Kërko: sikur deri te ishte ngre

Haxh 22:58–22:60 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e Allahut dhe për ngritjen lart të fjalës së Tij, ose edhe vdiqën natyrshëm gjatë kohës kur ishin në mërgim dhe në këtë rrugë të lavdëruar. Këta njerëz …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ata që mërguan për hir të Allahut e më pas u vranë (duke luftuar) ose vdiqën (në shtrat) , Allahu do t’u japë shpërbli - min më të mirë. Nuk ka dyshim se Allahu është më i Miri Shpërblyes. ” - Allahu i Lartësuar na tregon rreth atyre që emigruan në rrugën e Tij, duke synuar kënaqësinë e Tij, për të përmbushur urdhëresat e Tij, për t’i qëndruar besnik fesë së Tij, duke synuar shpërblimin e madh që Ai ka premtuar për gjithë ata që e besojnë dhe përkushtohen në adhurimin e Tij. Në emër të këtij besimi, me këtë shpresë dhe bindje ndaj Allahut të Lavdëruar, këta të zgjedhur braktisën vendin e tyre, sepse kështu i urdhëroi Zoti dhe Profeti i Tij. Ata e bënë këtë për të ndihmuar fenë e Zotit, për ta përkrahur dhe përhapur atë, për ta lartësuar fjalën e Tij. Madje, ata dhanë jetën në rrugën e Allahut dhe për ngritjen lart të fjalës së Tij, ose edhe vdiqën natyrshëm gjatë kohës kur ishin në mërgim dhe në këtë rrugë të lavdëruar. Këta njerëz arritën një shpërblim jashtëzakonisht të madh, siç ka thënë Allahu i lartësuar në një ajet tjetër: “Kush mërgon për hir të Allahut, ka për të gjetur strehim gjithandej dhe begati të shumta. Kush del prej shtëpisë si emigrues për tek Allahu dhe i Dërguari i Tij, dhe e zë vdekja, Allahu me siguri do ta shpërblejë atë. Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.” [Nisa 100]. Ndërsa në këtë ajet Allahu i Lartësuar thotë: “Allahu do t’i shpërblejë me shpërblimin më të mirë.” Allahu do t’u dhurojë shumë të mira nga bujaria e Tij, furnizim të mrekullueshëm dhe të begatshëm, që Ai ka përgatitur për ta në Xhenet. Mirësitë që Ai ka përgatitur për ta në Xhenet qetësojnë shpirtin, e kënaqin dhe e mbushin atë me lumturi dhe gëzim. - “Ai do t’i fusë në një vend, ku do të jenë të kënaqur. ” - Pra, do t’i fusë në Xhenet. Pikërisht ky është vendi që ata e dëshironin aq fort në këtë dynja dhe për hir të të cilit sakrifikuan: “E nëse ai është prej të zgje - dhurve, atëherë do të ketë mëshirë, kënaqësi në Xhenetin e mirësive.” [Uakia 88, 89]. Ata do të lumturohen dhe do të arrijnë reha - tinë e plotë, me mirësi të shumta, të dhurua - ra nga Zoti, në Xhenetin e përjetshëm. - “Allahu është i Gjithëditur dhe shumë i Mëshirshëm.” - Allahu i Lartësuar është i Gjithëditur, që di gjithçka rreth atyre që mërguan vërtet për hir të Tij dhe luftuan në rrugën e Tij. Ai i di të gjithë ata, që e meritojnë këtë shpërblim. Gjithashtu, Ai është shumë i Mëshirshëm. Ai fal shumë, toleron, mbulon të metat dhe gabimet e robërve. Ai i fal ato gabime, përmes kësaj vepre kaq të mirë, kaq të shpërblyeshme, siç është hixhreti për hir të Tij, vepër e cila presupozon edhe mbështetjen e plotë të Allahut. Ibn Ebu Hatimi sjell rrëfimin nga Ebu Kubejl Rabiatu dhe Ibn Jusuf el Meafiri: “Ishim në Rodos së bashku me Fadalete Ibn Ubejd el Ensarin, sahabi i Profetit të Allahut. Ai kaloi pranë dy varreve: njëri ishte vrarë në luftë dhe tjetri kishte vdekur natyrshëm. Kur njerëzit anuan drejt atij që ishte vrarë në rrugën e Allahut, ai tha: “Ç’është kështu, që po shoh njerëzit të anojnë më shumë tek ky që u vra dhe shmangin këtë tjetrin?” Njerëzit thanë: “Ky është vrarë në rrugën e Allahut ...”. Atëherë, ai tha: “Vallahi, unë nuk do të shqetësohe - sha aspak se nga cili prej këtyre dy varreve do të ringjallesha në Ditën e Gjykimit. A nuk e keni dëgjuar fjalën e Allahut: “Ata që mërguan për hir të Allahut e më pas u vranë (duke luftuar) ose vdiqën (në shtrat), Allahu do t’i shpërblejë me shpërblimin më të mirë. Nuk ka dyshim se Allahu është më i Miri Shpërblyes.” Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - “Kështu (do të jetë) . Dhe kush e kërkon shpagimin me të njëjtën masë, me të cilën është dëmtuar, dhe pastaj përsëri i bëhet padrejtësi, Allahu patjetër do ta ndihmo - jë atë. Allahu është Mbulues i gjynaheve dhe Falës i Madh.” - Ky ajet ka zbritur dhe flet për një ekspeditë të sahabëve, gjatë të cilës ata u përballën me një grup idhujta - rësh, gjatë muajit të shenjtë të Muharremit. Muslimanët sugjeruan që të mos luftonin, sepse ishin në muajin e shenjtë, por idhujtarët e refuzuan fjalën e muslimanëve dhe donin luftë. Kështu, ata sulmuan të parët. Atëherë, muslimanët ua kthyen me forcë duke luftuar dhe Allahu i Lartësuar i ndihmoi. Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar thotë: “Allahu është Mbulues i gjynaheve dhe Falës i Madh.”

Mus'haf Hape →
Shuara 26:10–26:22 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… tonë, u përkujdesëm për ty në shtëpinë tonë, ti që ke fjetur tek ne dhe ke ngrënë bukën tonë?! Ne u kujdesëm për ty për shumë vite, por ti iu përgjigje …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Zoti yt e thirri Musain: “Shko tek ai popull i padrejtë, tek populli i Faraonit!” A nuk e kanë frikë Allahun? ” - Allahu i Lartësuar na tregon se si e urdhëroi robin dhe adhuruesin e Tij, Profetin e Tij të dashur, të cilit i foli drejtpërdrejt, pra, Musait birit të Imranit (a.s.). Ai na tregon porositë me të cilat e ngarkoi, kur i foli në krahun e djathtë të malit Tur. Ai ishte çasti kur Zoti e dalloi dhe e nderoi duke e shpallur Profet. Allahu i Lartësuar e urdhëroi atë që të shkonte tek Faraoni dhe njerëzit e tij. I Madhëruari thotë: - “Musai tha: “O Zoti im! Unë kam frikë se do të më trajtojnë si gënjeshtar, do të më shtrëngohet kraharori dhe mund të më lidhet gjuha. Prandaj ma jep Harunin si ndihmës ! Ata më akuzojnë mua për vrasje dhe kam frikë se do të më vrasin .” - Këto ishin disa pengesa, që Musai i shihte në rrugën e tij, prandaj e luti të Madhëruarin që t’ia largonte ato dhe ta ndihmonte në misionin e tij, siç thuhet në ajetin tjetër: “Musai tha: “O Zoti im! Zgjeroma gjoksin, lehtësoma këtë punë dhe zgjidhma nyjën e gjuhës (pengesën që kam kur flas) , që ta kuptojnë fjalën time! Më jep një ndihmës nga familja ime, Harunin, tim vëlla! Ma shto fuqinë me të dhe bëma shok në punën time, që të të lavdërojmë Ty shumë e më shumë dhe të të kujtojmë Ty shumë e më shumë! Vërtet, Ti je Ai që i sheh gjithmonë punët tona.”. Ai (Allahu) tha: “T’u dha ajo që kërkove, o Musa.” ” [Ta ha 25 - 36]. Duke na treguar fjalët e Musait, i Lartësuari thotë: “Ata më akuzojnë mua për vrasje dhe kam frikë se do të më vrasin (për hakmarrje).” Musai kishte vrarë një burrë prej koptëve dhe ishte pikërisht ky shkaku i arratisjes së tij prej Egjiptit. Por i Madhëruari e qetësoi duke i thënë: - “Allahu tha: “Kurrsesi! ” - Domethënë, mos ki frikë aspak prej këtyre pengesave, siç shpjegohet edhe në ajete të tjera: “Ai (Allahu) tha: “Ne do të ta forcojmë krahun me vëllanë tënd dhe të dyve do t’ju japim fuqi, që ata të mos ju afrohen (e t'ju lëndojnë). Me shenjat Tona, ju të dy dhe ata që ju pasojnë do të jeni ngadhënjimtarë”. ” [Kasas 35]. - “Vazhdoni, atëherë që të dy me argumentet Tona! Ne jemi me ju dhe dëgjojmë gjithçka.” - Siç thotë i Lartësuari edhe në një ajet tjetër: “Ai (Allahu) tha: “Mos u frikësoni, sepse Unë jam me ju, dëgjoj dhe shoh (gjithçka)”.” [Ta Ha 46]. Domethënë, Unë jam së bashku me ju, duke ju ruajtur dhe mbështetur. - “Prandaj, shkoni te Faraoni të dy dhe i thoni: 'Ne jemi të dërguarit e Zotit të botëve.” - Ndërsa në një ajet tjetër thotë: “Kështu, shkoni e i thoni atij: “Ne jemi të dërguar të Zotit tënd. Lëri bijtë e Israelit të vijnë me ne dhe mos i mundo! Ne kemi ardhur me argumente nga Zoti yt dhe shpëtimi është për atë që ndjek Rrugën e Drejtë.” [Ta ha 47]. - Pra, që të dy ne jemi të dërguarit e Allahut për ty. Kemi ardhur me këtë mesazh nga Zoti për ty: - “Lëri bijtë e Izraelit të vijnë me ne!” - Liroji nga skllavëria jote, lëri të qetë nga mundimet dhe torturat, sepse ata janë adhurues të Allahut, ata janë pala dhe besimtarët e Tij të sinqertë e të përkushtuar. Kur Musai i drejtoi këto fjalë, Faraoni iu kthye atij me fjalë qortuese, të ashpra e të vrazhda, duke i kujtuar Musait kohën që ai kishte kaluar në pallatin e Faraonit dhe nën kujdesin e tij. - “Faraoni tha: “A nuk të rritëm si fëmijë në mesin tonë për shumë vite të jetës sate?” - A nuk je ti ai, që të edukuam në mesin tonë, u përkujdesëm për ty në shtëpinë tonë, ti që ke fjetur tek ne dhe ke ngrënë bukën tonë?! Ne u kujdesëm për ty për shumë vite, por ti iu përgjigje përkujdesjes sonë me një vepër të tmerrshme, duke vrarë një burrë prej nesh e duke u treguar kështu mosmirënjohës për mirësinë tonë. - “... dhe ti bëre atë veprën që ti e di. Domethënë, edhe ti je një mohues .” - Domethënë, je mosnjohës i të mirave që të kemi bërë, siç kanë shpjeguar Ibn Abasi, Abdullah Ibn Zejd Ibn Eslemi, i përzgjedhur si mendim edhe nga Ibn Xheriri. - Musai tha: “Unë e bëra atë, atëherë kur isha i paditur. - Këtë e bëra në atë kohë kur ende isha i paditur, përpara se Allahu të më dhuronte mirësinë e Tij të madhe, duke më bërë profet e lajmëtar të Tij. - “Prandaj edhe ika, kur u frikësova nga ju. Por Zoti im më dhuroi urtësi dhe më bëri Profet.” - Ndërsa tani unë kam ardhur me diçka tjetër: tani Zoti më ka dërguar ndër ju me urdhrin e Tij. Nëse ju i bindeni, keni për të shpëtuar në paqe, e nëse jo, atëherë keni për t’u shkatërruar. - “E çfarë të mire më përmend, kur ti i robërove bijtë e Izraelit?” - E çfarë vlere ka bamirësia e mirëtrajtimi im, krahasuar me ligësinë, krimet e padrejtësitë mbi popullin e Izraelit, duke i torturuar dhe duke i ngarkuar me punë të vështira skllevërish. I bëre mirë një njeriu dhe skllavërove një popull të tërë.

