Kërko: sikur deri te ishte ngre

Enam 6:146 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Ne ua bëmë haram disa të mira, që më parë ishin të lejuara. Edhe për shkak të përfitimit nga kamata, ndërkohë që e kishin të ndaluar atë, si dhe për shkak të ngrënies …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Judejve u ndaluam çdo kafshë njëthundrake. - Ibn Xheriri shpjegon se Allahu i Lartësuar na njofton se Ai ua bëri haram jehudëve çdo kafshë njëthundrake, pra, kafshët dhe shpendët që nuk i kanë të ndara thundrat dhe gishtat e këmbëve të tyre, siç janë deveja, struci, pata, rosa. Ibn Xhurejxhi transmeton shpjegimin nga Muxhahidi: “Flitet për çdo kafshë njëthundrake dhe shpendë me gishta të ngjitur të këmbëve, si struci, deveja dhe shekashik-ët. Unë e pyeta Ebu Kasim Ibn Ebu Bezzeten: “Çfarë janë ‘ shekashik’?” Ai tha: Çdo kafshë që i ka thundrat jo të çara (pra, njëthundrake). Ndërsa ato kafshë që i kanë të ndara gishtat e këmbëve, u lejoheshin. Kështu, jehudët i kishin të lejuara t’i hanin kafshët dhe shpendët që i kanë këmbët të ndara në thundra e gishta. Ata nuk lejoheshi n të hanin as gomarin e egër.” - Për sa u përket lopëve dhe deleve, u ndaluam dhjamin e tyre... - El Seddiju ka thënë: “Flitet për dhjamin mbi stomakun dhe zorrët e kafshës, si edhe për dhjamin e veshkave. - veç atij në shpinën dhe në zorrët e tyre - Domethënë, dhjami i pjesës së brendshme të brinjëve e shpinës së kafshës, si dhe dhjami i përzier me zorrët e kafshës. - dhe atij të përzier me kockat. - Pra, dhjami në këmbët, brinjët, kokën dhe sytë e kafshës ishte i lejuar. - Këtë e vendosëm si ndëshkim ndaj shkeljeve të tyre - Këto ndalesa kishin karakter ndëshkues, për shkak të shkeljes nga ana e tyre të kufijve të Zotit dhe moszbatimit të urdhëresave të Tij, siç thotë i Lartësuari në një ajet tjetër: “Për shkak të padrejtësisë së hebrejve dhe për shkak se ata penguan shumë nga rruga e Allahut, Ne ua bëmë haram disa të mira, që më parë ishin të lejuara. Edhe për shkak të përfitimit nga kamata, ndërkohë që e kishin të ndaluar atë, si dhe për shkak të ngrënies së pasurisë së njerëzve në mënyrë të padrejtë. Ne kemi përgatitur dënim të dh embshëm për ata prej tyre që nuk besuan.” [Nisa 160, 161]. - dhe Ne themi vetëm të vërtetën (dhe drejtësinë). - Ne jemi të drejtë në ndëshkimin që u dhamë atyre. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ibn Abasi, i cili rrëfen: 1149. “Profeti i Allahut ishte njëherë ulur në xhami, në drejtim të Hixhrit. Ai ngriti shikimin drejt qiellit dhe buzëqeshi, pastaj tha: “Allahu i mallkoi jehudët, të cilët, kur iu bë haram dhjami, ata e shisnin dhe kështu hanin çmimin fituar prej asaj shijeje. Kur Allahu ia bën haram një populli ngrënien e diçkaje, Ai ia ka bërë haram edhe çmimin apo fitimin prej saj.”

Mus'haf Hape →
Bekare 2:55–2:56 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

O bijtë e Izraelit! Kujtojeni mirësinë Time, kur ju ngrita përsëri, pasi ju goditi rrufeja, për kërkesën tuaj të padrejtë që të më shihni …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

O bijtë e Izraelit! Kujtojeni mirësinë Time, kur ju ngrita përsëri, pasi ju goditi rrufeja, për kërkesën tuaj të padrejtë që të më shihni haptaz! Por kjo është e pamundur për ju dhe për të ngjashmit me ju. Ibn Abasi e ka shpjeguar kështu ajetin: “Ne nuk kemi për të të besuar, derisa ta shohim Allahun haptazi” pra, pa pengesë. Nga Rabi’ Ibn Enes përcillet se ka thënë: “Këta ishin ata 70 burra, që Musai i zgjodhi për ta shoqëruar. Kur ata dëgjuan fjalët që po u thuheshin, thanë: “O Musa! Ne nuk kemi për të të besuar, derisa ta shohim Allahun haptas.” Atëherë, ata dëgjuan një zë të tmerrshëm dhe u rrëzuan përtokë.” Miruan Ibn Hakim, në një hytbe që ka mbajtur në mimberin e Mekës, ka thënë se ishte një zë nga qielli. Ndërsa El Seddiu ka thënë që ata i përfshiu rrufeja...”, pra, një zjarr nga qielli. Urvetu Ibn Ruejmi shpjegon: “...ju përfshiu rrufeja dhe ju e patë”, pra, disa rrëzoheshin në Tokë, ndërkohë që disa të tjerë shihnin. Pastaj u ngritën këta dhe u rrëzuan të tjerët.” El Seddiu ka thënë: “Menjëherë (pas kësaj), ju përfshiu rrufeja...”, pra, vdiqën dhe Musai u ngrit duke qarë dhe duke e lutur Allahun: “O Zoti im! Çfarë t’u them bijve të Izraelit kur të kthehem dhe kur tashmë kanë vdekur me të mirët e tyre?” Allahu i Madhëruar na tregon në një ajet tjetër lutjen e Musait: “O Zoti im! Po të kishe dashur Ti, do të na kishe shkatërruar më parë, si ata, edhe mua. A po na shkatërron për atë që vepruan mendjelehtët nga mesi ynë? ...” [ El ea’raf 155]. Atëherë, Allahu i Madhëruar i shpalli Musait dhe tha: “Këta 70 janë nga ata që adhuruan viçin.” Pastaj Allahu i ktheu në jetë, një për një, dhe ata shihnin njëri tjetrin se si ktheheshin në jetë.” El Seddiu thotë se për këtë flet fjala e Allahut: “Pastaj, pas vdekjes suaj, ju ringjallëm, që të ishit mirënjohës.”. Rabi’ Ibn Enes ka thënë: “Vdekja e tyre ishte një formë ndëshkimi për ta, por pastaj Allahu i ktheu pas nga vdekja, për të vazhduar jetën e për të plotësuar afatet e tyre.” Disa kanë dhënë mendimin se, duke parë të gjitha këto mrekulli e shenja të jashtëzakonshme, tashmë këta njerëz nuk ishin më të përgjegjshëm ligjërisht, sepse duhej të besonin patjetër. Por kjo është një fjalë e papranueshme, sepse thjesht fakti që ata i dëshmuan ato mrekulli e ngjarje madhështore nuk zhvleftësonte dhe as i çlironte ata nga përgjegjësitë e tyre ligjore. Bijtë e Izraelit panë shumë mrekulli të mëdha dhe ngjarje të jashtëzakonshme dhe ishin të përgjegjshëm ligjërisht e të ngarkuar me detyra. Të dyja këto mendime i ka sjellë El Ma uerdiju. Imam El Kurtubiju ka mbështetur mendimin e dytë, i cili është mendimi më i saktë. Pra, çdokush që ka logjikë është i përgjegjshëm ligjërisht para Zotit, pavarësisht shenjave dhe mrekullive që ka parë e dëshmuar. Megjithatë, Allahu është më i ditur.

