Kërko: sikur deri te ishte ngre

Araf 7:157 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e tij.” Këtë rrëfim e ka sjellë edhe Buhariu në Sahih-un e tij. Ndër të tjera, pas pjesës: “Nuk është i vrazhdë dhe as i ashpër”, ai shtoi: “Ai nuk e ngre zërin lart nëpër …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- për ata që pranojnë të Dërguarin, Profetin “ummij” që nuk shkruan e nuk lexon, të cilin e gjejnë të cilësuar në Teurat dhe në Ungjill ... - Ky është përshkrimi i Muhamedit ﷺ në librat e profetëve. Ata u dhanë lajmin e gëzuar e të mirë popujve të tyre për ardhjen e Muhamedit dhe i urdhëruan ata që ta pasonin atë. Përshkrimi i Muhamedit vazhdon të jetë në librat e tyre. Ai është i njohur dhe shumë i dukshëm për dijetarët dhe udhëheqësit e tyre fetarë. Imam Ahmedi sjell rrëfimin nga Ebu Safër el Akili, i cili ka thënë se i ka treguar një earab: 1222. “Gjatë kohës së jetës së Profetit të Allahut, unë solla në Medinë një deve qumështi. Pasi përfundova tregtinë që kisha, thashë me vete: “Do të shkoj ta takoj atë burrë dhe do të dëgjoj prej tij!” E pashë atë (Profetin ﷺ) mes Ebu Bekrit dhe Umerit, duke ecur. I ndoqa pas, derisa ata mbërritën tek një burrë jehudi, i cili kishte hapur Teuratin dhe po e lexonte, për të gjetur ngushëllim për djalin e vet, i cili ishte duke vdekur. ai ishte nga fëmijët më të bukur dhe më të mirë të zonës. Profeti i Allahut tha: “Po të pyes për hir të Atij që shpalli Teuratin: a e gjen në këtë librin tënd përshkrimin tim dhe vendin nga dola unë (si Profet)?” Ai bëri me shenjë me kokën e tij, duke mohuar. Por djali i tij tha: “Betohem në Atë që e zbriti Teuratin, se ne e gjejmë në librin tonë përshkrimin tënd dhe vendin nga ku u dërgove (si profet). Unë dëshmoj se nuk ka zot tjetër që meriton të adhurohet, veç Allahut, dhe dëshmoj se ti je Profeti i Allahut!” Profeti ﷺ tha: “Largojeni këtë jehud nga vëllai juaj!” Pastaj u kujdes per qefinosjen dhe faljen e namazit të xhenazes së djalit.” Ky është një hadith i fortë, për të cilin dëshmon një rrëfim i saktë nga Enesi. Ibn Xheriri sjell rrëfimin nga Ata Ibn Jesari, i cili ka thënë: “Takova Abdullah Ibn Amrin dhe i thashë: “Më trego diçka rreth përshkrimit të Profetit të Allahut në Teurat?” Ai më tha: “Po, do të tregoj. Betohem në Allah, se ai përmendet në Teurat me të njëjtin përshkrim që është në Kur'an: “O Profet! Ne të kemi dërguar ty si dëshmues, si përgëzues dhe si qortues....” Të dërguam si mbrojtës i popullit umij. Ti je adhuruesi Im, robi dhe profeti Im. Emri yt është El Muteuek -kel. Ai nuk është i vrazhdë dhe as i ashpër. Allahu nuk ka për ta marrë atë, derisa ta fusë në rrugë të drejtë popullin e devijuar e derisa ata të thonë: ‘Nuk ka Zot tjetër të adhuruar me meritë veç Allahut!’ Ai do të çelë nëpërmjet tij zemra të mbyllura, veshë të shurdhuar dhe sy të verbuar.” Më pas - thotë Atau, - unë takova Keabin dhe e pyeta për të njëjtën gjë. Dhe ai më tregoi të njëjtën gjë, fjalë për fjalë, pa ndyshuar as edhe një gërmë, veç një pjese, që Keabi e shprehu me gjuhën (djalektin) e tij.” Këtë rrëfim e ka sjellë edhe Buhariu në Sahih-un e tij. Ndër të tjera, pas pjesës: “Nuk është i vrazhdë dhe as i ashpër”, ai shtoi: “Ai nuk e ngre zërin lart nëpër tregje dhe të keqes nuk i përgjigjet me të keqe, por fal shumë dhe toleron.” I tillë ka qenë përshkrimi i Profetit të Allahut në librat e shkuar. - që i urdhëron ata për të mirë dhe i ndalon nga e keqja ... - Dhe, vërtet, e tillë ishte gjendja e tij. Ai urdhëronte veçse për të mirë dhe ndalonte veçse nga e keqja, sikurse aludon Abdullah Ibn Mesudi kur thotë: “Nëse dëgjoni që Allahu thotë: O ju që keni besuar”, atëherë dëgjo me kujdes dhe vëmendje, sepse pas saj do të vijë ose një urdhër për diçka të mirë, ose një ndalesë nga diçka që është e keqe.” - që u lejon ushqimet e këndshme dhe u ndalon ato të pakëndshmet ... - Ai u lejonte shumë nga ato gjëra që ia patën bërë haram vetes, të ashtuquajturat Behira, Sâiba, Uesila, Hâm etj., nëpërmjet të cilave ata e kishin ngushtuar shumë veten. Nga ana tjetër, ky Profet u ndaloi shumë gjëra të pista, si mishi i derrit, pasuria e fituar përmes fajdesë dhe ushqime, që ata ia kishin lejuar vetes. Disa dijetarë kanë thënë: “Çdo gjë që e ka lejuar Allahu, ajo është e mirë, e këndshme dhe e dobishme, si për trupin, ashtu edhe për fenë dhe shpirtin e njeriut. Gjithashtu, çdo gjë që Ai e ka ndaluar, ajo është e pisët, e neveritshme dhe e dëmshme si për trupin, ashtu edhe për fenë dhe shpirtin e robit.”63 - që u heq barrën e rëndë dhe prangat. - Ky Profet solli një fe plot lehtësime dhe tolerancë. Në një hadith, që vjen me rrugë shumta, Profeti ﷺ ka thënë: 1223. “Unë jam dërguar me fenë hanifie (e drejtë ) dhe semĥâ (tolerante, të thjeshtë dhe të lehtë)”. Gjithashtu, ështe transmetuar se kur Profeti dërgoi Muadhin dhe Ebu Musën në Jemen, i porositi d uke u thënë: 1224. “Përgëzoni njerëzit dhe mos i largoni ata, lehtësoni dhe mos vështirësoni, bashkëpunoni me njëri tjetrin dhe mos u kundërshtoni!” Ndërsa nga Ebu Berzete el Eslemi përcillet se Profeti ka thënë: 1225. “Me të vërtetë, Allahu nuk do ta marrë në përgjegjësi umetin tim për mendimet që vërtiten në shpirtin e tyre, për sa kohë ata nuk e flasin apo të punojnë sipas tyre.” Gjithashtu, Profeti ka thënë: 1226. “Allahu i ka falur umetit tim tri gjëra: ato që bëhen gabimisht, ato që bëhen nga harresa dhe ato që bëhen nën peshën e kërcënimit.” Përsëri, Profeti ﷺ ka thënë: 1227. “ Allahu i Lartësuar e udhëzoi këtë umet që të thonë dhe të luten: “...Zoti ynë, mos na dëno nëse harrojmë ose gabojmë! Zoti ynë, mos na ngarko me barrë të rëndë, siç ngarkove ata që ishin para nesh! Zoti ynë, mos na ngarko më tepër sesa kemi fuqi! Na i shlyej gjynahet, na i mbulo të këqijat e na mëshiro! Ti je Mbrojtësi ynë! Na ndihmo kundër atyre që nuk besojnë!” [Bekare 286]. Në Sahih-un e Muslimit është hadithi, se: 1228. “Pas secilës nga këto lutje, Allahu i Madhëruar thotë: “E bëra, e pranova lutjen tuaj!” - Ata që besojnë në të, që e nderojnë atë, që e ndihmojnë atë dhe që veprojnë me Dritën që iu zbrit atij - këta janë ata të shpëtuarit. - Drita që ju zbrit atij është Kur'ani dhe Suneti. Të gjithë ata që punojnë në bazë të tyre janë të shpëtuar në të dyja jetët.

Mus'haf Hape →
Araf 7:143 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… .” Humejdi e pyeti Thabitin: “Vërtet veproi kështu?!” Atëherë, Thabiti ngriti dorën e tij, e goditi Humejdin në gjoks dhe i tha: “Profeti i Allahut e …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Në këtë ajet na tregohet se, kur Musai (a.s) shkoi në takimin me Allahun e Lartësuar dhe dëgjoi fjalët e Tij, iu lut Allahut që t’ia mundësonte që ta shihte Atë: - Kur Musai erdhi në kohën e caktuar dhe Zoti i foli atij, ai tha: “Zoti im! Më mundëso të të shoh!” - Por Allahu i Lartësuar i tha: - Ai i tha: “Ti nuk mund të më shohësh Mua. - Parafjala “ len” do të thotë: “nuk” dhe zakonisht përdoret për mohim të përhershëm të diçkaje. Kështu, fjalë për fjalë, ajeti do të thotë: “Ti kurrë nuk mund të më shohësh Mua.” Me këtë ajet janë argumentuar mutezilitët, për të mbështetur qëndrimin e tyre të gabuar, sipas të cilit shikimi i Allahut është i pamundur si në dynja, edhe në ahiret. Por ky konsiderohet si mendimi më i dobët, në lidhje me ajetin. Mendimi i saktë është se ai tregon për pamundësinë e shikimit të Allahut vetëm në këtë jetë, pasi ka argumente të prera e të shumta, që tregojnë se besimtarët do ta shohin Allahun në ahiret. Këto argumente do ti sjellim kur të flasim në tefsirin e fjalës së Allahut të Lartësuar: “Atë ditë do të ketë fytyra të ndritura, që Zotin e tyre do të shikojnë.” [Kijame 23, 23]. - Por shiko atë mal! Nëse ai mbetet në vendin e vet, atëherë, ti do të më shohësh Mua.”. - Në librat e shkuar është shkruar se Allahu i Lartësuar i tha Musait: “O Musa! Çdo i gjallë që më sheh Mua vdes dhe çdo gjë e thatë përmbyset!” Ndërsa këtu, Allahu i Lartësuar thotë: - Por kur Zoti i tij iu shfaq malit, e thërrmoi dhe e bëri pluhur atë dhe Musait i ra të fikët. - Ibn Xheriri sjell hadithin nga Hamadi, që tregon se Enesi ka thënë: 1217. “Profeti lexoi fjalën e Allahut: “Por kur Zoti i tij iu shfaq malit, e thërrmoi dhe e bëri pluhur atë...”. Ja, kështu - tregon Hamadi - dhe ai (Profeti) vendosi gishtin e madh pranë fundit të gishtit të tij të vogël (për të treguar se malit iu shfaq veçse një pjesë shumë e vogël nga drita e Zotit.) . Pastaj tha: “... dhe mali u tret (e u zhduk) .” Humejdi e pyeti Thabitin: “Vërtet veproi kështu?!” Atëherë, Thabiti ngriti dorën e tij, e goditi Humejdin në gjoks dhe i tha: “Profeti i Allahut e tregoi në këtë mënyrë. edhe Enesi e tregoi në këtë mënyrë! Atëherë, si mund ta fsheh unë?!” Kështu e kanë sjellë Imam Ahmedi dhe Tirmidhiu. Ky i fundit ka thënë që hadithi është hasen sahih garib . Pra, ai na është sjellë vetëm përmes rrugës së Hamadit. Po kështu ka transmetuar dhe Hakimi që ka thënë se: “hadithi është i saktë, sipas kushteve të Muslimit, edhe pse as Muslimi e as Buhariu nuk e kanë përnxjerrë”. Hadithin e ka sjellë edhe Ebu Muhamed el Hasen Ibn Muhamed Ibn Ali el Halali, i cili ka thënë se është isnad i saktë, pa asnjë problem. Allahu i Lartësuar thotë: “... e thërrmoi dhe e bëri pluhur atë.” Domethënë, e bëri dhé. Pastaj i Lartësuari thotë: “... Musait i ra të fikët”. Domethënë, humbi ndjenjat dhe vetëdijen. Një kuptim tjetër, që i kanë dhënë, është: “ra i vdekur”. Megjithatë, mendimi i parë është më i saktë, sepse Allahu i Lartësuar thotë në vijim: “Kur erdhi në vete...”, dhe përmendja mund të konceptohet veçse pasi ke humbur ndjenjat, dhe jo pas vdekjes. - Kur erdhi në vete, tha: “I lavdëruar qofsh, o Zoti im! - Dëshmoj pastërtinë dhe dëlirësinë Tënde, o Zot! Ti je i madhëruar dhe i lartësuar, që dikush të mund të të shohë në dynja! - Pendohem para Teje! - Unë pendohem, për kërkesën që të bëra. - Unë jam i pari ndër ata që besojnë!” - Ibn Abasi e shpjegon kë shtu: “Domethënë, jam i pari besimtar nga bijtë e Izraelit.” Por Ebu Alije ka thënë që, edhe para Musait, kishte besimtarë në mesin e bijve të Izraelit. Kështu, qëllimi i tij ishte të thoshte: “Unë jam i pari që të besoj, o Zot, dhe për faktin që asnjë krijesë nuk mund të të shohë, deri në Ditën e Kijametit.

Mus'haf Hape →
Merjem 19:71–19:72 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… shumë njerëz, të cilët i ka ngrënë dhe përvëluar zjarri, përveç fytyrave të tyre, pra, vendit të sexhdes. Nxjerrja e tyre prej zjarrit do të jetë në …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Të gjithë ju do të kaloni pranë tij (Xhehenemit), dhe ky është një vendim i prerë i Zotit tënd. ” - Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ebu Sumeje, i cili rrëfen: 1771. “Njëherë, ne po diskutonim rreth këtij ajeti dhe kalimit pranë Zjarrit. Dikush tha: “Besimtari nuk ka për të hyrë në Zjarr!” Të tjerët thanë: “Në Zjarr do të hyjnë që të gjithë, por pastaj Allahu i Madhëruar ka për të shpëtuar të devotshmit.” Kur takova Xhabir Ibn Abdilahin, i thashë: “Ne po diskutonim rreth kalimit pranë Zjarrit dhe pati mendime të ndryshme.” Ai tha: “Të gjithë do të kalojnë pranë tij.” (Ndërsa Sulejmani, njëherë tha: “Të gjithë do të hyjnë në të” ). Pastaj (Xhabiri) vendosi dy gishtat e tij në vesh dhe tha: “U shurdhofshin këta të dy, nëse nuk e kam dëgjuar Profetin e Allahut që të thotë: “Nuk ka për të mbetur bamirës dhe keqbërës pa hyrë në të. Por për besimtarin, ai do të jetë freski dhe paqe, ashtu siç ishte për Ibrahimin (a.s.). Madje, Zjarri do të ketë një zhurmë flladi për ta. Pastaj Allahu do të shpëtojë ata që kanë qenë të devotshëm, kurse keqbërësit do t’i lërë të gjunjëzuar në të (Xhehenem).” Imam Ahmedi sjell hadithin nga Abdullah Ibn Mesudi, i cili shpjegon: 1772. “Për ajetin: “Të gjithë ju do të kaloni pranë tij (Xhehenemit) ..”, i Dërguari i Allahut ka thënë: “Të gjithë njerëzit do të kalojnë në të, pastaj do të largohen prej tij, sipas veprave të tyre. I pari i tyre do të kalojë si shkreptima e rrufesë, një tjetër si furtuna, një tjetër me vrapin e një kali, një tjetër me shpejtësinë e dikujt që është hipur në kafshë, një tjetër me vrapin e një burri, një tjetër me ecje normale.”” Këtë version e sjell edhe Tirmidhiu. Në dy Sahihët vjen hadithi nga Eb u Hurejra, se Profeti i Allahut ka thënë: 1773. “Nëse një muslimani i vdesin 3 fëmijë, atë nuk ka për ta prekur zjarri, përveçse aq sa të përmbushet betimi (i Zotit).” 13 Sudiju përcjell nga Murate, dhe ky nga Ibn Mesudi, se, duke shpjeguar fjalën e Allahut “... dhe ky është një vendim i prerë i Zotit tënd.”, ka thënë: “Pra, ky është një betim i detyrueshëm, që do të plotësohet”. Ndërsa Muxhahidi e ka shpjeguar : “ky është një vendim i prerë”, domethënë, një përcaktim dhe urdhër i pakthyeshëm.” Po kështu e ka shpjeguar Ibn Xhurejxhi. - “Pastaj, Ne do t’i shpëtojmë ata që ishin të devotshëm ...” - Të gjitha krijesat do të kalojnë mbi Zjarr dhe disa do të bien në të, qoftë mohuesit e fesë, qoftë edhe disa besimtarë të mbushur me gjynahe, sipas gradave të tyre, por Allahu i Lartësuar ka për të shpëtuar prej zjarrit besimtarët e devotshëm, sipas veprave të tyre. Kështu, kalimi i tyre mbi urën e Xhehenemit do të jetë me një shpejtësi, që është në varësi të veprave të tyre në këtë jetë. Më pas, ata do të ndërmjetësojnë për shpëtimin e atyre besimtarëve që kanë bërë gjynahe të mëdha. Atë ditë, do të ndërmjetësojnë melekët, profetët dhe besimtarët, të cilët do të nxjerrin prej Xhehenemit shumë njerëz, të cilët i ka ngrënë dhe përvëluar zjarri, përveç fytyrave të tyre, pra, vendit të sexhdes. Nxjerrja e tyre prej zjarrit do të jetë në varësi të imanit në brendësi të zemrave. Fillimisht, do të nxjerrin atë që ka në zemrën e tij iman sa pesha e dinarit, pastaj ata që vijnë poshtë tyre, pastaj ata më poshtë tyre, derisa të nxjerrin dikë që ka në zemër edhe më të voglën, më të voglën, më të voglën grimcë të imanit. Më pas, Allahu i Lartësuar do të nxjerrë nga zjarri edhe ata që vetëm një herë në jetën e tyre kanë thënë: “La ilahe il’Allah. ...” dhe nuk kanë bërë kurrë ndonjë vepër të mirë. Kështu, në Zjarr do të mbeten veçse ata për të cilët është shkruar (në Kur ’an) që do të jenë të përjetshëm, sikurse thuhet në hadithet e sakta nga Profeti ﷺ .Për këtë arsye, Allahu i Madhëruar thotë: - “... kurse keqbërësit do t’i lëmë të gjunjëzuar në të (Xhehenem).”