Mus'haf Hape →
Shura 42:40–42:43 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Por, kur ai filloi të shtonte fyerjet, Ebu Bekri i ktheu njëfarë përgjigjeje. Atë - herë Profeti ﷺ u zemërua dhe u ngrit për t’u …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ndëshkimi i së keqes (lejohet të) bëhet me një të keqe në të njëjtën masë ...” - Ky ajet është i ngjashëm me fjalën e Allahut të Lartësuar kur thotë: “Muaji i ndaluar - për muajin e ndaluar. Kështu, për të gjitha gjërat e ndaluara është ligji i barazisë. Nëse ju sulmojnë, sulmojini edhe ju po në atë mënyrë. Por kini frikë nga Allahu dhe dijeni se Allahu është me të devotshmit.” [Bekare 194]. Ose: “Nëse zgjidhni të ndëshkoni (sipas ligjit), atëherë bëjeni po në atë masë sa jeni dëmtuar ju! E nëse duroni (dhe falni), pa dyshim që kjo është më e mira për durimtarët.” [Nahl 126]. Kështu, Allahu i Lavdëruar e legjitimoi kërkimin e drejtësisë, që në këtë rast është dënimi me të njëjtën masë ose siç quhet kisas, por gjithashtu nxiti dhe inkurajoi për bamirësinë, pra për faljen e mëshirën. Po kështu ka thënë i Lavdëruari: “... Por, për atë që fal, ka shlyerje gjynahesh.” [Maide 45]. Ndërsa këtu, Allahu i Lartësuar thotë: - “... por kush fal e përmirëson, shpërbli - min e ka tek Allahu. ” - Kjo mirësi nuk humbet kurrë tek Allahu i Madhëruar dhe Bujar, siç ka ardhur në hadith: 2339. “Nuk pakësohet pasuria nga bamirësia! Allahu i Madhëruar ia shton krenarinë atij që fal e toleron gjithmonë, ndërsa atë që tregohet modest dhe i përulur për hir të Allahut, Ai ka për ta lartësuar.” - “Vërtet, Ai nuk i do të padrejtët.” - Ata të cilët janë të parët që kryejnë të keqen. - “Për ata që hakmerren për padrejtësinë që u është bërë, nuk ka ndonjë masë. ” - Ata nuk kanë asnjë lloj gjynahu dhe përgje - gjësi nëse iu kundërpërgjigjen atyre që u bëjnë padrejtësi. - “Masat janë vetëm për ata që u bëjnë njerëzve padrejtësi dhe për ata, që bëjnë çrregullime në Tokë. Ata do të kenë një dënim të dhembshëm. ” - Përgjegjësia rëndon veçse mbi ata të cilët e nisin të parët me padrejtësi kundër të tjerëve, për ata të cilët e çelin sherrin. Këta do të kenë ndëshkim të ashpër e të dhimbshëm. Allahu i Lartësuar na tregoi për ligësinë dhe ndëshkimin e padrejtësisë dhe të atyre që përlyhen me të. Gjithashtu, Ai ligjëroi edhe të drejtën për t’u hakmarrë me të njëjtën masë dhe për kërkuar ndëshkimin e të padrejtëve me të njëjtën masë, por pa e tejkaluar atë dhe duke bërë padrejtësi. Më pas, Allahu i Lartësuar e i Mëshirshëm vijon duke ftuar robërit e Tij për t’u stolisur me virtytin e faljes, tolerimit dhe mëshirës: - “Por kush bën durim dhe fal, s’ka dyshim se ato janë nga virtytet më të larta.” - Nëse bën durim ndaj mundimeve, që të shkaktojnë dhe mbulon të këqijat, që të tjerët veprojnë kundër teje, pra, duke falur dhe toleruar, i Lartësuari thotë se këto janë nga virtytet më të larta. Seid Ibn Xhubejri shpjegon: “Përmbushja e këtyre urdhëresave të Allahut të Lartësuar është e shpërblyeshme dhe Allahu ka për të qenë mirënjohës dhe bujar për to. Këto janë vepra të lëvdueshme, për të cilat Allahu i Lartësuar ka përcaktuar shpërblime shumë të mëdha dhe i ka lavdëruar vepruesit e tyre, duke i përshkruar ata me cilësitë më të bukura. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!), i cili rrëfen: 2340. “Një burrë po fyente Ebu Bekrin (Allahu qoftë i kënaqur me të!), ndërkohë që Profeti ﷺ ishte ulur. Duke dëgjuar, Profeti ﷺ habitej dhe vetëm buzë - qeshte. Por, kur ai filloi të shtonte fyerjet, Ebu Bekri i ktheu njëfarë përgjigjeje. Atë - herë Profeti ﷺ u zemërua dhe u ngrit për t’u larguar. Pas tij, menjëherë shkon Ebu Bekri (Allahu qoftë i kënaqur prej Tij!) dhe i thotë: “O i Dërguari i Allahut! Kur ai ishte duke më fyer, ti qëndroje ulur e dëgjoje. Por kur unë iu ktheva atij me disa fjalë, u zemërove dhe u largove.” Profeti ﷺ i tha: “Gjatë kohës që ti heshtje, së bashku me ty qëndronte një melek, i cili i kthente përgji - gje atij për fjalët dhe fyerjet që të drejtonte, por kur ti iu ktheve me fjalë, erdhi shejtani i mallkuar, dhe unë kurrsesi nuk mund të rrija në praninë e shejtanit.” Pastaj tha: “O Ebu Bekër! Janë tri gjëra të cilat, që të trija, janë hak: 1. Çdo rob të cilit i bëhet një padrejtësi dhe ai e mbyll njërin sy në lidhje me të, Allahu ka për ta krenuar atë dhe ka për ta nxjerrë fitimtar. 2. Çdokush që hap një portë bamirësie, me të cilën synon mbajtjen e lidhjeve me njerëzit, ato për të cilat Zoti ka urdhëruar, Allahu i Madhëruar ka për t’ia shtuar atij pasurinë për çdo shpenzim që bën. 3. Çdokush që hap një portë kërkese ose lutje drejtuar njerëzve, duke synuar që të shtojë pasurinë, Allahu Krenar dhe i Lartësuar ka për t’i sjellë veçse pakësim të saj.” 36 Ky hadith është tejet i bukur në kuptimin që përcjell dhe krejt i përshtat - shëm për t’iu dhënë Ebu Bekër Siddikut - Allahu qoftë i kënaqur me të!

Mus'haf Hape →
Ibrahim 14:27–14:30 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… të Xhehenemit i përfshin ata nga çdo anë. Ai është përfundimi më i keq dhe i dhembshëm. - Ata kanë ngritur idhuj, si të barabartë me Allahun, për t’i larguar …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Allahu i forcon besimtarët me Fjalën e fortë, në jetën e kësaj bote dhe në Botën Tjetër;... - Allahu i Madhëruar thotë se do t’i forcojë robërit e Tij besimtarë. Bëhet fjalë për ata besimtarë që e kanë zemrën plot iman, që nxit dhe prodhon punë të mira dhe sjell bindjen e nënshtrimin ndaj Allahut. Allahu i Lartësuar do t’i forcojë këta besimtarë në këtë jetë dhe në ahiret. Në këtë jetë do t’i forcojë e do ti bëjë të qëndrueshëm në besimin e tyre të pastër, kundrejt çdo dyshimi e pasigurie. Këtë Ai e bën përmes udhëzimit të plotë, që u dhuron atyre. Allahu i Madhëruar i fuqizon me dije të dobishme dhe forcë për t’u nënshtruar, u jep siguri në fe dhe ua zbukuron imanin e punët e tij. Sa herë që përballen me dyshime, Zoti u jep siguri, përmes dritës së Shpalljes dhe diturisë së Tij. Sa herë që përballen me epshe, shfrenim dhe me zbukurim të kënaqësive, Ai u dhuron forcë dhe dëshirë të fortë për adhurime, që ata t’i japin përparësi asaj që e do Zoti, e jo dëshirave të tyre e kënaqësive të kësaj bote. Ndërsa në jetën tjetër, forcimi dhe ndihma e Zotit fillon që në momentet e vdekjes dhe agonisë së saj. Ai i forcon ata në Islam dhe u dhuron një mbyllje të mirë. Në varr i forcon gjatë pyetjeve të dy melekëve, që njeriu të japë përgjigjet e duhura. Ai do të pyetet: Kush është Zoti yt? Cila është feja jote? Kush është Profeti yt? Në atë çast të frikshëm e të vetmuar, Allahu i Lartësuar i ndihmon ata që të përgjigjen saktë dhe të thonë: Allahu është Zoti im. Islami është feja ime. Muhamedi ﷺ është Profeti im. Kështu përkujdeset Allahu i Madhëruar për besimtarët, në të gjitha gjendjet e fazat që do të përjetojnë. Ndërsa për të padrejtët. Ai thotë: - .. . ndërsa të padrejtët Allahu i lë në humbje. Allahu bën gjithçka që dëshiron. - Ata janë të devijuar dhe nuk e gjejnë rrugën e drejtë. Ata nuk kanë për t’u ndihmuar as në dynja e as në ahiret. Një gjë është e sigurt: Allahu i Lartësuar nuk u bën asnjë padrejtësi, por ata i bëjnë padrejtësi vetvetes. Ky ajet është argument për sprovën me pyetjet e varrit dhe për vërtetësinë e dënimit dhe të shpërblimit pas vdekjes, në varr. Kjo është treguar edhe në hadithe të shumta dhe të sakta nga Profeti. Në vijim, Allahu i Madhëruar tregon gjendjen dhe përfundimin e kurejshëve, që refuzuan Profetin: - A nuk i ke kthyer sytë nga ata që, mirësinë e Allahut e këmbejnë me mosbesimin, ndërsa popullin e vet e çojnë në vendin e shkatërrimit? - Mirësia e Allahut, që ata e mohuan dhe nuk falënderuan, ishte dërgimi i profetit Muhamed nga mesi i tyre, siç thotë Zoti në një ajet tjetër: “ Është Ai, që u dërgoi të paditurve Profet nga mesi i tyre, që t’u lexonte ajetet e Tij, t’i pastronte ata, t’u mësonte Librin dhe Urtësinë, kur më parë ata ishin në humbje të plotë; por edhe të tjerëve, që ende nuk u janë bashkuar atyre. Ai është Ngadhënjimtari, i Urti. " [Xhumua 2, 3]. Ky Profet i mrekullueshëm i ftoi njerëzit që të përqafonin këtë fe madhështore, me qëllim që të arrinin lumturinë në të dyja jetët. Me këtë besim e fe, ata do të jenë të ruajtur dhe të shpëtuar nga çdo ligësi. Kjo është mirësia më e madhe që i është dhënë njerëzimit, por në vend që ta respektojnë këtë mirësi dhe t’i shprehin Zotit mirënjohjen, e refuzojnë vetë, madje i pengojnë edhe të tjerët nga kjo mirësi. I Madhëruari thotë: "…popullin e vet e çojnë në vendin e shkatërrimit." Ata u bënë shkak që popullin e tyre ta fusnin në zjarr. Ata u bënë fatkeqësi për popullin e tyre, edhe pse mendonin se ishin në rrugë të mbarë dhe po i ndihmonin. Ndër veprimet më të dënueshme ndaj popullit të tyre ishte nxitja për të dalë në luftë kundër Profetit në Bedër. Ata dolën në luftë kundër Zotit dhe Profetit të Tij, dhe i gjeti ajo që i gjeti. Shumë nga udhëheqësit e tyre u vranë në këtë luftë. - Xhehenemi është vendi ku do të hidhen. Eh, sa vend i tmerrshëm është ai! - Nxehtësia e zjarrit të Xhehenemit i përfshin ata nga çdo anë. Ai është përfundimi më i keq dhe i dhembshëm. - Ata kanë ngritur idhuj, si të barabartë me Allahun, për t’i larguar njerëzit nga rruga e Tij. - Ata trillonin idhuj si të barabartë me Allahun dhe i ftonin njerëzit që t’i adhurojnë e t’u nënshtroheshin atyre njëlloj si Allahut. Atëherë, këtyre keqbërësve thuaju: - Thuaj: “Kënaquni, por, jeni drejtuar për në Zjarr!” - Kënaquni dhe përfitoni nga mohimi dhe trillimet tuaja për një kohë të shkurtër. Por dijeni se kjo nuk ka për t’ju ndihmuar në përfundimin tuaj. Në Zjarr do të jetë vendqëndrimi i juaj i përhershëm. Ai është vendi më i keq dhe më i dhimbshëm.

Mus'haf Hape →
Shura 42:13 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… tek Allahu, këto ajete na japin të kuptojmë se qëndrimet dhe gjykimet e sahabëve janë baza mbi të cilat mund të ngresh gjykime fetare, sidomos kur flitet për …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Ai ka caktuar për ju si fe...” - Feja është mirësia më e madhe që Allahu u ka falur adhuruesve të Tij. Ai ka caktuar për ta fenë e përkryer, të mrekullueshme, më të pastrën dhe më të ndriturën. Kjo është feja Islame, të cilën Ai ua ka falur më të zgjedhurve dhe më të mirëve ndër adhuruesit e Tij. Madje, Allahu na tregon se kjo fe e ndritur ka qenë po ajo që Ai ua dhuroi edhe më të zgjedhurve ndër më të zgjedhurit, që ishin pesë profetët e Tij, emrat e të cilëve përmenden në këtë ajet. - "…atë me të cilën urdhëroi Nuhun, atë që ta shpalli ty, si dhe atë me të cilën e patëm urdhëruar Ibrahimin, Musain dhe Isain." - Islami është feja e krijesave më të zgjedhura dhe më të larta. Pa dyshim, për këta njerëz të mrekullueshëm Allahu i Lartësuar do të zgjidhte fenë më të mrekullueshme. Madje, kjo fe do të ishte ajo që do të përkryente madhështinë e tyre. Pa Islamin, askush nuk do të lartësohej dhe nuk do të rregullohej. Islami është shtëpia e lumturisë dhe baza e përsosmërisë. Islami është pikërisht feja që na mëson ky libër i shenjtë, Kur'ani. Ai na fton që ta njësojmë Allahun e Lartësuar, të punojmë sipas porosive të Tij dhe të pajisemi me moralin që ai na mëson. - (Porosia ishte) Nënshtrohuni në fenë e drejtë...” - Allahu i Lartësuar urdhëron që të zbatohen të gjitha ligjet dhe dispozitat e fesë, themelore apo jo qofshin ato. Ai urdhëron që të zbatojmë fenë në veten tonë dhe të përpiqemi sa më shumë për bamirësi ndaj njëri -tjetrit, duke bashkëpunuar për vepra të mira dhe jo për gjynahe dhe armiqësi. - “...dhe mos u përçani në të!” - Synimi ynë të jetë gjithmonë uniteti, si për çështjet themelore të fesë, edhe për degëzimet e saj. Nuk duhet të na përçajnë çështjet ku kemi mendime të ndryshme. Nuk duhet të bëhemi armiq të njëri tjetrit, ndërkohë që themeli ynë i përbashkët është Islami, njëjësimi i Allahut në adhurim dhe ndjekja e Traditës së Profetit (a.s.). Disa nga adhurimet apo ritet fetare që na ftojnë në bashkim janë haxhi, bajramet, namazet me xhemat, xhihadi etj., të cilat nuk janë të plota nëse besimtarët nuk grumbullohen bashkë për t’i kryer ato. - “Për idhujtarët është e rëndë ajo në të cilën ju i ftoni.” – Kuptimi: Për idhujtarët janë shumë të vështira ato gjëra në të cilat ti i fton. Kështu, ti i fton ata që të jenë të sinqertë në adhurimin e Allahut si Një të vetëm dhe të largohen nga adhurimi i çdo gjëje tjetër veç Tij. Njësimi i Zotit në adhurim dhe largimi nga idhujtaria është diçka shumë e vështirë për ta, sikurse thotë i Madhëruari në ajete të tjera: “Kur përmendet Allahu, Ai që është Një dhe i Vetëm, zemrat e atyre që nuk besojnë në Jetën Tjetër mbushen me neveri (e pakënaqësi). Por, kur përmenden të tjerë, përveç Tij, ja, ata mbushen me gëzim. ” [Zumer 45]. “ A po i zëvendëson zotat me një Zot të vetëm?! Kjo është vërtet, shumë e çuditshme.” [Sad 5] - “Allahu përzgjedh për këtë (fe) atë që Ai do...” - Allahu i Urtë dhe i Gjithëditur përzgjedh mes krijesave të Tij atë që meriton të zgjidhet, për të bartur Shpalljen e Tij dhe për t’u bërë i zgjedhuri dhe i dashuri i Tij. Nga kjo kuptohet se është pikërisht Allahu i Urtë dhe i Gjithëditur Ai që e përzgjodhi dhe e dalloi këtë umet mbi të gjithë umetet e tjera dhe përcaktoi për ta fenë më të mirë dhe më të plotë. - “...dhe e udhëzon në të atë që i kthehet Atij.” – Fjala është për kthimin tek Allahu i Lartësuar me pendesë dhe me sinqeritetin për t’iu bindur Atij. Është pikërisht kjo që kërkohet prej robit, nëse dëshiron të udhëzohet. Nëse robi pendohet sinqerisht tek Allahu, ai do të mund ta gjejë udhëzimin e plotë, që është dhuratë prej Allahut të Lartësuar. Nëse robi kthehet tek Zoti i tij, duke u penduar sinqerisht për gabimet e tij dhe me angazhimin për të bërë çdo gjë që e kënaq Allahun, atëherë ka bërë kthim të vërtetë tek Zoti i tij. Sinqeriteti i robit në qëllimin e tij për të arritur udhëzimin e vërtetë të Zotit dhe përpjekjet e mjaftueshme për arritjen e tij, janë nga shkaqet më të mrekullueshme që e lehtësojnë dhe e bëjnë të mundur arritjen e udhëzimit. Për hir të përpjekjeve të sinqerta të robit, Allahu i Lartësuar i dhuron atij udhëzimin e plotë, të cilin nuk mund t’ia japë askush tjetër veç Allahut. Në një ajet tjetër, i Lartësuari thotë: “Allahu udhëzon nëpërmjet tij në rrugët e shpëtimit ata që kërkojnë kënaqësinë e Tij dhe i nxjerr ata prej errësirave në dritë, me Lejen e Tij. Ai i udhëzon ata në një Rrugë të Drejtë.” [Maide 16]. Pra, jo çdokush që lexon Kur'anin mund të gjejë rrugën e drejtë dhe udhëzimin e plotë. Udhëzimin e vërtetë e gjejnë vetëm ata që Zoti ua dhuron atë, pas përpjekjeve të tyre të sinqerta për t’u penduar dhe për t’iu bindur të Gjithëditurit e të Urtit. 9 Në këtë ajet, Allahu i Lartësuar thotë: “...dhe e udhëzon në të atë që i kthehet Atij.”. Ndërsa në një ajet tjetër, i Lartësuari urdhëron e thotë: “...ndiqe rrugën e atyre që janë kthyer tek Unë!” Duke qenë se sahabët (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) ishin njerëzit që bënë kthimin më të plotë dhe më të sinqertë tek Allahu, këto ajete na japin të kuptojmë se qëndrimet dhe gjykimet e sahabëve janë baza mbi të cilat mund të ngresh gjykime fetare, sidomos kur flitet për Katër Kalifët e Drejtë, për pasimin e të cilëve na ka urdhëruar edhe Profeti (a.s.) shprehimisht kur ka thënë: “Ndiqni udhëzimin tim dhe të kalifëve të drejtë pas meje!..” 10

