrëfejë historitë e veta, sepse Zoti yt e ka urdhëruar atë.” - Atë ditë toka do të dëshmojë për gjithçka që bota ka punuar mbi shpinën e saj, të mira apo të këqija qofshin. Atë ditë, edhe toka, ashtu si shumë dëshmitarë të tjerë, do të dëshmojë për veprat e robve, sepse ky është urdhri i Zotit të saj, dhe ajo kurrsesi nuk mund ta thyejë urdhrin e Tij. - “Atë Ditë, njerëzit do të tubohen të ndarë në grupe, që të shihen (e llogariten për) veprat e tyre.” – Ditën e Kijametit, kur Zoti të gjykojë njerëzit, ata do të jenë të ndarë në grupe veç e veç. Allahu i Lartësuar do t’i bëjë ato grupe që t’i shohin vetë veprat e tyre, të mira apo të këqija qofshin, dhe pastaj do t'u japë shpërblimin e merituar. Askujt nuk do t’i bëhet padrejtësi, as sa një thërmijë, siç thotë i Lartësuari më pas: - “Kush ka bërë ndonjë të mirë, që peshon sa grimca, atë do të shohë. Dhe kush ka bërë ndonjë të keqe, që peshon sa grimca, atë do të shohë.” - Llogaria e Zotit është absolutisht e drejtë. Asaj nuk i shpëton asnjë lloj pune, sado e vogël qoftë ajo, e mirë apo e keqe. I Lartësuari thotë në një ajet tjetër: “Atë ditë, çdo njeri do të gjejë pranë vetes veprat e mira që ka bërë. Ndërsa për të këqijat që ka bërë, do të dëshirojë që, në mes tij dhe tyre, të jetë një largësi shumë e madhe. Allahu ju paralajmëron me dënimin që vjen prej Tij. Por Allahu është shumë i Mëshirshëm ndaj robve.” [Al Imran 30]. Ose: “Kur Libri (i punëve) do t’u vihet përpara, ti do t’i shohësh gjynahqarët të frikësuar nga shënimet në të, që do të thonë: “Të mjerët ne! Çfarë është ky libër, që nuk ka lënë asnjë vepër - të madhe apo të vogël -, pa e shënuar.” Aty do të gjejnë të shënuar gjithçka që kanë bërë. Zoti yt nuk i bën padrejtësi askujt.” [Kehf 49].

Mus'haf Hape →
Enam 6:55–6:59 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… trishtim që dukej edhe në fytyrën time. U përmenda nga kjo dhimbje veçse kur isha në Karn el Theâlib. Kur ngrita kokën lart, pashë një re, që më bënte …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Edhe më përpara, - thotë i Madhëruari - Ne i kemi sqaruar dhe shtjelluar argumentet, për t’jua qartësuar plotësisht udhën e drejtë që duhet të ndiqni. Gjithashtu, jua kemi bërë të qartë se sa e keqe është rruga e inatit dhe polemikës, me qëllimin thjesht për të refuzuar të vërtetën. Po kështu, edhe në këto ajete, Ne shtjellojmë çdo çështje, për të cilën kanë nevojë të përgjegjshmit. - Kështu i sqarojmë Ne argumentet, në mënyrë që të dalë në shesh rruga e keqbërësve. - Kështu do të dalë në pah rruga e keqbërësve, që mohojnë e u kundërvihen të dërguarve të Zotit. - Thuaj: “Unë jam ndaluar të adhuroj ata që ju i adhuroni krahas Allahut!” Thuaj: “Unë nuk i ndjek dëshirat tuaja, sepse atëherë do të isha i humbur e jo prej të udhëzuarve!” - Zoti im më ka ndaluar që unë