Mus'haf Hape →
Furkan 25:24–25:29 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… e Atij, mëshira e të Cilit ka përfshirë çdo gjë, të gjitha krijesat. Me këtë mëshirë u ngrit dhe u ndërtua dynjaja dhe ahireti. Kjo mëshirë plotëson çdo …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Banorët e Xhenetit do të jenë mirë atë Ditë në banesën e tyre dhe do të kenë vendin më të mirë për pushim. - Atë ditë të tmerrshme, me llahtari të paparë, banorët e Xhenetit do të jenë në një vend të qetë dhe të mirë. Janë pikërisht ata të cilët besojnë në Allahun, bëjnë punë të mira dhe i ruhen zemërimit dhe ndëshkimit të Zotit të tyre. E si mund të jenë këta të trishtuar dhe të dëshpëruar, ashtu si banorët e Zjarrit? Vendi dhe qetësimi i tyre është në Xhenet, atje ku do të rehatohen plotësisht mes mirësive të shumta, që nuk prishen nga asnjë ligësi. Banorët e Xhehenemit, ndërkohë, do të jenë në zjarr e ndëshkim, në vuajtje e torturë. Sigurisht, kur Zoti thotë se banorët e Xhenetit janë në vend më të mirë se banorët e zjarrit, nuk do të thotë se këta të fundit kanë ndonjë vend të mirë në të, por për ta bërë sa më të dukshëm mirësinë e xhenetlinjve dhe dëshpërimin e xhehenemlinjve. Kjo i ngjan fjalës së Allahut: "A është më i mirë Allahu, apo ata që ia bëjnë shok?” [Neml 59]. Në vijim, Allahu i Lartësuar na njofton për madhështinë e Ditës së Gjykimit dhe për tmerret që do të mbartë ajo. Ai thotë: - “Ditën kur qielli do të çahet nga rete dhe melekët do të zbresin rradhë -rradhë - Ajo është reja sipër së cilës do të jetë Allahu. Ajo re zbret nga lart, nga sipër qiejve dhe para saj çahen të gjitha qiejt. Të gjithë melekët e çdo qielli do të zbresin dhe do të rreshtohen në vija të drejta, ose do të vihen të gjithë në një rresht, ose çdo qiell do të rreshtohet, dhe kështu ata do të rrethojnë krijesat. Pra, atë ditë gjithë melekët e Zotit, me forcën dhe madhështinë e tyre, do të zbresin në Tokë dhe do t’i rrethojnë krijesat. Ata do t’i nënshtrohen urdhrit të Zotit të tyre. Askush nuk do të flasë pa i dhënë leje Zoti. - Atë Ditë, sundimi i vërtetë i takon krejtësisht të Gjithëmëshirshmit. – Si mendon për njerëzit, këto krijesa kaq të dobëta? Po për ata të mjerë, që në dynja kanë patur guximin të kundërshtojnë të Plotpushtetshmin duke bërë gjynahe të mëdha dhe padrejtësi dhe nuk janë penduar për ato?! Si do ta përballojnë, kur Mbreti i Plotpushtetshëm të gjykojë për ta, Ai që kurrë nuk bën as padrejtësinë më të vogël?! - Për jobesimtarët ajo do të jetë një ditë e vështirë. - Vështirësia e asaj dite është torturuese dhe e dhimbshme për jobesimtarët. Ndërsa për besimtarët, ajo ditë do të jetë e lehtë, sikurse thotë i Lartësuari: "Ditën, kur Ne do t’i tubojmë të devotshmit te i Gjithëmëshirshmi si mysafirë të nderuar dhe keqbërësit do t'i shtyjmë drejt Xhehenemit si tufë e etur për ujë, askush nuk do të ketë të drejtë ndërmjetësimi, përveç atij që e ka lejuar i Gjithëmëshirshmi." [Merjem 85 - 87]. Allahu i Madhëruar thotë: "Atë Ditë, sundimi i vërtetë i takon krejtësisht të Gjithëmëshirshmit." Pra, Ditën e Kijametit i gjithë pushteti sundimi e mbretërimi është në dorë të Zotit. Krijesave nuk u mbetet asnjë lloj mbretërimi, qoftë edhe me emër, siç ndodh në dynja. Tashmë janë njëlloj mbretërit dhe skllevërit, të lirët dhe robërit, të fismit dhe jo të fismit. Në këtë ajet është një detaj që ta qetëson shpirtin, ta rehaton zemrën dhe të zgjeron gjoksin: fakti që pushteti dhe mbretërimi është në dorën e Rahmanit - të Gjithëmëshirshmit, në dorën e Atij, mëshira e të Cilit ka përfshirë çdo gjë, të gjitha krijesat. Me këtë mëshirë u ngrit dhe u ndërtua dynjaja dhe ahireti. Kjo mëshirë plotëson çdo mangësi dhe largon çdo të metë. Emrat e Allahut që tregojnë për mëshirën e Tij janë më shumë se emrat që tregojnë për zemërimin e Tij. Mëshira e Tij është më e madhe se zemërimi i Tij. I Gjithëmëshirshmi e krijoi këtë krijesë të dobët e të varfër, që quhet njeri dhe më pas e nderoi, me qëllimin që ta plotësonte mirësinë e Tij mbi të dhe për ta mbuluar me mëshirën e Tij të gjerë. Nevoja për këtë mëshirë del shumë e qartë, sidomos atë ditë të madhe, kur njeriu ka dalë para Zotit, i vetmuar, i poshtëruar, i përulur, i frikësuar, i pafuqishëm dhe nevojtar për mëshirën dhe faljen e Tij. Krijesat presin me zemër të ngrirë se si do të gjykojë Mbreti për ta dhe çfarë do të ndodhë me ta. Por Ai është më i mëshirshëm me ta sesa ata janë me veten e vet apo sesa prindërit e tyre me ta. Atëherë, si mendon se do të veprojë i Gjithëmëshirshmi me ta? Me një Zot të tillë, shkatërrohet dhe humbet veçse i shkatërruari dhe i mbushuri me ligësi. Nga mëshira e Tij përjashtohet veçse ai që është zhytur në mohim, mbi të cilin bëhet i pakthyeshëm vendimi i Zotit për ndëshkim. - Atë ditë, keqbërësi do të kafshojë duart e veta dhe do të thotë: “Oh, i mjeri unë! Sikur të kasha ndjekur udhën e drejtë së bashku me Profetin!” ” – Për shkak të kufrit të tij, të shirkut dhe mohimit të profetëve, ai do të kafshojë duart nga dëshpërimi, trishtimi dhe keqardhja për humbjen e tij të pazëvendësueshme. Ai do të thotë: “Oh, i mjeri unë! Sikur të kisha ndjekur udhën e drejtë së bashku me Profetin! Ah, sikur të kisha besuar Profetin dhe të pasoja rrugën e tij!” - Ah! I mjeri unë! Sikur të mos e kisha bërë mik aksh njeri! – Këta janë shejtanët njerëz dhe xhindë. Atë ditë robi do të dëshironte të mos i kishte bërë ata keqbërës për miq. Këta të mjerë u armiqësuan me Profetin e Zotit, që ishte njeriu më i dashur, me i mëshirshëm e më i dhembsuri, dhe u miqësuan me më të ashprin armik, miqësia me të cilin u solli veçse fatkeqësi e dëshpërim, dënim e poshtërim. - Në të vërtetë, ai më largoi mua prej udhës së drejtë (të Zotit) pasi më pati ardhur (qartësisht dhe plotësisht). – Shejtani ia zbukuroi gjendjen e humbjes dhe mosbesimit, duke e mashtruar dhe nxitur për poshtërsi. - Shejtani është veçse tradhëtar për njeriun. - Ai ia zbukuron njeriut të kotën dhe ia shëmton të drejtën dhe të vërtetën. Ai mbush njeriun me ëndrra të kota dhe pastaj e braktis në momentet më të vështira. Madje, kur çdo gjë të ketë marë fund, ai u thotë pasuesve të vet: "Kur gjithçka të jetë vendosur, Shejtani do të thotë: “Qe Allahu që ju kishte bërë premtimin e vërtetë. Edhe unë ju premtova, por unë nuk e mbajta premtimin. Unë nuk pata fuqi imponuese ndaj jush, përveçse t'ju bëja thirrje, por ju më dëgjonit. Për këtë arsye, mos më qortoni mua, por qortoni veten! Unë nuk mund të jem shpëtimtari juaj e as ju nuk mund të jeni shpëtimtarët e mi. Unë distancohem nga shirku juaj në të shkuarën.” Nuk ka dyshim, jobesimtarët kanë një dënim të dhembshëm." [Ibrahim 22]. Atëherë, le të shohë robi me vëmendje veten e vet sa është në kohë dhe le të rregullojë lidhjen me Zotin, para se të vijë koha kur nuk do të ketë më mundësi. Le të miqësohet dhe t’ia besojë çështjet e veta Allahut, sepse miqësia me Të dhe futja nën kujdesin e Tij është vetë lumturia e dynjasë dhe ahiretit. Le ta quajë shejtanin armik dhe ta urrejë atë, sepse kjo do t’i sjellë dobi të madhe. Le ta dijë, gjithashtu, se miqësimi dhe ndjekja e hapave të shejtanit do ta dëmtojë dhe dëshpërojë pafundësisht, nëse nuk kthehet dhe pendohet tek Zoti. Allahu i jep mirësi dhe sukses atij që dëshiron.

Mus'haf Hape →
Hud 11:61–11:68 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… më tej: - “...Sikur të mos kishin jetuar kurrë në to.” - Pas ndëshkimit, ata dukeshin sikur nuk kishin ekzistuar fare në ato fortesa që kishin ngritur. A thua se nuk kishin …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Edhe te Themudët dërguam vëllain e tyre, Salihun. Ai u tha: “O populli im, adhurojeni Allahun! Ju nuk keni zot tjetër që meriton adhurimin veç Tij.” - Edhe në popullin e Themudit, Allahu i Madhëruar dërgoi profetin e Tij, Salihun. Ata janë quajtur Adët e dytë. Ata ishin një popull i njohur, që jetonin në zonën e quajtur El Hixhr dhe Uadil Kura. Vëllai i tyre i gjakut Salihu (a.s.), robi dhe profeti i Allahut, i ftoi ata që të adhuronin Zotin e Vetëm dhe t’i përkushtoheshin vetëm Atij. Nuk ka zot tjetër që të adhurohet me meritë veç Allahut, as nga banorët e qiellit e as banorët e Tokës. Të gjithë, pa përjashtim, janë krijesa të Tij. - “Është Ai që ju krijoi nga toka dhe ju bëri banorë të saj.” - Është Allahu i Madhëruar që i krijoi njerëzit në Tokë, ku i vendosi për të jetuar sipas porosive të Tij. Ai ju mundësoi në të mirësi të shumta, të dukshme dhe të fshehta. Ai ju mundësoi që të ndërtonit, të mbillnit e kultivonit çfarë të dëshironi në tokë dhe të përfitoni nga mirësitë e saj. Ju i shfrytëzoni mirësitë e krijuara nga Zoti juaj në këtë Tokë. Ashtu sikurse Allahu nuk ka shok në krijimin dhe përkujdesjen e Tij ndaj krijesave, ashtu duhet ta besoni Atë si Një dhe të Vetmin që meriton adhurimet tuaja. - “Kërkoni falje prej Tij dhe gjithmonë pendohuni tek Ai.” - Kërkojini Zotit falje për gjithçka që keni vepruar në të shkuarën, si idhujtari e gjynahe të tjera, dhe largohuni tërësisht prej tyre. Gjithmonë të jeni robër të kthyer te Zoti me pendim të sinqertë, me nënshtrim dhe bindje. Bëjeni këtë dhe plotësojini këto porosi sepse: - “Me të vërtetë, Zoti im është afër dhe i'u përgjigjet (lutjeve tuaja).”” - Zoti është pranë atyre që i drejtohen Atij me të dyja llojet e lutjeve: lutjet e drejtpërdrejta, me kërkesa konkrete, dhe lutjet e shprehura nëpërmjet adhurimit. 59 Allahu i Madhëruar u përgjigjet duke ua plotësuar kërkesat, duke ua pranuar adhurimet dhe duke i bërë të qëndrueshëm në to. Ai do t'u japë atyre shpërblimin më të madh e plot mirësi. Mësoje se afërsia e Allahut me krijesat është dy llojesh: e përgjithshme dhe e posaçme. E përgjithshme është afërsia e Tij me të gjitha krijesat nëpërmjet diturisë së Tij absolute. Për këtë lloj afërsie flet ajeti i Kur'anit: "Ne e kemi krijuar njeriun dhe Ne e dimë se ç’pëshpërit ai në vetvete. Ne jemi më afër tij se damari i qafës së vet." [Kaf 16]. Ndërsa afërsia e posaçme e Zotit është me ata që e adhurojnë e i luten, që e duan dhe Ai i do. Kjo afërsi është përmendur nga i Madhëruari, kur thotë: "...por vazhdo me sexhde dhe afroju Zotit me të!" [Alak 19]. Kjo afërsi është me udhëzimin, dashurinë, mbështetjen dhe ndihmën e plotë të Tij për ta. Në një ajet tjetër, i Madhëruari thotë: "Kur adhuruesit e Mi të pyesin për Mua, (thuaju se) Unë jam afër. Unë i përgjigjem lutjes, kur lutësi më lutet. Le të më përgjigjen Mua dhe të më besojnë vetëm Mua, që të bëhen të udhëzuar drejt!" [Bekare 186]. Ndërsa në këtë ajet thotë: “S’ka dyshim, Zoti im është afër dhe i'u përgjigjet (lutjeve tuaja)” Kjo afërsi tregon butësinë dhe mëshirën e Zotit mbi ta, tregon se Ai u përgjigjet lutjeve të tyre dhe i realizon qëllimet e tyre. Po për këtë arsye, pranë emrit të Tij El Karib - ‘i Afërt’ është vendosur emri El Muxhib - Ai që u përgjigjet lutjeve të tyre. Por ftesës së Profetit dhe nxitjes së tij për sinqeritet të plotë në adhurimin ndaj Allahut, ata iu përgjigjën me mohim. Ata refuzuan në mënyrën më të poshtër: - “Ata thanë: “O Salih! Ti vërtet ke qenë shpresëdhënës mes nesh më përpara.”” - Kuptimi: Ne kishim shpresa të mëdha tek ti. Ne të mendonim njeri me mend dhe të dobishëm. Me këto fjalë, edhe pse me qëllim të keq, në njëfarë mënyre ata dëshmuan se e njihnin Salihun si njeri të shquar për moralin e tij të lartë. Por kur ai i urdhëroi të bënin diçka që binte ndesh me dëshirat e tyre të shfrenuara dhe të prishura, ata i thanë: "Ne të shihnim si njeri të logjikshëm, por ti na e prishe mendimin tonë për ty dhe tashmë të shohim si fatkeq, pa asnjë shpresë për ndonjë të mirë.” Faji i tij, sipas tyre, ishte ftesa për adhurimin e Zotit të Madhërishëm si Një, të Vetëm dhe të Pashoq, prandaj edhe thanë: - “Si, vallë, po na ndalon (tani) që të adhurojmë atë që adhuronin prindërit tanë?!” - Kjo qe akuza më e madhe kundër Salihut. Ai kishte cenuar dhe ofenduar logjikën e tyre dhe të të parëve të tyre. Ai i ndalonte ata nga adhurimi i çdo gjëje veç Allahut, sepse idhujt nuk sjellin as dëm, as dobi. Por, sipas tyre, adhurimi i gurëve, pemëve e idhujve ishte vepër e logjikshme, që nuk duhej fyer e kundërshtuar. Salihu i urdhëronte ata që adhurimet dhe fenë t'ia përkushtonin me sinqeritet të plotë vetëm Allahut, mirësitë e të Cilit vazhdonin të zbrisnin të shumta e të njëpasnjëshme mbi ta. Çdo mirësi që ata përjetonin ishte thjesht dhuratë nga Allahu i Lartësuar. Gjithashtu, vetëm Allahu u a largonte fatkeqësitë e belatë. Megjithatë, ata vazhdonin me dyshimet e tyre: - “Vërtet, ne jemi në mëdyshje për atë, në të cilën po na fton.” - Ne vazhdojmë të kemi dyshime rreth mesazhit tënd. Ne kemi paqartësi në zemër. Në këtë mënyrë, ata pretendonin se, nëse do të kishin siguri për saktësinë e mesazhit të Profetit, ata do ta pasonin. Por ata thjesht gënjenin, dhe kjo shihet në ajetin më pas: - “O populli im! Nuk e shihni? Nëse unë bazohem në argumente nga Zoti im, - dhe Ai më ka dhuruar mëshirë prej Tij, - kush do të më mbrojë mua nga Allahu, nëse unë nuk i bindem Atij?” – Tani që unë jam i sigurt në të vërtetën që më dhuroi Zoti, e vërtetë e mbështetur dhe përforcuar nga shumë argumente dhe fakte, a mund të bëhem pasues i trillimeve tuaja?! A mund ta këmbej Shpalljen që Zoti e solli si mëshirë, me marrëzitë tuaja? - “Atëherë, ju nuk do të më shtonit gjë tjetër veç humbjes.” - Nëse unë e shpërfill të vërtetën e Zotit tim, atëherë askush nuk mund të më mbrojë nga ndëshkimi i Tij. Ndërsa ju veç mund të ma shtoni ndëshkimin. - “O populli im! Kjo është Deveja e Allahut dhe ajo është një shenjë e qartë për ju.”” - Sipas urdhrit, kjo deve duhet të pinte e vetme në pusin e ujit një ditë, ndërsa njerëzit mund të pinin në atë pus ditën tjetër. Gjithashtu, gjatë ditës kur pinte ujë deveja, ata mund të pinin qumështin e saj. Ata duhet ta linin devenë të ushqehej vetë në tokën e Allahut. Kështu, njerëzit nuk e kishin detyrë ta ushqenin dhe të kujdeseshin për të. Thjesht, mjaftonte të mos i bënin keq e ta dëmtonin: - “Lëreni atë të ushqehet në tokën e Allahut e mos i bëni ndonjë të keqe, sepse ashtu do t’ju kapë dënimi menjëherë!” - Mos e lëndoni këtë deve, se përndryshe do të meritoni ndëshkimin e përshpejtuar të Zotit. Megjithatë, ata e shpërfillën këtë kërcënim të Zotit të Madhëruar: - “Por ata e therën atë, prandaj ai u tha: “Kënaquni në shtëpitë tuaja për tri ditë (para dënimit tuaj)! Ky është një kërcënim i vërtetë e jo gënjeshtër.”” - Duke e therur devenë, ata nënshkruan ndëshkimin e Zotit të Madhërishëm mbi ta. Zbatimi i kërcënimit u bë i padiskutueshëm. - “Kur erdhi urdhri Ynë (për ndëshkim) , me mëshirën Tonë, Ne e shpëtuam Salihun dhe ata që besuan nga poshtërimi i asaj dite.” - Kur zbriti caktimi Ynë për ndëshkim, Ne shpëtuam Profetin dhe besimtarët. Me mëshirën Tonë, Ne i ruajtëm ata nga ndëshkimi, poshtërimi e turpi i asaj dite të frikshme. - “Zoti yt - Ai është i Fuqishmi, Ngadhënjimtari.” - Tregues i fuqisë dhe krenarisë së Allahut është edhe shkatërrimi i popujve të shfrenuar, që shkelën kufijtë, por edhe shpëtimi i profetëve dhe pasuesve të tyre. - “Ndërsa ata që bënë padrejtësi i kapi britma (e tmershme) dhe u gdhinë në shtëpitë e tyre si kufoma,...” - Ajo qe një britmë e fuqishme, që ua këputi zemrat dhe ata u gdhinë si kufoma të ngrira, që nuk lëviznin. Allahu i Madhëruar i përshkruan më tej: - “...Sikur të mos kishin jetuar kurrë në to.” - Pas ndëshkimit, ata dukeshin sikur nuk kishin ekzistuar fare në ato fortesa që kishin ngritur. A thua se nuk kishin përjetuar në ato vendbanime asnjë kënaqësi dhe lumturi dhe kurrë nuk kishin jetuar në prehje e paqe. Mirësia i braktisi ata tërësisht, për të mbetur të harruar e të poshtëruar në ndëshkimin e përjetshëm. Në fakt, ata dukeshin sikur kishin qenë përjetësisht të ndëshkuar. - “Themudët e mohuan Zotin e tyre. Qofshin të larguar (nga mëshira e Allahut) Themudët!” - Ata nuk pranuan të besonin dhe jetonin sipas besimit të drejtë, edhe pse u erdhën argumente të shumta, që provonin të vërtetën e Zotit. Për këtë arsye, ata e merituan mallkimin për të qenë larg mëshirës së Zotit. Sa popull i mjerë dhe i poshtëruar! Allahut i kërkojmë mbrojtje dhe strehim, që të na ruajë nga ndëshkimi dhe poshtërimi në dynja e në ahiret.

Mus'haf Hape →
Bekare 2:35–2:36 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… dhe këtë mendim ka përzgjedhur edhe Razi në Tefsirin e tij. - Por Shejtani i tundoi ata nëpërmjet saj (pemës) - Pra, për shkak të ngrënies së saj. Ishte …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon për nderimin e madh që i bëri Ademit. Ai i urdhëroi melekët t’i binin në sexhde dhe të gjithë ranë në sexhde, përveç Iblisit. Allahu i Lartësuar, gjithashtu, i lejoi të jetonin në Xhenet ku të dëshironin, dhe të hanin ku dhe çfarë të dëshironin, të kënaqeshin me të gjitha ato kënaqësi të qetë e të lumtur . Hafizi Ebu Bekër Ibn Medeuejhi përcjell nga Ebu Dherri, (Allahu qoftë i kënaqur me të!), që tregon: 60. “Unë e pyeta: ‘O Profet i Allahut! A ka qenë profet Ademi?’ - ‘Po, Ai ishte profet e i dërguar, të cilit Zoti i fliste drejtpërdrejt (pra, haptas), dhe i tha: “O Adem! Banoni në Xhenet, ti dhe bashkëshortja jote ...’”. Për sa i përket Xhenetit, nga i cili u zbrit Ademi, janë dhënë mendime të ndryshme, a ishte në qiell apo ishte në Tokë. Shumica janë të mendimit se ai ishte në qiell. Ndërsa mutezilitë dhe kaderitë janë të mendimit se ai ishte në Tokë. Në tefsirin e sures E l ea’raf do të vijë një shpjegim më i hollësishëm për këtë çështje, në dashtë Allahu. Nga konteksti i ajeteve na jepet të kuptojmë se Havaja u krijua përpara hyrjes së Ademit në Xhenet. Ky është një mendim i shprehur qartë edhe nga Ebu Is’haku. Është thënë gjithashtu se Havaja u krijua pasi Ademi ishte vendosur në Xhenet, sikurse e mbështet këtë mendim El Seddi ju me një lajm të sjellë nga Ebu Malik dhe Ebu Salihu, që përcjellin prej Ibn Abasit dhe nga Murrate, që përcjell nga Ibn Mesudi dhe nga disa sahabë të Profetit, ku shkurtimisht thuhet: “Ademi ishte duke ecur i vetëm në Xhenet dhe nuk kishte bashkëshorte. Pasi fjeti, pa tek koka e vet një grua, të cilën Zoti e krijoi prej brinjës së tij. - “Kush je ti? - e pyeti. Ajo tha: “Jam një grua.” - “Përse je krijuar?” - “Që të qetësohesh pranë meje”. Melekët, që e dinin diturinë e Ademit, e pyetën: “Si quhet ajo, o Adem?” Ai tha: “Hava.” - “Po pse Hava?” - “Sepse ajo u krijua nga diçka e gjallë (haj).” - Por mos iu afroni asaj peme e të bëheni të padrejtë.” - Ky ishte një lajm nga Allahu dhe një provë për Ademin. Janë dhënë mendime të ndryshme në lidhje me pemën dhe llojin e saj. Disa thonë se ishte rrush, disa fik, disa palmë etj. Por mendimi më i saktë është se ajo ishte thjesht një pemë në Xhenet, që nuk na është treguar as në Kur'an e as në Traditën profetike. Njohja e llojit të saj nuk ka ndonjë dobi, ashtu si mosnjohja e saj nuk sjell ndonjë dëm. Kështu është shprehur Ibn Xheriri shkurtimisht dhe këtë mendim ka përzgjedhur edhe Razi në Tefsirin e tij. - Por Shejtani i tundoi ata nëpërmjet saj (pemës) - Pra, për shkak të ngrënies së saj. Ishte shejtani që i shtyu që të binin në gabim dhe të thyenin urdhrin e Zotit. - dhe i nxori nga ajo (e mirë) ku patën qenë. - I nxori nga ai vend, ku kishin veshje, strehë të gjerë e të rehatshme, lumturi e kënaqësi. - Ne u thamë: “Zbritni (dilni prej Xhenetit)! Ju jeni armiq të njëri -tjetrit! Në tokë, ju do të keni vendbanim e strehim, dhe në të do të gjeni furnizim deri në një afat (të caktuar). - Atje do të kenë vendqëndrimin, rizkun dhe një afat të caktuar për të jetuar jetën tokësore, që do të përfundojë. Shprehja: “... deri në një afat (të caktuar)”, domethënë, deri në një kohë të caktuar, e pastaj do të ndodhë Kijameti. Dëshmitë që tregojnë rreth vendit të zbritjes së Ademit, Havasë dhe Iblisit në Tokë janë të ndryshme. Thuhet se Ademi u zbrit në Indi dhe që bashkë me të u zbrit edhe Guri i Zi (që atëherë ishte i bardhë). Havaja u zbrit në Xhide. Ndërsa Iblisi u zbrit në Distmejsun, disa milje larg Basras. Kështu shkruan Ibn Ebu Hatimi. Abdurezaku përcjell nga Mea’meri, që ka thënë se i ka treguar Aufi, që përcjell me senedin e tij deri tek Ebu Musa, se: “Kur Allahu i Lartësuar e zbriti poshtë Ademin, nga Xheneti në Tokë, ia mësoi përdorimin dhe përgatitjen e gjithçkaje dhe e furnizoi me fruta të Xhenetit. Këto fruta që kemi tani janë nga ato fruta, veçse këto prishen, ndërsa ato nuk prisheshin.” Muslimi dhe Nesaiu përcjellin nga Ebu Hurejra, se Profeti ﷺ ka thënë: 61 “Dita më e mirë në të cilën ka lindur dielli është dita e xhuma. Atë ditë u krijua Ademi, në atë ditë u fut në Xhenet dhe atë ditë u nxor prej Xhenetit.” Razi ka thënë për këtë ajet kuranor: “Dije se ky ajet është një kërcënim i frikshëm që të ruhemi nga të gjitha poshtërsitë dhe mosbindja ndaj Allahut.”