Mus'haf Hape →
Shura 42:21–42:23 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… e suksesit për të tjera punë të mira, i jep vullnet dhe forcë të mjaftueshme për t’i shtuar veprat e mira dhe për t’u ngritur në grada, i jep një pozitë të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon se idhujtarët kanë miq të ngushtë shejtanët njerëz dhe xhindë, të cilëve iu binden atyre në vepra kufri dhe poshtërsie. Ata lidhin aleancë me ftuesit në mohimin e Zotit dhe në braktisjen e fesë së Tij. - “Ata pasojnë idhuj, të cilët u përcaktojnë atyre një fe që nuk e ka lejuar Allahu..” - Ata i urdhërojnë për idhujtari e për kufër. Ata ua bëjnë të lejuara ato gjëra që Zoti i ka ndaluar dhe ua ndalojnë ato gjëra që Zoti i ka lejuar. Ata i urdhërojnë për fjalë dhe vepra që përputhen me epshet dhe prirjet e tyre të shëmtuara dhe të shfrenuara. Feja është programi i jetës që Allahu i Lartësuar e solli për njerëzit, që ata të nënshtrohen dhe ta zbatojnë në jetën e tyre dhe, nëpërmjet saj, të afrohen te Krijuesi i tyre, me adhurime dhe vepra të mira. Feja është e vetmja mënyrë që krijesat të jetojnë në paqe me Krijuesin. Prandaj, çdokush që sjell një fe apo sistem që kundërshton fenë e Zotit, duhet të braktiset menjëherë. Kështu duhet të sillemi edhe me ata që përçojnë udhëzime të devijuara, për të cilat nuk kanë mbështetje tek Allahu dhe Profeti. Të mjerët, jo vetëm që pasojnë rrugët e humbjes, por bëhen edhe bashkëpunëtorë në këtë krim. Sigurisht, ata do të llogariten me drejtësi dhe do të marrin atë që meritojnë, por kur të vijë momenti i caktuar: - “Sikur të mos ishte Përcaktimi i hershëm (i Zotit), mbi ta do të urdhërohej dënimi (menjëherë)." - Allahu i Lartësuar ka përcaktuar një afat, në të cilin Ai do të llogarisë me drejtësi veprat e robve dhe do të vendosë drejtësinë në çdo çështje për të cilën krijesat kanë patur mospajtime. Për këtë arsye, Ai nuk i ndëshkon menjëherë ata që pengojnë njerëzit nga rruga dhe udhëzimi i Tij. Po të mos ishte ky vendim i hershëm i të Gjithëditurit, çështja e tyre do të merrte fund. Nëse nuk do të ishte afati që ka vendosur i Lartësuari, e drejta do të dilte në shesh menjëherë: të padrejtët do të ndëshkoheshin dhe të drejtët do të merrnin shpërblimin e tyre. - “Dhe, pa dyshim, mohuesit do të kenë dënim të dhembshëm.” - Pra, të mos mashtrohen nga ky afatizim, se përpara i pret një ndëshkim i rreptë. Ajo ditë është shumë e vështirë dhe e frikshme. Pamjet e asaj dite janë vërtet të tmerrshme: - “Ke për t’i parë jobesimtarët të tmerruar nga veprat e veta...” - Ata që i bëjnë padrejtësi vetes së tyre me kufër, idhujtari apo me gjynahe të tjera, do t’i shikosh të llahtarisur prej veprave të veta, sepse do shohin ndëshkimin duke iu afruar. Për të shuar çdo shpresë se ata mund të shpëtojnë nga ky tmerr, Allahu i Lartësuar na tregon se ndëshkimi do të godasë patjetër mbi ta, dhe ata assesi nuk mund të shpëtojnë: - “...ndërkohë që ndëshkimi Ynë do të bjerë mbi ta.” – Pra, ndëshkimi të cilit ata i frikësohen, do t’i godasë, sepse vetë me duart e tyre e bënë ndëshkimin të pakthyeshëm për ta, pa kryer asgjë që mund ta ndalonte këtë ndëshkim, siç mund të ishte pendimi ose kërkimi i faljes. Ata i ka kapur vdekja pa u penduar për poshtërsitë e tyre, dhe dihet se, pas vdekjes, nuk bëjnë më dobi vërejtjet. - “Kurse ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira,...” – Domethënë, ata që besojnë me zemër gjithçka që Zoti, përmes të dërguarve të Tij, ka urdhëruar të besohet. Ata besojnë Zotin, librat e Tij, profetët dhe udhëzimet e tyre. Por përveç bartjes së besimit në zemër, ata edhe e demonstrojnë këtë besim në jetën e tyre. Kështu, ata e shfaqin besimin te ndjenjat e tyre (siç është droja ndaj Zotit, shpresa tek Ai, dashuria për Të, dashuria dhe respekti për Profetin dhe besimtarët, mbështetja e plotë te Zoti etj.) dhe te veprat e tyre (si namazi, xhihadi, haxhi etj.), qofshin ato detyrime apo vepra vullnetare. Pra, ata që kanë besimin e drejtë, të bazuar në Shpalljen e Zotit, dhe që punojnë me sinqeritet për të kënaqur Zotin, kanë një premtim të ndryshëm nga ai i zullumqarëve: - “...do të jenë në kopshtet e Xheneteve..” - Ata do të jenë jo në kopshte dosido, por në kopshtet e Xhenetit. Mos pyet për bukurinë e këtyre kopshteve të lulëzuara, për lumenjtë që gurgullojnë me zhurmë të këndshme dhe qetësuese, për bimësinë e dendur dhe panoramat e mrekullueshme, për zogjtë cicërues dhe zërat e bukur që këndojnë, për takimet me të dashurit dhe për intimitetet e papërshkrueshme! Prej çdo lloj kënaqësie, atje do të provojnë më të lartën dhe më të plotën që mund të ekzistojë apo të përfytyrohet. Çdo ditë që kalon ia shton bukurinë dhe kënaqësinë asaj jete. Çdo ditë që kalon ua shton dashurinë dhe shijimin banorëve të saj për çdo kënaqësi të re që provojnë në të. Megjithatë, çfarëdo që të flasim, nuk mund të bëjmë një përshkrim të plotë. Mjafton të themi atë që thotë Allahu i madhëruar: - “Ata do të kenë gjithçka që dëshirojnë tek Zoti i tyre...” - Në Xhenet, ata do të kenë gjithçka që ua dëshiron shpirti i tyre dhe që kënaq vështrimet e tyre. Ata do të kenë atje çfarë syri nuk e ka parë, çfarë veshi nuk e ka dëgjuar dhe çfarë mendja nuk e ka menduar. - “...Kjo është mirësia e madhe.” - E ku ka mirësi më të madhe sesa të kesh arritur të kënaqësh të Gjithëmëshirshmin dhe të kesh fituar të drejtën për të jetuar pranë Tij, në përjetësi?! - “Kjo është ajo, me të cilën Allahu i përgëzon adhuruesit e Tij, të cilët besojnë dhe bëjnë vepra të mira.” – Ky është përgëzimi më i madh i të Gjithëmëshirshmit e Mëshirëplotit, të cilin Ai ua përcolli njerëzve përmes më të mirit Profet dhe më të mirës Shpallje. Ky është përgëzimi i Kur'anit për besimtarët, që kanë përqafuar fenë e drejtë, të bazuar në Shpalljen e paprekshme hyjnore, dhe të cilët punojnë me sinqeritet sipas porosive të Profetit të Zotit. Ky është premtimi më i mrekullueshëm për ta dhe kjo është rruga që të çon tek ai. - “Thuaju: “Unë nuk kërkoj prej jush ndonjë shpërblim për thirrjen time, përveç dashurisë për hir të farefisnisë.”” – Kuptimi: Unë, për kumtimin e këtij Kur'ani dhe për ftesën që ju t’u bindeni udhëzimeve të tij, nuk po ju kërkoj ndonjë shpërblim. Unë nuk po synoj që të marr pasurinë tuaj dhe as që të kem pushtet mbi ju. Unë nuk kam asnjë interes të tillë tek ju. Por çfarë kuptimi ka: “...përveç dashurisë për hir të farefisnisë.”? Kjo frazë mund të kuptohet në dy mënyra: 1. “Unë nuk pres për veten time asgjë nga ju, veç dashurisë dhe respektit për hir të farefisnisë.” Dihet se për çdo njeri është detyrë që ta dojë Profetin (a.s.) më shumë se çdo gjë tjetër, pas dashurisë për Zotin. Madje, dashuria për Zotin nuk është e vërtetë, nëse nuk do Muhamedin (a.s.). Por përveç kësaj dashurie, Profeti (a.s.) kërkoi prej fisit të tij, prej Kurejshve, që ta donin edhe për hir të farefisnisë. Thuhet se nuk ka degëzim të fisit të Kurejshëve që Profeti (a.s.) të mos ketë lidhje me të. Ky është njëri nga kuptimet e kësaj fraze. Ndërsa kuptimi tjetër mund të jetë: 2. “Me përpjekjet e mia për përhapjen e Kur'anit dhe udhëzimeve të tij ndër ju, nuk synoj gjë tjetër, veç dashurisë së Allahu të Lartësuar për mua, dashuri që të afron tek i Madhëruari.” Gjithsesi, sido që të jetë kuptimi i saj, Profeti (a.s.) nuk kërkoi prej njerëzve asnjë lloj shpërblimi për veten e vet. Çdo gjë që ai kërkoi prej tyre ishte thjesht në dobi të tyre dhe konsiderohet si bamirësi e tij për këtë umet. - “Kush bën ndonjë të mirë, Ne ia shtojmë shpërblimin për të.” - Çdokujt që bën ndonjë vepër të mirë si namaz, agjërim, haxh apo bamirësi ndaj krijesave, Allahu i Lartësuar i premton se do t’ia shtojë mirësinë mbi mirësitë që i ka dhënë. Shtimi i mirësive vjen në forma të ndryshme. Për shembull, Allahu i Lartësuar i dhuron kënaqësi dhe qetësi shpirtërore, ia lehtëson çështjet, i jep rrugëzgjidhje për çdo nevojë, i hap dyert e suksesit për të tjera punë të mira, i jep vullnet dhe forcë të mjaftueshme për t’i shtuar veprat e mira dhe për t’u ngritur në grada, i jep një pozitë të veçantë dhe të lartë si në mbretërinë e qiellit, ashtu edhe ndër njerëzit në tokë. Allahu i dhuron shpërblim në këtë jetë dhe në jetën tjetër. - “Vërtet, Allahu është Falës e Mirënjohës i Madh.” - Allahu i fal edhe gjynahet më të mëdha, nëse pendohesh sinqerisht dhe shpreh dëshirën për t’u kthyer tek Ai i bindur dhe i nënshtruar. Allahu tregohet Mirënjohës dhe Bujar i madh edhe për veprat me të vogla që kryen robi në emër të dashurisë për Të. Për punë të vogla, Ai jep shpërblim shumë të madh. Allahu është Falës, që, me faljen e Tij, e ndihmon robin për pendim të sinqertë, ia mbulon të metat dhe ia fshin të këqijat. Allahu është, gjithashtu, Shekûr – Mirënjohës, që, me mëshirën dhe bujarinë e Tij, i pranon veprat e mangëta të adhuruesve të penduar dhe e shumëfishon shpërblimin e Tij për ta.