të adhuroj idhujt, që ju i adhuroni. Ai më ndaloi që të ndjek rrugën që keni ndjekur ju, sepse rruga juaj është e ndërtuar mbi pasimin e verbër të epshit dhe të dëshirave të shfrenuara. Ndjekja e një rruge të tillë, pa dyshim që të çon në humbje, sepse nuk është e ndërtuar mbi bazën e argumenteve nga Zoti. Nëse do të ndiqja këtë rrugë, atëherë do të isha i humbur dhe braktisës i udhës së Zotit tim.2 - Thuaj: “Unë kam Argument të qartë nga Zoti im, ndërsa ju e mohoni atë. - Unë jam shumë i qartë me Sheriatin, që Zoti ma shpalli, ndërsa ju e quani gënjeshtër të vërtetën e sigurt. Epo, dijeni se: - Ai që ju e kërkoni me ngut, nuk është në dorën time. - Ndëshkimi, që ju e kërkoni t’ju përshpejtohet, nuk është në dorën time, sepse - Gjykimi për gjithçka i takon vetëm Allahut: - Është Ai që e vendos a do t’jua përshpejtojë atë që e kërkoni, apo do t’jua vonojë, dhe këtë e bën sipas urtësisë së Tij absolute. I Madhëruari thotë: - Ai shpall të vërtetën dhe Ai është më i miri i gjykuesve.” - Ai është më i Miri që i ndan çështjet dhe më i miri Gjykatës i robërve. - Thuaj: “Sikur të ishte në dorën time ajo për të cilën nguteni, çështja mes meje dhe jush do të kishte përfunduar. Allahu është i Gjithëditur për keqbërësit.” - Nëse do të ishte në dorën time kjo çështje, unë do t’jua jepja menjëherë atë ndëshkim që e meritoni. Dikush mund të pyesë dhe të thotë: “Në dy Sahih-ët është hadithi që tregon se Aishja i tha njëherë Profetit ﷺ: 1105. “O i Dërguari i Allahut, a ke patur ditë më të vështirë e më të dhimbshme, se dita e Uhudit?” Ai tha: “Unë kam vuajtur shumë nga populli yt, por më e dhimbshmja që kam përjetuar ka qenë ajo që ndodhi në Akabe, ditën kur unë ftova Ibn Abd Jalejl Ibn Abdu Kilalin të besonte. Ai e refuzoi ftesën time dhe unë u largova shumë i trishtuar, trishtim që dukej edhe në fytyrën time. U përmenda nga kjo dhimbje veçse kur isha në Karn el Theâlib. Kur ngrita kokën lart, pashë një re, që më bënte hije dhe në të cilën vërejta Xhibrilin (a.s.). Ai më foli për së largu dhe më tha: “Allahu i dëgjoi fjalët e popullit tënd kundër teje dhe refuzimin që ata i bënë ftesës tënde. Ai tani të dërgoi Melekun e Maleve, të cilin mund ta urdhërosh për çfarë të duash, në lidhje me ta!” Pastaj më foli për së largu Meleku i Maleve. Ai më përshëndeti me selam dhe më tha: “O Muhamed! Allahu i dëgjoi fjalët e popullit tënd kundër teje dhe refuzimin që ata i bënë ftesës tënde. Ai më dërgoi mua dhe ti tani mund të më urdhërosh për çfarë të duash në lidhje me ta! Nëse ti dëshiron, unë i përplas dy malet mbi ta.” Atëherë, - thotë Aishja - Profeti i Allahut i tha: “Përkundrazi, unë shpresoj që Allahu të nxjerrë nga shpinat e tyre njerëz, që do ta adhurojnë Atë dhe të mos i shoqërojnë asgjë Atij në adhurim.” Ky është versioni i Muslimit. Atëherë, pyetja që shtrohet