Mus'haf Hape →
Maide 5:110–5:111 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… të vogël, por edhe kur arrite moshën madhore, ose që kur ishe në djep, deri në momentin kur Zoti të ngriti lart në qiell. - se si ta mësova ty Librin dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon në këto ajete për mirësitë e shumta dhe mbështetjen e madhe që i ofroi robit dhe profetit të Tij Isa, biri i Merjemes (Paqja e Zotit qoftë mbi të!). Allahu shfaqi në duart e Isait mrekulli dhe ngjarje të jashtëzakonshme. - Allahu do të thotë: “O Isa, biri i Merjemes! Kujtoje mirësinë Time ndaj teje dhe ndaj nënës sate... - Kujto mirësinë që Unë të krijova nga nëna jote pa baba dhe pa ndërhyrje mashkullore dhe faktin se Unë të bëra ty dëshmi dhe provë për të treguar pushtetin Tim absolut për çdo çështje. Kujto edhe mirësinë Time mbi nënën tënde dhe faktin që Unë të bëra ty dëshmi për të treguar pastërtinë dhe dëlirësinë e saj morale nga çdo shpifje që trilluan zullumqarët dhe të paditurit, të cilët e akuzuan atë për imoralitet. - se si të fuqizova me Shpirtin e Shenjtë... - Këtu bëhet fjalë për Xhibrilin (a.s). Kështu, kuptimi është: Kujto mirësinë Time, kur të mbështeta dhe të forcova përmes Xhibrilit (a.s) dhe të bëra ty profet dhe ftues të njerëzve në rrugën e drejtë që në vogëlinë tënde, por edhe kur arrite moshën madhore. Unë të bëra që të flisje në djep, kur ishe i vogël foshnjë, dhe ti dëshmove për dëlirësinë morale të nënës tënde dhe për pastërtinë e saj nga çdo akuzë. Pastaj ti dëshmove dhe e pranove që ishe robi dhe adhuruesi Im. Ti i njoftove njerëzit që Unë të dhurova ty Shpalljen Time dhe i ftove ata që të më adhurojnë Mua si një të vetëm dhe të pashoq! Më pas, Allahu i Madhëruar i kujton Isait (a.s) dhe thotë: - se si ti u predikoje njerëzve kur ishe foshnjë (në djep) dhe i rritur... - Ti ftove në rrugën e Allahut qysh në moshë të vogël, por edhe kur arrite moshën madhore, ose që kur ishe në djep, deri në momentin kur Zoti të ngriti lart në qiell. - se si ta mësova ty Librin dhe Urtësinë, Teuratin dhe Ungjillin... - Unë - thotë Alahu - të mësova të shkruash dhe të mundësova që të kuptosh hollësisht dhe thellësisht shpalljet e Zotit dhe urtësitë e fshehura në to. Unë të mësova, gjithashtu, Teuratin, që është e cila që iu zbrit Musait, të birit të Imranit, atij që u quajt “El Kelim”, pra, ai të cilit Allahu i Madhëruar i foli drejtpërdrejt. - se si, me vullnetin Tim, krijoje një figurë shpendi prej balte, e pasi fryje në të, ajo bëhej zog, me urdhrin Tim... – Bëje formën e një zogu, me lejen Time për të bërë diçka të tillë, dhe: “...e pasi fryje në të, forma prej balte bëhej zog i vërtetë, me urdhrin Tim”. Pra, ajo kthehej në zog të gjallë e vërtetë, me lejen e Allahut dhe krijimin e Tij. - se si, me vullnetin Tim, i shëroje të verbrit e lindur të tillë dhe të sëmurët nga lebra... - Shpjegimi këtu është i njëjtë me atë të ajeteve 48 -49, në suren Al Imran. Më pas, i Lartësuari thotë: - se si i ngjallje të vdekurit, me vullnetin Tim... - Mjaftonte që ti të urdhëroje dikë dhe ai ngrihej nga varri, me fuqinë absolute, dëshirën dhe vullnetin Tim.279 - se si i pengova sulmet e judejve kundër teje, atëherë kur u shkove me argumente të qarta e kur mohuesit nga radhët e tyre thanë: “Kjo është veçse magji e qartë.” - Kujtoje mirësinë Time ndaj teje, në rujatjen mbrojtjen që të ofrova, duke penguar duart bijve të Izraelit mbi ty, kur ti u dhe argumente të qarta, që tregonin se ti ishe bartësi e kumtuesi besnik i Shpalljes Sime. Kur ti u përcolle Shpalljen, ata të akuzuan si një gënjeshtar dhe magjistar. Ata bënë tentativa për të të vrarë dhe kryqëzuar, por Unë të shpëtova prej tyre dhe të ngrita pranë Meje. Unë e pastrova figurën tënde nga shpifjet e tyre dhe mbrojtja Ime ishte e mjaftueshme që të të ruante nga e keqja e tyre. Me sa kuptohet, Allahu i Lartësuar ia përmendi këto mirësi Isait (a.s) pasi e ngriti në qiell. Ka mundësi, gjithashtu, që t’ia përmendë ato në Ditën e Kijametit dhe është shprehur sikur ka ndodhur në të shkuarën për të treguar se ato do të ndodhin patjetër, ashtu si diçka që ka ndodhur dhe ka mbaruar. Këto ishin prej informacioneve të gajb-it, që Allahu i Lartësuar ia tregoi dhe zbuloi Profetit të Tij, Muhamedit ﷺ . Në vijim, i Lartësuari thotë: - Kujto se si, kur i frymëzova dishepujt të besonin tek Unë dhe tek i Dërguari Im, ata thanë: “Ne besuam, prandaj dëshmo se ne jemi muslimanë!”. - Edhe kjo ishte një mirësi që Allahu i Madhëruar ia kujton Isait (a.s); domethënë, ishte mirësi e madhe nga Zoti që Isai kishte shoqërues dhe shokë. Ata ishin dishepujt, që e ndoqën në rrugën e tij. Në lidhje me kuptimin e: “euhajtu ila hauarijine” - e përkthyer: “frymëzova dishepujt”, - është thënë se me ‘ euhajtu’ sigurisht që flitet për ‘ uahiju ilhâm ’, pra, për frymëzimin ose inspirimin, dhe këtë nuk e kundërshton asnjë dijetar. Pra, nuk kemi të bëjmë me Uahjin që u shpallet profetëve, porse është thjesht inspirim, që Allahu i Lartësuar ia hedh robit në zemër. Allahu i Lartësuar thotë: “...kur i frymëzova dishepujt të besonin tek Unë dhe tek i Dërguari Im...” Ka mundësi që ‘ euhajtu ilejhim’ - pra, ‘i frymëzova ata’, - të ketë kuptimin: ‘i frymëzova përmes teje, kur ti i ftove ata që të besonin Allahun dhe Profetin e Tij, dhe ata iu përgjigjën ftesës tënde, u bindën që të të ndiqnin dhe të mbështesnin rrugën tënde. Për këtë arsye, ata thanë: “Ne besuam, prandaj dëshmo se ne jemi muslimanë!”.