Mus'haf Hape →
Bekare 2:151–2:152 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… të errët e të frikshme dhe në kotësira fjalësh e besimesh. Por me mirësinë e begatinë e kësaj shpalljeje, ata u ngritën në gradën e lartë të eulijave të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Ja kështu Ne dërguam mes jush një profet nga gjiri juaj, që t’ju lexojë ajetet Tona, që t’ju pastrojë, t’ju mësojë Librin dhe Urtësinë, dhe t’ju mësojë atë që nuk e dini. - Allahu i Madhëruar u kujton robërve të Tij besimtarë mirësinë e madhe që u dhuroi, kur dërgoi ndër ta Profetin e Tij, Muhamedin ﷺ , që t’u lexonte atyre, ajetet e qarta, t’i pastronte nga poshtërsitë e ligësitë, për t’i nxjerrë nga errësira e shirkut në dritën e teuhidit, e për t’u mësuar Librin, - pra, Kur'anin, - dhe Urtësinë, pra, Sunetin. Ai e dërgoi Profetin e Tij ndër ju, për t’ju mësuar atë që nuk e dinit. Ata ishin një popull i zhytur në injorancë të errët e të frikshme dhe në kotësira fjalësh e besimesh. Por me mirësinë e begatinë e kësaj shpalljeje, ata u ngritën në gradën e lartë të eulijave të Zotit dhe dijetarëve të mëdhenj. Ata u shndërruan në dijetarë, adhurues të sinqertë e të përulur ndaj Zotit pikërisht me mirësinë e madhe që Zoti u dhuroi me dërgimin e Muhamedit ﷺ . Për këtë arsye, Allahu i Madhëruar i nxit besimtarët që ta njohin dhe shprehin mirënjohjen për këtë mirësi dhe t’i japin hakun e saj duke e përmendur dhe lavdëruar shumë Allahun: - Më kujtoni, që edhe Unë t’ju kujtoj! Më falënderoni e mos më mohoni! - Ashtu siç ju bekova dhe dhurova mirësinë e madhe me dërgimin e Muhamedit ﷺ , ashtu më kujtoni e përmendni vazhdimisht në veten tuaj. Nga Zejd Ibn Eshiri përcillet se Musai i tha Zotit: “O Zoti im, si të të falenderoj e shpreh mirënjohjen time për Ty?” Zoti i tha: “Më kujto mua dhe mos më harro ! Nëse më kujton e përmend vazhdimisht, më ke falenderuar dhe je treguar mirënjohës; e nëse më harron, atëherë më ke mohuar .” Hasan el Basriu ka thënë: “Allahu e kujton atë që e përmend Atë, ia shton mirësitë atij që tregohet mirënjohës dhe falënderues për to dhe e ndëshkon atë që e mohon Atë.” Disa selefë, duke shpjeguar fjalën e Allahut: “Frikësojuni Zotit me një frikë të vërtetë”, kanë thënë: “Kjo do të thotë që t’i bindesh Atij dhe të mos ia thyesh urdhrat, ta përmendësh e kujtosh Allahun e të mos e harrosh, ta falenderosh dhe të mos e mohosh.” Hasan el Basriu, fjalën e Allahut: “Më kujtoni, që Unë t’ju kujtoj” e ka shpjeguar: “Më kujtoni mua duke zbatuar ato urdhëresa me të cilat ju kam ngarkuar, që t’ju kujtoj e t’ju jap atë që ia kam bërë detyrë vetes si shpërblim për ju.” Në hadith të saktë qëndron: 149 “Allahu i Madhëruar ka thënë: “Kush më kujton në veten e vet, Unë e kujtoj Atë në Veten Time. Kush më përmend në një kuvend, Unë e përmend Atë në një kuvend më të mirë.” Allahu i Lartësuar thotë: "Më falënderoni e mos më mohoni!" Kështu, Allahu i Lartësuar ka urdhëruar që të jemi mirënjohës dhe falënderues ndaj Tij. Madje, Ai u ka premtuar atyre që janë mirënjohës se do t’ua shtojë të mirat. Thotë i lavdëruari: "Zoti juaj shpalli: “Nëse tregoheni mirënjohës, Unë do t’jua shtoj të mirat, por nëse do të tregoheni mosmirënjohës, të jeni të bindur se dënimi Im është vërtet shumë i rëndë." [Ibrahim 7]. Ahmedi përcjell me senedin e tij që Raxha el Utaridij ka thënë: “Një ditë erdhi tek ne Imran Ibn Husajni, që kishte veshur një veshje prej hizzi, rrobë e shtrenjtë, që nuk ia kishim parë ta vishte më parë dhe as më vonë nuk e pamë ta vishte ndonjëherë. Ai na tha: “Profeti i Allahut ka thënë: 150 “Nëse Allahu i Lartësuar i ka dhënë dikujt ndonjë mirësi, le ta dijë se Allahu e dëshiron dhe kënaqet që të shohë shenjat e mirësive që u ka dhënë krijesave të Tij.” Ndërsa në një version tjetër të këtij hadithi, Reuhi ka thënë: “Allahu e dëshiron dhe kënaqet që të shohë shenjat e mirësive që u ka dhënë robërve të Tij.”

Mus'haf Hape →
Bekare 2:270–2:271 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… dhe me sinqeritet për Të, dhe sidomos kur jepet fshehtazi, sjell mirësi të madhe dhe ngritje të gradës suaj. Gjithashtu, Ai do t’jua mbulojë dhe fshijë të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Çdo gjë që të shpenzoni nga pasuria dhe çdo betim (nedhër) që të bëni, të jeni të sigurt se Allahu i di të gjitha. - Allahu i Lartësuar na njofton se Ai është i gjithëditur për gjithçka të mirë që bëjnë njerëzit, qofshin sadaka që japin, apo adhurime të tjera, që ia përkushtojnë Atij dhe me të cilat përmirësojnë veten e tyre. Fakti që Allahu i Lartësuar i di të gjitha këto, na jep të kuptojmë se Ai ka për t’i shpërblyer me formën më të plotë të gjithë ata që i bëjnë këto vepra, duke synuar kënaqësinë e Tij dhe duke shpresuar shpërblimin e premtuar nga Ai. Ndërsa nga ana tjetër, Ai kërcënon të gjithë ata që nuk punojnë në bindje ndaj Tij. Madje, ata i kundërshtojnë urdhëresat e Tij, i quajnë mashtrim lajmet e sjella prej Tij, dhe adhurojnë të tjerë përveç Allahut. - Për të padrejtët nuk ka ndihmëtarë. - Pra, në Ditën e Gjykimit, ata nuk do t’i ndihmojë kush që t’i shpëtojë nga ndëshkimi dhe zemërimi i Allahut. Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: - Nëse i jepni sadakatë haptazi, kjo është mirë; por, nëse ua jepni të varfërve fshehurazi, kjo është edhe më mirë për ju, sepse kështu Ai (Allahu) jua fal gjynahet tuaja. - Edhe nëse i shfaqni sadakatë haptazi, përsëri konsiderohet vepër e mirë dhe aspak e keqe. Megjithatë, Allahu i Lartësuar thotë më pas: "Por nëse jua jepni të varfërve fshehurazi, kjo është edhe më e mirë për ju." Kështu, ky ajet është argument se fshehja e sadakasë është më e mirë sesa dhënia e saj në mënyrë të dukshme dhe haptas, pasi kur e jep fshehtas është më larg syfaqësisë dhe më afër sinqeritetit. Përjashtohet rasti kur është për qëllim nxitja e njerëzve për të dhënë sadaka, që edhe ata të kenë një shembull. Në një rast të tillë, dhënia e sadakasë haptas është më e mirë sesa fshehtas. Sigurisht, në parim sadakaja e fshehtë dhe në përgjithësi fshehja e veprave të mira është më e mirë. Në dy Sahih-ët vjen hadithi nga Ebu Hurejra, që flet për 7 kategori njerëzish, të cilët do të jenë nën hijen e Allahut, atë ditë kur nuk do të ketë hije tjetër veç hijes së Tij. Ndër të tjera, në të thuhet: 418. “.... dhe një burrë i cili jep sadaka fshehtas, aq sa e majta nuk e di se çfarë jep dora e djathtë.” Gjithashtu, Profeti ﷺ ka thënë: 419. “Ai që e lexon haptas Kur'anin është njëlloj si ai që jep sadaka haptas. Ndërsa ai që e lexon fshehtas Kur'anin është si ai që jep sadaka fshehtas.” Në fakt, ky ajet është i përgjithshëm dhe jep një mesazh gjithëpërfshirës, që na tregon se: fshehja e sadakasë është më e mirë, pavarësisht në është sadaka e detyrueshme, siç është zekati, apo e pëlqyeshme, si të gjitha sadakatë e tjera. Por në një hadith nga Ibn Xheriri, i cili sjell tefsirin e këtij ajeti nga Ibn Abasi, thuhet se Allahu i Lartësuar ka bërë që dhënia e sadakasë fshehtazi (këtu bëhet fjalë për sadakatë vullnetare) është 70 fish më e mirë sesa dhënia e asaj haptazi. Ndërsa dhënia e zekatit haptazi është 25 herë më e mirë sesa dhënia e tij fshehtazi. Në vijim, Allahu i Lartësuar thotë: "Sepse kështu ai jua fal gjynahet tuaja.". Pra, dhënia e sadakasë për hir të Allahut dhe me sinqeritet për Të, dhe sidomos kur jepet fshehtazi, sjell mirësi të madhe dhe ngritje të gradës suaj. Gjithashtu, Ai do t’jua mbulojë dhe fshijë të këqijat dhe gabimet tuaja. Më pas, Allahu i Madhëruar thotë: - Allahu e di mirë atë që bëni ju. - Pra, Atij nuk i fshihet asgjë që ju veproni. Ky lajm na jep të kuptojmë se Ai do të na shpërblejë plotësisht, për gjithçka që bëjmë.

Mus'haf Hape →
Maide 5:105 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… qoftë i kënaqur prej tij!) u ngrit njëherë, lavdëroi Allahun, pastaj tha: “O ju njerëz! Ju e lexoni këtë ajet: “O ju që keni besuar! Ruajeni veten …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- O ju që keni besuar! Ruajeni veten tuaj! Ai që është i humbur nuk mund t’ju dëmtojë, nëse ju jeni në rrugë të drejtë. - Allahu i Lartësuar i urdhëron robërit e Tij besimtarë që të rregullojnë dhe përmirësojnë veten e tyre dhe të bëjnë punë të mira, duke bërë maksimumin e tyre. Çdokush që përmirëson vetveten dhe çështjet e tij, atë nuk e dëmton shkatërrimi dhe prishja e njerëzve të tjerë. Aufiu sjell komentin e Ibn Abasit për këtë ajet: “Allahu i Lartësuar thotë: Nëse robi më bindet Mua në lidhje me hallallin dhe ruhet nga haramet, atë nuk kanë për ta dëmtuar aspak ata të cilët kanë devijuar dhe kanë humbur nga rruga e drejtë. - Tek Allahu do të ktheheni të gjithë dhe Ai do t’ju tregojë se çfarë keni punuar. - Allahu ka për ta shpërblyer cilindo për veprat e veta. Nëse ka bërë punë të mira, Ai do ta shpërblejë me mirësi dhe nëse ka bërë punë të këqija, do të marrë dënimin që meriton. Sigurisht, ky ajet nuk është argument se lejohet mosurdhërimi për të mirë dhe ndalimi nga e keqja, nëse kjo është e mundur nga ai. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Kajsi, i cili ka thënë: 1084. “Ebu Bekër Sidiku (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) u ngrit njëherë, lavdëroi Allahun, pastaj tha: “O ju njerëz! Ju e lexoni këtë ajet: “O ju që keni besuar! Ruajeni veten tuaj! Ai që është i humbur nuk mund t’ju dëmtojë, nëse ju jeni në rrugë të drejtë.” Por ju nuk i jepni hakun që i takon. Unë e kam dëgjuar Profetin e Allahut që të thotë: “Kur njerëzit shohin një të keqe dhe nuk e ndryshojnë atë, pritet që Allahu i Krenar dhe i Lartësuar t’i përfshijë të gjithë ata me ndëshkim.” Gjithashtu, - thotë Kajsi - e kam dëgjuar Ebu Bekrin që të thotë: “O njerëz, kujdes dhe ruajuni nga gënjeshtra, sepse gënjeshtra e largon imanin.” Hadithin e sjellin katër autorët e Sunen-eve, Ibn Hibani në Sahih-un e tij dhe të tjerë. Ata e kanë sjellë me shumë rrugë nga një grup i madh transmetuesish. Ky version vjen përmes Ismail Ibn Ebu Halidit, i cili e sjell me një sened muttesil merfu' (pra, sened të pashkëputur) deri tek Profeti ﷺ . Ebu Isa Tirmidhiu sjell hadithin nga Ebu Um eje el Shabani, i cili rrëfen: 1085. “Shkova njëherë tek Ebu Thealebe el Hashemi dhe e pyeta: “Si e kupton këtë ajet?” - “Çfarë ajeti?” - “Fjalën e Allahut të Lartësuar: “O ju që keni besuar! Ruani veten tuaj! Ai që është i humbur nuk mund t’ju dëmtojë, nëse ju jeni në rrugë të drejtë.”? Ai më tha: “Vallahi, ke pyetur një njeri që ka njohuri për këtë. Unë pyeta Profetin ﷺ për të, dhe ai më tha: “Urdhëroni për punë të mira dhe ndaloni nga të këqijat, derisa të shihni që koprracia shfaqet haptas ndër njerëz, aq sa të gjithë kanë re pre e saj, kur njerëzit të ndjekin masivisht epshin dhe shfrenimin, kur të ketë stoli dhe mirësi të kësaj bote, të cilave njerëzit u japin përparësi më shumë se çdo gjëje tjetër dhe të shihni që çdokush është i vetëkënaqur me mendimin dhe opinionin e vet. Atëherë, kur të shikoni këto gjëra, merruni vetëm me veten tuaj dhe lëreni angazhimin për të tjerët. Dhe dijeni se, përpara ju presin ditë të vështira, kur njeriu (që bën durim duke zbatuar fenë e Allahut me rigorozitet) do të jetë njëlloj si ai që shtrëngon një thëngjill të ndezur në grushtin e tij. Ata që bëjnë punë të mira në atë kohë do të kenë shpërblimin e 50 burrave që bëjnë njëlloj si punët tuaja.” Abdullah Ibn Mubareku ka thënë: “Të tjerë, - veç Utbes, - kanë shtuar në këtë hadith edhe këtë detaj: “...Dikush pyeti: “O i Dërguari i Allahut! Shpërblimi i 50 burrave prej nesh apo prej tyre?” Profeti ﷺ tha: “Shpërblimi i 50 burrave prej jush!” Tirmidhiu ka thënë që ky është hadith hasen garib sahih. Sejid Ibn Musejibi, duke shpjeguar ajetin: “... Ai që është i humbur nuk mund t’ju dëmtojë, nëse ju jeni në rrugë të drejtë”, ka thënë: “Nëse urdhëroni për punë të mira dhe ndaloni nga të këqijat, nuk ju dëmton aspak ai që ka devijuar dhe ka humbur, nëse ju jeni të udhëzuar në rrugë të drejtë.” Ky është kuptimi i ajetit, siç e ka sjellë Ibn Xheriri.