është: “Si mund të harmonizojmë këtë hadith me ajetin në fjalë, ku thuhet: “Thuaj: “Sikur të ishte në dorën time ajo për të cilën nguteni, çështja mes meje dhe jush do të kishte përfunduar.” Sipas hadithit, Profetit ﷺ iu mundësua që ta lëshonte dënimin mbi ta, por ai nuk e pranoi. Me dhembshuri, ai kërkoi afatizimin e tyre, duke shpresuar se Allahu do të sillte prej tyre pasardhës, që do ta adhuronin Atë si një e të vetëm, pa i bërë shirk. Përgjigjja, - dhe Allahu e di më mirë - është si vijon: Ajeti flet për lëshimin e një dënimi, që ata e kërkonin në moment. Domethënë, nëse ata do t’i kërkonin Profetit që t’ua sillte ndëshkimin në atë moment, ai do t’ua jepte. Ndërsa hadithi nuk flet për këtë rast. Në hadith nuk tregohet se ata i kërkuan që t’ua përshpejtonte ndëshkimin. Aty thjesht përmendet se ishte Meleku i Maleve që i propozoi atij t’i përplaste dy malet mbi popullin që refuzoi ftesën e tij. Ato janë dy male, njëri në jug e tjetri në veri të Mekës. Për këtë arsye, Profeti ﷺ kërkoi me butësi afatizimin e tyre. - Vetëm tek Ai janë çelësat e fshehtësive dhe ato nuk i di askush tjetër veç Tij. - Buhari sjell hadithin nga Abdullah Ibn Umeri, se Profeti ﷺ ka thënë: 1 106. “Çelësat e fshehtësive janë pesë, dhe ato nuk i di askush, veç Allahut: “Vetëm Allahu e di se kur do të ndodhë Kijameti; është Ai që e lëshon shiun; Ai e di se ç’ka në barkun e nënës; askush nuk e di se çfarë do të fitojë nesër dhe askush nuk e di se në ç’vend do të vdesë. Allahu është i Gjithëdituri, që e di mirë çdo fshehtësi. [Lukman 34.] - Ai di çfarë ka në tokë dhe në det. - Dituria e Bamirësit Bujar është gjithëpërfshirëse. Diturisë së Tij nuk i fshihet asnjë thërrmijë, as në qiell dhe as në tokë. Allahu i Lartësuar thotë: - As edhe një gjethe nuk bie pa dijeninë e Tij. - Allahu i di imtësisht të gjitha lëvizjet e krijesave të Tij, madje edhe të sendeve. Atëherë, si mendon se është dituria e Tij rreth kafshëve dhe gjallesave dhe sidomos të atyre që janë të përgjegjshëm ligjërisht, xhindëve dhe njerëzve? Allahu i Lartësuar thotë në një ajet tjetër: “Allahu e di shikimin e hedhur fshehtas dhe për gjithçka që fshehin zemrat (e njerëzve).” [Gafir 19]. - Nuk ka kokërr në thellësi të Tokës, s’ka të njomë dhe s’ka të thatë, që nuk është në Librin e qartë. - Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Ibn Abasi, i cili ka thënë: “Allahu i Lartësuar krijoi el nûn -in - që është boja e shkrimit (ose kallamari) - dhe pllakatat e shkrimit. Ai shkroi në to të gjitha çështjet e dynjasë, deri në ditën kur ajo do të përfundojë. Ai shkroi, gjithashtu, çfarë krijesash do të krijonte, rrizkun që ato do të merrnin, hallall apo haram qoftë, si edhe veprat e mira e të këqija që ata do të bënin.” Më pas, ai (Ibn Abasi) lexoi këtë ajet: “As edhe një gjethe nuk bie pa dijeninë e Tij.”