Mus'haf Hape →
Enfal 8:5–8:8 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e tij për çështjen e luftës. Të parët folën muhaxhirët, të cilët thanë fjalë të mira dhe me vend. U ngrit Ebu Bekri e tha fjalë të mira. Pastaj u ngrit …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Në të njëjtën mënyrë, Zoti yt deshi që ti të dilje nga shtëpia për të vërtetën, edhe pse disa besimtarë nuk ishin të kënaqur. Ata polemizojnë me ty për të vërtetën, pasi u ishte bërë e qartë, sikur të ishin duke u çuar drejt vdekjes së sigurt. - Kur ju u grindët dhe u treguat koprracë në lidhje me shpërndarjen e plaçkës së luftës, Allahu jua hoqi prej duarsh të drejtën për shpërndarjen e saj dhe përcaktoi që të ishte Ai dhe Profeti i Tij që ta shpërndanin atë, me drejtësi e barazi. Ishte pikërisht ky vendim i Allahut, zgjedhja më e mirë dhe më e dobishme për ju. “Në të njëjtën mënyrë” veproi i Lartësuari edhe në këtë rast. Kur ju urryet përballjen me armikun tuaj në një luftë të vështirë, Allahu vendosi që, përkundër pakënaqësisë së disave, ju të dilnit në këtë përballje vendimtare mes të mirës dhe të keqes. “Zoti yt deshi që ti të dilje nga shtëpia për të vërtetën, edhe pse disa besimtarë nuk ishin të kënaqur.” I Lartësuari urdhëroi që ju të dilni t për të mbrojtur fenë dhe për të luftuar kundër armikut tuaj. Ju nuk e dëshironit përballjen me armikun, por Allahu bëri të mundur që ju të përballeshit me ta, pa pasur asnjë plan të vendosur më parë për këtë përballje. E gjitha kjo ishte një përkujdesje nga Ai, për t’ju udhëzuar e për t’ju drejtuar në fitoren e plotë. Profeti i Allahut doli bashkë me besimtarët për në Bedër, për t’u ndeshur me idhujtarët, të cilët dolën të mirëpërgatitur për luftë nga Meka, në përgjigje të thirrjes së karvanit të Ebu Sufjanit me mallrat e tregtisë së Kurejshëve, duke u kthyer nga Shami. Ebu Sufjani pati dërguar në Mekë Damdam Ibn Amrin si lajmëtar, për t’u treguar se Muhamedi ishte nisur për të marrë mallin e gjënë e tyre. Kështu, ata dolën gati një mijë ushtarë, të armatosur rëndë. Ndërkohë, Ebu Sufjani arriti t’i shmangej ushtrisë muslimane, duke ndjekur një rrugë anës bregdetit, të quajtur Sejful Bahri, por tashmë ushtria e idhujtarëve kishte mbërritur në Bedër. Kështu, Allahu bëri të mundur që të takoheshin në atë vend pa asnjë planifikim. Me këtë, Allahu dëshironte që të lartësonte muslimanët dhe t’u dhuronte triumfin kundër armiqve të tyre; Ai dëshironte që e vërteta të triumfonte mbi të kotën. Kur Profetit të Allahut i erdhi lajmi për ushtrinë mekase dhe daljen e saj për luftë, Allahu i Madhëruar i shpalli dhe i premtoi një nga dy mirësitë: ose karvanin, ose ushtrinë mekase. - Kujtoni kur Allahu ju premtoi se njëri prej dy grupeve do të ishte juaji. Ju dëshironit të kishit përballë të paarmatosurit, por Allahu deshte të përligjte të vërtetën me fjalën e Tij e të shkulte rrenjët e mohuesve . - Shumë besimtarë deshën karvanin, sepse ishte një pasuri e fituar pa lodhje e luftë, siç thotë i Lartësuari: “Ju dëshironit të kishit përballë të paarmatosurit, por Allahu deshte të përligjte të vërtetën me fjalën e Tij e të shkulte rrënjët e mohuesve...”. Për këtë arsye, Profeti urdhëroi të përgatiteshin për luftë. Por një pjesë besimtarësh nuk e pëlqyen këtë, prandaj Allahu zbriti ajetin: “Në të njëjtën mënyrë, Zoti yt deshi që ti të dilje nga shtëpia për të vërtetën, edhe pse disa besimtarë nuk ishin të kënaqur. Ata polemizojnë me ty për të vërtetën, pasi u ishte bërë e qartë, sikur të ishin duke u çuar drejt vdekjes së sigurt.” Seddiju ka thënë: “Vëreni me kujdes fjalën e Allahut, kur thotë: “Ata polemizojnë me ty për të vërtetën, pasi u ishte bërë e qartë ...”. Domethënë, pasi ishin të bindur se ti vepron veçse si pas asaj që të urdhëron Zoti.” Allahu i Lartësuar thotë: “... Ju dëshironit të kishit përballë të paarmatosurit ...”, pra, dëshironit karvanin, sepse ishte një plaçkë e përballje e lehtë, pa luftë. Më pas thotë: “por Allahu deshte të përligjte të vërtetën me fjalën e Tij ...” Domethënë, Ai dëshiroi që ju të përballeshit me ushtrinë dhe të zhvillohej luftë mes jush, në mënyrë që t’ju dhuronte fitoren mbi ta, dhe kështu të triumfonte feja e Tij, që Islami të ishte më i epërmi i të gjitha besimeve të tjera. Allahu është më i ditur për përfundimin e çështjeve dhe Ai i rregullon çdo çështje me urtësinë dhe pushtetin e Tij, edhe pse njerëzit, me arsyen e tyre të mangët, mund të dëshirojnë ndryshe nga ajo që Ai vendos. Sapo morën vesh se karvani po kthehej nga Shami, Profeti ﷺ organizoi muslimanët dhe doli në krye të 300 e disa burrave, të cilët kishin 70 deve, që i përdornin të gjithë me radhë dhe në të cilat mbanin edhe pajimet e tyre. Ata udhëtuan, derisa mbërritën në një luginë që quhej Dhufran. Pasi e kaloi atë luginë, Profetit ﷺ i erdhi lajmi që Kurejshët kishin përgatitur një ushtri dhe ishin nisur për të mbrojtur karvanin. Pasi u informua për daljen e ushtrisë së Kurejshëve, Profeti ﷺ u konsultua me shokët e tij për çështjen e luftës. Të parët folën muhaxhirët, të cilët thanë fjalë të mira dhe me vend. U ngrit Ebu Bekri e tha fjalë të mira. Pastaj u ngrit Umeri dhe tha fjalë të mira. Pastaj u ngrit Mikdad Ibn Amri dhe tha: “O i Dërguari i Allahut, bëj çfarë të duash, se ne do të jemi me ty! Ne nuk themi ashtu siç i thanë Musait populli e shokët e tij: “Shkoni ti dhe Zoti yt luftoni, se ne do të presim këtu!” Por të themi: “Shkoni ti dhe Zoti yt luftoni, se ne do të luftojmë së bashku me ju! Betohem në Atë në dorë të të Cilit është shpirti im, se, edhe nëse nisesh për në Burk el Gimad (diku në Abisini), do të luftojmë kundër të gjithëve, derisa të arrish ku ti dëshiron!” Profeti i tha atij fjalë të mira. Pastaj tha: “O ju njerëz, më flisni e jepni mendim!” Në fakt, ai synonte ensarët dhe donte të dinte mendimin e tyre, sepse marrëveshja me ta, kur i dhanë besën në Akabe, ishte që ta ruanin prej çdokujt që e sulmonte, por me kusht: brenda trojeve të tyre. Ata i patën thënë: “O i Dërguari i Allahut, ne nuk mund të të dalim në mbrojtje, derisa të mbërrish në trojet tona! Nëse mbërrin në trojet tona, atëherë je në besën tonë dhe do të të mbrojmë ashtu siç mbrojmë fëmijët dhe gratë tona!” Profeti druhej se mos ndoshta ensarët nuk pranonin të luftonin me të jashtë Medinës. Atëherë, Sad Ibn Muadhi iu drejtua Profetit ﷺ dhe i tha: “Për Zotin, ti po pret mendimin tonë, o i Dërguari i Allahut!” - “Po”, - tha Profeti. Sadi tha: “Ne të besuam ty, të pranuam si Profetin e Zotit dhe dëshmuam se ajo që ti sjell prej Allahut është e vërtetë. Ne të dhamë besën se do të të dëgjojmë dhe do të të bindemi. Ec përpara, o i Dërguari i Allahut, atje ku të urdhëron Allahu! Betohem në Atë i Cili të dërgoi ty me të vërtetën, se, edhe sikur t’i hysh këtij deti përmes, edhe ne do t’i hyjmë me ty, dhe nga ne nuk do të mbetet pas as edhe një burrë i vetëm! Nuk i frikësohemi aspak takimit me armikun nesër! Ne jemi të durueshëm në luftë dhe të sinqertë në përmballjen me armikun. Shpresojmë tek Allahu që të shohësh prej nesh atë që ty të qetëson sytë e zemrën! Na udhëhiq nën bekimin e Zotit!” Profeti i Allahut u gëzua shumë me fjalët e Sadit. Atëherë tha: “Ecni me bekimin e Allahut dhe gëzohuni! Të jini të sigurt se Allahu i Lartësuar me premtoi mua fitoren mbi një nga dy grupet (ose karvanin, ose ushtrinë), dhe unë i pashë vendet, ku armiqtë do të bien të vrarë”.