Mus'haf Hape →
Enam 6:71–6:73 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e ka vendosur Surin në gojën e tij, e ka ngritur ballin lart e pret urdhrin për t’i fryrë Surit.” Këtë variant e ka sjellë Muslimi në …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Thuaj: “A të adhurojmë veç Allahut diçka që nuk na sjell as dobi, as dëm dhe të bëjmë prapa, pasi Allahu na udhëzoi?! - Seddiju shpjegon: “Idhujtarët u thanë muslimanëve: “Ndiqni rrugën tonë dhe braktiseni rrugën e fenë e Muhamedit!” Atëherë, Allahu zbriti fjalën e Tij: “Thuaj: “A të adhurojmë veç Allahut, diçka që nuk na sjell as dobi, as dëm dhe të kthehemi në mosbesim, pasi Allahu na udhëzoi?!”. - Atëherë do të bëheshim si ai, të cilin shejtanët e kanë humbur në tokë, duke e lënë të hutuar.” Ai ka shokë, që e thërrasin në rrugë të drejtë: “Eja te ne!” - Kështu ne do të ishim njëlloj si ai që shejtanët e kanë përhumbur në tokë. Nëse do të mohonit pasi keni besuar, do të ishit si një njeri, që ka dalë së bashku me një grup për udhëtim, dhe humb rrugën. Këtë njeri, shejtani i mallkuar e ka devijuar larg nga udha e drejtë, duke e lënë të hutuar, madje ai refuzon edhe thirrjet e shokëve të vet. Ata e thërrasin që të shkojë me ta e të rigjejë rrugën e drejtë, por ai refuzon që të përgjigjet. Kështu është edhe ai që refuzon t’i përgjigjet Muhamedit, pasi e ka njohur njëherë rrugën e tij. Muhamedi është ai që fton në rrugën e drejtë dhe ajo rrugë është feja islame. Ky është shpjegimi që sjell Ibn Xheriri. Ndërsa Katadja shpjegon: “të cilin shejtanët e kanë humbur në tokë ...”, domethënë që ata e kanë lënë të hutuar e të përhumbur, për shkak të veprave dhe vendimeve të tij të gabuara. " Allahu thotë: “... duke e lënë të hutuar.”. Muxhahidi shpjegon: “Ai është një njeri i hutuar, që shokët e vet e thërrasin drej t rrugës së drejtë. Ky është shembulli i atij që humbet rrugën, pasi ka qenë njëherë në atë rrugë. Ky njeri, të cilin shejtanët e kanë humbur në tokë, në një gjendje hutie, injorance dhe larg nga rruga e drejtë, ka shokë që janë në rrugë të drejtë dhe e thërrasin që të shkojë me ta. Ai e refuzon thirrjen e tyre, madje as ua hedh shikimin. Nëse Zoti do të dëshironte, Ai do ta kthente atë në rrugën e drejtë, prandaj Allahu i Madhëruar thotë: - Thuaj: “I vetmi udhëzim është udhëzimi i Allahut - I Madhëruari thotë në ajet tjetër: “... atë që Allahu e udhëzon, askush nuk mund ta humbë. A nuk është Allahu Ngadhënjimtari, që ndëshkon me drejtësi?” [Zumer 37]. Gjithashtu thotë: “Edhe nëse ti (o Muhammed) përpiqesh për t’i vënë në rrugë të drejtë ata, (dije se) Allahu nuk e udhëzon atë që e ka humbur dhe për ata nuk ka asnjë ndihmëtar.” [Nahl 37]. - dhe ne jemi urdhëruar që t’i dorëzohemi vetëm Zotit të botëve!” - Jemi urdhëruar që t’ia përkushtojmë me sinqeritet të gjitha adhurimet Atij, si Një i Vetëm e i Pashoq. - Përkryejeni namazin dhe kijeni frikë Allahun! - Jemi urdhëruar, gjithashtu, që të përkryejmë namazin, t’i druhemi Zotit e të jemi të devotshëm ndaj Tij në të gjitha gjendjet. - Allahu është Ai, tek i Cili do të tuboheni. - Do të tubohe ni në Ditën e Gjykimit. - Është Ai që i krijoi qiejt dhe Tokën me një qëllim të madh. - I krijoi me drejtësinë më të madhe. Allahu është Krijuesi, Pronari e Sunduesi i tyre, është Administruesi e Rregulluesi i çështjeve të tyre dhe i çdo gjëje që gjendet në to. - Frikësojuni ditës kur Ai do të thotë: “Bëhu!” dhe ajo bëhet. - Ditën e Kiametit, Ai do t’i thotë që të ndodhë, dhe ajo do të ndodhë. Pas urdhrit të Tij, ajo do të ndodhë aq shpejt, sa një pulitje sysh, madje edhe më shpejt. - Fjala e Tij është e vërtetë dhe vetëm Atij i takon sundimi ditën kur do t'i fryhet Surit. - Suri është Briri, në të cilin do të fryjë Israfili. Janë të shumta dëshmitë e sjella nga Profeti, që ka thënë: 1 115. “Me të vërtetë, Israfili e ka vendosur Surin në gojën e tij, e ka ngritur ballin lart e pret urdhrin për t’i fryrë Surit.” Këtë variant e ka sjellë Muslimi në Sahih-un e tij. Ndërsa Imam Ahmedi sjell hadithin nga Abdullah Ibn Amri, i cili ka thënë: 1 116. “Një nomad tha: “O i Dërguari i Allahut! Çfarë është Suri?” - “Është një bri, në të cilin do të fryhet (Ditën e Kijametit)” - tha Profeti ﷺ. - Ai e di edhe të fshehtën edhe të dukshmen dhe Ai është i Urti, që çdo gjë e di me hollësi.

Mus'haf Hape →
Enfal 8:30 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… i mallkuar. Pastaj u ngrit Ebu Xhehli, - Allahu e mallkoftë! - dhe tha: “Unë mendoj se duhet të zgjedhim nga një të ri të fuqishëm prej çdo fisi, si …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Kujto si komplotuan jobesimtarët kundër teje, për të të mbajtur në pranga, vrarë ose dëbuar (nga shtëpia jote) . - Kurejshët u ngushtuan shumë nga ftesa e Profetit në Islam, prandaj filluan të komplotonin kundër Profetit. Kështu, ata u mblodhën në “ Daru Nedue ”, - siç quhej Kuvendi i tyre, - për të vendosur se si do të vepronin me të. Disa dhanë mendimin që të burgosej dhe të mbahej i lidhur, derisa të vdiste. Thuhet se Iblisi vetë u shfaq në formën e një burri plak nga Nexhdi, që gjoja kishte ardhur për të dhënë këshilla në lidhje me çështjen. Kur dëgjoi propozimin për të burgosur Profetin ﷺ , i Mallkuari bërtiti duke thënë: “Kjo nuk është zgjidhja e duhur!” Dikush tjetër propozoi që Muhamedin ta dëbonin, dhe kështu do të ishin të qetë. Por edhe ky propozim u kundërshtua nga Iblisi i mallkuar. Pastaj u ngrit Ebu Xhehli, - Allahu e mallkoftë! - dhe tha: “Unë mendoj se duhet të zgjedhim nga një të ri të fuqishëm prej çdo fisi, si përfaqësues. Secilit do t’i japim nga një shpatë të mprehtë, dhe ashtu, të gjithë përnjëherë do të shkojnë e ta vrasin. Nëse veprojmë kështu, gjaku i tij do të bjerë mbi të gjitha fiset, dhe atëherë Benu Hashimët nuk do të mund të hapin luftë me gjithë Kurejshët. Rrjedhimisht, ata do të detyrohen të pranojnë shpagimin e gjakut ( dijje). Vetëm atëherë do të shpë tojmë njëherë e mirë nga ai.” Iblisi, - me pamjen e plakut nga Nexhdi - tha: “Le të bëhet ashtu siç thotë ky djalë! As unë nuk jam duke parë zgjidhje më të mirë!” Kështu ranë të gjithë dakord me këtë vendim. Por Xhibrili shkoi menjëherë tek Profeti dhe e porositi që të mos e kalonte natën në shtëpinë e vet dhe se Allahu tashmë i kishte dhënë lejen për të emigruar. Pasi Profeti mbërriti në Medinë, Allahu i Lartësuar zbriti suren Enfal, ku i tregon mirësinë e ruajtjes dhe mbrojtjes nga intrigat dhe planet e Kurejshëve: “Kujto si komplotuan jobesimtarët kundër teje, për të të mbajtur në pranga, vrarë ose dëbuar (nga shtëpia jote).” Allahu i Lartësuar thotë: - Ata bënin kurthe, por edhe Allahu u ngrinte kurthe. Allahu është më i miri planifikues. - Ajo ditë u quajt “Dita e Vështirësisë”, për shkak të atij plani të ligë, që ata bënë kundër Profetit të Allahut. Nga Ibn Is'haku vjen rrëfimi: “Profeti qëndroi i fshehur, derisa i erdhi Xhibrili dhe e porositi që të mos e kalonte natën si zakonisht. Atëherë, Profeti fton Ali Ibn Ebu Talibin dhe e urdhëroi që të kalonte natën në shtratin e tij, duke u mbuluar me një pelerinë të gjelbër të Profetit. Pastaj Profeti doli nga dera, ndërkohë që të gjithë ata qëndronin para portës së tij. Ai mbushi një grusht me dh é, të cilin ua hodhi secilit prej tyre në kokë, duke iu kaluar pranë, ndërsa Allahu ua mbuloi shikimin, që të mos e shihnin Profetin. Duke u larguar, ai lexonte ajetin: “Ja, Sin! Betohem në Kur 'anin plot urtësi, se ti (o Muhamed) je prej të dërguarve! Ti je në një rrugë të drejtë. (Kur'ani është) Shpallje e të Plotfuqishmit, Mëshirëplotit, që të mund të paralajmërosh një popull, të parët e të cilëve nuk qenë paralajmëruar dhe ata mbetën të pavëmendshëm (ndaj argumenteve të Allahut). Tashmë ka marrë fund vendimi kundër shumicës së tyre, prandaj dhe ata nuk besojnë. Ne u kemi vënë pranga në qafë që u arrijnë deri në nofulla, kështu që ata mbeten me kokën lart. Ne u kemi vënë pengesë edhe para, edhe prapa tyre dhe ua kemi mbuluar shikimin, prandaj ata nuk mund të shohin.” [Ja Sin 1 - 9].

Mus'haf Hape →
Tevbe 9:79 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Ahmedi sjell hadithin prej Ebu Sulejlit, i cili tregon: 1394. “Në tubimin tonë në Bakia, një burrë u ngrit e po na tregonte: “Më ka treguar babai (ose xhaxhai) …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Sa për ata, të cilët përqeshin besimtarët, që japin sadaka me vullnet dhe tallen me ata të cilët nuk kanë ç’të japin gjë tjetër veç mundit të tyre... - Kjo është një tjetër cilësi e shëmtuar e munafikëve, - Allahu i shëmtoftë dhe poshtëroftë! Sa herë që u jepet mundësia të fyejnë Islamin dhe muslimanët, e shfrytëzojnë, të mbushur plot armiqësi dhe urrejtje. Askush nuk shpëton prej talljes e përçmimit të tyre, madje as sadakadhënësit. Nëse dikush jep pasuri të madhe si sadaka, ata thonë: “Ky e bën për sy e faqe e për të shitur mend!” Ndërsa për të varfërit që japin nga ajo pak pasuri që kanë, ata thonë: “Allahu nuk ka nevojë për këto sadaka të papërfillshme!” Buhariu sjell hadithin nga Ebu Mesudi (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), i cili tregon: 1393. “Kur zbriti ajeti i sadakasë (zekatit), secili e sillte sadakanë duke e mbajtur në shpinën e vet. Kur erdhi dikush me pasuri të madhe, ata thanë: “Ky e bën për sy e faqe e për të shitur mend”. Ndërsa kur erdhi dikush që solli vetëm një grusht ushqim (si sadaka), ata thanë: “Allahu nuk ka nevojë për sadakanë e këtij (të papërfillshme.) ” Atëherë u shpallën “Sa për ata, të cilët përqeshin besimtarët, që japin sadaka me vullnet dhe tallen me ata të cilët nuk kanë ç’të japin gjë tjetër veç mundit të tyre, Allahu do t’i përgjigjet talljes së tyre. Ata do të kenë dënim të dhembshëm.” Një version të ngjashëm e ka sjellë edhe Muslimi në Sahih-un e tij prej Shubes. Imam Ahmedi sjell hadithin prej Ebu Sulejlit, i cili tregon: 1394. “Në tubimin tonë në Bakia, një burrë u ngrit e po na tregonte: “Më ka treguar babai (ose xhaxhai) im, se ai e kishte parë të Dërguarin e Allahut në Bakia, duke thënë: “Kush jep sadaka, që unë të dëshmoj për të në Ditën e Kijametit?” Atëherë, unë zgjidha amame-n time dhe hoqa prej saj një ose dy të mbështjella, për ta dhënë si sadaka. Por mua më kapi ajo (hutia) që kap birin e Ademit dhe e lidha përsëri amamen time. Atëherë, vjen një burrë, që nuk kisha parë në Bakia më të zi, më të vogël në trup dhe më të shëmtuar se ai, i cili mbante me vete një deve, dhe unë nuk kisha parë në Bakia deve më të mirë se ajo. Ai tha: “O Dërguari i Allahut! Sadaka duhet të japim?” - “Po.” - “Kjo deve jepet për sadaka.” Një burrë filloi të tallej me të dhe tha: “Shikojeni këtë çfarë po jep! Vallahi, ajo deveja është më e mirë sesa ai (i shkreti)!” Profeti i Allahut e dëgjoi dhe i tha: “Gënjeve! Përkundrazi, ai është më i mirë se ti dhe se ajo!” Këtë e tha tri herë. Pastaj tha: “Mjerë për ata që zotërojnë qindra deve!” Edhe këtë e tha tri herë. - “Përveç kujt, o i Dërguari i Allahut?” - e pyetën. Ai tha: “Përveç atij që jep prej pasurisë së tij kështu e ashtu...”, duke bashkuar dy pëllëmbët e duke bërë me shenjë djathtas e majtas. Pastaj tha: “Ka për të fituar çdo të mirë e ka për të shpëtuar nga çdo e keqe ai që është muxhhid dhe muz'hid. E tha tri herë këtë fjalë.” El muz'hidu është ai që është asket në këtë botë dhe kënaqet me pak, ndërsa el muxh'hid është ai që përpiqet shumë në adhurimet përkushtuar Allahut. Ali Ibn Ebu Talha përcjell nga Ibn Abasi shp jegimin për këtë ajet kuranor: 1395. “Abdurahman Ibn Aufi erdhi e solli 40 ukije flori tek Profeti i Allahut. Pastaj erdhi një burrë prej ensarëve dhe solli veç një grusht ushqim. Një munafik tha: “Vallahi, Abdurahmani e solli këtë veçse për sy e faqe!” Ndërsa për ensarin tha: “Allahu dhe Profeti nuk ka nevojë për një grusht ushqim!” Në një version nga El Aufi, të përcjellë nga Ibn Abasi, shënohet se Abdurahman Ibn Aufi solli 100 ukije flori. - Allahu do t’i përgjigjet talljes së tyre. - Kjo u jepet si shpagim dhe në këmbim të veprës së tyre të ulët, siç është tallja me besimtarët, sepse shpërblimi jepet sipas llojit të punës. Allahu i ndëshkon ata ashtu siç e meritojnë për talljen e tyre, duke treguar kujdesin e mbështetjen e Tij për besimtarët e mëshirën për ta që në këtë botë. Ndërsa në ahiret, Ai ka përgatitur për munafikët dënim të dhembshëm, sepse shpërblimi jepet sipas llojit të punës. - Ata do të kenë dënim të dhembshëm.