Mus'haf Hape →
Ta Ha 20:37–20:41 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… së tij ngriu nga frika, sepse Faraoni gati e zbuloi se ishte fëmija e saj, por Allahu e forcoi zemrën e saj. Në këtë gjendje, Allahu bëri që Musai i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ne të kemi bërë mirësi një herë tjetër më parë. - Në ajetet e mësipërme, Allahu i Madhëruar përmendi mirësitë e shumta që i dhuroi Musait (a.s) në lidhje me fenë dhe besimin, me shpalljen dhe mesazhin, si dhe me përgjigjen e lutjeve të tij. Në vijim, Allahu i Madhëruar i kujton Musait përkujdesin që Ai kishte treguar për të që në vogëli dhe gjatë gjithë fazave të jetës së tij. Ai i thotë: - Ja. Atëherë, kur nënën tënde e frymëzuam (dhe i thamë) “Vëre (fëmijën) në arkë dhe hidhe (arkën) në lumë! Lumi do ta nxjerrë në breg dhe atë do ta marrë armiku Im dhe i tij.” - Ne e frymëzuam nënën tënde, që të të vendoste ty në djep dhe të të lëshonte në lumë. Ajo duhej ta bënte këtë, sepse Faraoni urdhëroi që të vriteshin të gjithë djemtë e Izraelitëve. Ajo e vendosi Musain e vogël në një sënduk dhe e lëshoi në rrjedhën e lumit Nil. Nga ana tjetër, Allahu e urdhëroi lumin që ta nxirrte foshnjën në breg, madje bëri që të binte në dorën e armikut të tij më të përbetuar, Faraonit, dhe të rritej mes fëmijëve të pallatit. Allahu bëri që Musain ta donin të gjithë ata që e shihnin, prandaj thotë më pas: - Por Unë hodha (në zemra të njerëzve) dashuri ndaj teje,... – Pra, çdokush që e shihte e donte shumë. - ... që të edukoheshe nën Syrin (kujdesin) Tim.”. – U rrite nën vëzhgimin, ruajtjen dhe përkujdesjen Time të veçantë. E ku ka përkujdesje më të mirë e të plotë sesa përkujdesja e Bamirësit Mëshirëplotë?! Ai është që kujdeset më së tepërmi t’i dhurojë robit të Tij të mira e ta ruajë nga të këqijat. Në çdo moment të jetës së Musait (a.s), ishte Allahu i Madhëruar Ai që përkujdesej dhe i rregullonte çështjet për të mirën e Musait (a.s). Prej kujdesit të Allahut ishte edhe rasti kur Musai ra në dorën e armikut më të përbetuar dhe zemra e nënës së tij ngriu nga frika, sepse Faraoni gati e zbuloi se ishte fëmija e saj, por Allahu e forcoi zemrën e saj. Në këtë gjendje, Allahu bëri që Musai i vogël të mos pranonte asnjë gjidhënëse tjetër, veç nënës së vet natyrale. Në këtë mënyrë, Allahu e ktheu Musain në duart e nënës së vet, që ta pushtonte me dashuri dhe t’i jepte gji. Zemra e nënës u qetësua dhe syri i saj u kënaq, teksa e shihte të birin duke u rritur. Kur Musait i ofruan disa gjidhënëse e ai nuk i pranonte, ndodhi diçka: - Dhe ja. Motra jote ecte (pas teje) e thoshte: “A doni t’ju tregoj dikë që do të kujdeset për të?” - Motra e Musait shkoi tek ata dhe u tha: “A doni t’ju tregoj për një familje që do të kujdeset për të dhe që do të jenë të përkushtuar ndaj tij?” [Kasas 12]. - Kështu, Ne të kthyem te nëna jote, që të gëzohej e të mos mbetej e pikëlluar. – Kështu, Zoti bëri të mundur kthimin e Musait në prehrin e së ëmës. - Ti e pate vrarë një njeri dhe Ne të shpëtuam nga trishtimi... - Ndër momentet e kujdesit për Musain gjatë jetës së tij në Misir, Allahu përmend edhe vrasjen e Kibtiut. Allahu i Madhëruar tregon në ajete të tjera se: “Musai hyri në qytet pa u vënë re prej banorëve të tij. Atje ndeshi dy veta, që po përlesheshin me njëri tjetrin. Njëri ishte prej popullit të tij (izraelit), ndërsa tjetri ishte prej armiqve. Kur izraeliti i kërkoi ndihmë kundër armikut të tij, Musai e shtyu atë me forcë atë, dhe ai vdiq. Ai (Musai) tha: “Kjo ishte vepër e shejtanit. Nuk ka dyshim se ai është armik i betuar që të çon në humbje.”. [Kasas 15]. Pas kësaj ngjarjeje aksidentale, Musai iu lut Allahut dhe Ai e fali. Megjithatë, Musai iku me të shpejtë në arrati kur dëgjoi se paria e vendit po e kërkonin për ta vrarë. Kështu, Allahu e shpëtoi nga dëshpërimi i vrasjes që kreu dhe nga dënimi që e priste. - ...dhe të sprovuan me sprova të mëdha. - Ne të sprovuam dhe të gjetëm të qëndrueshëm. Ose: Ne të ndihmuam gjatë gjithë jetës, derisa arrite në këtë gjendje. - Ti qëndrove me vite ndër banorët e Medjenit,... - Një nga fazat e jetës së Musait ishte edhe qëndrimi në Medjen, ku gjeti strehim pasi ishte arratisur nga Misiri për t’i shpëtuar Faraonit dhe pasuesve të tij. Kur mbërriti në Medjen, u martua dhe qëndroi atje 8 ose 10 vjet. - ... e pastaj erdhe, o Musa, siç u urdhërove, në kohën e caktuar.”. - Erdhe pikërisht sipas kaderit të Zotit. Zoti e dinte dhe ishte Ai që deshi që ti të vije në këtë moment dhe në këtë vend. Ardhja jote nuk ishte rastësore dhe pa shkak, por ishte tërësisht me përkujdesjen dhe dijeninë Tonë. Kjo tregon se sa e madhe ishte përkujdesja e Zotit për Musain, i cili u quajt edhe "Kelimullah" Ai të cilit i foli Zoti. - Dhe Unë të kam përgatitur ty për Vete (për të më shërbyer) . – Unë të zgjodha për veten Time. Çfarë thënie e jashtëzakonshme! Zoti e zgjodhi Musain për Veten e Tij, duke hedhur mbi të mirësitë e Tij të shumta. Ai e edukoi, u përkujdes dhe e vështronte vazhdimisht me dashurinë e Tij të veçantë. Musa arriti në këtë aspekt një gradë që pakkush e kishte arritur më parë. Në këtë jetë, kur dikush kujdeset për të dashurin e tij, përkushtohet të rregullojë çështjet e tij në çdo kohë e gjendje dhe dëshiron ta bëjë atë të përkryer. Ai bën gjithçka për ta realizuar këtë gjë. Atëherë, si mendon se do të bënte Zoti i Plotpushtetshëm dhe Bujar me atë që e kishte zgjedhur për Veten e Tij dhe që e kishte dalluar mbi krijesat e tjera?

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:45–3:47 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… i Cili do ta ngrejë famën e tij nga lindja në perëndim. Edhe në botën tjetër ai do të jetë i famshëm dhe i afruar tek Zoti i gjithësisë. Isai (a.s.) do të jetë, në …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Kujto (o Muhamed) kur melekët thanë: “O Merjeme! Allahu të jep ty lajmin e mirë (për një djalë të krijuar) me “Fjalën” e Tij (Bëhu!). Emri i tij do të jetë Mesih, Isa, biri i Merjemes. ...” – Ndër shumë sihariqe të tjera, melekët i dhanë Merjemes lajmin më të mrekullueshëm prej Zotit të tyre. Ata e përgëzuan se Allahu do t’i dhuronte asaj Isain (a.s.), një fëmijë të krijuar nga Fjala e Tij “Bëhu!” e që do të ishte profet dhe adhurues i madh i Zotit të gjithësisë. Isai (a.s.) u quajt “Fjala e Allahut”, sepse ai erdhi në ekzistencë me fjalën e Zotit “ Kun” (Bëhu), dhe jo nga shkaqet e njohura njerëzore për sjelljen e fëmijëve në jetë. Allahu i Lartësuar e bëri Isain një nga çudirat e krijimit të Tij. Allahu i Lartësuar dërgoi te Merjemja Xhibrilin (a.s.), melekun madhështor dhe të pastër, duke e urdhëruar që të frynte prej shpirtit të tij të pastër në të çarën e këmishës së saj. Kështu e krijoi Allahu i Lartësuar shpirtin e Isait. Ai ishte një krijesë, një shpirt, i krijuar nga Allahu i Lartësuar në një mënyrë të jashtëzakonshme, prandaj u quajt “ Rûĥullllâh”, domethënë: “Shpirt prej Zotit”. Përveç mënyrës së krijimit të tij, ky Profet do të dallohej edhe me cilësi të tjera të mrekullueshme. - “Ai do të jetë i nderuar në këtë botë dhe në Ahiret. Ai do të jetë një nga më të afërmit (të përzgjedhurit e Allahut) .” – Kështu, ai do të ketë famë të madhe në këtë jetë. Ai do të jetë një nga profetët më të shquar të kohërave. Ai do të sjellë një ligj jete dhe do të ketë shumë pasues, që do të ndjekin udhëzimin për të adhuruar një Zot të vetëm, Allahun e Lartësuar, i Cili do ta ngrejë famën e tij nga lindja në perëndim. Edhe në botën tjetër ai do të jetë i famshëm dhe i afruar tek Zoti i gjithësisë. Isai (a.s.) do të jetë, në fakt, një prej më të shquarve të afruar tek Allahu i Lartësuar. - “Ai do t'u flasë njerëzve që në djep, por dhe kur të rritet.” - Kjo qe një mrekulli e Allahut: një foshnjë që u fliste njerëzve. Jo thjesht u fliste, por u thoshte fjalë të urta, që i udhëzonin ata në gjithçka të mirë dhe të dobishme për jetën e tyre. Ato ishin fjalë që tregonin shpëtimin dhe suksesin në të dyja jetët, domethënë fjalë tipike për profetët e Zotit. Kjo qe shenjë se ai do të ishte një profet, që do t’i drejtonte njerëzit në adhurimin dhe përkushtimin ndaj Zotit të tyre të vetëm, Allahut të Lartësuar. E folura e tij në djep qe një mrekulli, me anë të së cilës forcohej besimi dhe siguria e besimtarëve të sinqertë dhe, në të njëjtën kohë, humbte çdo mundësi justifikimi e mohuesve dhe e atyre që refuzonin të adhuronin Zotin e botëve, Allahun e Lartësuar. Kjo mrekulli tregonte se Isai (a.s.) ishte profet i vërtetë, i zgjedhur nga Zoti i botëve, dhe adhurues i sinqertë i Tij. Ajo vinte si mirësi dhe si tregues i pastërtisë së Merjemes, nënës së Isait (a.s.). Ajo ishte e pastër dhe e ruajtur nga çdo e keqe, ndryshe nga çfarë shpifin për të armiqtë e Zotit. - “Ai do të jetë prej të mirëve.” - Ky ishte një përgëzim, se Allahu do t’i falte Isait (a.s.) dhunti të jashtëzakonshme, sikurse ka bërë me të gjithë profetët e Tij. Isai (a.s.) do të ishte një prej profetëve më të mëdhenj. Të gjitha këto ishin përgëzime të njëpasnjëshme për Merjemen dhe tregime për Isain, Profetin e Zotit të gjithësisë. Më pas: - “Ajo tha: “O Zoti im! Si mund të kem unë djalë, kur s’më ka prekur njeri?!” – Në rrugë të zakonshme natyrale, fëmija nuk mund të vijë në jetë pa u hedhur disa hapa paraprakë. Për këtë arsye, Merjemeja pyet: ‘Kur mua nuk më ka prekur asnjë burrë me dorë, si do të kem fëmijë?!’ Kjo qe një habi nga ana e saj dhe aspak shenjë dyshimi a mosbesimi. Ajo nuk kishte asnjë dyshim në fuqinë absolute të Allahut të Lartësuar për të bërë gjithçka. - “Ai (Allahu) tha: “Ja, kështu, Allahu krijon çfarë të dojë. Kur Ai vendos për një çështje, vetëm i thotë: “Bëhu!” e ajo menjëherë bëhet.”. - Melekët e lajmëruan atë që edhe kjo, si shumë mirësi të tjera të dhëna nga Zoti i saj, do të ishte një mrekulli. Nëse Allahu i Gjithëpushtetshëm dëshiron diçka, thjesht i thotë “Bëhu”, dhe ajo bëhet. Mjafton ky fakt i madhështisë së të Gjithëpushtetshmit, dhe çdo gjë bëhet e qartë dhe e kuptueshme për t’u pranuar dhe besuar. Këtu nuk mund të lihet pa u përmendur edhe diçka shumë e bukur. Nëpërmjet këtyre ngjarjeve që Allahu i Lartësuar u sjell krijesave me kaq vërtetësi, kuptohet urtësia absolute e Tij, e pikërisht nga mënyra e përshkallëzuar me të cilën Ai na i rrëfen ato. Fillimisht, Allahu i Lartësuar tregon disa ngjarje të çuditshme, pastaj sjell të tjera që janë edhe më të çuditshme se ato të parat. Kështu, për shembull, në fillim, tregohet për ushqimin që i sillej Merjemes, pa mund e pa lodhje nga ana e saj, si dhuratë prej Zotit dhe drejtpërdrejt nga Ai. Pastaj tregohet për lindjen e Jahjas, babai i të cilit ishte i thyer në moshë, ndërsa nëna e tij ishte beronjë. Më tej, vijohet me lindjen e Isait (a.s.) pa baba, pa ndërhyrjen e mashkullit. Kjo, pa dyshim, është urtësia madhështore e Krijuesit në përkujdesjen e Tij ndaj njerëzve, që ata të besojnë dhe të binden plotësisht se Allahu është i Plotfuqishëm. Ai vepron atë që dëshiron. Nëse dëshiron që diçka të ekzistojë, ajo vjen në ekzistencë. Nëse dëshiron që diçka të mos jetë, ajo kurrë nuk ka për të ekzistuar. Më pas, Allahu i Lartësuar na tregon më hollësisht rreth adhuruesit dhe Profetit të Tij, Isait (a.s.).