Mus'haf Hape →
Kehf 18:13–18:16 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Sidoqoftë, Allahu është më i ditur! - “Ne i forcuam zemrat e tyre (me besim të qëndrueshëm), derisa ata u ngritën dhe thanë: “Zoti ynë është Zoti i qiejve dhe i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ne po të tregojmë historinë e tyre me saktësi. Ata qenë të rinj që kishin besuar Zotin e tyre dhe Ne ua shtuam atyre udhëzimin.” - Tashmë kemi një shtjellim të hollësishëm nga Allahu i Lartësuar të historisë së të rinjve të shpellës. Së pari, Allahu i Lartësuar na tregon se ata ishin të rinj në moshë. Në fakt, të rinjtë janë më të prirur që të pranojnë të vërtetën sesa të shtyrët në moshë, kur janë zhytur në besime dhe fe të kota. Shumica e atyre që iu përgjigjën ftesës së Allahut të Lartësuar dhe Profetit të Tij ishin të rinj, ndërsa pleqtë, të moshuarit e kurejshve mbetën më së shumti në fenë e trilluar të të parëve të tyre; një numër i vogël i tyre pranuan Islamin. Kështu, Allahu i Lartësuar na tregon se ata ishin djem në lulen e rinisë, të cilët besuan me sinqeritet Zotin e tyre. Ata besuan se Zoti është një i vetëm dhe pa ortak dhe dëshmuan se nuk ka të adhuruar tjetër me meritë, veç Allahut. Allahu i Lartësuar thotë për ta: “...Ata qenë të rinj që kishin besuar në Zotin e tyre, dhe Ne ua shtuam atyre udhëzimin.” Me këtë ajet dhe të ngjashëm me të, shumë dijetarë dhe imamë të mëdhenj si imam Buhariu, janë argumentu - ar për të thënë se imani shtohet dhe pakësohet dhe njerëzit nuk janë në të njëjtën gradë të imanit gjithmonë. I Lartësuari thotë në një ajet tjetër: “Kurse atyre që ndjekin rrugën e drejtë, Ai (Allahu) ua shton edhe më shumë udhëzimin në rrugën e drejtë dhe i bën të devotshëm.” [Muhamed 17]. Ose: “Sa herë që shpallet ndonjë sure, disa prej tyre thonë: “Kujt ia shtoi besimin kjo sure?” Po. Besimtarëve ua shton besimin dhe ata gëzohen. E, sa u përket atyre, që kanë sëmundje në zemër, ajo ua shton edhe më shumë dyshimin që kanë, dhe ata do të vdesin si mohues.” [Teube 124]. Gjithashtu: “Është (Allahu) Ai që zbriti prehjen në zemrat e besimtarëve, për t’ua shtuar edhe më shumë besimin. ...” [Fet’h 4]. Të gjitha këto ajete, e të tjera të ngjashme, tregojnë për vërtetësinë e kësaj qasjeje. Është thënë se djemtë e Shpellës ishin të kohës dhe fesë së Isait. Megjithatë, më e qartë dhe më e dukshme është se ata kanë qenë përpara Isait (a.s), dhe për këtë tregon pikërisht përkujdesi që jehudët tregonin në ruajtjen e historisë së tyre dhe transmetimit të saj ndër breza. Më parë përmendëm një rrëfim nga Ibn Abasi, që tregon se kurejshët shkuan tek priftërinjtë e jehudëve në Medinë për disa përgjigje që kërkonin, me të cilat mund të sfidonin Profetin e Allahut. Kështu, ata pyetën rreth historisë së këtyre të rinjve, për çështjen e Dhul Karnejnit dhe për shpirtin. Kjo tregon se historia e të rinjve të Shpellës ka qenë e ruajtur dhe e transmetuar ndër ta brez pas brezi, madje e shënuar në librat e tyre. Kjo tregon se ngjarja i përket një kohe përpara Isait. Sidoqoftë, Allahu është më i ditur! - “Ne i forcuam zemrat e tyre (me besim të qëndrueshëm), derisa ata u ngritën dhe thanë: “Zoti ynë është Zoti i qiejve dhe i Tokës. Ne kurrë nuk do të adhurojmë asnjë zot tjetër përveç Tij. Po ta bënim këtë do të thoshim një gënjeshtër të shëmtuar.” - Allahu i Lartësuar na tregon se i bëri ata të