Mus'haf Hape →
Ta Ha 20:109–20:112 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… për Të, të cilat nuk i di aspak tani. Ai do të më lërë mua në këtë gjendje, duke e lavdëruar, aq sa dëshiron të më lërë, pastaj do të thotë: “O Muhamed! Ngrije …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Atë ditë nuk bën dobi ndërmjetësimi, përveçse atyre për të cilët e ka lejuar i Gjithëmëshirshmi (të ndërmjetësojnë) dhe fjala e të cilëve është e pranueshme tek Ai.” - Ditën e Kijametit, tek Allahu i Lartësuar nuk do të bëjë dobi asnjë ndërmjetësim, përveç: “... atyre, për të cilët e ka lejuar i Gjithëmëshirshmi (të ndërmjetësojnë) dhe fjala e të cilëve është e pranueshme tek Ai.” Apo siç thuhet në një ajet tjetër: “Askush nuk mund të ndërmje - tësojë tek Ai, përveçse me lejen e Tij. Ai e di të tashmen dhe të ardhmen. Të tjerët dinë vetëm aq sa Ai ka dëshiruar t'u mësojë, nga ajo që Ai di.” [Bekare 255]. Ose: “Sa melekë ka në qiej, ndërmjetësimi i të cilëve nuk bën asnjë dobi, vetëm nëse Allahu i jep leje atij që Ai dëshiron dhe është i kënaqur me të.” [Nexhm 26]. Ose: “ Ai (Allahu) e di çfarë ka para dhe çfarë ka pas tyre dhe ata (melekët) nuk ndërmjetësojnë (për askënd) përveçse për ata me të cilë t është i kënaqur Ai. Dhe ata nga frika prej Tij janë shumë të kujdesshëm.” [Enbija 28]. Ose: “Dhe asnjë ndërmjetësim nuk bën dobi te Ai përveç atyre që Ai u jep leje (për të ndërmjetësu - ar). ...”[Sebe’ 23]. Ose: “ Atë ditë, Xhibrili dhe melekët do të qëndrojnë të rreshtuar. Askush nuk mund të flasë, veç atij që e lejon i Gjithëmëshirshmi dhe që thotë të vërtetën.”[Nebe 38]. Në dy Sahih-ët vjen hadithi nga i Dërguari i Allahut, i cili është zotëria i gjithë bijve të Ademit dhe krijesa më e nderuar e Allahut Krenar dhe të Lartësuar, që ka thënë: 1790. “Unë do të vij poshtë Arshit dhe do të bie në sexhde për Allahun e Lartësuar. Ai do të më inspirojë dhe mësojë lavdërime për Të, të cilat nuk i di aspak tani. Ai do të më lërë mua në këtë gjendje, duke e lavdëruar, aq sa dëshiron të më lërë, pastaj do të thotë: “O Muhamed! Ngrije kokën dhe fol, se do të dëgjohesh! Ndërmjetëso, që të pranohet ndërmjetësimi yt!” Profeti ﷺ vijon: “Atëherë, do të përzgjedh një masë njerëzish, për t’i futur në Xhenet. Pastaj kthehem përsëri dhe veproj njëlloj si herën e parë...” Profeti ﷺ tha se do të vepronte kështu katër herë, - paqja e Allahut mirësitë dhe begatitë e Tij qofshin për të dhe për të gjithë profetët e Allahut! - “Ai i di gjithçka para tyre dhe ato që vijnë pas, por dija e tyre nuk mund ta përfshijë Atë. ” - Allahu i Lartësuar i ka përfshirë në diturinë e Tij, pa përjashtim të gjitha krijesat. Ndërsa krijesat nuk e përfshijnë dot Atë me diturinë e tyre. I Lartësuari thotë: “... Të tjerët dinë vetëm aq sa Ai ka dëshiruar t'u mësojë, nga ajo që Ai di.” [Bekare 255]. - “Të gjitha fytyrat do t'i përulen të Gjallit, të Përjetshmit të Gjithfuqishëm. ” - Ato janë dorëzuar me përunjësi përpara Allahut, që është Mposhtësi ( El Xhebaru ), që kujdeset për të gjitha ato; Ai është i Gjalli, i Përjetshmi, i Cili nuk vdes kurrë. Ai është El Kajjum, Ai që kujdeset dhe mban gjithçka në rregull dhe kurrë nuk fle. Allahu i Lartësuar është Ai që kujdeset për çdo gjë; të gjitha krijesat qëndrojnë veçse falë përkujdesit të Tij. - “Nuk ka dyshim se ka humbur ai që mbart padrejtësinë (në shpinë).” - Ditën e Kijametit do të jenë të shkatërruar ata të cilët do të jenë të ngarkuar me padrejtësi. Allahu i Lartësuar do t’i japë hakun çdokujt që e meriton. Madje, edhe bagëtisë pa brirë do t’i japë hakun e saj kundrejt asaj me brirë, që e ka shpuar në dynja. Në një hadith të saktë thuhet: 1791. “Ruhuni nga padrejtësia, se padrejtësia do të jetë errësirë Ditën e Kijametit.” Dëshpërimi më i madh do të rëndojë mbi ata që do të dalin para Allahut si idhujtarë. Allahu i Lartësuar thotë: “Me të vërtetë, idhujtaria është një padrejtësi e madhe.” [Lukman 13]. - “Por kush bën vepra të mira dhe është besimtar, ai nuk i frikësohet ndonjë padrejtësie e as ndonjë cenimi (në shpërblim).” - Pasi foli për të padrejtët dhe kërcënimin për ta, Allahu i Lartësuar përmend të devotshmit dhe atë çfarë ka vendosur për ta. Kështu, atyre nuk do t’u bëhet asnjë padrejtësi dhe nuk do të kenë frikë për asnjë cenim të shpërblimit të tyre, sepse nuk do t’u shtohen gjynahet dhe as nuk do t’u pakësohen mirësitë.

Mus'haf Hape →
Muminun 23:93–23:98 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e emrit te Tij gjatë ngrënies e pirjes, gjatë marrëdhënieve intime, kur therim bagëtitë dhe shumë raste të tjera. 77 Ebu Daudi sjell hadithin se, …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Madhëruar e urdhëron dhe porosit Profetin e Tij të dashur, Muhamedin ﷺ , që të bëjë këtë dua, në momentin kur ndëshkimi i Tij bie mbi të padrejtët. Allahu i Lartësuar thotë: - “Thuaj: “O Zoti im! Nëse Ti do të ma tregosh atë gjë, për të cilën ata janë paralajmëruar, atëherë, o Zoti im, mos më përfshi edhe mua me atë popull keqbërës!” - Nëse do t’i ndëshkosh ata dhe unë do të jem dëshmitar i atij ndëshkimi, atëherë, o Zoti im, mos më përfshi mua në ndëshkim me atë popull keqbërës! Në një hadith të sjellë nga Imam Ahmed i dhe që Tirmidhiu e ka vlerësuar si sahih, thuhet: 1905. “E nëse dëshiron, o Zot, të dënosh (ose zhytësh në humbje) një popull, më merr tek Ti pa rënë në këtë ndëshkim (ose humbje)!” - “Sigurisht, Ne kemi fuqi të ta tregojmë ty atë gjë, që ua kemi premtuar atyre. ” - Po të dëshironim, Ne do të të bëni m ta shihje atë ndëshkim të tmerrshëm kur të binte furishëm mbi ta. Më pas, duke na treguar ilaçin më të mirë në marrëdhëniet me njerëzit, i Lartësuari na udhëzon që të pajisemi me ihsan, pra, me mirësjellje ndaj atyre që sillen keq me ty, sepse sjellja e mirë nxjerr në pah natyrën e mirë të njeriut, e cila shuan armiqësinë dhe vrazhdësinë e tij, madje i shndërron ato në miqësi dhe dashuri. - “Ktheje të keqen me atë që është më e mira! Ne e dimë më së miri atë që shpifin ata.” - Kjo është e ngjashme me atë që ka thënë i Lartësuari në ajetin tjetër: “E mira nuk mund të jetë e barabartë me të keqen. Largoje atë (të keqen) me çfarë është më e mirë, sepse atëherë, edhe ai, me të cilin ke njëfarë armiqësie, do të të bëhet mik i afërt. Mirëpo këtë nuk mund ta arrijë askush, përveç atyre që janë të durueshëm; dhe askush, përveç atyre që kanë fat të madh.” [Fusilet 34, 35]. - “Dhe thuaj: “O Zot i im! Unë kërkoj mbrojtje tek Ti prej ngacmimeve të shejtanëve.” - Pasi na porositi që të sillemi mirë me njerëzit që na bëjnë keq, madje me sjelljen më të mirë, Allahu i Lartësuar vijon e urdhëron që, në lidhje me armiqësinë që shfaqet nga xhindët, të kërkohet mbrojtje dhe strehim veçse tek Ai. Kjo është mënyra e vetme e mbrojtjes nga sherri që vjen prej shejtanëve xhindë, sepse me ta nuk vlen asnjë lloj mënyre dhe mjeti tjetër, asnjë lloj mirësjelljeje dhe bamirësie. Kurthet dhe intrigat e tyre, dëmin që ata sjellin nuk e largon dot askush tjetër, përveç Allahut të Lartësuar. E kemi trajtuar më gjerë këtë temë, kur folëm rreth istiadhe-s, dhe atje thamë se Profeti i Allahut shpesh lutej: 1906. “Eûdhu bil -lâhis-semî-il alîm, minesh-shejŧânir-raxhîm, min hemzihi, ue nefħihi, ue nefthihi. ” (I kërkoj Allahut, Gjithëdë-gjuesit dhe të Gjithëditurit, të më mbrojë prej shejtanit të mallkuar, prej hemzihi-t, nefħihi-t dhe nefthihi-t të tij).76 - “Dhe mbështetem tek Ti, o Zoti im, që ata të mos më afrohen.” - Që të mos më afrohen, duke më dëmtuar dhe penguar në realizimin e çështjeve të dobishme të jetës dhe fesë time. Allahu i Lartësuar ka urdhëruar që ta përmendim gjithmonë Atë në fillimin e çdo pune, në mënyrë që të dëbohet shejtani i mallkuar. Kështu, Ai ka urdhëruar për përmendjen e emrit te Tij gjatë ngrënies e pirjes, gjatë marrëdhënieve intime, kur therim bagëtitë dhe shumë raste të tjera. 77 Ebu Daudi sjell hadithin se, Profeti gjithmonë thoshte: 1907. “Allahumme in-ni eûdhu bike min el hedmi ue minel garaki ue eûdhu bike en jeteħab -beteni eshshejtanu indel meut ! (O Allah! Unë kërkoj mbrojtje e strehim tek Ti, që të më ruash nga vdekja nën rrënoja dhe nga vdekja i mbytur në ujë. Unë të lus që të më ruash nga shejtani e ngatërresat e tij në momentin e vdekjes.)”

Mus'haf Hape →
Gafir 40:69–40:76 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e jobesimtarë, Keni për të ngrënë prej pemës Zekum. Prej saj keni për ta mbushur barkun. E menjëherë pas saj do të pini prej ujit të vluar, Do të pini si …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “A nuk i sheh ata që kundërshtojnë argumentet e Allahut se si largohen nga e vërteta?” - Mos u habit, o Muhamed, në lidhje me këta refuzues të ajeteve të Allahut dhe faktit se ata polemizojnë kundër të vërtetës nëpërmjet kotësirave. Aspak mos u çudit se si ata e privojnë mendjen nga pranimi i udhëzimit të drejtë dhe zhyten në errësirat e humbjes. - “Ata që mohojnë Librin dhe mesazhet që u kemi dhënë të dërguarve Tanë, shpejt do ta kuptojnë të vërtetën ...” - Ata të cilët nuk pranojnë Librin dhe udhëzimet e qarta dhe shtjelluese të së vërtetës, me të cilat Ne sollëm të dërguarit Tanë, “shpejt do ta kuptojnë të vërtetën”. Ky është një kërcënim dhe paralajmërim i frikshëm prej Zotit të Lartësuar drejtuar refuzuesve të së vërtetës, siç thotë i Lartësuari në ajetin tjetër: “Ajo ditë është mjerim i madh për mohuesit.” [Murselat 19 ]. - ”Atëherë, kur zinxhirët t’u shtrëngohen te qafa e të tërhiqen zvarrë ...” - Ata do të mbërthehen fort me pranga, të cilat do të tërhiqen nga zebanitë, herë duke i çuar zvarrë pranë ujit të nxehtë ‘ Hamim’ dhe herë duke i çuar drejt ‘ Xhehimit’, zjarrit përvëlues të ndezur fort. - “Në ujë të valë dhe kur të hidhen në Zjarr.” - Allahu i Lartësuar thotë në ajetin tjetër: “Ky është Xhehenemi, të cilin keqbërësit e mohonin. Ata do të sillen vërdallë ndërmjet atij dhe ujit të valuar.” [Rahman 43, 44]. Dhe thotë gjithashtu: “Po njerëzit e të majtës? E kush janë ata të majtit se?! Ata janë në afshin përvëlues të zjarrit dhe në ujë të valë, nën një hije tymi, as të freskët e as të këndshme.” [Uakia 41 - 44]. Dhe thotë: “... Atëherë, ju, o të humbur e jobesimtarë, Keni për të ngrënë prej pemës Zekum. Prej saj keni për ta mbushur barkun. E menjëherë pas saj do të pini prej ujit të vluar, Do të pini si deveja e etshme.” Kjo është “gostia” e tyre në Ditën e Gjykimit.” [Uakia 51 - 56]. “Është e vërtetë se pema e Zekumit, do të jetë ushqim i keqbërësve. Si tunxh i shkrirë, ajo u vlon në bark, ashtu siç vlon uji i nxehtë. “Rrëmbe - jeni atë (mosbesimtarin) dhe flakeni në mes të Zjarrit. Pastaj, mbi kokën e tij derdhni ujin e valë të ndëshkimit!” Shijoje dënimin (i thuhet mosbesimtarit) , ti kryelarti e fisniku (i pamposhtur)! Ky është ai (dënim) për të cilin ishit në dyshim.” [Duhan 43 - 50]. Këto fjalë u thuhen atyre për t’ua shtuar edhe më shumë dhimbjen e dëshpërimin. - “Pastaj do të pyeten: “Ku janë ata që i adhuronit në vend të Allahut?” - Ku janë ata që ju i quanit “ortakë të Allahut” dhe i adhuronit? Mos vallë, mund t’ju ndihmojnë dhe shpëtojnë sot? - “Ata do të thonë: “Na kanë humbur nga sytë!” - Pra, ata janë zhdukur dhe nuk mund të na sjellin asnjë lloj dobie. - “Jo, ne nuk kemi adhuruar asgjë më parë.” - Me këto fjalë, ata pretendojnë se nuk kanë adhuruar në jetën e dynjasë zota të tjerë veç Allahut, sikurse thotë i Lartësuari edhe në një ajet tjetër: “ Atëherë, atyre s’u mbetet përgjigje tjetër, përveçse të thonë: “Betohemi në Allahun, Zotin tonë se ne nuk ishim idhujtarë!” [Enam 23]. - “Kështu i çon Allahu në humbje jobesimtarët.” - Më pas, Allahu i Lartëuar thotë: - “Këtë e keni për shkak se gëzoheshit në tokë me padrejtësitë tuaja dhe mburre - shit me to.” - Këto janë fjalët që melekët do t’u drejtojnë atyre. Kjo gjendje e juaj është veçse shpagim i merituar për kënaqësitë dhe gëzimin e shfrenuar tuaj në dynja, pa asnjë lloj të drejte dhe për shkak të mendje - madhësisë, arrogancës dhe ligësisë që përhapnit. - “Hyni tani në dyert e Xhehenemit! Aty do të jeni përgjithmonë. Sa i shëmtuar është vendi i kryeneçëve!" - Sa i keq është ky vend, në të cilin përfunduat! Aty janë mbledhur të gjitha poshtërimet dhe ndëshkimet e ashpra për ata që janë treguar krye - neçë dhe kanë refuzuar shpalljet, shenjat dhe mrekullitë e Allahut, argumentet e pamohueshme të sjella nëpërmjet profetëve të Tij. Allahu i Lartësuar është më i Dituri.