Mus'haf Hape →
Nahl 16:3–16:9 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… - Me leshin, gëzofin, pendët apo lëkurat e tyre, ju siguroni rroba, shtroje dhe strehim. Ju keni mundësi që të ngroheni, duke u veshur me to. Kjo …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ai i krijoi qiejt e Tokën me një urtësi të madhe.” - Kjo sure quhet ndryshe "Surja e Mirësive", domethënë, surja që përmend mirësitë e Allahut të Lartësuar. Quhet kështu sepse Allahu i Lartësuar përmend në fillim të saj mirësitë themelore, mes të cilave jetojnë krijesat në këtë botë. Ndërsa në fund të saj, Allahu i Madhëruar përmend veprat, fjalët e mira dhe adhurimet, të cilat shërbejnë si plotësim i këtyre mirësive. Në këto ajete, Allahu i Lartësuar na njofton se Ai ka krijuar qiejt dhe tokën me një urtësi të madhe. Por, cila është kjo urtësi madhështore? Allahu i Lartësuar i krijoi qiejt dhe tokën që njerëzit, përmes madhështisë së këtij krijimi, të argumentojnë për madhështinë e Krijuesit, ta madhërojnë Atë që i krijoi ato në mënyrë të përkryer. Allahu i Madhëruar e përkreu krijimin e Tij, për ta kuptuar mirë se Ai që i krijoi ka cilësitë më të plota dhe absolute. Le ta kuptojnë robërit se Allahu i Lartësuar i krijoi qiejt dhe tokën që të jenë vendqëndrimi i tyre i përkohshëm, ku ta adhurojnë Atë si Një të vetëm. Në jetën e kësaj dynjaje, ata duhet ta adhurojnë Allahun e Lartësuar përmes zbatimit të ligjit të Tij dhe të urdhërimeve, të cilat Ai i ka caktuar me ligjin e Tij dhe përmes gjuhës së profetëve të Tij. Të mençurit kurrë nuk kërkojnë t’i afrohen Allahut me adhurime që Ai nuk i ka ligjëruar, ashtu sikurse bëjnë idhujtarët, të cilët pretendojnë se e adhurojnë Atë, por në fakt nuk bëjnë gjë tjetër veçse trillojnë mashtrime kundër Tij. Prandaj dhe Allahu i Lartësuar në vijim e dëlirëson Veten e Tij nga shokvënia e adhurimet e shpikura të idhujtarëve, kur thotë: - “I lartësuar qoftë Ai mbi gjithçka që ata (idhujtarët) i shoqërojnë!” - U lartësoftë e u dëlirësoftë Allahu i Madhëruar! I pastër qoftë Ai nga idhujtaria, që trillojnë idhujtarët! Allahu i Lartësuar është i vetmi i Adhuruar i vërtetë dhe me meritë. Askush nuk meriton të adhurohet veç Tij. Askush, përveç Allahut të Lartësuar, nuk e meriton që t'ia përkushtosh adhurimin dhe fenë, bindjen, nënshtrimin dhe përulësinë e plotë. Pasi foli për krijimin e qiejve dhe të Tokës, i Madhëruari përmend krijimin e gjithçkaje që ekziston mes tyre. Vëreni me kujdes! Ai e nis me gjënë më të shtrenjtë mes qiellit dhe tokës, që është pikërisht njeriu: - Ai e krijoi njeriun prej një pike (fare) dhe ja, ai (njeriu) kthehet në një kundërshtar të hapët. - Allahu i Lartësuar përkujdeset në mënyrë të vazhdueshme për këtë krijesë të vogël, që e fillon jetën aq e dobët dhe aq e brishtë. Ai përkujdeset, e trajton atë dhe e ushqen, e zhvillon dhe e rrit derisa ai krijohet një njeri i plotë, në të gjitha organet, të dukshme dhe të fshehura. Allahu i Lartësuar e krijon njeriun dhe e pajis me mirësi të mëdha e të panumërta. Por, fatkeqësisht, njeriu, pasi plotësohet, fillon dhe e shikon veten të pavarur nga Zoti. Ai e shpërfill faktin se është Allahu i Lartësuar Ai që ia ka dhuruar, me bujarinë dhe përkujdesin e Tij, gjithçka që ka. Njeriu mburret e tregohet arrogant. Pastaj ai e kundërshton të vërtetën dhe bëhet armiku i saj. Allahu i Lartësuar thotë: "...ai kthehet në kundërshtar të hapur." Kjo kuptohet me dy mënyra: Sipas kuptimit të parë, njeriu bëhet kundërshtar i Zotit të Tij, duke e mohuar Allahun e Lartësuar, duke mos e besuar Atë, duke polemizuar kundër profetëve të Tij dhe duke i mohuar dhe i konsideruar gënjeshtra ajetet dhe shpalljet e Allahut të Lartësuar. Ky njeri bëhet kundërshtar i Zotit dhe e harron krijimin e Tij të parë, harron mirësitë e shumta që i ka falur Allahu i Lartësuar dhe harron i mjeri që janë pikërisht këto mirësi të cilat ai po i përdor për të mos iu bindur Allahut të Lartësuar dhe për t’u treguar i panënshtruar dhe mospërfillës ndaj urdhëresave të Tij. Ky është njëri kuptim. Sipas kuptimit të dytë, Allahu i Lartësuar na tregon për aftësitë që i ka dhënë njeriut për të polemizuar dhe kundërshtuar. Ai e fillon krijimin e njeriut nga një pikë e vetme fare, pastaj e vazhdon duke e zhvendosur atë nga një nivel në tjetër in, nga një fazë në tjetr ën. Kështu vazhdon, derisa ai rritet dhe zhvillohet dhe bëhet njeri që arsyeton dhe filozofon. Është Zoti i Lartësuar Ai që i dhuron mendje dhe arsye të fortë, me të cilën njeriu fillon të polemizojë dhe të kundërshtojë. Domethënë, të arsyetuarit është një aftësi që vetë Allahu i Lartësuar ia ka mundësuar njeriut, prandaj dhe njeriu duhet që ta falënderojë Allahun e Lartësuar për këtë mundësi të mrekullueshme që Ai ia ka dhuruar. Njeriut i është mundësuar që ta mbrojë mendimin e tij, të arsyetojë dhe të argumentojë, dhe të gjitha këto janë veçse mirësi nga Allahu i Lartësuar. Asnjë njeri nuk do të arrinte me forcën e vet dhe me aftësitë e tij të tilla nivele. Është Allahu i Lartësuar që e mëson dhe përkujdeset për njeriun, duke e zhvilluar dhe edukuar atë, me mëshirën dhe bujarinë e Tij. Për këto arsye, njeriu duhet të jetë mirënjohës për këto mirësi që ia ka dhënë Zoti, duke i vënë ato në shërbim të besimit dhe të adhurimit të Tij. Në vijim, Allahu i Lartësuar përmend krijesa të tjera, që Ai i ka krijuar mes qiejve dhe Tokës: - Edhe kafshët Ai i krijoi për ju. - Allahu i Lartësuar i krijoi thjesht për ju, si bamirësi dhe lehtësime për ju. Njerëzit përfitojnë shumë nga këto kafshë, si: - Nëpërmjet tyre ju siguroni mjete për ngrohje dhe dobi të tjera dhe prej tyre ushqeheni. - Me leshin, gëzofin, pendët apo lëkurat e tyre, ju siguroni rroba, shtroje dhe strehim. Ju keni mundësi që të ngroheni, duke u veshur me to. Kjo mirësi që Zoti i Lartësuar na i kujton në këtë ajet është prej krijimeve të Tij të mrekullueshme. Allahu i Lartësuar përmend mirësi tjetër të bagëtive dhe të kafshëve, duke thënë: "... dhe dobi të tjera, gjithashtu edhe ushqeheni." Pra, kafshët kanë edhe mirësi të tjera. - Ju shihni pamje të bukura kur i ktheni ato në mbrëmje (nga kullota) dhe kur i lëshoni në mëngjes (për në kullotë). - Kur i nxirrni në kullotë dhe i shikoni, ndieni kënaqësi. Në momentet kur ato qetësohen dhe çlodhen, ju përsëri i shikoni dhe ndieni kënaqësi. Edhe kur i shikoni të lëvizin dhe të kullotin në mirësitë e Allahut të Lartësuar, ju ndieni kënaqësi. Të gjitha këto pamje i sjellin robit kënaqësi, e kjo është pikërisht prej mirësisë së Allahut të Madhëruar. Në gjithë këto mirësi nuk janë kafshët ato që përfitojnë, por jeni ju që përfitoni dhe zbukuroni jetën tuaj me to. Po kështu zbukuroni rrobat tuaja, vishni e ushqeni fëmijët tuaj dhe shtoni pasurinë tuaj. Madje, ju lëvdoheni për këto pasuri që ju ka dhënë Allahu i Lartësuar. - Ato bartin ngarkesat tuaja (të rënda) në vende të largëta, ku ju do të arrinit me shumë vështirësi. - Ato mbajnë pesha të rënda, madje ju mbajnë edhe juve së bashku me peshat e rënda. Ato bartin ngarkesat tuaja në vende të largëta, ku ju do të arrinit me shumë vështirësi. Allahu i Lartësuar i ka nënshtruar ato në mënyrë të tillë që, me gjithë këto vështirësi dhe pesha të rënda, t'ju transportojnë në vende të largëta, që ju të mos lodheni dhe të mos ndieni vështirësi në arritjen e mirësive të kësaj bote. Disa ju i përdorni si kafshë shpine për të hipur vetë dhe disa Allahu i Lartësuar jua krijoi në mënyrë të atillë që të ngarkoni pesha të rënda e për të shkuar në vende të largëta dhe të vështira për t’u arritur. - Vërtet, Zoti juaj është shumë Bamirës dhe Mëshirëplotë. - Allahu i Lartësuar është i Mëshirshëm dhe i butë, që ju lehtëson ato gjëra për të cilat keni nevojë të domosdoshme. Prandaj, vetëm Atij i takon lavdia dhe të gjitha lavdërimet, ashtu sikurse i shkon madhështisë së Tij, madhështisë së pushtetit të tij dhe gjerësisë së bujarisë së Tij. - Edhe kuajt, mushkat dhe gomarët i krijoi që ti përdorni si kafshë bare dhe si zbukurim. - Ne ua bëmë të lehtë që kafshët t’i përdorni për këto qëllime. Ndonjëherë ju i përdorni si kafshë shpine dhe ndonjëherë si kafshë që i mbani për bukuri dhe për kënaqësinë tuaj. Nuk është thënë: “kafshë si ushqim”, sepse mishi i mushkave dhe gomerëve është i ndaluar të hahet, e po kështu edhe i kuajve në të shumtën e rasteve. Këto janë kafshë që, përgjithësisht, nuk përdoren si ushqim për të ngrënë. Madje është e ndaluar që ato të theren, me qëllim që të mos shfarosen. Në dy Sahih-ët shënohet se Profeti (a.s) ka lejuar që të theren ndonjëherë kuajt, por sikurse u përmend më sipër, nuk duhet që kjo të përhapet në masë, por të ndodhë vetëm në rastet kur është e nevojshme, sepse ato shërbejnë kryesisht si kafshë shpine dhe transporti. Allahu i Lartësuar thotë më pas: - Ai krijon edhe gjëra që ju nuk i dini. - Zoti do të krijojë mjete, që ju do të mund t’i përdorni pas zbritjes së Kur'anit. Ky është paralajmërim për të gjitha ato mjete të së ardhmes, që do të jenë në shërbim të njeriut. Ai përfshin të gjitha mjetet e udhëtimit në tokë, në det apo në ajër, që njerëzit i përdorin për nevojat e tyre. Allahu i Lartësuar nuk i ka përmendur në mënyrë konkrete, por i ka përgjithësuar, duke përfshirë të gjitha llojet e mjeteve të transportit. Pra, të gjitha ato janë nga bujaria e Zotit të Lartësuar ndaj njerëzimit. Allahu i Lartësuar përmend konkretisht dhe me emër pikërisht ato mjete që njihnin njerëzit e periudhës kur zbriti Kur'ani, që ata të mendonin për të ngjashmet e tyre. Nëse Allahu i Lartësuar do të përmendte konkretisht mjetet e së ardhmes, do të shkaktonte keqkuptime dhe nuk do të kishin dobi. Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar përmendi bazën e këtyre mirësive, që përfshin gjithçka që njerëzit e njohin ose jo. Po kështu, Allahu i Lartësuar kur flet për Xhenetin, përmend disa mirësi të tij, të cilat kanë shembull në jetën e kësaj bote, në mënyrë që njeriu të arrijë të konceptojë bukuritë e tij duke i krahasuar me ato të jetës së këtushme. Për shembull, në Kur'an përmenden hurmat, rrushi, shega dhe gjërat më të bukura, të cilat ne i njohim në këtë jetë: "Për atë që i është druajtur daljes para Zotit të vet, janë përgatitur dy Xhenete. Atëherë, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?! Plot pemë, që bëjnë hije. Atëherë, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?! Tek ata të dy ndodhen dy burime, që rrjedhin. Atëherë, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?! Tek ata të dy, prej të gjitha frutave ka nga dy lloje. Atëherë, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?! Ata (banorët e Xhenetit) do të jenë të mbështetur në shtroje, mbulesat e brendshme të të cilave janë prej mëndafshi të stolisur, dhe frutat e pemëve të të dy Xheneteve janë shumë pranë. Atëherë, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?! Aty janë ato (Hyri) që i përqendrojnë shikimet e tyre e të cilat nuk i ka prekur kush më parë, as njerëz, as xhinde. Atëherë, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?! Ato janë si rubinët e koralet...." [Rahman 46 – 58]. Po kështu janë përmendur mjetet e transportit që përdoreshin atëherë, sikurse janë kuajt, mushkat, gomarët, devetë dhe anijet. Ndërsa, për sa u përket mjeteve të tjera, që do të vinin më vonë, Allahu i Lartësuar thotë: "Ai do të krijojë gjëra që ju nuk i njihni tani”. Në vijim, Allahu i Lartësuar përmend rrugët kuptimore dhe konceptuale, pra, rrugët e besimit. Ai na tregon se si mund të arrihet në rrugën e drejtë: - Udhëzimi për në Rrugën e Drejtë është në dorë të Allahut. Por ka edhe rrugë devijuese (nga e Vërteta). - Rruga e drejtë është në dorën e Allahut të Lartësuar. Ajo është rruga më e shkurtër dhe më e afërt për të arritur tek Allahu i Lartësuar. Kjo rrugë është ajo të cilën Allahu i Lartësuar e ka sjellë përmes Shpalljes dhe profetëve të tij. Prandaj njerëzit, ashtu sikurse zgjedhin në këtë botë rrugët më të drejta, më të shkurtra e më të lehta, pikërisht kështu duhet të zgjedhin dhe rrugën drejt Allahut të Lartësuar, që është rruga më e shkurtër , më e drejtë dhe më e thjeshtë. Ndërsa rrugët e shtrembra, për sa i përket besimit në Zot, punëve që duhet të kryejmë dhe mënyrës së si duhet ta adhurojmë Zotin e Lartësuar, janë të gjitha ato që bien ndesh me rrugën e drejtë. Ato rrugë nuk të çojnë tek Allahu i Lartësuar, por të largojnë prej Tij dhe të çojnë në vendin e vuajtjes dhe dëshpërimit. Të udhëzuarit nga Allahu i Lartësuar janë ata që e pranojnë dritën dhe udhëzimin e sjellë prej Tij përmes profetëve dhe shpalljeve. Ata ndjekin rrugën e drejtë, me lejen dhe vullnetin e Zotit të tyre, me ndihmën dhe bujarinë e Tij. Ndërsa ata të cilët e shpërfillin dritën dhe udhëzimin e Zotit të Lartësuar, ata nuk zgjedhin rrugën e shkurtër dhe të drejtë, që të ofron lumturi në të dyja jetët, por ndjekin rrugën e devijuar dhe shkojnë drejt dëshpërimit dhe shkatërrimit. Është Allahu i Lartësuar që udhëzon në rrugën e drejtë atë që Ai do dhe e lë në humbje atë që Ai do, me urtësinë dhe drejtësinë e Tij. Allahu i Lartësuar i di më mirë ata që meritojnë udhëzimin, prandaj thotë: - Sikur të kishte dashur Ai, do t’ju kishte udhëzuar që të gjithëve. - Porse Allahu i Lartësuar udhëzon me bujarinë, bamirësinë e Tij disa dhe lë në humbje disa të tjerë, me urtësinë dhe drejtësinë e Tij.

Mus'haf Hape →
Bekare 2:259 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… për ta bërë diçka të tillë dhe se Ai patjetër do ta bëjë diçka të tillë. Pastaj tha: "...shiko se si i lidhim sërish eshtrat...”. Pra, shikoji kockat e gomarit, se si do t’i ngremë …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Më lart, Allahu i Lartësuar tha: "A nuk e ke parë atë që polemizoi me Ibrahimin rreth Zotit të tij,...". Kuptimi: A ke parë ndonjë shembull tjetër si ai që polemizoi me Ibrahimin rreth Zotit të Tij? Pas kësaj, Allahu i Lartësuar vijon të përmendë një shembull tjetër në vazhdimësinë e të parit, në të cilin thotë: - Po për atë që kaloi pranë një vendbanimi të shkretë e të rrënuar që nga themelet dhe tha: “E si mund ta risjellë Allahu në jetë këtë, pas këtij shkatërrimi?” - Janë dhënë mendime të ndryshme se cili ishte ky person që kaloi pranë këtij vendi të shkretuar: A ishte Uzejri, El Hidri, Eremija Ibn Halkija, Khazakiel Ibn Beuar, apo ndonjë burrë i zakonshëm prej bijve të Izraelit? Ndoshta ishte Uzejri. Ndërsa për sa i përket vendit të rrënuar dhe të shkretuar, pranë të cilit ai kaloi, mendimi më i përhapur është se ka qënë Bejtul Makdes. Ai kaloi pranë tij, pas shkatërrimit të plotë të Nebukotonosorit, që vrau banorët dhe e shkatërroi të gjithë atë vend. Allahu i Madhëruar thotë: "...kaloi pranë një vendbanimi të shkretë. Pra, atje nuk kish asnjë njeri të gjallë. Gjithashtu, Allahu i Lartësuar e quan atë vend: "...të rrënuar që nga themelet...". Domethënë, banesat ishin rrënuar tërësisht. Çatitë dhe muret e tyre ishin shkatërruar dhe rrafshuar. Kështu, ky njeri qëndroi duke medituar për këtë gjendje ku ishte katandisur ai vend, që më parë ishte i ndërtuar dhe në kulmin e madhështisë së tij. Gjatë këtij meditimi, ai tha: “E si mund ta risjellë Allahu në jetë këtë, pas këtij shkatërrimi?!” Domethënë, kur pa atë shkatërrim të madh, iu duk e pamundur që atij vendi t’i kthehej jeta sërish, njëlloj si më parë. Atëherë, Allahu i Lartësuar tregon: - Allahu e la atë të vdekur për njëqind vjet, pastaj e ringjalli. - Pasi kaluan 70 vjet nga vdekja e këtij personi, ky vend u ndërtua përsëri dhe u mbush me banorë. Bijtë e Izraelit u kthyen përsëri në të. Më pas, kur Allahu i Lartësuar e ngjalli këtë njeri pas 100 vjetësh nga vdekja e tij, fillimisht i ktheu jetën në sytë e tij që të shihte se çfarë do të bënte Allahu me të, se si do ta ringjallte trupin e tij dhe si do ta kthente siç ishte më parë. Dhe kur u plotësua i gjithi, Allahu i Lartësuar i tha atij përmes një meleku: - “Sa qëndrove ashtu (i vdekur)?” Ai tha: “Një ditë, ose një pjesë të ditës.” - Ai tha që kishte kaluar ashtu një ditë ose një pjesë dite, sepse në momentin që vdiq ishte paradite, dhe kur e ktheu Zoti në jetë pas 100 vjetësh, ishte pasdite. Për këtë arsye, kur ai pa diellin, mendoi se ishte dielli i po asaj dite dhe tha: “ose një pjesë të ditës”. - Allahu i tha: “Jo, ti ke ndenjur ashtu për njëqind vjet. Shikoji ushqimin dhe pijen tënde! Ato nuk janë prishur fare. - Ai kishte me vete rrush, fiq dhe lëng frutash, që i gjeti të pandryshuar, pra, nuk ishin prishur dhe nuk kishin ndryshuar fare. Pastaj Allahu i Lartësuar i tha: - Shikoje edhe gomarin tënd! - Shikoje me sytë e tu se si do ta rikthej në jetë! - E për të bërë ty argument për njerëzit, shiko se si i lidhim sërish eshtrat dhe pastaj i veshim me mish!” - E bëjmë me qëllim që të të japim ty një argument të qartë për vërtetësinë e ringjalljes dhe për të kuptuar se Allahu i Lartësuar është i plotfuqishëm për ta bërë diçka të tillë dhe se Ai patjetër do ta bëjë diçka të tillë. Pastaj tha: "...shiko se si i lidhim sërish eshtrat...”. Pra, shikoji kockat e gomarit, se si do t’i ngremë përsëri dhe do t’i lidhim njëra me tjetrën. (Ky ajet është lexuar edhe nenshuruhâ, pra: "se si do t’i sjellim përsëri në jetë"). Më pas, Allahu i Lartësuar thotë: "... dhe pastaj i veshim me mish!" Pasi ato ishin të shpërndara andej -këtej, Allahu i Lartësuar dërgoi një erë, që i bashkoi të gjitha bashkë, nga të gjitha vendet ku ishin shpërndarë rreth e rrotull. Pastaj e lidhi çdo kockë në vendin e vet, derisa u bë një kafshë që qëndronte në këmbë, me kockat e veta, thjesht në skeletin kockor, pa mish në të. Pastaj Allahu i Lartësuar e veshi atë me mish, me damarë, me nerva dhe me lëkurë. Më pas, Allahu i Lartësuar dërgoi një melek, i cili fryu në hundët e gomarit, dhe ai në atë çast pëlliti. E gjitha kjo ndodhi me lejen e Allahut të Lartësuar dhe përpara syve të Uzejrit. Kur atij ju bë e qartë e gjitha kjo, tha: - Kur atij iu bë e qartë kjo, tha: “U binda se Allahu është i Plotfuqishëm për gjithçka.” - Unë e di mirë të gjithë këtë dhe tashmë e pashë edhe me sytë e mi, prandaj unë jam njeriu më i ditur i kohës sime rreth vërtetësisë së kësaj çështjeje.