Mus'haf Hape →
Ibrahim 14:28–14:30 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… Edhe nga Aliu vjen po i njëjti shpjegim. Ibn Ebu Hatimi përcjell nga Ibn Ebu Husejni rrëfimin: “Ali Ibn Ebi Talibi (r.a) u ngrit njëherë mes nesh dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- A nuk i ke kthyer sytë nga ata që, mirësinë e Allahut e këmbejnë me mosbesimin, ndërsa popullin e vet e çojnë në vendin e shkatërrimit? Xhehenemi është vendi ku do të hidhen. Eh, sa vend i tmerrshëm është ai! - Duke shpjeguar këtë ajet, Buhariu ka thënë se kuptimi i: “ elem tera (që është përkthyer: “A nuk i ke kthyer sytë”) është: “A nuk e di?”, ose “A nuk ke njohuri rreth?”. Të njëjtin shpjegim ka edhe fjala e Allahut të Lartësuar: “A nuk e ke parë se ç’bëri Zoti yt me ushtrinë e Elefantit?” Pra, “a nuk e di?”, ose “a nuk ke njohuri rreth?” Ndërsa tek pjesa: “... popullin e vet e çojnë në (el beuâr) vendin e shkatërrimit.”, el beuâr është el helâku (shkatërrimi), sikurse thotë Allahu i Lartësuar në një ajet tjetër: “Ju patët mendim të keq, sepse jeni njerëz ( bûrâ) të prishur. ....” [Fet’h 12.]. Ali Ibn Abdilahi na tregon me senedin e tij deri tek Ibn Abasi, i cili ka shpjeguar fjalën e Allahut: “A nuk i ke kthyer sytë nga ata që, mirësinë e Allahut e këmbejnë me mosbesimin...”, duke thënë: “Këta janë mohuesit e Mekës, por kuptimi i ajetit është gjithëpërfshirës për të gjithë llojet e mohuesve.” Edhe nga Aliu vjen po i njëjti shpjegim. Ibn Ebu Hatimi përcjell nga Ibn Ebu Husejni rrëfimin: “Ali Ibn Ebi Talibi (r.a) u ngrit njëherë mes nesh dhe tha: “A ka ndonjë që të më pyesë rreth Kur’anit? Betohem në Allahun se, nëse sot do të njihja dikë që është më i ditur se unë në Kur ’an, edhe nëse do të ishte përtej oqeanit, do shkoja tek ai për ta pyetur.” Atëherë, u ngrit Abdullah Ibn Keuae dhe tha: “Kush janë ata të cilët: “...mirësinë e Allahut e këmbejnë me mosbesimin, ndërsa popullin e vet e çojnë në vendin e shkatërrimit?” Ai tha: “Ata janë idhujtarët kurejshë, të cilëve u erdhi mirësia dhe begatia e Allahut, pra, imani, por ata e refuzuan, duke shprehur mosmirënjohjen për të. Në këtë mënyrë, ata e këmbyen besimin me mosbesimin dhe popullin e vet e çuan në vendin e shkatërrimit.” Ndërsa Muxhahidi, Seid Ibn Xhubejri, Dahaku, Katadja dhe Ibn Zejdi kanë thënë se këtu bëhet fjalë për mohuesit kurejshë, të cilët u vranë në Betejën e Bedrit. Po kështu e ka sjellë Imam Maliku në tefsirin e tij rreth këtij ajeti, duke e transmetuar nga Nafi’, dhe ky nga Ibn Umeri. - Ata kanë ngritur idhuj, si të barabartë me Allahun, për t’i larguar njerëzit nga rruga e Tij. - Ata trilluan ortakë për Allahun, të cilët i adhuruan së bashku me Të dhe i ftuan edhe njerëzit e tjerë në këtë idhujtari. Pastaj, duke i kërcënuar dhe paralajmëruar këta idhujtarë , Allahu i Lartësuar e urdhëron Profetin e Tij: - Thuaj: “Kënaquni, por jeni drejtuar për në Zjarr!” - Fundi juaj i pashmangshëm është në Zjarr. Allahu i Lartësuar thotë në një ajet tjetër: “Ne do t'i lëmë ata të kënaqen për pak (në këtë botë), dhe pastaj do t'i ndëshkojmë ata me një dënim të tmerrshëm.” [Lukman 24.] , gjithashtu: “Thuaj: “Ata që trillojnë gënjeshtra për Allahun, nuk kanë për të gjetur shpëtim.” Ata do të përjetojnë një kënaqësi të paktë në jetën e kësaj bote dhe pastaj vetëm tek Ne është kthimi i tyre. Ne do t’u japim të shijojnë dënimin më të ashpër, për shkak se nuk besojnë.” [Junus 69, 70].