Mus'haf Hape →
Shura 42:16–42:18 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… me shenja të qarta dhe Ne u shpallëm atyre Librin dhe drejtësinë, që njerëzit t’i përmbahen së drejtës. ...” [Hadid 25]; ose: “Qiellin e ngriti lart dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Madhëruar i kërcënon ata që pengojnë besimtarët nga rruga e udhëzimi i drejtë, që ata kanë zgjedhur për të jetuar. Për këta, i Lartësuari thotë: - “Ata që kundërshtojnë fenë e Allahut, pasi është pranuar, sjellin argumente, që janë të pavlefshme te Zoti i tyre.” - Kështu, ata të mjerë polemizojnë me besimtarët, për t’i larguar e penguar nga besimi i pastër, që ata kanë zgjedhur. Por argumentet e tyre janë kotësira e trillime, pa asnjë bazë e dritë nga Zoti. - “Mbi ta do të bjerë zemërimi i Tij dhe do të kenë një dënim të rëndë.” - Mbi ta do të godasë ashpër zemërimi i Allahut dhe në Ditën e Gjykimit do të flaken në dënim më të rëndë e të dhimbshëm. Thuhet se këtu bëhet fjalë për idhujtarët që iu kundërvunë besimit të drejtë e besimtarëve. Thuhet, gjithashtu, se bëhet fjalë për jehudët dhe krishterët, të cilët refuzuan besimin e drejtë. Sidoqoftë, të gjitha këto grupacione devijuan nga udha e drejtë, e sjellë nga Zoti përmes Shpalljes e Profetit të Tij. - “Allahu është Ai që e zbriti Librin me të vërtetën e sigurt dhe me drejtësinë.” - Allahu i Lavdëruar është Ai që e zbriti këtë të vërtetë të sigurt dhe të pakundërshtue - shme përmes shpalljeve dhe librave që u zbriti profetëve të Tij. Ai zbriti edhe atë që quhet “ el hakk ”, pra, drejtësinë e barazinë në gjykimin e trajtimin e njerëzve, sikurse shpjegojnë Muxhahidi dhe Katade. Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Madhëruar: “Ne i çuam të dërguarit Tanë me shenja të qarta dhe Ne u shpallëm atyre Librin dhe drejtësinë, që njerëzit t’i përmbahen së drejtës. ...” [Hadid 25]; ose: “Qiellin e ngriti lart dhe vendosi drejtësinë, që ju të mos e shkelni atë. Prandaj matni me drejtësi e mos hani në peshë!” [Rahman 7 - 9]. - “Ti nuk mund ta dish: ndoshta çasti i shkatërrimit është afër.” - Ky është një paralajmërim e kërcënim për ndëshkimin në atë ditë, sihariq e përgëzim për ata që besojnë shpërblimin e nderimin në atë ditë dhe udhëzim e nxitje për të qenë asketë në këtë dynja. - “Ata që nuk e besojnë atë (Kijametin), kërkojnë që ai të vijë sa më shpejt ...” - Njëlloj siç thotë Madhëruari në ajetin tjetër: “Ata thonë: “Kur do të vijë ky premtimi, nëse thoni të vërtetën?”” [Sebe’ 29]. Ata i thonë këto fjalë thjesht për të treguar se e shohin diçka të tillë shumë të largët dhe të pabesueshme, shprehje kjo e këmbënguljes për të mos besuar e pranuar ftesën e Zotit. Ndërsa për besimtarët, i Lartësuari thotë: - “... ndërsa ata që i besojnë, i druhen atij çasti dhe janë të bindur se ai është i vërtetë.” - Ata i druhen dhe janë të frikësuar për këtë ditë, sepse janë të bindur se ajo është e vërtetë. Ajo do të vijë patjetër dhe përballja me të është e pashmangshme, prandaj dhe ata përgatiten dhe punojnë për të qenë prej të shpëtuarve e faqebardhëve atë ditë. Në një hadith të saktë, në njërin nga versionet e tij, thuhet: 2327. “Gjatë një udhëtimi, një burrë e pyeti Profetin ﷺ me një zë të kumbueshëm: “O Muhamed!” Edhe Profeti iu përgjigj me një zë të ngjashëm, duke i thënë: “Ja ku jam!” Ai tha: “Kur do të ndodhë Kijameti.” Profeti i tha: “I mjeri ti, ai do të ndodhë patjetër, por ti çfarë ke përgatitur për të?” - “Dashurinë për Allahun dhe Profetin e Tij.” Profeti tha: “Ti do të jesh (Ditën e Kijametit) me atë që e ke dashur (në dynja).” Kështu, Profeti i Allahut e mësoi se në Ditën e Kijametit, njeriu do të jetë me atë që e ka dashur në jetën e kësaj dynjaje, dhe se ajo do të ndodhë në mënyrë të pashmangshme. Ai nuk iu përgjigj në lidhje me kohën kur do të ndodhë Kijameti, por e porositi që të përgatitej për atë ditë. - “Ta dini se ata që bëjnë polemika, duke vënë në dyshim Ditën e Kijametit, janë në një humbje të thellë.” - Ata që e vënë në dyshim vërtetësinë e Ditës së Gjykimit dhe nuk besojnë se ajo do të ndodhë, ata janë në një humbje të thellë, në një padituri të qartë, sepse Ai që i krijoi qiejt dhe tokën është i plotpushtetshëm që të risjellë në jetë të vdekurit, dhe kjo është më parësore për t’u besuar, sesa krijimi i gjithçkaje nga hiçi, sikurse thotë i Madhëruari: “ Është Ai që e fillon krijimin, dhe pastaj e përsërit atë, dhe kjo (përsëritja) është edhe më e lehtë për Të. Atij i takon përshkrimi më i lartë në qiej e në Tokë dhe Ai është Ngadhënjimtari, i Urti.” [Rum 27].

Mus'haf Hape →
Bekare 2:186 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… Zoti ynë, që t'i flasim me zë të ulët, apo është larg, që ta ngremë zërin kur flasim?!” Pas kësaj pyetjeje, Allahu i Lartësuar shpalli: - “Kur …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Ky ajet ka ardhur si përgjigje e një pyetjeje që iu drejtua Profetit (s.a.u.s.) prej njërit nga shokët e tij, i cili tha: “O i Dërguari i Allahut! A është afër Zoti ynë, që t'i flasim me zë të ulët, apo është larg, që ta ngremë zërin kur flasim?!” Pas kësaj pyetjeje, Allahu i Lartësuar shpalli: - “Kur adhuruesit e Mi të pyesin për Mua, (thuaju se) Unë jam pranë (tyre).” - Allahu i Lartësuar është afër. Ai është Mbikëqyrës i vazhdueshëm i robve të Tij. Ai vështron imtësisht të fshehtat dhe ato që shfaqen haptazi. Ai e sheh edhe atë që është më e fshehtë se e fshehta. Ai di, madje, edhe për atë shikimin vjedhurazi të syve apo për gjërat që fshihen në gjoksin e njeriut. Allahu është pranë robit që lutet, duke iu përgjigjur lutjeve të tij, prandaj Ai thotë: - “Unë i përgjigjem lutjes, kur lutësi më lutet.”- Lutjet ose dua-të janë dy llojesh: 1. Lutje adhurimi. Të tilla janë lutjet e robit që Allahu i Lartësuar t’i japë ato që ai kërkon dhe ta ruajë nga ato që ai i druhet, jo duke ia kërkuar konkretisht ato, por duke kryer adhurimet për të cilat Allahu i Lartësuar ka premtuar se do të japë si shpërblim ato që robi kërkon. Për shembull, njeriu dëshiron të futen në Xhenet. Këtë ai mund t’ia kërkojë Allahut të Lartësuar me dy mënyra: ose duke iu drejtuar Atij me një kërkesë konkrete, pra, duke thënë: “O Zot, të lutem më fut në Xhenet!”, ose duke ia kërkuar këtë gjë tërthorazi, duke kryer ato vepra dhe adhurime për të cilat Allahu i Lartësuar ka premtuar si shpërblim futjen në Xhenet. Kjo mënyrë e fundit është “lutje adhurimi”, ndërsa lloji tjetër është: 2. Lutje kërkese. Kjo do të thotë t'i kërkosh Allahut të Lartësuar diçka konkrete, si për shembull: “O Zot, më jep rizk hallall, ma shto pasurinë time, m'i ruaj të mirat që më ke dhënë!” etj. Këto ishin dy mënyrat me të cilat ne mund t'i lutemi Allahut të Lartësuar. Edhe afërsia e Zotit me krijesat është dy llojesh: 1. Afërsi e përgjithshme. Kjo do të thotë që Allahu i Lartësuar është pranë të gjitha krijesave të Tij me dijen dhe pushtetin e Tij. 2. Afërsi e posaçme, që nënkupton se Allahu i Lartësuar është pranë adhuruesve të Tij dhe atyre që i luten Atij. Kjo afërsi shprehet duke iu përgjigjur lutjeve të tyre, duke i ndihmuar e duke iu dhënë sukses. Allahu i Lartësuar ka premtuar se do t'i përgjigjet robit kur ai bën ndonjë lutje të lejuar, por me kusht që zemra e tij të jetë e përqendruar në lutje dhe të jetë i pastër nga çdo gjë që bëhet pengesë për pranimin e lutjes, sikurse është, për shembull, të ushqyerit me haram dhe pengesa të tjera të cilat i ka sqaruar Profeti (s.a.u.s.). Premtimi i Allahut është akoma më pranë zbatimit kur lutësi plotëson kushtet parësore që mundësojnë përgjigjen e lutjes, të cilat janë: besimi i patundur tek Allahu, nënshtrimi dhe bindja e plotë ndaj urdhrave të Tij, si edhe largimi prej ndalesave të Tij. Prandaj Allahu i Lartësuar thotë më pas: - “Le të më përgjigjen Mua dhe të më besojnë vetëm Mua, që të bëhen të udhëzuar drejt!” – Pra, vetëm duke iu përgjigjur urdhrave të Zotit dhe duke besuar gjithçka që Ai ka urdhëruar të besojmë, vetëm atëherë do të jemi të udhëzuar. Udhëzimi i premtuar në këtë rast është pranimi i imanit dhe kryerja e veprave të mira. Duke iu përgjigjur Allahut dhe duke e besuar Atë, besimtarët nuk do të çoroditen kurrë e të besojnë gjëra të kota apo të kryejnë vepra që bien ndesh me besimin e drejtë, sepse përgjigjja ndaj ftesës së Allahut dhe besimi i pastër bëjnë që atyre t'u dhurohet dija e pastër, e drejtë dhe e saktë, sikurse thuhet në suren Maide: “O ju që keni besuar! Nëse bëheni të devotshëm, Ai do t'ju mundësojë të dalloni (të vërtetën nga e kota)”