Mus'haf Hape →
Vakia 56:27–56:40 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… po lutesha duke ngritur veçse një dorë. Kështu më kaploi gjumi. Në ëndërr pashë një grua shumë të bukur prej hyrive të Xhenetit, që kurrë nuk kam …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Pasi na tregoi përfundimin e mrekullueshëm të sabikin-ëve, Allahu i Madhëruar përmend të djathtët që quhen ‘ ebrar’, domethënë, punëmirë, bamirës. Grada e atyre që u jepet libri nga e djathta vjen pas ‘mukarabin-ëve’, më të afruarve e të lartësuarve në grada. I Lavdëruari thotë - “Po njerëzit e të djathtës? E kush janë të djathtët se?!” - Pra, cilët janë ata të të djathtës, cila është gjendja e tyre, si do të jetë përfundimi e shpërblimi i tyre? Më pas tregohet për përfundimin dhe shpërblimin e tyre të mrekullueshëm në Xhenet. I Lartësuari thotë: - “Ata qëndrojnë mes lotusve pa gjemba ...” - Lotusi i atjeshëm nuk ka gjemba dhe është me plot fruta, ndryshe nga lotusi i dynjasë, i cili është me shumë gjemba dhe pak fruta. Hafidh Ebu Bekër Ahmed Ibn Selman en Nexhari sjell hadithin nga Sulejm Ibn Aamiri, se shokët e Profetit ﷺ thoshin: 2564. “Me të vërtetë, Allahu na sillte dobi të madhe me beduinët dhe pyetjet që ata i bënin Profetit .ﷺ Kështu, një ditë prej ditësh, një beduin erdhi dhe pyeti: “O i Dërguari i Allahut! Allahu thotë se në Xhenet është një pemë, e cila e dëmton njeriun.” Profeti i Allahut tha: “E cila është ajo?” Ai tha: “Lotusi. Pema e lotusit ka shumë gjemba të dëmshëm.” Atëherë Profeti i Allahut tha: “Po a nuk thotë Allahu i Lartësuar në Kuran: Fi sidrin maħdûd ... “lotus pa gjemba...”?! Zoti ia ka hequr gjembat dhe në vend të tyre ka vendosur fruta të shijshme dhe të mrekullueshme. Vërtet, ajo pemë nxjerr fruta të shumta dhe nga çdo frutë dalin 72 lloje të ndryshme shijesh dhe ushqimesh. Asnjëri nga ato lloje nuk i ngjan tjetrit.” 92 Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - “Bananeve me fruta palë -palë...” - Ettalhu (e përkthyer “banane”) është një pemë e madhe, me gjemba të mëdhenj, që rritet në Hixhaz. Numri njëjës i kësaj fjale është ‘Talhatun’. Mendud do të thotë që frutat e saj janë të vendosura palë -palë njëra mbi tjetrën. Ibn Abasi shpjegon dhe thotë se kjo i ngjan ‘ Talhit’, që ndodhet në dynja, porse frutat e saj janë më të ëmbla se mjalti, pra, si të ishte Sidr. Përshkrimi i tij, që është ‘Meħdud’, tregon se ajo nuk ka gjemba dhe është e mbuluar nga lart poshtë me fruta. Nga Ibn Abasi është transmetuar gjithashtu, se ‘Et -Talhu’ është ‘El -Meuzu’, pra, fruti i bananes. Kështu e quajnë banorët e Jemenit bananen. Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - “Nën hije të gjera ...” - Buhariu sjell nga Ebi Hurejra se Profeti ﷺ ka thënë: 2565. “Me të vërtetë, në Xhenet është një pemë, nën hijen e të cilës kalorësi mund të ecë njëqind vjet dhe sërish nuk e kalon atë. Lexoni nëse dëshironi: “Nën hije të gjera ...”. Këtë hadith e sjell edhe Muslimi. Po kështu, Buhariu dhe Muslimi përcjellin prej Ebu Saidit dhe Sehl Ibn Sadit, se Profeti ﷺ ka thënë: 2566. “Me të vërtetë, në Xhenet është një pemë, nën të cilën, një kalorës i mirë dhe i shpejtë mund të vrapojë për njëqind vjet e sërish nuk e kalon atë.” Ky hadith është i saktë, i sigurt nga Profeti ,ﷺ madje mund të themi se është ‘ muteuatir’, absolutisht i saktë, sipas imamëve të hadithit dhe analistëve të tij, sepse rrugët e sjelljes të tij janë të shumta, të forta dhe transmetuesit janë të besueshëm. Ndërsa Dahaku, Sudiju dhe Ebu Hazrate shpje - gojnë: “Domethënë, janë hije që kurrë nuk ndërpriten. Nuk ka diell dhe nuk ka nxehtësi shqetësuese. Kjo është e ngjashme me kohën përpara se të lindë dielli, me atë dritë të bukur dhe të këndshme.” Ibën Ebu Hatimi përc jell nga Ikrime, e ky nga Ib n Abasi, i cili duke shpjeguar “Nën hije të gjera ...” ka thënë: “Është një pemë në Xhenet, me një trung të vetëm, hija (dhe degët) e së cilës zgjatet, aq sa një kalorës mund të ecë për njëqind vjet, që të kalojë degët e shtrira të saj. Banorët e Xhenetit do të dalin në të, edhe njerëzit e dhomave të larta dhe të tjerët, dhe do të flasin nën hijen e saj. Disa prej tyre do të kujtojnë argëtimet e kënaqësitë e dynjasë. Atëherë Zoti dërgon një fllad Xheneti dhe pema me degët e saj lëvizin dhe nxjerrin çdo lloj muzike të mahnitshme të kësaj bote.” Ky është një transmetim garib (pra, që vjen veçse me këtë rrugë transmetimi të vetme) dhe zinxhiri i tij është i fortë dhe i mirë. 93 - “Pranë një uji që rrjedh ...” - Theuriu shpjegon se uji atje rrjedh pa pasur brigje. Në fakt, ne kemi folur rreth lumenjve të Xhenetit pikërisht në shpjegimin e fjalës së Allahut të Lartësuar: “Ja përshkrimi i Xhe - netit, i cili u është premtuar të devotshmëve: Në të ka lumenj me ujë gjithmonë të pastër e të freskët, lumenj me qumësht që nuk prishet, lumenj me verë të këndshme për ata që pinë dhe lumenj me mjaltë të kulluar.” [Muhamed 15], çka e bën të panevojshme që t’i rikthehemi këtu. - “Mes frutave të shumëllojshme ...” - Pranë tyre gjenden fruta të shumta, të larmishme në ngjyrat dhe llojet, shijet dhe aromat e tyre, të tilla që sytë nuk i kanë parë, veshët nuk i kanë dëgjuar dhe askujt prej krijesave nuk i ka shkuar mendja apo ta imagjinojë, sikurse thotë Allahu i Lartësuar në ajetin tjetër: “Sa herë që u jepet ndonjë ushqim nga frutat e tij, ata thonë: “Të tilla mirësi na janë dhuruar edhe më parë”. Atyre u dhurohen mirësi të ngjashme.” [Bekare 25]. Pra, janë të ngjashme në formë, por ndryshojnë nga shija. Në dy Sahih-ët, dhe pikërisht në hadithin ku përmendet Sidratul Munteha, ndër të tjera thuhet: 2567. “Fletët e saj janë si veshë elefanti, ndërsa frutat e saj si qypa të mëdhenj Hexheri.” Gjithashtu, në dy Sahih-ët përmendet një hadith nga Ibn Abasi, ku flitet rreth ndodhisë së eklipsit të diellit, kur Profeti i Allahut fali namazin e eklipsit me xhemat. Ndër të tjera, përmend se njerëzit thanë: 2568. “O i Dërguari i Allahut! Të pamë gjatë qëndrimit tënd, sikur synove të kapësh diçka dhe pastaj u tërhoqe.” Ai tha: “Unë pashë Xhenetin dhe zgjata dorën për të marrë prej tij një degë me fruta. Nëse do ta kapja, ju do të hanit prej saj sa të ekzistonte dynjaja.”. - “Që as nuk mbarohen, as nuk janë të ndaluara.” - Frutat e atjeshme nuk mba - rojnë asnjëherë, as në dimër e as në behar. Ato arrihen me lehtësi dhe pa pengesa gjembash etj. Edhe më parë e kemi përmendur hadithin, ku tregohet se sa herë që dikush ha një frutë të Xhenetit, vendin e saj e zë menjëherë fruta tjetër. Kështu, pemët atje janë plot fruta të përhershme, të vazhdueshme, të pashtershme. Çfarëdo që besimtari të kërkojë në Xhenet, ka për ta gjetur dhe nuk do të privohet prej saj në asnjë çast. E gjithë kjo mundësohet me mirësinë dhe bujarinë e Allahut të Lartë - suar, me pushtetin e Tij absolut për gjithçka, si dhe me dëshirën e Tij për t’u ofruar besimtarëve çdo kënaqësi, në mënyrë të pandërprerë dhe të pakufizuar. - “Ata qëndrojnë në shtretër të lartë” - Krevate të larta, të buta, të rehatshme e të këndshme. - “Ne i kemi bërë ato me një krijim të ri ...” - Po të vëresh me kujdes, tek fjala: ‘Dhe Ne i kemi bërë ato’, fjala ‘ato’ (hunne) është një përemër vetor i gjinisë femërore numri shumës që përdoret në arabisht për frymorët dhe flet për diçka, e cila nuk përmendet më sipër, sepse më sipër flitet për shtretërit. Pra, duke gjykuar nga konteksti dhe përme - ndja e shtretërve, kuptohet se bëhet fjalë për gratë, të cilat do të shtrihen në to. Kështu, Allahu i Lartësuar mjaftohet me përmendjen e shtretërve të rehatshëm, të cilët nënku - ptojnë rehatinë dhe kënaqësinë e shtrirjes në to, pa përmendur bukuritë që shtrihen sipër tyre. Më pas, Ai flet pikërisht për gratë e mrekullueshme e të hijshme, që ndodhen sipër shtretërve të bukur e të rehatshëm, kur thotë: “i kemi bërë me një krijim të ri”. Domethënë, dhe nëse kanë ndërruar jetë të moshuara, Zoti i rikthen në Xhenet të reja, të freskëta, të bukura, të hijshme, të virgjëra. Nga Haseni përcillet se, njëherë, erdhi një grua e moshuar dhe tha: “O i Dërguari i Zotit, lutju Zotit që të më fusë në Xhenet!” Ai tha: “O nëna e filanit, në Xhe - net nuk do të hyjë asnjë grua e moshuar.”. Gruaja e moshuar filloi të qante. Por Profeti tha: “Thuajini asaj që nuk do të hyjë në Xhenet ashtu e moshuar (por e re në moshë). Vërtet, Zoti i Madhëruar thotë: “Ne i kemi bërë ato me një krijim të ri”. - “Ne i kemi bërë ato virgjëresha, të dashura për bashkëshortët e tyre dhe të një moshe ...” - Zoti i bën të dashura dhe të përkushtuara për burrat e tyre, me ëmbël - sinë, përkëdheljet dhe bukurinë e pashe - mbullt, që i mbulon ato. Ebu Kasim et Taberani sjell nga Ummu Seleme fjalën e saj, që rrëfen: 2569. “Unë i thashë: ‘O i Dërguari i Allahut! Më fol rreth fjalës së Allahut: ‘Hyri symëdha”.’ Ai tha: “Ato janë hyri shumë të bukura, me sy të mëdhenj dhe tejet të bukur. E bardha (sikurse edhe e zeza) e syve të tyre është shumë e theksuar. Qerpikët e tyre janë si flatra shqiponje.” Unë i thashë: “Më fol rreth fjalës së Allahut: “Ato duken si perla të ruajtura.". Ai tha: “Pastërtia, bardhësia, kthjelltësia dhe vezullimi i tyre është i tillë si kthjelltësia, ndriçimi e vezullimi i perlave brenda guackave, të cilat nuk i ka prekur dora e askujt.” Unë vazhdova: “Më trego rreth fjalës së Allahut: “Aty janë ato të mirat e të bukurat.”” Ai tha: ‘të mirat’ në moralin e tyre dhe ‘të bukurat’ në fytyrat dhe pamjen e tyre.”. Unë vijova: “Më trego rreth fjalës së Allahut: “Sikur të ishin vezë delikate, të ruajtura mirë.””. Ai tha: “Butësia e tyre në prekje është si butësia dhe ndjesia e prekjes së cipës së brendshme të vezës, që është poshtë guackës së saj.” Unë i thashë: “O i Dërguari i Allahut! Më thuaj diçka rreth fjalës së Allahut: “Ne i kemi bërë ato virgjëresha, të dashura për bashkëshortët e tyre dhe të një moshe...”. Ai tha: “Janë ato të cilat në jetën e dynjasë kanë vdekur të moshuara, të shëmtuara, të rudhura, të plakura, por që Allahu i Lartësuar i rikrijon ato dhe i bën ebkârâ, pra, të freskëta, të hijshme, të virgjëra. Uruben, domethënë që janë tejet të dëshiruara, plot afsh dhe të përmalluara për burrat e tyre dhe për qëndrimin me ta. Etraba, domethënë, që janë të të njëjtës moshë.” Unë i thashë: “O i Dërguari i Allahut! Gratë e dynjasë janë më të mira apo hyritë?” Ai tha: “Gratë e dynjasë në xhenet janë më të mira se hyritë, ashtu sikurse janë më të mira rrobat dhe stolitë që duken nga ato që nuk duken.” Unë vijova: “O i Dërguari i Allahut! Përse e kanë merituar këtë vlerësim?” Ai tha: “Për namazin, agjërimin dhe adhurimet e tyre përkushtuar Allahut Krenar dhe të Lartë - suar. Allahu i Madhëruar i ka mbuluar fytyrat e tyre me dritë, ndërsa trupin e tyre e ka mbuluar me mëndafsh. Ato janë të bardha, rrobat e tyre janë të gjelbra, ndërsa stolitë e tyre janë të arta. Vazot ku tymosen aromat janë prej rubini e diamanti, ndërsa krehrat janë prej floriri. Ato flasin dhe këndojnë: “Ne jemi të përjetshmet dhe kurrë nuk kemi për të vdekur. / Ne jemi delikatet, të brishtat, të bukurat, dhe kurrë nuk e humbim hijeshinë. / Ne do të qëndrojnë përherë këtu, në mirësi, dhe prej saj kurrë nuk kemi për t’u larguar. / Ne jemi të kënaqurat, të lumturat, fatlumet, dhe kurrë nuk kemi për t’u trishtuar e trazuar. / Lum ai që na ka dhe lum për ne që kemi atë”. Unë i thashë: “O i Dërguar i Allahut! Ndonjë grua mund martohet në dynja me dy, tre ose katër burra, njëri pas tjetrit. Nëse ajo hyn në Xhenet, dhe po kështu hyjnë në Xhenet edhe ata burra, me të cilët ajo ka qenë e martuar në dynja, me cilin prej tyre do të jetë në Xhenet?” Ai tha: “O Ummu Seleme! Asaj do t’i jepet mundësia të përzgjedhë më të mirin mes tyre në moralin e tij. Ajo do të thotë: “O Zoti im, ky ka qënë më i miri në moralin dhe sjelljen e tij, ndaj martoje atë me mua!”. O Umu Seleme! Morali i mirë fiton të mirat e dynjasë dhe ahiretit.” Ebu Daudi përcjell nga Enesi, se i Dërguari i Allahu (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!) ka thënë: “Besimtarit në Xhenet do t'i jepet shumë potencë për (marrëdhëniet me) gratë”. Unë e pyeta: “O i Dërguari i Zotit, a mund ta përballojë ai këtë?” Ai tha: "Një burri do t'i jepet forca e njëqindve". Hadithin e sjell edhe Tirmidhiu.94 Taberaniu sjell një hadith nga Ebu Hurejra, i cili rrëfen se dikush pyeti: “O i Dërguari i Zotit, a do të kemi qasje te gratë tona në Xhenet?” Ai tha: "Një burrë mund të ketë njëqind virgjëresha në ditë." 95 Në lidhje me kuptimin e fjalës ‘ el urub’ (e përkthyer: “të dashura, me burrat e tyre”), Ibn Abasi thotë: “Janë ato gra, të cilat janë shumë të dhëna, plot afsh e shumë të përmalluara për burrat e tyre, të tilla që edhe burrat i dëshirojnë shumë fort. Ato janë gjithmonë të fiksuara shumë pas burrit.” Zejd Ibn Eslemi ka thënë se: el urub janë gratë që u thonë fjalë të këndshme, të bukura dhe të ëmbla burrave të tyre. Ato kanë një edukatë në të folur dhe sjellje dhe i kënaqin pa masë burrat e tyre.” Ndërsa nga Abdullah Ibn Burejde përcillet të ketë thënë se el urub është ajo grua, që në dialektin e Medinës quhet el ganixhe, pra, ajo grua që gjatë aktit intim lëshon zëra tërheqës, që nxitin më fort epshin dhe kënaqësinë e burrit. Ndërsa në lidhje me cilësinë “etrâbâ” (që është përkthyer “të një moshe), kuptimi është “të freskëta, të reja e në të njëjtën moshë.” Thuhet se kjo moshë është 33 vjeç. Ato janë të njëjta edhe në moralin dhe sjelljen e tyre. Mes tyre nuk ka urrejtje dhe smirë. Për pamjen e tyre n ë xhenet vjen një hadith, që imam Buhariu dhe Muslimi e sjellin nga Ebu Hurejra, se Profeti i Allahut N“ :ënëht ak ﷺjerëzit që do të hyjnë të parët në Xhenet do të shkëlqejnë si hëna e plotë në një natë të kthjellët, kurse ata që do të hyjnë pas tyre do të shkëlqejnë si ylli më i shndritshëm. Ata nuk do të urinojnë, nuk do të kryejnë nevoja, nuk do të pështyjnë, nuk do të kenë këlbaza. Krehrat do t'i kenë prej ari, djersa do t'u mbajë erë misku dhe druri aromatik në mangallët e tyre do të jetë uluva (dru i rrallë me erë të mirë). Gratë e tyre do të jenë prej hyrive sybukura. Do të jenë të gjithë të ngjashëm, me të njëjtin moral të shkëlqyer. Ata janë në pamjen dhe në madhësinë e babait të tyre, Ademit, i cili ishte 60 llërë i lartë në qiell.” Ndërsa n ë lidhje me moshën 33 vjeç, n ga Ebu Hurejra përcillet se i Dërguari i Zotit (paqja dhe bekimet e Zotit qofshin mbi të!) ka thënë: “Banorët e Xhenetit do të hyjnë në Xhenet me trup të pastër nga qimet, pa mjekër dhe me sy shumë të bukur, si të lyer me kyhël. Mosha e tyre është 30 ose 33 vjeç. Ata janë në pamjen dhe në madhësinë e babait të tyre, Ademit, i cili ishte 60 llërë i lartë dhe shtatë llërë i gjerë.” Nga Ebu Hurejra, gjithashtu, përcillet se i Dërguari i Zotit (paqja dhe bekimet e Zotit qofshin mbi të!) ka thënë: “Banorët e Xhenetit do të hyjnë në Xhenet me trupin të pastër nga qimet, pa mjekër dhe me sy shumë të bukur, si të lyer me kyhël. Kurrë nuk do të zbehet rinia e tyre dhe kurrë nuk do të prishen e vjetërohen veshjet e tyre.” 96 Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - “Për njerëzit e së djathtës...” - Allahu i Lartësuar i krijoi ato për të djathtët, pra, për ata që do t’u jepet libri nga e djathta. Është përcjellë nga Sulejman Darani (Allahu e mëshiroftë!) ky rrëfim i tij: “Njëherë, isha duke falur namaz natën. Pasi mbarova, qëndrova ulur e fillova të bëj dua. Duke qenë se ishte shumë ftohtë, po lutesha duke ngritur veçse një dorë. Kështu më kaploi gjumi. Në ëndërr pashë një grua shumë të bukur prej hyrive të Xhenetit, që kurrë nuk kam parë si ajo, e cila më tha: “O Ebu Sulejman! Po lutesh duke ngritur veçse një dorë, ndërkohë që unë jam duke u ushqyer mes mirësive të Xhenetit dhe zbukuruar për ty qysh prej 500 vjetësh?!” - “Ata janë shumë nga të hershmit e shumë nga më të vonshmit.” - Shumë prej tyre janë nga besimtarët e hershëm dhe shumë nga besimtarët e mëvonshëm. Ibn Xheriri sjell nga Ibn Abasi këtë shpjegim për ajetin: 2570. “Profeti ﷺ ka thënë: “Të gjithë ata janë prej umetit tim.””

Mus'haf Hape →
Sad 38:21–38:26 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… i Madhëruar na tregoi, siç ishte mirësia që i dhuroi i Daudit (a.s) kur i mundësoi që të pendohej dhe që ia pranoi pendimin dhe kërkimin e faljes. Ai ia ngriti …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Daudi ishte i njohur për urtësinë dhe gjykimin e tij të drejtë, prandaj njerëzit e kërkonin gjykimin e tij. Në vijim, Allahu na tregon për dy palë kundërshtare, që kërkuan gjykimin e tij, një çështje kjo që u bë sprovë dhe mësim për Daudin, për shkak të një gabimi që bëri gjatë gjykimit. Por Allahu i Madhëruar ia pranoi pendimin dhe e fali atë. Sidoqoftë, Zoti e bëri që Daudi të gjykojë në këtë çështje dhe ia tregon këtë histori Profetit të Tij të dashur, Muhamedit (a.s). Ai thotë: - A të ka mbërritur Historia e dy kundërshtarëve? Ja, ata u ngjitën fshehurazi në dhomën e tij (Daudit) të lutjeve. Kur ata hynë tek Dauudi, ai u frikësua prej tyre. Por ata i thanë: “Mos ki frikë! - Ata nuk hynë nga porta dhe për këtë arsye e befasuan Daudin, madje ai u tremb prej tyre. Por ata i thanë: “Ne jemi dy palë kundërshtare,” që kërkojmë gjykimin tënd për drejtësi, ndaj mos u tremb. - Ne jemi dy palë kundërshtare. Njëri (nga ne) i ka bërë padrejtësi tjetrit. - Ne po të parashtrojmë ty një çështje padrejtësie që të gjykosh mes nesh. - Prandaj ti gjyko mes nesh me drejtësi e mos devijo (nga e drejta) ! - Gjyko mes nesh me drejtësi dhe mos mbaj anën e askujt. - Dhe na udhëzo në rrugë të drejtë!” - Nga kjo kuptojmë se të dyja palët po kërkonin të vërtetën e qartë, pa asnjë devijim. Duke qenë se ata po të kërkonin gjykimin e drejtë, nga kjo mund të kuptohet se ata do ta tregonin versionin e tyre saktësisht, pa shtrembërime. Vëreni me kujdes, kur thonë: " gjyko mes nesh me drejtësi e mos devijo (nga e drejta)!" Në fakt, të tilla fjalë mund ta nervozojnë një gjykatës. Por Daudi (a.s) nuk u zemërua dhe as nuk i qortoi për vrazhdësinë e tyre. Njëri prej tyre tha: - Ky burrë është vëllai im. - Fillimisht tregoi se kundërshtari i tij ishte për të si vëlla, pra, vëlla në fe, besim, në gjak ose ndoshta për shoqërinë e ngushtë që kishin. Kjo nënkupton që mes tyre nuk duhet të ketë padrejtësi dhe ligësi. Nëse do të ndodhte ndonjë padrejtësi mes dy njerëzve të tillë, kjo do të ishte një ligësi më e madhe sesa në ndonjë rast tjetër. Për këtë arsye, ai filloi të shpjegonte mosmarrëveshjen: - Ai ka nëntëdhjetë e nëntë dele, ndërsa unë kam vetëm një. - Ai ka nëntëdhjetë nea'xheh,1 pra, gra. Kjo ishte mirësi e madhe, që duhet ta bënte atë të ishte i kënaqur me atë që i pati dhënë Allahu. - Ai më thotë: “Ma jep mua atë!” dhe më mundi me fjalë. - Dhe ai kërkoi të ma marrë mua atë. Ai më tha: “Ma jep mua atë!” Pra, ma lër mua atë, nën kujdesin tim! Pastaj tha: "… më mundi me fjalë." Pra, vazhdoi ta kërkonte atë me ngulm prej meje dhe gati ma mori atë. Daudi (a.s) e dëgjoi dhe duke u nisur nga fjalët e tyre të mëparshme, të cilat të jepnin të kuptoje se ata thoshin të vërtetën, gjykoi se nuk kishte nevojë të dëgjonte edhe palën tjetër. Kështu, askush nuk mund të thotë se Daudi gaboi sepse nuk dëgjoi edhe palën tjetër para se të jepte gjykimin. Atëherë, pasi dëgjoi me kujdes çështjen, tha: - Daudi tha: “Ai është treguar i padrejtë me ty duke të kërkuar delen tënde (të vetme) ta bashkojë me tufën e deleve të veta. Është e vërtetë, shumë prej ortakëve i bëjnë padrejtësi njëri -tjetrit. Por nuk veprojnë kështu ata që kanë besuar dhe bëjnë vepra të mira. Por, sa të pakët janë ata!”. - Kështu bëjnë zakonisht ortakët në çështje të ndryshme: "Shumë ortakë i bëjnë padrejtësi njëri -tjetrit...", sepse padrejtësia është pjesë e shpirtrave të njerëzve. Por pastaj tha: "Por nuk veprojnë kështu ata që kanë besuar dhe bëjnë vepra të mira.". Sepse ata kanë iman të sinqertë në shpirt, që i bën të kryejnë punë të mira dhe që i largon nga padrejtësia. Megjithatë, Allahu i Lartësuar thotë "Por, sa të pakët janë ata!” . Ata që janë të drejtë dhe bëjnë punë të mira, sipas besimit të drejtë, janë të pakët, sikurse thotë në ajet tjetër: "Pak nga robtë e Mi janë mirënjohës." [Sebe'e 13]. - Dhe Daudi e kuptoi se Ne e vumë në prove atë. Prandaj i kërkoi falje Zotit të vet, u përkul (ra në sexhde) dhe u kthye (tek Allahu i penduar) . - Daudi mendoi se Zoti e sprovoi kur e ngarkoi që të gjykonte ata të dy, që ai të mësonte dhe të ishte i kujdesshëm në gjykim. Për këtë arsye, ai i kërkoi falje Zotit të vet, për atë gjykim. Pastaj, “u përul dhe u kthye”, pra, ra në sexhde dhe iu kthye Zotit të tij me pendim dhe adhurime të shumta. - Ne ia falëm atë (gabim). - Zoti ia fali atë që bëri dhe e nderoi me shumë të mira. Ai thotë: - Dhe ai është tek Ne nga më të afruarit dhe ka një fund (e shpërblim) të mirë. - Ka një gradë të lartë dhe afërsi tek Ne. Gjithashtu, ai do të ketë një përfundim të mirë, një vend të mirë, kur të kthehet tek Ne. Për sa i përket gabimit që bëri Daudi (a.s) Allahu i Madhëruar nuk na i ka treguar, sepse është e panevojshme. Kësisoj, çdo përpjekje për të gjetur çfarë gabimi ishte, është e tepruar dhe e pavend. Dobia nga kjo histori është ajo që Allahu i Madhëruar na tregoi, siç ishte mirësia që i dhuroi i Daudit (a.s) kur i mundësoi që të pendohej dhe që ia pranoi pendimin dhe kërkimin e faljes. Ai ia ngriti pozitën Daudit, saqë pas pendimit, ai u bë më i mirë dhe më i nderuar sesa para gabimit. - O Daud! Ne të kemi bërë sundimtar në tokë. - Që të gjykosh me drejtësi çështjet fetare dhe çështjet e zakonshme të dynjasë. - Prandaj, gjyko me drejtësi mes njerëzve - Gjyko mes tyre me drejtësi dhe barazi. Kjo është e mundur veçse nëpërmjet diturisë së domosdoshme fetare, diturisë rreth realitetit dhe duke pasur fuqi për ta nxjerrë në pah të vërtetën dhe për ta vënë në vend atë. - dhe mos u shko pas dëshirave (të padrejta) e kështu të devijosh prej rrugës së Allahut! - Kurrë mos e paso epshin, që ai të të bëjë që të anosh padrejtësisht nga i afërmi, miku apo i dashuri, ose të ndikohesh nga urrejtja për tjetrin, sepse kështu do të devijosh prej rrugës së Allahut, që është rruga e drejtë. - Ata që largohen nga rruga e Allahut i pret një dënim i rëndë, për shkak se harrojnë Ditën e Llogarisë . - Ky është shkaku që njerëzit bien në gjynah dhe i largohen të drejtës, sepse nëse do ta kujtonin vazhdimisht Ditën e llogarisë, frika do t'ua mbushte zemrën dhe kurrë nuk do të anonin nga dëshirat devijuese.