durueshëm, të qëndrueshëm dhe të pathyeshëm përballë kundërshtimit që hasën nga populli i tyre. Në emër të ruajtjes së besimit të tyre, ata duruan privimin nga çdo mirësi e jetës, nga komoditeti dhe kënaqësitë, që shijonin më parë. Shumë selefë dhe dijetarë të mëvonshëm kanë treguar se, në fakt, ata ishin të gjithë pinjollë të familjeve aristokrate romake. Ata braktisën popullin e tyre, të cilët adhuronin tiranët dhe tagutët, u bënin fli idhujve dhe të adhuruarve të tyre. Thuhet se ata kishin një mbret tiran, i cili i detyronte njerëzit të bënin të tilla padrejtësi. Tregohet se, kur njerëzit dolën një ditë për të kremtuar një nga festat e tyre, edhe këta të rinj dolën për të parë se çfarë bënin njerëzit. Ata vunë re se populli u falej idhujve dhe u përkushtonin kurbane, duke i bërë shirk Allahut të Lartësuar. Ata e kuptuan dhe gjykuan qartë se të tilla adhurime i duhen përkushtuar vetëm Allahut, që është Krijuesi i qiejve dhe i Tokës. Kështu, të rinjtë nisën të distancohe - shin nga njerëzit e vet. I pari prej tyre shkoi dhe u ul nën hijen e një peme. Më pas shkoi një tjetër pranë tij, një tjetër dhe të gjithë me radhë. Ata nuk e njihnin njëri tjetrin, por ajo që i bashkoi zemrat e tyre në hijen e asaj peme ishte besimi i pastër. Në një hadith, që Buhariu e sjell talikan nga Aishja (r.a), thuhet se Profeti i Allahut ka thënë: 1723. “Shpirtrat janë si ushtarët e rekrutuar. Ata të cilët e njohin njëri -tjetrin bëhen miq të ngushtë, ndërsa ata që nuk njihen bëhen të largët për njëri-tjetrin.” Gjithashtu, Muslimi sjell në Sahih-un e tij një hadith merfu prej Ebu Hurejras, të ngjashëm me këtë. Fillimisht, secili prej tyre e fshehu prej shokëve të tjerë atë që mendonte dhe besonte, nga frika se mos zbulohej dhe sepse nuk e dinte që secili prej tyre kishte po të njëjtin besim në Zotin e Vetëm, derisa njëri prej tyre mori guximin dhe foli i pari: “Ju e dini dhe betohem në Zotin, o vëllezër, që shkaku i veçimit të gjithësecilit prej nesh nga njerëzit tanë është diçka që ne po e mbajmë fshehtë! Le të shprehet qartë secili!” Atëherë, foli njëri prej tyre dhe tha: “Betohem në Allah se veprimet që pashë te populli im janë pa kuptim dhe të pavlera! Unë besoj se është vetëm një Zot, që meriton të adhurohet i vetëm, pa i bërë ortakë! Ai është Allahu, i Cili i ka krijuar qiejt dhe Tokën dhe gjithçka mes tyre.” Secili prej tyre tha fjalë të ngjashme dhe atëherë të gjithë u bashkuan në një qëndrim. Ata u bënë si një grusht i vetëm, vëllezër të sinqertë në besimin që i bashkonte. Menjëherë ata vendosën për një vend të veçuar, ku të mund adhuronin Allahun larg idhujtarisë e kotësirave. Nuk zgjati shumë dhe populli mësoi për ta dhe vendndodhjen e tyre, derisa lajmi mbërriti tek mbreti. Sapo e dëgjoi, mbreti urdhëroi t’i sillnin përpara tij dhe i pyeti rreth besimit të tyre. Ata i thanë të vërtetën, madje e ftuan atë në adhurimin e Allahut Krenar dhe të Lartësuar si një të vetëm. Allahu i Lartësuar thotë: “Ne i forcuam zemrat e tyre (me besim të qëndrueshëm) dhe ja ata u ngritën dhe thanë: “Zoti ynë është Zoti i qiejve dhe i Tokës. Ne kurrë nuk do të adhurojmë asnjë zot tjetër përveç Tij. Po ta bënim këtë, do të thoshim një gënjeshtër të shëmtuar.” Pra, kështu ne do të thoshnim fjalë të kota, gjëra të paqena për Zotin e qiejve dhe të Tokës. - “Këta njerëzit tanë kanë adhuruar zota të tjerë përveç Atij. Përse