Mus'haf Hape →
Bekare 2:264 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… Mos e ngrini zërin tuaj mbi zërin e Profetit dhe mos iu drejtoni atij me zë të lartë, sikurse i drejtoheni njëri -tjetrit e kështu t’ju asgjësohen veprat …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “O ju që keni besuar! Mos i prishni lëmoshat tuaja me të përmendur dhe me fyerje...” - Në këtë ajet, Allahu i Lartësuar na ndalon nga shkatërrimi i sadakave, jo nga vetë sadakatë. Me mëshirën e Tij, Ai na tregon se shpërblimi i sadakasë shkatërrohet me të përmendur dhe me mburrje. Kjo është vërtet një këshillë e çmuar, që Allahu i Lartësuar na e dhuron nga butësia dhe mëshira e Tij. Ajeti tregon, gjithashtu, se veprat e këqija i fshijnë dhe i shkatërrojnë veprat e mira. Në suren Huxhuratë ajeti 2, Allahu i lartësuar na tregon për një nga veprat e këqia e cila i fshin punët e mira. Thotë Allahu i Lartësuar: "O ju që keni besuar! Mos e ngrini zërin tuaj mbi zërin e Profetit dhe mos iu drejtoni atij me zë të lartë, sikurse i drejtoheni njëri -tjetrit e kështu t’ju asgjësohen veprat tuaja pa e ndier!”. Pra, sikurse veprat e mira i fshijnë të këqijat, ashtu edhe veprat e këqija i shkatërrojnë dhe i zhvlerësojnë veprat e mira. Ky ajet dhe thënia tjetër e Allahut: “Mos i shkatërroni veprat tuaja…” na nxisin që t’i përsosim dhe t’i ruajmë veprat e mira nga çdo gjë që mund të shkatërrojë shpërblimin e tyre. Allahu i Lartësuar na nxit për një gjë të tillë, që veprat dhe mundi ynë të mos na shkojnë kot. - “...siç bën ai që e jep pasurinë e vet sa për sy e faqe dhe nuk beson në Allahun dhe as në Ditën e Fundit .” - Këtu Allahu na tregon se veprat tona, edhe pse fillimisht mund të nisin për hir të Tij, në momentin që shoqërohen me të përmendur dhe me mburrje, ato asgjësohen. Ato konsiderohen njëlloj si veprat që bëhen veçse për syfaqësi ndaj njerëzve. Njerëzit që veprojnë kështu nuk besojnë në Allahun dhe as në Ditën e Llogarisë, prandaj nuk do t’u pranohet asnjë lloj vepre dhe mundi që shpenzojnë. Veprat e tyre janë plotësisht të refuzuara, sepse dihet se asnjë vepër nuk pranohet nga Allahu i Lartësuar, derisa të plotësojë dy kushtet e njohura: të kryhet me sinqeritet për Allahun, duke shpresuar me të vetëm shpërblimin e Tij, dhe vepra të jetë në përputhje me mësimet dhe porositë e Allahut dhe Profetit të Tij. Kështu, veprat e hipokritit nuk janë për Allahun, por për veten e tij ose për famën ndër njerëz. Për këtë arsye, të gjitha veprat e tij janë të kota, nuk merren në konsideratë dhe kurrë nuk do të shpërblehen. Allahu i Lartësuar na sjell një shembull shumë të goditur për këta lloj njerëzish: - “Ky ngjan me atë gurin e madh e të lëmuar, mbi të cilin ka pak dhé, por që kur e zë rrebeshi, e lë sërish të zhveshur.” - Këta njerëz dhe veprat e tyre i shëmbëllejnë një guri shumë të lëmuar dhe të mbuluar me dh é, i cili, kur goditet nga një shi i rrëmbyer, zhvishet tërësisht prej atij dheu. E tillë është gjendja e hipokritëve. Zemrat e tyre janë të ashpra e të forta, sikurse është guri. Ndërsa sadakatë dhe veprat e tyre të mira janë si pluhuri a dheu që zë guri i lëmuar përsipër. Kur i padituri e sheh gurin e mbuluar me dhé, mendon se ka të bëjë me një tokë pjellore. Por kur zbulohet e vërteta që fshihet nën të, atëherë çdokush e kupton se veprat e tij kanë qenë mashtruese. Zemra e tyre nuk është vendi i përshtatshëm për t’u mbjellë dhe për të dhënë fryte të dobishme. Syfaqësia dhe motivet e këqija nuk e lejojnë njeriun që të përfitojë nga ndonjë vepër e tij, prandaj i Madhëruari thotë: - “Ata nuk arrijnë asgjë nga ato gjëra që kanë bërë.” - Prej veprave që bëjnë dhe prej mundit që harxhojnë, ata nuk do të përfitojnë absolutisht asgjë, sepse ata ia përkushtojnë këto vepra e mund të shpenzuar atij që nuk i meriton. Ata i kryejnë veprat për të kënaqur krijesat, jo për të fituar kënaqësinë e Allahut të Madhëruar. Ata mundohen të kënaqin atë që nuk ka në dorë as dëm, as dobi, dhe braktisin adhurimin e Atij që ka në dorë gjithçka. Pikërisht për këtë shpërfillje të tyre, Allahu i Lartësuar ua ka devijuar zemrat, që të mos e shohin më udhëzimin, siç thotë në vijim: - “Allahu nuk e udhëzon popullin jobesimtar.” – që e fshehin të vërtetën, e mohojnë dhe e rrefuzojnë atë pa të drejtë.

Mus'haf Hape →
Nisa 4:100 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… imanin e tyre. Besimi i tyre i lartë, lufta dhe përpjekja për të ndihmuar fenë e Zotit i ngritën ata në grada të tilla, që i bënë prijës të çdokujt që do të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Kush mërgon për hir të Allahut, ka për të gjetur strehim gjithandej dhe begati të shumta. ” - Duke treguar shpërblimin e madh të premtuar për këtë adhurim, ajeti është një nxitje për të kryer hixhret. Allahu i Lartësuar është mbajtësi më i mirë i premtimit, dhe Ai premton se cilido që bën hixhret në rrugën e Tij, duke synuar kënaqësinë e tij, patjetër do të gjejë “murâgamen” dhe “ seaten” në tokë. ‘Murâgamen’ është fjalë që përfshin mirësitë e fesë e të besimit, ndërsa “ seaten” tregon mirësitë e dynjasë. Shumë njerëz mendojnë se hixhreti shkakton veç ndarje nga njerëzit e dashur, varfëri pas pasurie, poshtërim pas krenarie dhe vuajtje pas lumturisë që e gëzoje në vendin tënd. Por e vërteta nuk është aspak kështu. Përkundrazi, besimtari, për sa kohë qëndron mes idhujtarëve, feja dhe besimi i tij janë në rrezik dhe të mangëta, qoftë në aspektin e riteve individuale, si namazi e të tjera si ai, qoftë në adhurimet me dobi më të gjerë, si xhihadi me fjalë dhe me vepra e çdo gjë që ka lidhje me të. Këto adhurime do të jenë të cunguara, sepse ai nuk i ka kushtet, mundësitë dhe mjetet për t’i zhvilluar ato në formën e tyre të plotë. Ai është i predispozuar të cenohet në besimin e tij, sidomos kur është i dobët e i pafuqishëm për t’u p ërballur me sprovat. Ndërsa kur emigron për hir të Allahut në një vend tjetër, atij i mundësohet që të plotësojë fenë e tij, të luftojë armiqtë e Zotit, të fuqizojë besimin në Zotin me fjalët e veprat që do të ketë mundësi t’i kryejë. Jo vetëm kaq, por atij do t’i dhurohet edhe furnizim i bollshëm. Dhe vërtetë ka ndodhur ashtu sikurse ka thënë i Madhëruari. Le të shohim se çfarë ndodhi me sahabët, pasi emigruan për hir të Zotit. Kur ata ikën dhe lanë pas shtëpi e pasuri, ata përmirësuan dhe përsosën imanin e tyre. Besimi i tyre i lartë, lufta dhe përpjekja për të ndihmuar fenë e Zotit i ngritën ata në grada të tilla, që i bënë prijës të çdokujt që do të vinte pas tyre. Nga lufta e tyre u çliruan shumë vende dhe iu shtuan begatitë. Ata u bënë njerëzit më të pasur dhe më të pushtetshëm të kohës. Sigurisht që kështu do të ndodhë me këdo që pason gjurmët e tyre, deri në Ditën e Gjykimit. - “Kush del prej shtëpisë si emigrues për tek Allahu dhe i Dërguari i Tij, dhe e zë vdekja, Allahu me siguri do ta shpërblejë atë.” - Çdokush që largohet nga shtëpia si muhaxhir, duke synuar të kënaqë Zotin, në emër të dashurisë për Profetin apo në ndihmë të fesë së Tij, dhe rrugës e gjen vdekja, duke u vrarë apo për shkaqe të tjera, ky njeri do ta marrë shpërblimin e plotë te Zoti, edhe pse nuk ka arritur në destinacion. Arsyeja qëndron te qëllimi i tij, madje edhe te nisja e veprimit. Allahu ia jep shpërblimin të plotë atij dhe të gjithë atyre që veprojnë në mënyrë të ngjashme, sepse Ai është Bamirës e Bujar. Të gjithëve Ai u ka premtuar shpërblim të plotë dhe falje gjynahesh e gabimesh në veprat e tyre. Prandaj Allahu i Lartësuar e mbyll këtë ajet me dy emrat e Tij të bukur: - “Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.” - Ai është Falës për besimtarët, sidomos për ata që vazhdimisht pendohen dhe kthehen tek Ai me vepra të mira dhe bindje. Allahu është edhe Rrahim - Mëshirëplotë, i Mëshirshëm për të gjitha krijesat. Me mëshirën e Tij, Ai i bëri ato të ekzistojnë dhe me mëshirën e Tij Ai i ruan në vazhdimësi. Me mëshirën e Tij, Ai i furnizon ato me pasuri dhe fuqi. Çdo mirësi prej mëshirës së Tij gjithëpërfshirëse. Megjithatë, mëshira e Tij për besimtarët është e veçantë. Nëpërmjet kësaj mëshire, Ai i bën besimtarët të jenë të suksesshëm në fe e u jep diturinë e dobishme, e cila sjell bindjen e plotë. Kjo mëshirë u lehtëson atyre çdo mjet dhe rrugë që të çon drejt lumturisë. Vetëm prej saj ata janë të aftë të arrijnë çdo fitore dhe mirësi në këtë dynja. Po me mëshirën e Tij, ata do të shohin atë që syri nuk e ka parë, veshi s’e ka dëgjuar dhe zemra e njeriut nuk e ka përfytyruar ndonjëherë. E lusim të Mëshirshmin që të mos na privojë, për shkak të së keqes që gjendet tek ne, nga mirësitë që Ai dhuron!

Mus'haf Hape →
Enam 6:118–6:119 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… ajo që është ngrënë nga egërsirat, përveç asaj që arrini ta therni, ajo që është therur për idhuj dhe që ta kërkoni fatin me short. Të gjitha këto janë gjynah (e të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Hani vetëm atë mish gjatë therjes së të cilit është përmendur emri i Allahut, nëse vërtet jeni besimtarë të shpalljeve të Tij. - Allahu i Lartësuar i urdhëron robërit e Tij besimtarë që të punojnë ashtu siç ua kërkon imani i tyre. Kështu, nëse ata janë vërtet besimtarë, atëherë të hanë vetëm nga ato bagëti e kafshë të lejuara, të cilat janë therur duke u përmendur emri i Allahut, domethënë me “ bismilah”. Është tregues i imanit që të pohosh dhe të besosh që ato janë hallall, ndryshe nga ç’veprojnë injorantët, të cilët bëjnë haram shumë gjëra që Zoti i ka bërë hallall. Sigurisht që ato janë shpikje të mendjes së tyre. Këto poshtërsi shkaktohen gjithashtu edhe nga përpjekjet e shejtanëve për t’i devijuar të tjerët nga rruga e Allahut. Kështu, Allahu i Lartësuar e përmend si shenjë të besimit kundërshtimin e injorantëve në të tilla zakone të shëmtuara, të cilat synojnë të ndryshojnë dhe tjetërsojnë ligjin e Tij. - E përse të mos e hani atë mish që është therur duke u përmendur emri i Allahut, kur Ai tashmë jua ka shpjeguar plotësisht atë që është e ndaluar për ju, përveçse kur jeni të detyruar (nga nevoja)?! - Nuk ka asnjë arsye që njeriu të privojë veten nga konsumimi i kafshëve të lejuara që theren me “ bismilah”, sepse Allahu i Lartësuar i ka qartësuar plotësisht robërit e Tij se çfarë u ka bërë haram, duke mos lënë asnjë hije. Ata nuk kanë pse të privojnë veten nga ato gjëra që Zoti i ka bërë të lejuara, të dobishme, të pastra dhe të mira. Ajeti tregon qartë se çdo ushqim, pije apo çdo gjë tjetër në origjinë është e lejuar. Nëse nga feja nuk ka ndonjë tregues se diçka është e ndaluar, atëherë ajo mbetet në origjinën e saj, pra, është e lejuar. Me fjalë të tjera, çdo gjë për të cilën Sheriati nuk ka përcaktuar gjykim, ajo është e lejuar dhe trajtohet si e tillë, sepse Allahu i Lartësuar e ka qartësuar haramin për robërit e Tij. Megjithatë, në raste domosdoshmërie, Allahu i Lartësuar e ka lejuar edhe haramin. Në suren Maide, ajeti 3, Allahu i Lartësuar thotë: “Haram janë për ju: të ngordhurat, gjaku, mishi i derrit, ajo kafshë që theret jo në emrin e Allahut, ajo që është mbytur me lak në fyt, ajo që është vrarë me goditje, ajo që është rrëzuar nga lartësitë , ajo që është shpuar, ajo që është ngrënë nga egërsirat, përveç asaj që arrini ta therni, ajo që është therur për idhuj dhe që ta kërkoni fatin me short. Të gjitha këto janë gjynah (e të ndaluara nga Zoti). Sot u dëshpëruan ata që mohuan dhe humbën çdo shpresë që t'ju largojnë prej fesë suaj. Mos i kini frikë ata, por më kini frikë vetëm Mua! Sot e përsosa fenë tuaj për ju, e plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj. Kush detyrohet nga uria, duke mos e tepruar dhe duke mos pasur qëllim gjynahun, Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.” Më pas, Allahu i Lartësuar na urdhëron që të ruhemi nga shumë njerëz dhe nga rreziku që vjen prej tyre: - Vërtet, të shumë janë ata që, me dëshirat e tyre të shfrenuara, i devijojnë të tjerët nga e vërteta, duke mos pasur aspak dituri. Pa dyshim, Zoti yt i di më së miri ata që i shkelin kufijtë. - Këta njerëz janë shumë të rrezikshëm, sepse ata janë të prirur të pasojnë dëshirat e tyre të shfrenuara dhe nuk bazohen në asnjë lloj diturie për rrugët e humbjes në të cilat ftojnë. Kujdes nga këta lloj njerëzish! Shenja dalluese e tyre, ashtu sikurse ua përshkruan Allahu robve të Tij, është se ftesa e tyre nuk është e mbështetur në argumente të qarta dhe ata nuk kanë fakte të konsideruara si të vërteta nga Ligji i Zotit. Ajo çka ata paraqisin janë thjesht hamendësime, hipoteza të prodhuara nga dëshirat e tyre të prishura dhe arsyetimet e tyre të mangëta. Ata janë armiqtë dhe urryesit më të përbetuar të Shpalljes së Zotit. Ata janë kundërshtarët më të betuar të adhuruesve të Allahut, të cilët përhapin të mirën dhe fenë e drejtë. Por le ta dinë ata të mjerë se Allahu i Lartësuar nuk i do armiqtë e së vërtetës dhe të bartësve të saj. Ndryshe është gjendja e të udhëzuarve, që janë edhe udhëzues në rrugën e drejtë. Ata i ftojnë njerëzit në të vërtetën e padiskutueshme dhe në rrugën e drejtë, të sjellë nga Zoti nëpërmjet profetëve dhe shpalljeve të Tij. Ata e mbështesin ftesën e tyre në argumente të shuma logjike dhe tekstuale, të marra nga shpalljet e Zotit. Me ftesën e tyre, ata synojnë veçse të kënaqin Allahun e Lartësuar dhe të afrohen pranë Tij.

Mus'haf Hape →