Mus'haf Hape →
Ta Ha 20:131–20:132 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… . Unë e interpretova këtë ëndërr se: përfundimi i mirë, ngritja dhe triumfi do të jetë për ne në dynja dhe në ahiret dhe se feja jonë tashmë është përmbushur.”

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar i drejtohet Profetit të Tij të dashur Muhamed ﷺ: - “Mos ia ngul sytë bukurisë së kësaj jete, me të cilën bëmë të kënaqen disa prej tyre (jobesimtarë), për t’i sprovuar me të!” - Mos ua hidh shikimin fare atyre të shfrenuarve, që kanë kaluar çdo kufi, dhe dëfrimeve në të cilat ata janë zhytur, sepse ato do të zhduken shpejt. Ato u janë dhënë atyre thjesht dhe vetëm për t’i vënë në provë. Shumë pak adhurues janë mirënjohës për mirësitë që Allahu u ka dhuruar. Dije se Allahu të ka dhuruar ty mirësi shumë më të mëdha se ato që u ka dhënë atyre. Allahu i Lartësuar thotë në një ajet tjetër: “Ne të kemi dhënë një shtatëshe (ajetesh), që përsëritet, dhe Kuranin e madh. Mos ua hidh sytë kënaqësive që Ne u kemi dhënë disave prej tyre e as mos u brengos për ta (dhe mohimin e tyre) ! Shtrije dorën e mëshirës dhe të butësisë ndaj besimtarëve!” [Hixhr 87, 88]. Në këtë premtim përfshihen edhe mirësitë e pafundme që Allahu ka rezervuar për Profetin e Tij të dashur në ahiret. Sikurse tha: “Bota e ardhshme është për ty shumë më e mirë se kjo e para. Zoti yt do të të japë, e ti do të kënaqesh. ” [Duha 4, 5]. Ato janë shumë më të mëdha, që të mund të përshkruhen, prandaj Allahu i Lartësuar thotë: - “Shpërblimi i Zotit tënd është më i mirë dhe është i përjetshëm. ” - Në Sahih shkruhet se: 1802. “Umer Ibn Hatabi shkoi tek Profeti i Allahut, gjatë kohës kur ai ishte larguar nga gratë e tij dhe kishte vendosur të mos shkonte me to. Ai e pa atë të mbështe - tur të shtrirë në një rrogoz, të shtruar mbi rërë. Ai vërejti, gjithashtu, se në dhomë nuk kishte gjë tjetër, përveç një hasre të varur në mur. Sytë e Umerit filluan të lotonin, prandaj Profeti i Allahut e pyeti: “Përse qan, o Umer?” Ai tha: “O i Dërguari i Allahut, Kisra dhe Kajseri, me gjithë tiraninë dhe poshtërsinë e tyre, kanë mirësi të mëdha dhe janë të zhytur në luks, ndërsa ti, i zgjedhuri i Allahut mes të gjitha krijesave, je në këtë gjendje!” Profeti ﷺ i tha: “Mos vallë, ke dyshime, o Ibn Hatab? Ata janë njerëz, që Allahu ua ka lënë të gjitha mirësitë dhe kënaqësitë për këtë dynja.” Kështu, Profeti i Allahut ishte njeriu më asket dhe më i larguar nga kënaqësitë e dynjasë, edhe pse kishte mundësinë dhe pushtetin që të shijonte gjithçka prej saj. Përkundrazi, sa herë që ai mblidhte diçka nga pasuria e kësaj bote, e shpërndante atë mes robërve të Allahut, duke mos mbajtur për veten e tij asgjë, madje as për të nesërmen e tij. Nga Ebu Seidi përcillet se i Dërguari i Allahut ka thënë: “Ajo që më së shumti kam frikë për ju është pasuria e madhe e dynjasë që ju sjell Allahu.” Njerëzit e pyetën: “E çfarë janë pasuritë e dynjasë, o i Dërguari i Allahut?” - “Janë begatitë e shumta të tokës” - tha ai. [Buhariu dhe Muslimi]. - “Urdhëroje familjen tënde që të falë namaz, dhe ji i qendrueshëm në këtë! ” - Domethënë, shpëtoji ata nga ndëshkimi, duke i urdhëruar ata për vepra të mira dhe për namaz. Edhe ti duhet të jesh i durue - shëm në faljen e namazit dhe kujdesin për ta përkryer atë. Allahu i Lartësuar thotë në një ajet tjetër: “ O ju që keni besuar! Ruajeni veten dhe familjen tuaj prej Zjarrit, lënda djegëse e të cilit janë njerëzit dhe gurët! Atë e mbikëqyrin melekë të rreptë e të ashpër, që nuk e kundërshtojnë Allahun për asgjë që Ai i urdhëron. Ata zbatojnë gjithçka për të cilën urdhërohen.” [Tahrim 6]. - “Ne nuk kërkojmë prej teje ndonjë furnizim (as për ty, as për familjen tënde) . Ne të furnizojmë ty (dhe ata).” - Nëse je i kujdesshëm dhe e fal namazin me rregull, ka për të të ardhur kësmeti andaj nga nuk e pret, siç thotë i Lartësuari: “... Kush tregon devotshmëri ndaj Allahut, Ai i jep rrugë - zgjidhje për gjithçka dhe e furnizon prej nga nuk e pret. Kush i mbështetet Allahut, mjaftohet me Të. Allahu ka për ta realizuar vendimin e Tij dhe Ai e ka përcaktuar çdo gjë me korrektësi.” [Talak 2, 3]. Ose: “Unë nuk i krijova xhindët dhe njerëzit për gjë tjetër, por veç që të më adhurojnë. Unë nuk kërkoj prej tyre ndonjë furnizim e as kërkoj që të më ushqejnë. Allahu, Ai është Furni - zuesi i madh i Gjithëfuqishmi e Fuqiploti.” [Dhariat 56, - 58]. Në këtë ajet thotë: “Ne nuk kërkojmë prej teje ndonjë furnizim (as për ty, as për familjen tënde) . Ne të furnizojmë ty (dhe ata) .” Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Thabiti, i cili ka thënë: 1803. “Profeti ﷺ kur e kapte ndonjë nevojë e madhe i drejtohej familjes së vet dhe i thoshte: “O Familja ime! Faluni, faluni!” Thabiti thotë: Dhe Profetët kur mbi ta zbriste ndonjë çështje e vështrirë , ndonjë bela dhe sprovë , v raponin menjëherë drejt namazit dhe nxitonin për të falur namaz. Tirmidhiu dhe Ibn Maxhe sjellin hadithin nga Ebu Hurejra, se Profeti i Allahut tregon: 1804. “Allahu i Lartësuar thotë: “O biri i Ademit! Veçohu dhe përkushtohu tërësisht në adhurimin ndaj Meje, që ta mbush gjoksin me pasuri, që të kujdesem dhe ta largoj varfërinë tënde. Nëse nuk e bën, do ta mbush gjoksin me angazhime dhe nuk kam për ta larguar varfërinë tënde!”” Ibn Maxhe sjell hadithin e Abdullah Ibn Mesudit, që thotë: “E kam dëgjuar Profetin tuaj ﷺ të thotë: “Ai i cili i mbledh të gjitha angazhi - met e tij në një: angazhimin për Ditën e Premtuar, Allahu ka për t’i mjaftuar atij në lidhje me hallet e dynjasë. Ndërsa ai që shpërndahet në angazhimet e shumta të dynjasë (pa u kujdesur për ahiretin), nuk do të ketë asnjë rëndësi për Zotin se në çfarë lugine të Tij do të vdesë ky njeri!” 26 Pra, e meriton të jetë i braktisur, i harruar. Ibn Maxhe sjell edhe hadithin e Zejd Ibn Thabitit, i cili rrëfen: “E kam dëgjuar të Dërguarin e Allahut të thotë: “Atij, brenga e të cilit është vetëm dynjaja, Allahu ka për t’ia shpërndarë punët e tij, do t’ia shkruajë varfërinë mes dy syve dhe nga dynjaja ka për t’iu dhënë veçse ajo që është shkruar për të se do t’i jepet. Ndërsa ai që ka pikësynim ahiretin, Allahu ka për t’ia mbledhur (e sistemuar) punët e tij, ka për t’ia shkruar pasurinë në zemër dhe atij do t’i vijë dynjaja e nënshtruar.” 27 - “Përfundimi i mirë vjen nga devotshmëria.” - Përfundimi i mirë në dynja dhe në ahiret i takon atyre që përkushtohen në adhurim. Përfundimi i mirë për atë që i ruhet ndëshkimit të Allahut të Lartësuar, duke përmbushur urdhëresat dhe duke u larguar nga haramet, është Xheneti. Në një hadith të saktë, Profeti ﷺ ka thënë: 1805. “Sot natën pashë sikur ishim në shtëpinë e Ukbe Ibn Rafia dhe sikur na u sollën hurma të njoma, nga hurmat e Ibn Tab -it (kështu quhej një lloj i mirë hurmash) . Unë e interpretova këtë ëndërr se: përfundimi i mirë, ngritja dhe triumfi do të jetë për ne në dynja dhe në ahiret dhe se feja jonë tashmë është përmbushur.”

Mus'haf Hape →
Enfal 8:17–8:18 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i Lartësuar Ai që e bëri të mundur këtë goditje gjithëpërfshirëse, jo Profeti ﷺ . Ali Ibn Ebu Talha tregon nga Ibn Abasi: 1271. “Profeti i Allahut i ngriti lart …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na qartëson faktin se Ai është Krijuesi i veprave të robërve dhe se Ai është i lavdëruar për çdo vepër të mirë që ata bëjnë. Atij i takojnë të gjitha lavdërimet, sepse është Ai që u dha sukses dhe ua priu mbarë që të bëjnë ato vepra të mira, duke i udhëzuar, mësuar dhe mbështetur. Për këtë arsye, i Lartësuari thotë: - Nuk ishit ju që i vratë ata, por ishte Allahu Ai që i vrau ata. - Nuk i mundët ju ata, me aftësitë dhe forcën tuaj. Mendoni pak që ata ishin më të shumtë në numër sesa ju, prandaj të jeni të bindur se ishte Allahu Ai që ju bëri të triumfonit mbi ta. Në një ajet tjetër, i Lartësuari thotë: “Allahu ju ndihmoi në Bedër, kur ju ishit të paktë në numër. Atëherë frikësojuni Zotit, për të treguar mirënjohje ndaj Tij!” [Al Imran 123]. Dhe thotë gjithashtu: “Sigurisht që Allahu ju ka ndihmuar në shumë beteja. Edhe në ditën e Hunejnit, kur ju u mahnitët nga numri juaj i madh, por që nuk ju vlejti aspak. Toka ju duk e ngushtë, me tërë atë gjerësi dhe më pas ju u tërhoqët. Por Allahu zbriti qetësinë Tij mbi të Dërguarin dhe mbi besimtarët. Ai zbriti një ushtri (melekësh), që ju nuk e patë, dhe i dënoi jobesimtarët. Ky qe “shpërblimi” i mohuesve.” [Teube 25]. Pra fitorja nuk sigurohet nga numri i shumtë dhe armatimi i madh. Fitorja vjen veçse nga Allahu i madhëruar. Sikurse ka thënë i lavdëruari gjithashtu: “... Por ata që ishin të bindur për takimin me Allahun thanë: “Sa e sa grupe të vogla kanë triumfuar kundër ushtrive të mëdha, me dëshirën e Allahut.” Allahu është me durimtarët.” [Bekare 249]. Në vijim, Allahu i Lartësuar na tregon rreth grushtit me dh é, me të cilin Profeti ﷺ gjuajti në drejtim të mohuesve ditën e Betejës së Bedrit. - Nuk ishe ti ai që i gjuajte, atëherë kur i gjuajte, por ishte Allahu Ai që gjuajti, për t’i shpërblyer besimtarët me një dhuratë të mirë prej Tij. - Gjatë Betejës së Bedrit, pasi i ishte lutur gjatë Allahut, me përunjësinë dhe përgjërimin më të madh, Profeti ﷺ doli nga çadra e tij, mori një grusht dh é dhe e hodhi në drejtim të mohuesve, duke thënë: 12 70. “Fytyra të shëmtuara ...”. Menjëherë pas kësaj gjuajtjeje, ai i urdhëroi sahabët të nisnin sulmin, me përkushtimin dhe sinqeritetin më të madh për Allahun. Dhe ashtu vepruan. Allahu i Lartësuar bëri të mundur që grimcat e pluhurit të godisnin sytë e të gjithë idhujtarëve, pa përjashtim, duke i bërë të shpërqendroheshin nga lufta dhe të merreshin me veten e vet. Allahu i Lartësuar thotë: “Nuk ishe ti ai që i gjuajte, atëherë kur i gjuajte, por ishte Allahu Ai që gjuajti ...” Domethënë, ishte Allahu i Lartësuar Ai që e bëri të mundur këtë goditje gjithëpërfshirëse, jo Profeti ﷺ . Ali Ibn Ebu Talha tregon nga Ibn Abasi: 1271. “Profeti i Allahut i ngriti lart duart gjatë luftës së Bedrit dhe tha: “O Zot, nëse vriten ky grup (besimtarësh), nuk do të adhurohesh kurrë në Tokë!” Xhibrili (a.s) i tha: “Merr një grusht dh é dhe gjuaje atë në drejtim të fytyrave të tyre!” Kështu, ai mori një grusht dh é dhe e gjuajti në drejtim të fytyrave të tyre!” Me këtë gjuajtje, nuk mbeti asnjë idhujtar pa iu futur dheu në sy, hundë dhe gojë. Kështu, ata kthyen shpinën dhe ia mbathën.” Është përcjellë nga Ur ue, Muxhahidi, Ikrime, Katade e shumë imamë të tjerë, se ky ajet ka zbritur dhe flet për gjuajtjen e Profetit ﷺ në luftën e Bedrit, edhe pse ai bëri një gjuajtje të tillë edhe në Betejën e Hunejnit. Muhamedi Ibn Is 'haku përcjell nga Ur ue Ibn Zubejri, i cili, duke shpjeguar fjalën e Allahut: “...për t’i shpërblyer besimtarët me një dhuratë të mirë prej Tij”, ka thënë: “Domethënë, që besimtarët ta shohin qartë mirësinë e Tij, kur u dhuroi fitoren mbi armiqtë e tyre, me gjithë numrin e madh të armiqve dhe numrin e vogël të tyre. Allahu i Lartësuar dëshiroi, gjithashtu, t’u mësonte atyre se fitorja nuk është e lidhur ngushtë me numrin e ushtarëve, por ajo vjen veçse nga Allahu i Lartësuar i Vetëm dhe i Pashoq. Në këtë mënyrë, ata do ta njohin dhe kuptojnë mirë meritën e Allahut dhe do të jenë mirënjohës për mirësitë e Tij. - Nuk ka dyshim se Allahu është Gjithëdëgjues dhe i Gjithëditur. - Ai është Gjithëdëgjues i lutjeve dhe i Gjithëditur për ata të cilët e meritojnë fitoren. - Kjo është e vërteta. Pa dyshim, Allahu ka për t’i shkatërruar kurthet e jobesimtarëve. - Ky është një përgëzim tjetër, përveç fitores që Ai u dhuroi. Allahu i Madhëruar u mëson robërve të Tij se Ai ka për të shkatërruar dhe dobësuar kurthet e mohuesve edhe në të ardhmen, dhe ata do të jenë të nënçmuar dhe të pafuqishëm të përmbushin synimet e tyre kundër muslimanëve. Ai njofton se çdo plan që ata thurin kundër muslimanëve do të përfundojë i dështuar dhe i shkatërruar. Vetëm Allahut i takojnë të gjitha lavdërimet dhe mirësitë.

Mus'haf Hape →
Bekare 2:256 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… - që ishte Uâsifi, dhe i ngriti rrobat e mia nga pas. Pra, më kapi nga pas nga rrobat, dhe më tha ‘Ngjitu!’ U ngjita lart, derisa arrita nyjen e lidhur fort. Atëherë më …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Nuk ka detyrim në fe. Është sqaruar e vërteta nga e kota. Kush e braktis (tagutin) dhe beson në Allahun, ai është kapur pas lidhjes më të fortë, e cila kurrë nuk këputet. - Kuptimi: Mos detyroni dhe ia impononi askujt pranimin e Islamit, sepse kjo është një fe e qartë dhe e shtjelluar tërësisht. Argumentet e saj janë të dukshme dhe të padiskutueshme, që dikush të ketë nevojë të detyrohet për ta pranuar atë si fe. Madje, ata që Allahu i Lartësuar i ka udhëzuar që të pranojnë Islamin duke u ka zgjeruar gjoksin dhe duke ua ndriçuar shikimin dhe arsyen, kanë për të hyrë në këtë fe duke qenë të qartë, të kthjellët dhe të vetëdijshëm për gjithçka që bëjnë. Ndërsa ata të cilëve Allahu i Lartësuar ua ka verbuar zemrat, ua ka vulosur dëgjimin, shikimin dhe arsyen, këtyre nuk u vlen asnjë gjë; asgjë nuk mund t’i bëjë ata që të hyjnë në Islam të detyruar. Është përmendur se ndër shkaqet e zbritjes së këtij ajeti është një ngjarje mes ensarëve. Në kohën e injorancës, ndodhte që gratë (shtatzëna) të betoheshin se, nëse do t’u rronte fëmija që lindnin, do ta bënin jehud (pra, do ta kthenin në fenë e jehudëve). Kështu, kur fisi jehud i Benu Nadirit u larguan nga Medinia, disa fëmijë të ensarëve që kishin pranuar fenë e jehudëve, donin të largoheshin. Por ensarët thanë: "Jo, ne nuk kemi për t’i lënë fëmijët tanë që të largohen!" Atëherë, Allahu i Lartësuar zbriti këtë ajet, ku thuhet: "Nuk ka detyrim në fe. Është sqaruar e vërteta nga e kota....". Ibn Xheriri e sjell këtë hadith nga Ibn Abasi. Hadithin e sjellin edhe Ebu Daudi me Nesaiun, përmes rrugës së transmetimit të Bundarit. Po kështu, edhe Ebu Hatimi dhe Ibn Hibani e sjellin nga Shu’be, me të njëjtin tekst. Të njëjtën gjë ka thënë edhe Muxhahidi e disa të tjerë, pra, se ky ajet ka zbritur pikërisht për këtë që ndodhi mes ensarëve. Ndërsa Muhamed Ibn Is’hak përcjell nga Ibn Abasi, që thotë se ky ajet zbriti për një burrë prej fisit Beni Salim Ibn Auf, i cili quhej El Husajn. Të dy bijtë e tij pranuan Krishtërimin, ndërsa ai vetë ishte musliman. Profeti ﷺ i tha që të mos i impononte ata, nëse refuzonin të pranonin Islamin dhe dëshironin të qëndronin të krishterë. Atëherë, Allahu i Lartësuar zbriti këtë ajet. Nga ana tjetër, thuhet se ky ajet është anuluar me “ajetet e luftës”, në të cilat Allahu i Lartësuar thotë: "Ju do të thirreni të dilni kundër një populli luftarak e të fuqishëm, që, ose do të luftohen, ose do të dorëzohen (pranojnë Islamin) ." [Fet'h 16]. "O i Dërguar! Luftoji jobesimtarët e hipokritët dhe qëndro ashpër kundër tyre!" [Tahrim 9]. "O ju që keni besuar! Luftojini jobesimtarët (agresorë) që janë pranë jush! Le ta ndiejnë ata ashpërsinë tuaj! Dijeni mirë se Allahu është me të devotshmit!" [Teube 123]. Këto janë ajetet e luftës, që kanë anuluar ajetin e sipërpërmendur. Kështu, sipas këtyre ajeteve është detyrë që të gjithë popujt të ftohen për të pranuar besimin e pastër monoteist dhe për të hyrë në fenë islame. Nëse dikush refuzon të hyjë në Islam dhe refuzon gjithashtu të jap xhizjen, atëherë i shpallet luftë. Në hadith të saktë thuhet: 409. “Çuditet Zoti yt me një popull, të cilët tërhiqen me zinxhirë për t'u futur me forcë në Xhenet.” Pra, këtu bëhet fjalë për ata mohues të Zotit, të cilët sillen në vendet islame si robër të lidhur me zinxhirë, dhe pastaj pas kësaj ata pranojnë Islamin. Në këtë mënyrë, rregullohen veprat dhe besimi në zemrat e tyre, dhe ata bëhen banorë të Xhenetit. Allahu i Lartësuar thotë në vijim: - Kush e braktis tagut-in dhe beson në Allahun, ai është kapur pas lidhjes më të fortë, e cila kurrë nuk këputet. - Këtu bëhet fjalë për ata njerëz që largohen nga idhujt, putat dhe çdo adhurim tjetër ku i fton shejtani i mallkuar. Këta janë ata të cilët e njësojnë Allahun, duke e adhuruar Atë si një të vetëm. Këta dëshmojnë me dituri dhe bindje se Allahu është i vetmi i Adhuruar me meritë, dhe nuk ka të adhuruar tjetër veç Allahut. Pikërisht për këtë kategori bëhet fjalë në ajet. Et-tagut është shejtani, dhe ky është një term që përfshin të gjitha ligësitë në të cilat ishin zhytur, përhumbur e jetonin njerëzit në kohën e injorancës para Islamit, si adhurimi i idhujve dhe putave, të gjykuarit me ligjet e injorancës dhe mbrojtja e tyre me fanatizëm. Duke folur për besimtarin e mirë, që e ka pastruar zemrën nga shirku dhe e ka mbushur atë me iman të pastër, i Lartësuari thotë: "... ai është kapur pas lidhjes më të fortë, e cila kurrë nuk këputet." Ai është kapur fort pas kësaj feje, duke e përforcuar atë me lidhjen më të fortë që mund të mendohet. Allahu i Lartësuar e krahason lidhjen e fortë e të pazgjidhshme me këtë besim e fe të mrekullueshme, me lidhjen e litarit, të kapur mirë. Për sa i përket kësaj lidhjeje të fortë dhe kuptimit të saj, janë dhënë mendime të ndryshme. Mendimi më i përhapur anon në atë se "lidhja e fortë" është imani dhe Islami. Kjo nuk bie ndesh me mendimet e tjera, që thonë se: "lidhja e fortë" është fjala ‘ Lâ ilâhe il -lAllah’, ose Kur 'ani, ose dashuria dhe urrejtja për hir të Allahut. Të gjitha këto janë të sakta dhe i përmban kuptimi i kësaj fjale. Muadh Ibn Xhebeli, duke shpjeguar fjalën "...e cila kurrë nuk këputet", ka thënë: "Kjo lidhje e fortë me Allahun e Lartësuar nuk zgjidhet kurrë, deri sa të futesh në Xhenet." Imam Ahmedi sjell rrëfimin nga Muhamed Ibn Kajs Ibn Ubadeh, i cili ka thënë: 410. “Isha në xhami një ditë, kur erdhi një burrë, në fytyrën e të cilit dallohej përunjësia dhe frikërespekti ndaj Zotit. Ai fali dy rekatë namaz, jo shumë gjatë. Dikush tha: "Ky burrë është nga banorët e Xhenetit." Kur doli, unë e ndoqa nga pas, derisa ai hyri në shtëpinë e tij. Edhe unë shkova vizitë tek ai dhe fillova të bisedoja me të. Pasi ai u qetësua dhe i pëlqeu biseda me mua, i thashë: "Kur ti hyre në xhami, njerëzit thanë kështu dhe ashtu." Atëherë, ai tha: “ Subhanallah! Askush nuk duhet të thotë diçka që nuk e di. Por do të të tregoj përse e thonë këtë. Unë pashë njëherë në ëndërr sikur isha në një kopsht të gjelbër.” Ibn Auni, - njëri nga transmetuesit e këtij hadithi që e kanë sjellë në Musned, - thotë: “Ai vazhdoi të tregonte për gjelbërimin e kopshtit, për gjerësinë dhe bukurinë e tij. Në mes të tij ishte një shtyllë prej hekuri, baza e të cilës ishte në tokë, ndërsa maja lart në qiell. Në majë të saj ishte një nyje ( urue) e lidhur fort. "Ngjitu atje lart!" - më thanë. Unë i thashë: "Nuk ka mundësi." Por më pas erdhi një njeri i drejtë, - thotë Ibn Auni - që ishte Uâsifi, dhe i ngriti rrobat e mia nga pas. Pra, më kapi nga pas nga rrobat, dhe më tha ‘Ngjitu!’ U ngjita lart, derisa arrita nyjen e lidhur fort. Atëherë më tha: “Kapu fort pas asaj nyjeje!” Kur unë u zgjova, ajo ishte në duart e mia. Unë shkova tek Profeti i Allahut dhe i tregova ëndrrën. Ai më tha: “Për sa i përket kopshtit të gjerë, ai ishte kopshti i Islamit. Shtylla ishte shtylla e lartë e Islamit, ndërsa nyja ishte “lidhja e fortë”. Pastaj tha: "Ti do të jesh në Islam deri sa të vdesësh!” Këtë hadith e kanë sjellë Buhariu dhe Muslimi në dy Sahih-ët e tyre, dhe bëhet fjalë për Abdullah Ibn Sel âmin - Allahu qoftë i kënaqur me të!