Mus'haf Hape →
Naziat 79:27–79:33 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… apo ai i qiellit? Ai e ndërtoi atë.” - O njerëz! Vallë, a mos jeni ju krijesa më madhështore apo qielli i lartë?! Ai që e ngriti qiellin dhe i …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar u drejtohet atyre që nuk e besojnë ringjalljen e njerëzve me një argument shumë thjesht të kuptueshëm: - “A është më i rëndë krijimi juaj apo ai i qiellit? Ai e ndërtoi atë.” - O njerëz! Vallë, a mos jeni ju krijesa më madhështore apo qielli i lartë?! Ai që e ngriti qiellin dhe i vendosi atë rregullsi të përkryer është Allahu i Gjithëpushtetshëm dhe i Gjithëditur. - “E ngriti kupën e tij dhe e përsosi. Natën ia errësoi e ditën ia ndriçoi.” - Allahu e ngriti kupën e qiellit dhe e zbukuroi pamjen e tij. Ai i dha atë madhështi dhe rregullsi, që habit çdo të mençur dhe të urtë. Natën e bëri të errët, ndërsa ditën e bëri të shkëlqejë me diell, duke u mundësuar krijesave çdo gjë të dobishme për dynjanë dhe ahiretin e tyre. - “E pastaj tokën e sheshoi. Nxori prej saj ujin dhe kullotat e saj, kurse malet ia përforcoi,..” - Pasi krijoi qiellin, Allahu i Lartësuar sheshoi tokën dhe vendosi në të çdo gjë të dobishme dhe të nevojshme për jetën e krijesave, si për shembull, ujin, kullotat etj. Malet i bëri si shtylla përforcuese, që e mbajnë tokën të qëndrueshme. Nga këto ajete mësohet se shtrimi dhe kompletimi i tokës është bërë pas krijimit të qiejve. Ndërsa krijimi i vetë tokës është bërë para krijimit të qiejve, sikurse thotë i Lartësuari në suren Fusilet 9 - 12: “Thuaju: “A ju jeni ata që nuk i besoni Atij, që e krijoi Tokën për dy Ditë dhe i shoqëroni Atij shok?! Ai është Zoti i botëve. Është Ai që vuri në Tokë male të fuqishme, e bekoi atë (Tokën) me të mira dhe brenda katër Ditëve përcaktoi të gjitha kushtet për të jetuar në të.” Ky është shpjegimi për ata që pyesin. Më pas, Ai iu drejtua qiellit, i cili ishte si tym dhe i tha atij dhe Tokës: “Bindjuni urdhrit Tim, me hir a me pahir!” Të dy (Qielli dhe Toka) thanë: “Po, i bindemi me dëshirë.”Ai krijoi shtatë qiej brenda dy Ditëve, duke i caktuar secilit qiell detyrën dhe urdhrin e tij. Dhe Ne e zbukuruam Qiellin më të afërt me drita dhe e bëmë të mbrojtur. I tillë është Krijimi (e përcaktimi) i të Plotfuqishmit të Gjithëditur.”Kështu, fillimisht, Allahu i Lartësuar krijoi tokën për dy ditë, pastaj krijoi qiejt për dy ditë të tjera, dhe pas krijimit të qiellit, Ai e shtroi tokën dhe vendosi në të gjithçka të nevojshme dhe të dobishme për jetën. - “...si furnizim për ju dhe për kafshët tuaja.” - Të gjitha këto mirësi, Allahu i Lartësuar i krijoi dhe i lehtësoi për njerëzit dhe kafshët. E tërë kjo do të thotë që, Ai i Cili bëri gjithë këtë krijim madhështor dhe vendosi gjërat e domosdoshme për jetën në të, pa dyshim që do të ringjallë të përgjegjëshmit ligjërisht dhe do t’i marrë në llogari për veprat e tyre. Allahu i Lartësuar do të shpërblejë me drejtësi për çdo të mirë dhe të keqe që është punuar. Kush ka bërë mirë do të shpërblehet mirë, dhe kush ka bërë keq të mos fajësojë asnjë tjetër, veç vetes. Për këtë arsye, pas gjithë këtyre shenjave, i Madhëruari flet për Ditën e Ringjalljes dhe të Shpërblimit:

Mus'haf Hape →
Araf 7:31 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… duke ngrënë e pirë tej masës së nevojshme, gjë e cila e dëmton trupin; ose në drejtim të cilësisë, në lidhje me përzgjedhjen e ushqimeve, pijes apo …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- O bijtë e Ademit! Vishuni bukur për çdo namaz,...” - Mbuloni auretin në të gjitha namazet farze dhe nafile. Mbulimi i auretit e zbukuron njeriun, ashtu sikundër zbulimi i tij e shëmton atë. Ka mundësi që ajeti të flasë për më tepër sesa mbulimin e auretit, duke na nxitur që të përzgjedhim rrobat më të bukura dhe më të pastra për të falur namazin. Ajeti është njëkohësisht urdhër për mbulimin e auretit gjatë namazit, si dhe një porosi për t’u veshur bukur për faljen e namazit. Ai urdhëron për pastërti dhe për t’u larguar nga çdo gjë e ulët dhe e pisët. Pastaj i Lartësuari thotë: - “...hani e pini dhe mos e teproni,...” - Hani dhe pini nga mirësitë me të cilat Allahu i Lartësuar ju ka furnizuar! Por mos e teproni në këtë drejtim! Teprimi mund të bëhet në disa aspekte: ose në masë, pra, duke ngrënë e pirë tej masës së nevojshme, gjë e cila e dëmton trupin; ose në drejtim të cilësisë, në lidhje me përzgjedhjen e ushqimeve, pijes apo veshjeve; ose në drejtim të kalimit nga hallalli në haram, pra, duke i kaluar kufijtë e hallallit e duke përdorur ushqime, pije dhe veshje haram. - “...sepse Allahu nuk i do ata që e teprojnë.” - Allahu i Lartësuar e urren të tepruarit. Teprimi e dëmton trupin e njeriut dhe jetesën e tij. Ndonjëherë, të tepruarit në shpenzime mund të pengojë plotësimin e detyrimeve dhe respektimin e të drejtave. Ky ajet na urdhëron për t’u ushqyer me masë. Urdhërimi për të ngrënë me masë të mjaftueshme duhet kuptuar njëkohësisht edhe si ndalim nga të ngrënit e tepërt, deri në atë masë sa të na dëmtojë.

Mus'haf Hape →
Zuhruf 43:79–43:80 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

- “A mos po ngrenë ndonjë kurth ata?! Por edhe Ne ngremë kurthe. ” – Vallë, kundërshtarët e të vërtetës dhe të profetëve thurin plane për të luftuar dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “A mos po ngrenë ndonjë kurth ata?! Por edhe Ne ngremë kurthe. ” – Vallë, kundërshtarët e të vërtetës dhe të profetëve thurin plane për të luftuar dhe hedhur poshtë të vërtetën? A mos ngrejnë kurthe për të dëmtuar përcjellësit e të vërtetës, për të ndaluar përhapjen e saj dhe për të përhapur të kotën, e cila është e bukur në sytë e tyre? Le ta dinë, atëherë, se edhe Allahu ka planifikuar me urtësi çdo çështje. Por planifikimi i Allahut qëndron mbi të gjitha planet dhe intrigat e tyre. Ai i shkatërron të gjitha kurthet e tyre, duke forcuar të vërtetën dhe duke e zhdukur të kotën, sikurse thuhet në ajetin tjetër: “Ne e godasim të pavërtetën me të vërtetën, e cila triumfon mbi të dhe e zhduk fare. Mjerë ju për ato që trilloni!” [Enbija 18]. - “A mendojnë ata se Ne nuk ua dëgjojmë të fshehtat dhe bisedat mes tyre?” - Me paditurinë dhe padrejtësinë që i karakterizon, ata mendojnë se Allahu nuk i di dhe nuk i dëgjon gjërat që i mbajnë fshehur në zemrat e tyre ose që i bisedojnë fshehtas mes njëri-tjetrit. Për këtë arsye, ata mendojnë se nuk do të merren në përgjegjësi dhe nuk do të ndëshkohen për gjërat që i thonë dhe i bëjnë fshehtas. Por Allahu i Madhëruar ua kthen përgjigjen, kur thotë: - “Po, i dëgjojmë, ndërsa të dërguarit Tanë, që janë pranë tyre, i mbajnë shënim ato.” - Allahu i di imtësisht të fshehtat e tyre dhe bisedat sekrete që zhvillojnë me njëri-tjetrin. Ndërsa melekët e Allahut, të cilët Ai i ka ngarkuar për regjistrimin e veprave të tyre, shkruajnë me përpikmëri çdo fjalë e veprim të robve. Ato mbahen shënim e ruhen të pandryshuara deri kur të dalin para Zotit, Ditën e Gjykimit. Atë ditë, ata do të gjejnë gjithçka që kanë bërë në dynja, për të cilat do të japin llogari. Allahu i Madhëruar nuk i bën padrejtësi askujt.