nuk sjellin ata një argument të qartë e bindës për atë që bëjnë?” - Përse nuk sjellin këta të humbur ndonjë argument për saktësinë e asaj që besojnë dhe praktikojnë?! Le të sjellin fakte dhe ndonjë argument, që të jetë i qartë, i saktë dhe i shpallur nga Zoti! - “A ka më keqbërës se ai që shpif gënjeshtra ndaj Allahut?” - Nuk ka më të padrejtë dhe keqbërës se ai që thotë dhe sajon gënjeshtra për Allahun. Pasi ata thanë këto fjalë, mbreti u zemërua me ta dhe urdhëroi që t’u hiqnin rrobat e bukura që vishnin, të cilat tregonin sërën e lartë shoqërore të tyre dhe i kërcënoi ata se, nëse do të vazhdonin dhe nuk do të ktheheshin në fenë e popullit të tyre, ai do t’i ndëshkonte. Ai u dha një afat, me qëllim që të shihte se si do të reagonin, me shpresën se ata do të kthenin rrugë dhe do të braktisnin besimin e tyre. Kjo, në fakt, ishte butësia e Allahut me ta, i Cili u mundësoi me këtë afatizim që të gjenin mënyrën për t’u larguar, për të ruajtur besimin e tyre dhe për të shpëtuar nga kjo sprovë e madhe, me të cilën po përballeshin. Pikërisht kështu duhet vepruar në kohë sprovash, siç thuhet në hadithin nga Profeti ﷺ 1724. “Do të vijë një kohë, kur më e mira pasuri e njeriut do të jetë një tufë delesh, që ai t’i kullosë nëpër male e pranë burimeve ujore. Në këtë mënyrë, ai do të largohet nga fitnet, për të ruajtur fenë e vet.” Megjithatë, largimi dhe veçimi nga njerëzit lejohet vetëm në raste të tilla. Kështu, ata vendosën për t’u larguar nga populli i tyre. Allahu na tregon se ishte Ai që e zgjodhi këtë për ta: - “Përderisa jeni larguar prej tyre dhe prej asaj që ata adhurojnë përveç Allahut, atëherë strehohuni në shpellë!” - Duke qenë se ju jeni larguar shpirtërisht nga besimet e tyre të kota, me besimin tuaj të pastër, atëherë distancohuni edhe fizikisht prej tyre! - “Zoti juaj do t'ju dhurojë nga mëshira e Tij e gjerë ...” - Ai do t’ju mëshirojë dhe do t’ju mbrojë nga përndjekja e popullit tuaj. - “... dhe do t'jua lehtësojë çështjen tuaj dhe çdo gjë që është në dobinë tuaj.” - Në këtë gjendje, Ai do t’ju sjellë mirfeka, pra, çdo gjë që është në dobinë tuaj. Kështu, ata shkuan larg dhe u strehuan në një shpellë. Më vonë, populli po e ndiente mungesën e tyre, prandaj mbreti dërgoi njerëz për t’i gjetur. Por Allahu i Lartësuar i pengoi dhe ua bëri të pamundur që të binin në gjurmë të të rinjve. Po kështu veproi Allahu i Lartësuar kur mbrojti Profetin e Tij të dashur Muhamed dhe shokun e tij, Sidikun e këtij umeti, Ebu Bekrin, kur ata u strehuan në shpellë. Allahu i Lartësuar bëri që idhujtarët të mos e gjenin shpellën, ku ata ishin strehuar. Madje, kur idhujtarët ishin shumë pranë tyre, Profeti i Allahut i drejtohet Ebu Bekër Sidikut dhe i thotë: 1725. “O Ebu Bekër! Si mendon për dy njerëz, i treti i të cilëve është Allahu?” Allahu i Lartësuar thotë: “Edhe nëse ju nuk e ndihmoni, atë e ndihmon Allahu, si ditën kur mohuesit e dëbuan atë dhe ai kishte vetëm një shok. Të dy ata ishin në shpellë, kur ai i tha shokut: “Mos u trishto, se Allahu është me ne.” Allahu zbriti qetësinë e Vet mbi të dhe e fuqizoi me forca, që ju nuk i patë. Ai e poshtëroi fjalën e mohuesve, kurse fjala e Allahut është më e larta. Allahu është Ngadhënjimtar dhe i Urtë.” [Teube 40]. Nuk ka dyshim se ngjarja me të Dërguarin e Allahut është shumë më tepër e mahnitshme sesa historia e të rinjve të Shpellës.

Mus'haf Hape →