Mus'haf Hape →
Enam 6:95–6:98 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… gjumë. Po kështu, edhe kafshët kthehen në strofulla e zogjtë në fole, për të marrë pjesën e tyre të rehatisë e qetësisë. Pastaj i Lartësuari i ngre …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Madhëruar na tregon rreth pushtetit e sundimit të Tij të gjerë, fuqisë së Tij të madhe dhe faktit se Ai është absolutisht i Plotë. Ai na tregon, gjithashtu, për mëshirën e Tij të gjerë, bamirësinë e Tij gjithëpërfshirëse dhe përkujdesin e Tij të jashtëzakonshëm për krijesat. Kështu, i Lartësuari thotë: - Është Allahu Ai që e bën farën dhe bërthamën (e hurmës) të mbijë . - Kjo përfshin të gjitha llojet e farërave e kokrrave, qoftë ato që vetë njerëzit i mbjellin dhe i kultivojnë, qoftë ato të cilat vetë Zoti i mbjell e shpërndan nëpër fusha, male e lugina. Është Ai që i bën farërat të çelin në sytha dhe të fillojnë procesin e mbjelljes. Ato u përkasin bimëve nga më të ndryshmet në llojin, formën dhe dobinë e tyre. Po kështu, është Allahu që i nxjerr sythat nëpër pemë, si hurma, agrume etj. Nga këto përfitojnë të gjithë njerëzit, bagëtitë e çdo gjallesë. Kafshët kullosin e ushqehen me bimësinë, të cilën është Zoti që e bën të çelë në vazhdimësi, ndërsa njerëzit mund të magazinojnë e t’i shfrytëzojnë ato. Në këtë mënyrë, Allahu i Madhëruar u tregon krijesave bamirësinë dhe bujarinë e Tij. Kjo përkujdesje e mrekullueshme habit të mençurit e lë pa fjalë dijetarët e urtë. Ata mrekullohen nga perfeksioni i krijimit të të Madhërishmit, nga urtësia e Tij absolute në gjithçka që ka krijuar dhe nga ekuilibri që ka vendosur në natyrë. Në këtë mënyrë, të mençurit e njohin Allahun në madhështinë e Tij dhe janë të bindur se Ai është i Vetmi dhe i Pashoq në pushtetin e urtësinë që ka, i Vetmi në përkujdesjen për krijesat e Tij, i Vetmi që meriton adhurimin me dashuri, madhërim, nënshtrim e përkushtim, ndërsa adhurimi i gjithçkaje tjetër është i kotë e i padrejtë. - “Ai nxjerr të gjallin nga i vdekuri...” – Kështu, nga një pikë uji e hedhur me forcë nxjerr një krijese të gjallë, ose nga veza e ngurtë, Ai nxjerr një zog, nga një farë e ngurtë nxjerr një bimë ose një pemë plot dobi e begati. - “...dhe të vdekurin nga i gjalli.” – “El mejit” është diçka që nuk ka shpirt dhe nuk rritet e zhvillohet. Kështu, nga një pemë, që është e gjallë, sepse rritet e jeton, Ai nxjerr ujë apo frytet që nuk rriten, ose nga zogu i gjallë nxjerr vezën, pra, diçka që nuk ka jetë etj. - Ky është Allahu. Atëherë si i largoheni së vërtetës? - Është Allahu i Madhëruar, Zoti juaj, Ai i Cili është i vetëm në kryerjen e gjithë krijimit dhe që përkujdeset për krijesat. Është Ai të Cilit i takon adhurimi juaj dhe i të gjithë krijesave, me dashuri, madhërim, përunjësi dhe bindje të plotë. Duke qenë se është Allahu Ai që përkujdeset për të gjithë botën, duke i ushqyer e furnizuar me bujarinë dhe mëshirën e Tij, atëherë përse devijoni dhe largoheni nga rruga e drejtë?! Si i largoheni adhurimit të Allahut, që ka të tilla cilësi të mrekullueshme, dhe humbisni duke iu përkushtuar atyre që nuk zotërojnë as për veten e vet dëm apo dobi, që nuk mund të japin jetë apo vdekje, që nuk kanë fuqi për të ringjallur, për të marrë në llogari e për të shpërblyer me drejtësi?!! Pasi përmendi farën e prodhimit të ushqimit të krijesave, Allahu i Madhëruar kujton mirësinë e Tij ndaj krijesave duke u mundësuar vendqëndrimin dhe duke krijuar për to gjithçka që kanë nevojë, si dritën, errësirën etj. Ai thotë: - Ai është Krijuesi i dritës së mëngjesit. Natën e bëri për qetësi, - Ashtu sikurse e çan farën e nxjerr prej saj bimën, ashtu e çan errësirën e natës, që mbulon Tokën dhe krijesat, me rrezen e dritës së sabahut, pak e nga pak, derisa ta largojë terrin plotësisht. Pasi largon errësirën, Ai mbulon gjithçka me dritën e shkëlqimin e ditës, që krijesat të plotësojnë nevojat e tyre të dynjasë, të fesë dhe të ahiretit. Duke qenë se krijesat kanë nevojë për qetësi dhe rehati, gjë kjo që nuk mund të plotësohet gjatë ditës dhe në dritë, Allahu i Madhëruar krijoi natën. Gjatë natës, njerëzit qetësohen në strehimet e tyre, duke fjetur gjumë. Po kështu, edhe kafshët kthehen në strofulla e zogjtë në fole, për të marrë pjesën e tyre të rehatisë e qetësisë. Pastaj i Lartësuari i ngre, duke iu sjellë dritën, e kështu vazhdon deri në Ditën e Kijametit. - “...kurse Diellin dhe Hënën për llogaritjen e kohës. - Nëpërmjet fazave të Diellit dhe Hënës përcaktohet koha e adhurimeve, afatet e marrëveshjeve etj. Nëse nuk do të ishin ciklet e Diellit e të Hënës, njerëzit do ta kishin të vështirë llogaritjen e kohës, kalimin e ditëve, javëve, muajve etj. Nëpërmjet tyre, Zoti e bëri të thjeshtë për këdo përllogaritjen e kohës, si lehtësim për nevojat e njerëzve. - Ky është caktim i Ngadhënjimtarit, të Gjithëditur. - Para krenarisë së Allahut janë nënshtruar të gjitha këto krijesa madhështore. Ato i qëndrojnë me bindje rregullave të vendosura nga i Madhërishmi, pa dalë aspak nga kufijtë e vendosur prej Tij. Allahu është El Alîm - i Gjithëdituri, dija e të Cilit ka përfshirë gjithçka, të shfaqur apo të fshehur. Prej shenjave logjike që tregojnë se dija e Tij është gjithëpërfshirëse është edhe nënshtrimi i këtyre krijesave madhështore ndaj ligjeve të Tij. Ky sistem mahnit mendjen e të urtëve me bukurinë, përshtatshmërinë dhe perfeksionin e tij. Ai tregon, gjithashtu, për urtësinë e Atij që e krijoi dhe e përsosi. - Është Ai që i bëri yjet (të shndritshme) për ju që të orientoheni nëpërmjet tyre, nëpër errësirat e tokës dhe të detit. - Për udhëtarin që ndihet i humbur e nuk gjen dot drejtimin, Allahu i Madhëruar vendosi yjet në qiell si orientues. Kështu, ai vazhdon rrugën për të plotësuar nevojat e veta, si për tregti etj. Disa yje shihen vazhdimisht, sikur nuk lëvizin nga vendi i tyre, ndërsa disa të tjerë i ndërrojnë pozicionet. Lëvizjen e këtyre të fundit e njohin dijetarët e kësaj fushe. Nëpërmjet tyre, ata përcaktojnë kohën, vendet, drejtimet e horizontit etj. Nga ky ajet e nga të tjerë të ngjashëm kuptojmë se është i lejuar mësimi e studimi i astronomisë, sepse kështu arrihet orientimi i saktë. - Vërtet, Ne i kemi shpjeguar me hollësi Shenjat Tona - I sqaruam ajetet, duke i ndarë e shkoqitur veç e veç. Por për cilët u bënë të qarta ajetet e Tij? Përgjigjja: - “ për njerëzit që dinë të mendojnë.” - Këta janë dijetarët dhe të urtët. Pikërisht këtyre u drejtohen ajetet dhe prej tyre pritet përgjigjja, ndryshe nga injorantët e vrazhdë dhe të ftohtë, të cilët u kthejnë shpinën ajeteve të Allahut dhe diturisë së sjellë nga profetët e Tij. Sqarimi i ajeteve nuk u vlen aspak atyre, nuk u zbardh ndonjë gjë të pakuptueshme, sepse ata thjesht i refuzojnë. - Është Ai që ju krijoi prej një njeriu të vetëm. Në të (Tokë) do të jetoni dhe nën të do të prisni (ringjalljen). - Nga Ademi ﷺ , Allahu i Lartësuar nxori llojin njerëzor, i cili mbushi Tokën. Lloji njerëzor vazhdoi të shtohet e shumohet, duke u bërë aq të ndryshëm në formën fizike dhe në moralin e tyre, saqë nuk mund të përshkruhet me fjalë apo të përkufizohet me ndonjë rregull. Allahu i Madhëruar bëri për ta një destinacion, ku do të tubohen të gjithë. Ai do të jetë vendqëndrimi final, pas të cilit nuk ka tjetër. Ky është ahireti. Allahu i krijoi ata dhe i tregoi se ahireti, e jo dynjaja, do të jetë vendqëndrimi i tyre i përjetshëm. Ai i krijoi dhe i vendosi në këtë dynja, që të përpiqen dhe të punojnë për të arritur mirësinë dhe përjetësinë në ahiret. Mirësia në ahiret ndërtohet mbi punën në këtë dynja dhe përpjekjet në të. Allahu i Madhëruar, nga shpina e baballarëve i vendosi në barkun e nënave, pastaj i nxori në këtë dynja, për të vazhduar rrugën pas vdekjes në jetën e berzaħ-ut. Këto janë faza kalimtare të njerëzve, derisa të përfundojnë në ahiret, në vendin nga i cili kurrë nuk do të largohen: ose në Zjarr, ose në Xhenet. Kjo dynja është thjesht një vend i përkohshëm. - Ne ua shpjegojmë shenjat Tona njerëzve që kuptojnë. - Të kuptojnë ajetet e Allahut, që janë të sqaruara mirë.

Mus'haf Hape →
Ahzab 33:53–33:54 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… dhe kur të keni mbarruar së ngrëni, shpërndahuni e mos qëndroni për biseda me njëri -tjetrin! - Mos shkoni më herët, që të prisni sa të bëhet ushqimi dhe mos …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar i urdhëron besimtarët që të pajisen me edukatën e nevojshme, në lidhje me të Dërguarin e Allahut dhe me vizitën në shtëpinë e Tij. Ai thotë: - O ju që keni besuar! Mos hyni në shtëpitë e Profetit, veçse nëse thirreni për ndonjë gosti. - Kurrë mos hyni në to, kur shkoni për ndonjë vakt, pa ju dhënë leje i zoti i shtëpisë. Madje, Ai thotë: - ... dhe (edhe atëherë) jo aq herët sa të rrini duke pritur sa të përgatitet ushqimi! Por, kur të thirreni, hyni dhe kur të keni mbarruar së ngrëni, shpërndahuni e mos qëndroni për biseda me njëri -tjetrin! - Mos shkoni më herët, që të prisni sa të bëhet ushqimi dhe mos rrini gjatë pas përfundimit të vaktit. Duke e përmbledhur, mund të themi se për të hyrë në shtëpinë e Profetit, kishte dy kushte: të merrej leje për të hyrë dhe të qëndrohej atje veçse aq sa ishte e nevojshme. Pastaj Allahu i Madhëruar shpjegon urtësinë dhe dobitë e kësaj ndalese. - Vërtet, këto (pritja, qëndrimi dhe bisedat e gjata) e mundojnë Profetin, por atij i vjen turp (t'ju thotë shkoni) , kurse Allahu nuk turpërohet t'ju thotë të vërtetën. - Pritja dhe qëndrimi juaj i gjatë në shtëpinë e Profetit "…e mundojnë Profetin…", sepse ishte rëndesë për të, për punët dhe nevojat e tij. Por ai nuk mund t'ju thotë ikni, sepse: "… atij i vjen turp…". Njerëzve të moralshëm, e sidomos fisnikëve dhe njerëzve e lartë, u vjen turp që t'i nxjerrin të tjerët nga shtëpia e tyre. Por Allahu nuk turpërohet nga e vërteta. Dispozitat dhe ligjet duhet të zbatohen, edhe pse gabimisht dikush mund të pretendojë se edukata dhe turpi të detyrojnë të veprosh ndryshe. E mira është e kufizuar dhe e lidhur ngushtë me ligjin e Zotit dhe rregullat e vendosura nga Ai. Çdo gjë që bie ndesh me rregullat dhe ligjet e Zotit, nuk është prej edukatës dhe mirësjelljes. Allahu i Lartësuar nuk ka turp që t'ju urdhërojë për atë që, në fakt, është më e mira dhe vetë mirësia për ju, por edhe më e mira për Profetin (a.s). Ky ishte rregulli i tyre në lidhje me sjelljen ndaj Profetit të Allahut. Ndërsa në lidhje me edukatën me gratë e Profetit (a.s), besimtarët u mësuan se si të silleshin kur të flisnin me to. Kështu, ishin dy raste: 1. Kur nuk kishin nevojë që të flisnin me to. Në këtë rast, çështja është e qartë, që ata nuk kishin përse të kërkonin që të flisnin me to. 2. Kur ishte e nevojshme të flitej me to, si për shembull, kur u kërkohej ndonjë enë etj. Në këtë, rast Allahu na mësoi që: - E kur të kërkoni diçka prej tyre (grave të Profetit) , kërkojeni pas perdes, sepse kjo është më e pastër për zemrat tuaja dhe për zemrat e tyre! - Domethënë, të ketë perde, që ju pengon shikimin mes jush dhe atyre. Kështu, shikimi i tyre ishte i ndaluar në të dyja rastet, ndërsa të folurit me to bëhej sipas shpjegimit që solli Allahu i Madhëruar. Pastaj Ai përmendi urtësinë e këtij urdhri:"...sepse kjo është më pastër për zemrat tuaja dhe për zemrat e tyre!" Kështu qëndron larg çdo keqkuptimi. Sa më shumë që njeriu të largohet nga shkaqet që e afrojnë drejt sprovës dhe të keqes, aq më i sigurt dhe më i qetë do të jetë dhe aq më e pastër do të mbetet zemra e tij. Në shumë çështje të ligjit të Zotit, që Ai ka shtjelluar për ne, kuptojmë qartë se të gjitha mjetet dhe rrugët e të keqes, ato që i paraprijnë asaj dhe janë urëlidhëse drejt gjynahut dhe të ndaluarës, janë të ndaluara. Madje robi duhet t'u rrijë sa më larg dhe të mbrohet prej tyre me çdo mënyrë. Pastaj Allahu i Madhëruar sjell një rregull të përgjithshëm: - Ju nuk duhet ta mundoni të dërguarin e Allahut,... - Kjo është gjëja më e shëmtuar, që nuk i shkon asnjë besimtari, i cili as që duhet t'ia lejojë vetes që ta mundojë të Dërguarin e Allahut. Nuk lejohet t'i sjellësh mundim Profetit të Zotit, qoftë me fjalë, qoftë me vepra dhe në çdo rrugë që mund të ndodhë diçka e tillë. - e nuk ju lejohet të martoheni kurrë me gratë e tij, pas tij.. - Edhe kjo është nga gjërat që konsiderohen si shqetësim e mundim. Profeti i Zotit kishte një gradë të lartë respekti e nderimi, ndaj martesa me ndonjë nga gratë e tij pas largimit të tij nga kjo botë e cenonte këtë prestigj të merituar. Gjithashtu, ato ishin gratë e tij në dynja dhe lidhja martesore mes tyre mbeti e lidhur edhe pas vdekjes së tij, prandaj nuk i lejohej askujt që të martohej me gratë e Profetit (a.s.) pas vdekjes së tij. Allahu e përshkruan një gjë të tillë me fjalët: - Këto janë gjynah shumë i madh tek Allahu. - Dhe umeti e zbatoi këtë urdhër të Zotit, të Cilit i takon lavdërimi dhe mirënjohja për çdo çështje. Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - Allahu di gjithçka, - e bëtë haptazi ose e mbajtët fshehur. - Në çdo rast, qoftë kur e fshehni, qoftë kur e shfaqni diçka, për Allahun është njëlloj. Ai i di mirë ato që vërtiten në zemrat tuaja dhe do t'ju shpërblejë për to.