Mus'haf Hape →
Merjem 19:54–19:55 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ngre edhe gruan e vet (që edhe ajo të falë namaz); e nëse ajo nuk ngrihet, ai e spërkat me ujë në fytyrë. Gjithashtu, Allahu e mëshiroftë atë grua që ngrihet …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Përmendju në Libër edhe Ismailin! Ai qe shumë besnik në premtime ...” - Allahu i Madhëruar lëvdon Ismailin, birin e Ibrahi - mit, paqja dhe begatitë e Zotit qofshin me ta! Ismaili është ati e paraardhësi i gjithë arabëve të Hixhazit. Allahu i Madhëruar e përshkruan atë duke thënë: “Ai qe shumë besnik në premtime ...” Ibn Xhurejxhi shpjegon: “Dometh ënë, ai përmbushi me besnikëri të plotë çdo premtim që i dha Zotit të tij.” Pra, çdo adhurim që premtoi se do t’ia përkushtonte Zotit, me zotime apo mënyra të tjera, ai e përmbushi plotësisht. Ndërsa Ibn Xheriri përcjell nga Sehl Ibn Ukajli se: Profeti Ismail i premtoi një burri, se do të takohej me të në një vend të caktuar. Ismaili shkoi në atë vend, sipas premtimit, ndërsa burri tjetër nuk erdhi në takim. Ismaili (a.s.) e kaloi natën në atë vend, kurse ai burri erdhi veçse të nesër - men. Ai i tha Ismailit (a.s.): “Ke pritur në këtë vend që dje?!” - “Po”, - i tha Ismaili. - “Por unë harrova të vija në takim!” - “Ndërsa unë kurrë nuk do të largohesha nga ky vend, derisa të vije ti.” Për këtë arsye, për atë u tha se: “Ai qe shumë besnik në premtime ...”. Disa të tjerë kanë thënë se Ismaili u përshkrua me këto fjalë, sepse ai e mbajti fjalën që i dha të atit, Ibrahimit (a.s.). Allahu i Madhëruar thotë: “Kur ai (Ismaili) u rrit aq sa të punonte së bashku me të atin, ai (Ibrahimi) i tha: “O biri im! Unë kam parë në ëndërr se duhet të të bëj kurban. Çfarë mendon ti?” Ai (Ismaili) tha: “O babai im! Bëj siç je urdhëruar! Në dashtë Allahu, unë do të jem i durueshëm.”” [Safat 102]. - “... dhe ishte i dërguar dhe profet (i dalluar).” - Kjo tregon për vlerën e lartë të Ismailit, edhe mbi vëllanë e tij, Is’hakun. Për Is’hakun, Allahu i Madhëruar thot ë se ishte vetëm nebij, ndërsa p ër Ismailin thot ë se ishte resul dhe nebij. Në nj ë hadith të saktë, Profeti i Allahut ka thënë: 176 3. “Allahu i Lartësuar zgjodhi dhe dalloi nga fëmijët e Ibrahimit, Ismailin, pastaj nga fëmijët e Ismailit zgjodhi kenanët, nga bijtë e kenanëve zgjodhi kurejshët, nga kurejshët zgjodhi bijtë e Hashimit, ndërsa mua më zgjodhi nga bijtë e Hashimit.” Kjo tregon për saktësinë e pohimit të lartpërmendur. - “Ai e urdhëronte familjen e vet për të falur namazin dhe për të dhënë zekatin ...” - Ky është nj ë përshkrim i bukur dhe lëvdatë e mrekullueshme për profetin Ismail. Kjo është një cilësi shumë e lëvdueshmë nëse gjendet tek dikush. Ismaili ishte shum ë i duruesh ëm në bindjen që tregonte ndaj Allahut të Madhëruar dhe adhurimet që i përkushtonte Atij. Përveç kësaj, ai ishte k ëmbëngulës, i vazhdueshëm e durimtar edhe në urdhërimin për të mirë dhe ndalimin nga e keqja. Ai urdhëronte dhe kujdesej edhe për familjen e tij, që të kryenin adhurime e të ishin të bindur ndaj Allahut. Të njëjtin urdhër, Allahu i Lavdëruar i drejtoi edhe Profetit të tij të zgjedhur, Muhamedit ﷺ kur tha: “Urdhëroje familjen tënde që të falë namaz, dhe ji i qendrueshëm në këtë! Ne nuk kërkojmë prej teje ndonjë furnizim (as për ty, as për familjen tënde) . Ne të furnizojmë ty (dhe ata). Përfundimi i mirë vjen nga devotshmëria.” [Ta ha 132]. Ose: “O ju që keni besuar! Ruajeni veten dhe familjen tuaj prej Zjarrit, lënda djegëse e të cilit janë njerëzit dhe gurët! Atë e mbikëqyrin melekë të rreptë e të ashpër, që nuk e kundërshtojnë Allahun për asgjë që Ai i urdhëron. Ata zbatojnë gjithçka për të cilën urdhërohen.” [Tahrim 6]. Domethënë, urdhërojini ata për vepra të mira, ndalojini nga të këqijat dhe mos i lini të braktisur e pa përkujdesje, që të mos iu hajë zjarri në Ditën e Kijametit. Në një hadith që vjen nga Ebu Hurejra, Profeti i Allahut ka thënë: 1764. “Allahu e mëshiroftë atë burrë që ngrihet natën dhe fal namaz, madje, ngre edhe gruan e vet (që edhe ajo të falë namaz); e nëse ajo nuk ngrihet, ai e spërkat me ujë në fytyrë. Gjithashtu, Allahu e mëshiroftë atë grua që ngrihet natën dhe fal namaz, madje ngre edhe burrin e vet (që edhe ai të falë namaz); nëse ai nuk ngrihet, ajo e spërkat me ujë në fytyrë.” [Ebu Daudi dhe Ibn Maxhe]. Ndërsa nga Ebu Seid el Hudriju dhe Ebu Hurejra vjen një hadith, në të cilin thuhet se Profeti i Allahut ka thënë: 1765. “Nëse një burrë ngrihet natën dhe e zgjon edhe gruan e vet, dhe së bashku falin dy rekatë namaz, ata shkruhen se janë prej atyre burrave e grave që “e përkujtojnë shumë Allahun”. [Ebu Daudi, Nesaiu, Ibn Maxhe. Ky është versioni i sjellë prej këtij të fundit]. - “... dhe Zoti ishte i kënaqur prej tij.” 10