Mus'haf Hape →
Maide 5:67 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… tërësisht Shpalljen, e kreve misionin tënd dhe na këshillove!” Atëherë, Profeti ngriti gishtin drejt qiellit dhe pastaj e drejtoi mbi ta, duke thënë: “O …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- O i Dërguar! Përcille me qartësi shpalljen që t’u zbrit prej Zotit tënd! - Allahu i Madhëruar i drejtohet robit dhe Profetit të Tij të dashur, Muhamedit, me cilësinë e “të dërguarit” dhe duke e urdhëruar që ta kumtojë Shpallje të plotë dhe me besnikëri. Muhamedi ﷺ e përmbushi këtë urdhër me formën më të plotë. Për tefsirin e këtij ajeti Buhariu sjel l hadithin se Aishja ka thënë: 1028. “Kush thotë se Muhamedi ka fshehur diçka prej Shpalljes që ia zbriti Allahu, ka kundërshtuar fjalën e Allahut kur thotë: “O i Dërguar! Përcille me qartësi shpalljen që t’u zbrit prej Zotit tënd! Nëse nuk e bën këtë, atëherë nuk e ke kryer detyrën!”.” Kështu e ka sjellë Buhariu në këtë kontekst, duke e përmendur të shkurtuar. Por Buhariu dhe Muslimi e kanë sjellë këtë hadith në versionin e tij të gjatë e të plotë në Sahih-ët e tyre, k u shënohet se Aishja ka thënë: 1029. “Nëse Muhamedi do të fshihte diçka prej Shpalljes, do të ishte ky ajet: “Por ti fshihje në zemrën tënde diçka që Allahu dëshironte ta zbulonte. Dhe ti po u frikësoheshe njerëzve, por më e drejtë është që t’i frikësohesh Allahut...” [Ahzab 37]. 263 Në Sahih-un e Buhariut vjen hadithi prej Xhuhajfe Uehb Ibn Abdilah el Suait, që ka thënë: “Unë i thashë Ali Ibn Ebu Talibit: “A keni ndonjë gjë tjetër prej Shpalljes, përveç asaj që është në Kur 'an?” - “Jo, - tha ai, - betohem për Atë që bën farën të çelë dhe formëson krijesat ! -, përveç kuptimit të thellë në Librin e Allahut, që Ai ia jep robit, dhe atë që ndodhet në këtë pergamenë.” Unë e pyeta: “E çfarë ka në atë pergamenë?” - “...Rregullat për çlirimin e skllavit dhe urdhëresa se një musliman nuk lejohet të vritet për një qafir.” Në Sahih-un e Muslimit vjen hadithi nga Xhabir Ibn Abdilahi, se Profeti i A llahut tha një ditë në hytben: 1030. “O njerëz! Ju do të pyeteni rreth meje (A e kreva misionin tim ndër ju?). Çfarë do të thoni atë ditë?” Ata thanë: “Ne dëshmojmë se ti e kumtove tërësisht Shpalljen, e kreve misionin tënd dhe na këshillove!” Atëherë, Profeti ngriti gishtin drejt qiellit dhe pastaj e drejtoi mbi ta, duke thënë: “O Allah! A e kumtova tërësisht (mesazhin Tënd)?” - Nëse nuk e bën këtë, atëherë nuk e ke kryer detyrën! - Kuptimi: Nëse nuk ua kumton njerëzve tërësisht atë që Unë ta shpalla, atëherë ti nuk e ke kryer misionin tënd! Dihet mirë se çfarë do të ndodhte nëse Profeti nuk do ta përmbushte këtë detyrë të Zotit. Ali Ibn Ebu Talha sjell shpjegimin e Ibn Abasit për ajetin: “Nëse fsheh qoftë edhe një ajet të vetëm nga Shpallja e Zotit, nuk e ke kryer detyrën që Ai të ngarkoi, për kumtimin e plotë të Shpalljes.” - Allahu të garanton mbrojtjen prej njerëzve. - Detyra jote është që ta kumtosh qartë e plotësisht Shpalljen e Allahut ndër njerëz dhe është Allahu Ai që të siguron ty, o Profet, ruajtjen e mbrojtjen nga njerëzit! Gjithashtu, Ai të premton ndihmën, mbështetjen dhe triumfin e plotë mbi të gjithë armiqtë e tu. Për këtë arsye, nuk ka arsye që të frikësohesh, sepse nga njerëzit nuk ka për të të gjetur asnjë e keqe. Përpara zbritjes së këtij ajeti, Profeti ruhej me roje personale, sikurse dëshmon hadithi që imam Ahmedi sjell nga Aishja: 1031. “Profeti i Allahut ndenji zgjuar një natë deri vonë, kur unë - thotë Aishja - isha pranë tij - “Çfarë ke, o i Dërguari i Allahut?” - e pyeta. Ai tha: “Ah, sikur një burrë i mirë nga shokët e mi të më ruante gjatë kësaj nate!” Në këtë kohë, unë dëgjov a kërcitje armësh. Profeti tha: “Kush është? Një zë u përgjigj: “Unë jam Sad Ibn Malik”. - “Pse erdhe?” - “Erdha të qëndroj roje tek ti, o i Dërguari i Allahut!” Pas kësaj - thotë Aishja - unë dëgjova Profetin që gërhiste në gjumë.” Këtë hadith e kanë sjellë Buhariu dhe Muslimi në Sahih-un e tyre. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin tjetër nga Aishja, që ka thënë: 1032. “Profeti ruhej (me roje), derisa zbriti ajeti: “Allahu të garanton mbrojtjen prej njerëzve!”. Atëherë, - thotë Aishja - Profeti nxori kokën jashtë çadrës dhe tha: “O njerëz largohuni, se tashmë Allahu Krenar dhe i Lartësuar ka garantuar mbrojtjen tonë!” Me këto fjalë e ka sjellë edhe Tirmidhiu, që thotë se ky është një hadith garib. Po kështu e ka sjellë edhe Ibn Xheriri. Ndërsa Hakimi, në Mustedrak-un e tij, thotë se ky është një hadith me isnad të saktë, edhe pse Buhariu dhe Muslimi nuk e kanë përnxjerrë në Sahih-un e tyre. Ibn Merde uejhi sjell hadithin nga Ismetu Ibn Malik Hattami : 1033. “Ne e ruanim Profetin e Allahut gjatë natës, derisa zbriti ajeti: “Allahu të garanton mbrojtjen prej njerëzve.”. Atëherë ai i hoqi rojet.” Ndërsa imam Ahmedi sjell hadithin nga Xheade Ibn Halid Ibn el Sam ete el Xhushemij, që ka thënë: 1034. “...Njëherë, Profetit i sollën një burrë dhe i thanë: “Ky donte të të vriste!” Profeti i tha atij: “ Nuk më frikëson aspak . Edhe sikur vërtet të tentoje të më vrisje, Allahu nuk do të ta bënte të mundur këtë!” - Nuk ka dyshim se Allahu nuk e udhëzon në rrugën e drejtë popullin që mohon (të vërtetën). ” - Detyra jote është thjesht dhe vetëm kumtimi i plotë dhe qartësisht i Shpalljes, ndërsa udhëzimi është në dorën e Allahut. Ai udhëzon atë që Ai dëshiron dhe e lë në humbje atë që Ai dëshiron, siç thotë i Lartësuari në një ajet tjetër: “Nuk është detyrë e jotja udhëzimi i tyre. Është Allahu që udhëzon në rrugë të drejtë atë që Ai do....” [Bekare 272]. Ose: “...detyra jote është vetëm kumtimi i qartë (i Shpalljes), kurse gjykimi për ta i Yni.” [Rad 40].

Mus'haf Hape →
Kamer 54:47–54:55 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Pasi e ngritën që të qëndronte ulur, tha: “O bir! Nuk ke për ta shijuar ëmbëlsinë e imanit dhe nuk ke për të arritur realisht diturinë e vërtetë rreth …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “S’ka dyshim se keqbërësit janë në humbje dhe në huti të madhe.” - Allahu i Lartësuar na tregon se keqbërësit janë të humbur nga e vërteta dhe janë në ‘ Su’ur’,81 pra, të hutuar e të larguar nga rruga e Xhenetit, për shkak të dyshimeve dhe hamendësimeve të kota. Ata janë në kundërshtime të shumta. Kjo përfshin të gjithë ata që kanë të tilla cilësi, qofshin ata mohues apo bidatçinj të rrymave të shumta të devijuara nga e vërteta. - “Atë ditë, kur të tërhiqen zvarrë me fytyrat e tyre në Zjarr, do t’u thuhet: “Vuani dënimin në Sekar!”. - Ashtu sikurse ishin të zhytur në humbje, dyshime e hamendësime, ashtu do të zhyten në zjarrin e ndezur fort. Ashtu sikurse ishin të zhytur në rrugët e humbjes, ata do të tërhiqen në zjarrin e Xhehenemit për fytyrat e tyre, ashtu të hutuar dhe pa e ditur se ku janë duke u çuar. Atyre do t’u thuhen fjalë, të cilat do t’ua shtojnë edhe më tepër dhimbjen dhe tmerrin: “Vuajeni dënimin në Sekar!”.” Më pas i Lartësuari thotë: - “Ne e kemi krijuar çdo gjë me masë të caktuar.” - Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar: “... Ai krijoi çdo gjë, duke e përcaktuar në mënyrë të qartë e me urtësi.” [Furkan 2], ose: “Madhëroje Zotin tënd, më të Lartësuarin, i Cili krijoi dhe përsosi, i Cili përcaktoi e orientoi, ...” [Ea’la 1 - 3]. Kështu, Allahu i Lartësuar i përcaktoi gjërat në kaderin e Tij dhe i udhëzoi krijesat në përmbushjen e atyre që Ai dinte dhe përcaktoi. Me këtë ajet të mrekullueshëm, imamët e sunetit argumentohen për saktë - sinë e besimit në kaderin e Allahut të Lartësuar, i Cili ka përcaktuar gjithçka në lidhje me krijesat e Tij. Kështu, me diturinë e Tij absolute, Ai i dinte gjërat përpara se ato të ekzistonin, pastaj i shkroi ato, përpara se t’i nxirrte në krijim, dhe pastaj çdo gjë u krijua dhe përcaktua sipas asaj që Zoti e shkroi, bazuar në diturinë e Tij. Ata argumentohen me këtë ajet dhe të tjera ajete të ngjashme dhe hadithe të sakta, kundër grupeve të humbura, siç janë kaderitë, të cilët u shfaqën rreth fundit të kohës së sahabëve. Le të përmendim disa hadithe, që lidhen me këtë çështje të rëndësishme dhe që shpjegojnë këtë ajet të mrekullueshëm. Kështu, Ahmedi sjell këtë hadith nga Ebu Hurejra: 25 30. “Idhujtarët kurejshë shkuan tek Profeti dhe filluan të polemizonin me të, në lidhje me kaderin e Zotit. Atëherë, zbriti ky ajet: “Ne e kemi krijuar çdo gjë me masë të caktuar.” Kështu e shënojnë Muslimi, Tirmidhiu dhe Ibn Maxhe. Ibn Ebu Hatimi sjell hadithin nga Zerarate se: 2531. “Profeti lexoi këtë ajet: “...Vuajeni dënimin në Sekar!”. Ne e kemi krijuar çdo gjë me masë të caktuar.” Pastaj tha: “Ky ajet flet për ata njerëz nga umeti im, në fundin e kohës, që nuk do të besojnë kaderin e Allahut. (Pra, në faktin se Allahu ka përcaktuar të mirën dhe të keqen dhe gjithçka që ekziton dhe është krijuar.)” 82 Ahmedi sjell hadithin nga Abdullah Ibn Amri se Profeti i Allahut ﷺka thënë: 2532. “Në çdo umet janë shfaqur mexhusë, dhe mexhusët e umetit tim janë ata të cilët thonë se nuk ka kader. Nëse sëmuren, mos i vizitoni ata, dhe nëse vdesin, mos shkoni në xhenazen e tyre.” 83 Në hadith të saktë vjen: 2533. “Mbështe-tju Allahut dhe mos u trego i dobët dhe i pafuqishëm. Nëse të godet diçka thuaj: ‘Ky është kaderi i Allahut dhe Ai bëri atë që dëshiroi’. Dhe mos thuaj: ‘Sikur ta bëja kështu e ashtu...” sepse fjala “ sikur” i hap rrugën punës së shejtanit të mallkuar.” Në hadith tjetër të saktë nga Muslimi, i cili e sjell nga Abdullah Ibn Amri, Profeti i Allahut ka thënë: 2534. “Allahu i Lartësuar shkroi përcaktimin e çdo krijimi, pesëdhjetë mijë vjet përpara se të krijonte qiejt dhe Tokën. Dhe (shton Ibn Uehbi) Arshi i Tij ishte mbi ujë.” Këtë hadith e ka sjellë edhe Tirmidhiu, që e vlerëson si hasenun sahihun garib. Imam Ahmedi sjell rrëfimin nga Ubadeh Ibn Uelid Ibn Ubadeh, i cili thotë së i ka treguar babai: 2535. “Shkova tek Ubade kur ai ishte shumë i sëmurë. Në fakt, po shihja tek ai vdekjen, prandaj i thashë: “Më këshillo dhe përpiqu të më japësh një këshillë të fortë.” Ai tha: “Më ulni. Pasi e ngritën që të qëndronte ulur, tha: “O bir! Nuk ke për ta shijuar ëmbëlsinë e imanit dhe nuk ke për të arritur realisht diturinë e vërtetë rreth Zotit, derisa të besosh që kaderi vjen prej Zotit.” Unë i thashë: “O babai im! E si mund ta mësoj unë cili është kaderi i mirë apo kaderi i keq?” – “Ke për ta mësuar nëse je i bindur se ajo që nuk të ka goditur, kurrë nuk ka pasur mundësi të të godasë dhe ajo që të goditi, kurrë nuk ka pasur mundësi të mos të të godiste. O bir! Unë e kam dëgjuar Profetin e Allahut të thotë: “E para gjë që krijoi Zoti ishte lapsi. Pastaj atij i tha: ‘Shkruaj!’ Dhe në atë çast u shkrua çfarë do të ekzistojë deri në Ditën e Kijametit. O bir! Nëse vdes dhe nuk e ke këtë besim në zemër, ke për të hyrë në zjarr.” 84 Më pas i Lartësuari thotë: - “Puna Jonë është e shpejtë, sa hap e mbyll sytë.” - Në këtë ajet, Allahu i Lartë - suar na tregon se vullneti, dëshira dhe vendimi i Tij janë supreme dhe zbatohen pashmangshmërisht në krijesat e Tij, ashtu sikurse na njofton se kaderi i Tij zbatohet ndër ta. Vërej me kujdes kur Ai thotë: “Puna Jonë është e shpejtë ...”, pra, ajo realizohet me një urdhër të vetëm, që nuk ka nevojë të përforcohet me një urdhër të dytë, sepse nuk vonohet as sa një pulitje sysh. Sa e bukur është ajo fjalë, që ka thënë një poet: “Nëse Allahu dëshiron diçka, / mjafton të thotë ‘Bëhu!’, / një fjalë e vetme është ajo, / dhe në çast ajo bëhet.” - “Ne i shkatërruam ata që ishin si ju ...” - Popujt e shkuar ishin të ngjashëm me ju, sepse njëlloj si ju refuzuan profetët, duke i quajtur trillues kotësirash dhe të pavërte - tash. - “... por a ka ndonjë që merr mësim? ” - A ka ndonjë që merr mësim nga ndëshkimet poshtëruese, që Zoti derdhi mbi ata të mjerrë? - “Çdo gjë që bënë ata gjendet e shë - nuar.” - Është shënuar me përpikmëri në libra, të cilët janë në duart e melekëve, - paqja e Zotit qoftë mbi ta! - “Çdo vepër, qoftë e vogël a e madhe, është e shënuar në rreshta. ” - Çdo gjë e vogël dhe e madhe që keni bërë është e shkruar dhe ruajtur në ato fletë. Imam Ahmedi sjell nga Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) se Profeti i Allahut gjithmonë thoshte: 2536. “O Aishe! Kujdes nga ato gjynahe të vogla në dukje, sepse edhe për to ka shkrues të vendosur nga Allahu.” [Nesaiu dhe Ibnu Maxhe].85 - “Është e vërtetë se të devotshmit do të jenë në kopshte e në lumenj ...” - Kjo gjendje është ndryshe nga gjendja e fat - zinjve, të cilët janë në dyshime dhe pasiguri, në lidhje me rrugën e tyre, të cilët do të flaken në zjarr përmbys, mbi fytyrat e tyre. - “Në një vend të kënaqshëm ... ” - Në atë vend, ku Allahu i Lartësuar ka vendosur të gjitha nderimet, bujarinë, mirësitë e shumta dhe kënaqësinë e Tij për robërit e zgjedhur e besimtarë. - “... te një Sundues i Plotfuqishëm. ” - Tek Mbreti Madhështor, Krijuesi dhe i Plotpushtetshmi, për të përmbushur gjithçka që fatlumët Xhenet linj dëshirojnë. Imam Ahmedi sjell një fjalë nga Abdullah Ibn Amri, i cili ia atribuon Profetit “ :ﷺGjykatësit e drejtë do të jenë tek Allahu në minbere prej drite në të djathtën e Rrahmanit - dhe të dyja duart e Tij janë të djathta. Janë ata të cilët mbajnë drejtësi në gjykimin e tyre, në familjet e tyre dhe në çdo gjë që u ngarkohet.” Këtë hadith e sjellin Muslimi dhe Nesaiu. Ky është fundi i shkurtesës së tefsirit të sures Kamer. Vetëm Allahut i takon lavdërimi dhe mirënjohja, vetëm Ai të ruan nga çdo e keqe dhe devijim.

Mus'haf Hape →
Enbija 21:44–21:47 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… tjetër, fleta e vogël do të peshojë më shumë dhe do t’i ngrejë lart të gjithë regjistrat e mëdhenj.” Pastaj ai tha: “Asgjë nuk mun d të rëndojë më shumë …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon se ajo që i mashtroi idhujtarët, duke shkuar në humbje, është jeta e tyre e gjatë mes mirësive të shumta. Pikërisht kjo i ka bërë të mendojnë se janë në të vërtetën: - “Ne u dhamë atyre dhe paraardhësve të tyre jetë të gjatë e mirësi të shumta. ” - Pastaj Allahu i Lartësuar i këshillon dhe i qorton ata: - “A nuk e vërejnë ata se Ne ua pakësojmë ca nga ca tokën nga anët e saj?” - Mufesirët kanë dhënë mendime të ndryshme në shpjegimin e këtij ajeti, sikurse e përmendëm në suren Ra’d. Shpjegimi më i mirë është dhënë përmes fjalës së Allahut në ajetin tjetër: “Edhe më parë Ne kemi shkatërruar vendbanimet përreth jush dhe ua kemi shpjeguar Shpalljet Tona që ata të mund të ktheheshin (në rrugën e drejtë) .” [Ahkaf 27]. Hasen el Basriu shpjegon: “Ky ajet nënkupton përhapjen e Islamit dhe ngushtimin e vendeve të kufrit.” Domethë -në, a nuk nxjerrin mësim ata, kur shohin ndihmën dhe fitoren që Allahu i Lartësuar u jep të dashurve të Tij mbi armiqtë e tyre? A nuk marrin mësim nga shkatërrimi i popujve, të cilët kundërshtuan profetët e tyre dhe nuk iu nënshtruan Allahut? - “Atëherë, mos vallë ata do të dalin të fituar?” - Përkundrazi, si gjithmonë, ata do të jenë të mposhturit, të poshtëruarit dhe të nënçmuarit. - “Thuaj: “Unë veçse po ju paralajmëroj me anën e kësaj shpalljeje.” - Ajo, nëpërmjet të cilës unë ju paralajmëroj dhe kërcënoj, është pikërisht Shpallja, që m’u dha nga Allahu i Lartësuar. Por paralajmërimi për ndëshkim nuk i sjell dobi atij të cilit Allahu i Lartësuar ia ka verbuar sytë e zemrës, si shpërblim i drejtë për mos - përfilljen e shpalljeve të Tij: - Por i shurdhëri nuk do ta dëgjojë thirrjen, edhe kur paralajmërohet. - Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - “Nëse ata do t'i godiste ndonjë e keqe nga dënimi i Zotit tënd, ata do të thoshin: “Të mjerët ne! Ne i bëmë vetes padrej - tësi.”. - Ata do të pranojnë gjynahet dhe padrejtësitë e tyre, sapo t’u bjerë pjesa më e vogël e ndëshkimit. Kështu, ata do të pranojnë padrejtësitë e mëdha, me të cilat kanë ngarkuar vetet e tyre në këtë botë. - “Ditën e Gjykimit, Ne do të vëmë peshore të sakta ...” - Allahu do të vendosë peshore të drejta Ditën e Kijametit. Në fakt, është vetëm një peshore, por numri shumës shërben për të treguar veprat e shumta, që do të peshohen në të. - “... prandaj askujt nuk do t'i bëhet padrejtësi. Edhe sikur të jetë diçka që peshon sa një kokërr meli, Ne do ta sjellim atë aty (në peshore). Mjaftojmë Ne si llogaritës të drejtë (të punëve).” - Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar, ku thotë: “Kur Libri (i punëve) do t’u vihet përpara, ti do t’i shohësh gjynahqarët të frikësuar nga shënimet në të, që do të thonë: “Të mjerët ne! Çfarë është ky libër, që nuk ka lënë asnjë vepër - të madhe apo të vogël - , pa e shënuar.” Aty do të gjejnë të shënuar gjithçka që kanë bërë. Zoti yt nuk i bën padrejtësi askujt.” [Kehf 49]. Ose: “S’ka dyshim se Allahu nuk bën padrejtësi as sa një grimcë. Nëse është vepër e mirë, Ai e shumëfishon atë dhe dhuron shpërblim të madh nga ana e Tij.” [Nisa 40]. Lukmani i tha birit të vet: “O biri im, Allahu ka për të sjellë edhe një grimcë të vogël, sa një fare sinapi, edhe në qoftë ajo e fshehur nën një rrasë guri, apo në qiej ose në tokë. Vërtet, Allahu është shumë i Mëshirshëm dhe i Gjithëditur.” [Lukman16]. Në dy Sahih-ët vjen hadithi nga Ebu Hurejra, i cili tregon se Profeti i Allahut ka thënë: 1809. “Janë dy fjalë, të cilat janë të lehta për gjuhën, por të rënda në peshore dhe shumë të dashura për të Gjithëmëshirshmin: “ Subhan-Allahi ue biĥamdih, sub ĥân-Allahi el adhim !” Imam Ahmedi sjell hadithin nga Abdullah Ibn Amër Ibn Asi, i cili tregon se Profeti i Allahut ka thënë: 1810. “Ditën e Kijametit, Allahu i Krenar dhe i Lartësuar do të nxjerrë përpara krijesave një burrë prej umetit Tim dhe do të hapë përpara tij 99 regjistra të mbushur plot. Çdo regjistër është i madh aq sa sheh syri. Ai do t’i thotë: “A mohon ndonjë gjë prej atyre që janë shkruar në regjistra? Mos të kanë bërë padrejtësi shkruesit e Mi, të cilët regjistronin veprat e tua?” Ai thotë: “Jo, o Zot.” Atëherë, Ai do të thotë: “A ke ndonjë justifikim apo vepër të mirë?” Abdullah Ibn Amër Ibn Asi thotë: “Ai zihet ngushtë dhe thotë: “Jo, o Zoti im!” Atëherë, Allahu thotë: “Ti ke tek Ne vetëm një të mirë dhe sot ty nuk do të të bëhet padrejtësi!” Dhe Allahu i nxjerr atij një fletë të vogël, në të cilën është shkruar: “Esh’hedu en L â ilâhe il -l’Allah ue esh’hedu en-ne Muhameden Resulullah”. Ai do të thotë: “Silleni atë këtu!” Robi do të thotë: “O Zot, e çfarë do të bëjë kjo fletë e vogël, përballë këtyre regjistrave kaq të mëdhenj (me gjynahe)?!” Ai do t’i thotë: “Ty nuk do të të bëhet padrejtësi.” Profeti thotë: “Kur regjistrat (me gjynahe) të vendosen të gjithë në njërën anë të peshores dhe fleta e vogël në anën tjetër, fleta e vogël do të peshojë më shumë dhe do t’i ngrejë lart të gjithë regjistrat e mëdhenj.” Pastaj ai tha: “Asgjë nuk mun d të rëndojë më shumë përballë: “Bismilahir-Rrahmanir-Rrahim”.” 31 Këtë hadith e sjell Tirmidhiu dhe Ibn Maxhe prej Lejth Ibn Sadit; Tirmidhiu ka thënë që është hadith hasenun garib.

Mus'haf Hape →