Mus'haf Hape →
Bekare 2:28–2:29 Tefsiri i Sa'dit (Tejsir el-Kerim er-Rahman)

… Ne i dhamë atij dituri dhe urtësi.”. 2. Nëse ajo vjen e shoqëruar me parafjalën e vendit ‘ ala’ (mbi, sipër), atëherë ajo ka kuptimin “u lartësua, u ngrit …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Si e mohoni Allahun, kur (e dini se) ju ishit të vdekur, e Ai jua dha jetën” - Kjo është një pyetje retorike, që tregon një ndjenjë habie dhe qortimi njëkohësisht. Si është e mundur pra, që ju të mohoni Allahun, i Cili ju krijoi pasi nuk ekzistonit?! Ai ju dhuroi, gjithashtu, edhe një larmi të pafundme mirësish. - “Pastaj, Ai ju bën të vdisni, e pastaj ju ringjall përsëri; e më pas (përfundimisht), tek Ai do të ktheheni. ” - Më pas, në momentin kur afati juaj do të jetë plotësuar, Ai do ju sjellë vdekjen, për t’ ju dhënë shpërblimin e veprave që kryet në këtë jetë, që në momentin kur hyni në varr. Pastaj, Ai do t’ju ringjallë në Ditën e Ringjalljes dhe të Grumbullimi t të Madh, për t'u rikthyer sërish tek Ai dhe për ta marrë të plotë shpërblimin e veprave tuaja. E pra, ju jeni (në të gjitha gjendjet) nën administrimin, përkujdesjen dhe mirësi të e Tij. Ju jeni të detyruar t`i nënshtroheni urdhrave dhe ligjit të Tij hyjnor, se pastaj do t`i nënshtroheni llogarisë dhe shpërblimit, sipas zbatimit të ligjit dhe urdhrave të Tij. Si është e mundur që, pas gjithë këtij informacioni, ju ta mohoni Atë? A nuk tregon kjo një injorancë të thellë dhe mendjelehtësi të pamatë? Kështu që, më e mira për ju është besimi te Zoti e devotshmëria ndaj Tij. Ju duhet të jeni të frikësuar prej ndëshkimit dhe të shpresoni fort shpërblimin e Tij. - “Gjithçka që është në tokë, Ai (Allahu) e krijoi për ju” – Komenti: Ai i krijoi këto të mira si bamirësi dhe mëshirë për ju, që të përfitoni prej tyre, të kënaqeni me to, dhe të nxirrni mësime e urtësi. Ky ajet madhështor është argument që vërteton se gjërat, në origjinë, janë të pastra dhe të lejuara. Gjërat konsiderohen në origjinë si të pastra, sepse Allahu i Madhëruar i ka sjellë ato si dëshmi për të treguar mirësitë e Tij. Përjashtim bëjnë vetëm gjërat e pista dhe të dëmshme, të cilat po nëpërmjet këtij ajeti kuptohet që janë të tilla. Kjo kuptohet nga i njëjti ajet, sepse ai tregon që shkaku i krijimit të këtyre gjërave, me të cilat Ai na tregon mirësinë dhe mëshirën e Tij, është që ne të përfitojmë dhe të kënaqemi. Ndërsa gjërat që nuk i ka krijuar për këtë qëllim, Ai i ka konsideruar të pista dhe na ka ndaluar nga ato. Me fjalë të tjera: Allahu i Lartësuar nuk mund të sjellë si prova të mirësisë dhe mëshirës së Tij, gjërat e pista dhe të dëmshme. Edhe ndalesat që Allahu i Madhëruar na ka bërë, kanë si qëllim mirësinë dhe mëshirën ndaj nesh. Pra, si në gjërat e lejuara, që janë shumë, ashtu edhe në gjërat që na i ka ndaluar, Allahu i Madhëruar tregon ndaj nesh mirësinë dhe mëshirën e Tij, duke na udhëzuar për të mira dhe duke na ndaluar nga të këqijat. - “…pastaj iu drejtua qiellit” - Fjala ‘isteuã’ në Kur’ân vjen me tri kuptime, sipas rastit: 1. Nëse vjen e vetme, e pashoqëruar me parafjalët e vendit ‘ ala’ (mbi, sipër) apo ‘ila’ (tek, deri tek), ajo ka kuptimin ‘u plotësua, u përsos’, sikurse thotë Allahu i Lartësuar për Musain (a.s), në suren Kasas, ajeti 14: “E pasi ai (Musai) arriti moshën madhore dhe u plotësua ( isteuã) (u bë i pjekur, u bë i plotë), Ne i dhamë atij dituri dhe urtësi.”. 2. Nëse ajo vjen e shoqëruar me parafjalën e vendit ‘ ala’ (mbi, sipër), atëherë ajo ka kuptimin “u lartësua, u ngrit sipër”, sikurse thotë Allahu i Lavdëruar: “ Thumme isteuâ ala el arsh ” (Pastaj u ngrit mbi arsh). Ose siç thuhet në suren Zuhruf, ajeti 13: “Ai që i krijoi të gjitha llojet dhe ju mundësoi të udhëtoni hipur në anije ose në kafshë, të uleni mbi to (Li testeuu alâ đhuhûrihî) dhe, atëherë, pasi të jeni vendosur mbi to, ta përkujtoni të mirën që jua dha Zoti juaj e të thoni: “Falënderuar qoftë Ai që i nënshtroi këto për ne, sepse ne nuk do të kishim mundësi ta bënim k ëtë.”.” Fjala “ li testeû ” vjen nga “ isteuâ alâ ” (të ngriheni dhe të qëndroni mbi to). 3. Nëse vjen e shoqëruar me parafjalën e vendit ‘ilâ’, që do të thotë “te, deri te”, ajo ka kuptimin: “synon, ka për qëllim, drejtohet, ka për objektiv”. Pra, “ isteuã ilâ” do të thotë “synoi, u drejtua te”, sikurse vjen edhe në këtë ajet: “…pastaj iu drejtua qiellit”. Pra, kur Allahu i Lartësuar mbaroi krijimin e tokës, Ai synoi dhe iu drejtua krijimit të qiellit. - “Ai i përsosi ata shtatë qiej” – Pra, i krijoi, i rregulloi dhe përsosi çdo gjë në to. - “Ai është i Gjithëditur për gjithçka ” - Sikurse thotë Allahu i Madhëruar në një ajet tjetër, në suren Hadidë, ajeti 4: “... Ai di gjithçka që futet në Tokë dhe gjithçka që del prej saj, çfarë zbret prej qiellit dhe çfarë ngrihet në të. Ai është me ju kudo që të jeni. Allahu vështron gjithçka që bëni ju." Ose në suren Ta Ha: “Edhe nëse ti e ngre zërin (në lutjet e tua), Ai e di të fshehtën dhe atë që është më e fshehtë (se e fshehta) ." Ai thotë gjithashtu: "Ai e di atë që e mbani të fshehur dhe atë që e publikoni”. Janë të shumta ajetet në Kur’ân, ku Allahu i Lartësuar, së bashku me faktin që është Krijues, përmend edhe dijen e Tij absolute, sikurse ka ndodhur në këtë ajet, në suren Mulk, ajeti 14: “A nuk e di Ai që ka krijuar, kur Ai di në imtësi çdo sekret. ” Këtë bashkim të dy cilësive, Allahu i Madhëruar e sjell si argument për madhështinë e cilësive të Krijuesit. Krijimi i krijesave prej Tij tregon se Ai ka dituri, urtësi dhe pushtet absolut, për të arritur gjithçka që dëshiron. I Lavdëruari thotë:

Mus'haf Hape →
Nisa 4:95–4:96 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… e tyre. Ata që luftojnë me pasurinë dhe me jetën e tyre, Allahu i ngre në një shkallë më lart se ata që rrinë (në shtëpi).- Buhariu sjell hadithin nga El Berai, që …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Nuk janë njëlloj ata besimtarë që rrinë (në shtëpitë e tyre) , përveç të paaftëve, me ata që luftojnë në Rrugën e Allahut me pasurinë dhe me jetën e tyre. Ata që luftojnë me pasurinë dhe me jetën e tyre, Allahu i ngre në një shkallë më lart se ata që rrinë (në shtëpi).- Buhariu sjell hadithin nga El Berai, që thotë: 817. “Kur zbriti ajeti ‘Nuk janë njëlloj ata besimtarë që rrinë (në shtëpitë e tyre) ...’, Profeti i Allahut thiri Zejdin (për ta shkruar) dhe ai e shkroi ajetin. Atëherë, erdhi Ibn Ummu Mektumi dhe u ankua për faktin se ishte i verbër. Pas kësaj, Allahu zbriti fjalën e Tij: “... përveç të paaftëve,...” Buhariu sjell edhe hadithin nga Sehl Ibn Sad Saidi, i cili tregon: 818. “Unë pashë Miruan Ibn Hakemin në xhami dhe shkova e u ula në krah të tij. Ai na rrëfeu se Zejd Ibn Thabiti i kishte treguar atij e i kishte thënë: “Profeti i Allahut ishte duke më diktuar ajetin: “Nuk janë njëlloj ata besimtarë që rrinë (në shtëpitë e tyre) , me ata që luftojnë në Rrugën e Allahut me pasurinë dhe me jetën e tyre.” Ndërkohë, erdhi Ibn Ummi Mektumi, i cili ishte i verbër, dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut! Vallahi, nëse do të kisha mundësi, do të bëja edhe unë xhihad në rrugën e Zotit!” Atëherë, Allahu zbriti fjalën e Tij: “...përveç të paaftëve...” Në këtë moment, pesha e tij po rëndohej mbi kofshën time, aq sa mendova se po ma thyente.” Këtë version e ka sjellë vetëm Buhariu e jo Muslimi. Ky hadith vjen edhe në një version tjetër nga Ahmedi, e po kështu edhe nga Ebu Daudi dhe Abdurrezaku. Tirmidhiu citon Ibn Abasin, i cili komenton ajetin: 819. “Nuk janë njëlloj ata besimtarë që rrinë (në shtëpitë e tyre) , përveç të paaftëve, me ata që luftojnë në Rrugën e Allahut me pasurinë dhe me jetën e tyre.” Pra, nuk janë njëlloj ata që morën pjesë në Bedër me ata që nuk morën pjesë në të. Kur ndodhi lufta e Bedrit, Abdullah Ibn Xhahshi dhe Ibn Ummi Mektumi thanë: “Po për ne që jemi të verbër, a ka lehtësim, o i Dërguari i Allahut?” Atëherë, zbriti fjala e Allahut: “ ...përveç të paaftëve...”. Kështu fjala e Allahut të Lartësuar” “Ata që luftojnë me pasurinë dhe me jetën e tyre, Allahu i ngre në një shkallë më lart se ata që rrinë (në shtëpi)”, flet për ata që që nuk morën pjesë në luftë, përveç të paaftëve.” Ky është versioni i sjellë nga Tirmidhiu, i cili ka thënë se ky është një hadith hasen garib në këtë version. Ajeti: “Nuk janë njëlloj ata besimtarë që rrinë (në shtëpitë e tyre) , me ata që luftojnë në Rrugën e Allahut me pasurinë dhe me jetën e tyre”, ishte i përgjithshëm, por shpallj a zbriti menjëherë me pjesën: “ ... përveç të paaftëve ...”, e kështu u përjashtuan nga ky gjykim ata që janë të justifikuar për mosmarrjen pjesë në xhihad, për shkak se janë të verbër, të çalë apo të sëmurë. Ata nuk konsiderohen si të pabarabartë me ata që luftuan në rrugën e Zotit me jetën e pasurinë e tyre. Më pas, Allahu i Madhëruar tregon për gradën e lartë të muxhahidinëve, në krahasim me ata që nuk kanë luftuar. Ibn Abasi thotë: “Nga ky gjykim përjashtohen ata që janë të paaftë.” Dhe kështu duhet të jetë. Në Sahihun e Buhariut vjen hadithi i saktë përmes rrugës së Zuhejr Ibn Muauijes nga Humejdi, e ky nga Enesi, që tregon se Profeti i Allahut ka thënë: 820. “Vërtet, në Medinë ka burra, të cilët, kudo ku ju keni kaluar nëpër lugina, ata kanë qenë me ju.” Njerëzit pyetën: “Edhe pse ata qëndruan në Medinë, o i Dërguari i Allahut?!” - “Po, sepse ata i pengoi sëmundja.” Në këtë formë e kanë sjellë edhe Ahmedi me Ebu Daudin. Në vijim, Allahu i Madhëruar thotë: - Allahu u ka premtuar të gjithëve mirësi...” - Allahu u ka premtuar Xhenetin dhe një shpërblim shumë të madh. Ky ajet tregon se xhihadi 187 nuk është farz ajn, 188 por është farz kifaje. 189 - por i ka dalluar luftëtarët mbi ata që nuk luftojnë, me shpërblim të madh, ...” Allahu i dalloi ata me mirësi të pakufishme, me grada më të larta në Xhenet, me shtëpi të mrekullueshme, ma falje, mëshirë dhe me bekimin e madh, si privilegj për ta. - Me grada të larta nga Ai, me falje gjynahesh dhe Mëshirë. Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë. ” Në dy Sahih-ët është hadithi i saktë prej Ebu Seid el Hudriut, se Profeti i Allahut ka thënë: 821. “Në Xhenet janë 100 grada, të cilat Allahu i ka përgatitur për muxhahidët në rrugën e Tij. Largësia mes dy gradave është sa ajo mes qiellit dhe Tokës.”

Mus'haf Hape →
Ali Imran 3:10–3:13 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… dhe në historinë islame për herë të parë thyhet autoriteti idhujtaro-kurejshit, e ngritet ai islam. Fuqia fizika nuk është gjithçka, sikurse edhe fitorja nuk …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Zoti xh. sh, ua tërhoqi vërejtjen idhujtarëve arabë, kundërshtarë të Kur'anit dhe të Muhammedit, duke u thënë se e vërteta do të triumfojë dhe ju do të mposhteni edhe në këtë jetë, ashtu siç u shkatërruan ithtarët e Faraonit, e nuk u vlejti as atyre dhe nuk do të ju vlejë as juve as pasuria as djemtë, Madje ju vetë do të jeni lëndë djegëse në xhehenem. Vendi i tyre në xhehenem është trajtuar si djep, e, ka për qëllim t'i njoftojë kundërshtarët mendjemëdhënj se do të jenë aq të paaftë, aq të dobët, sa që i përngjajnë foshnjes që nuk ka kurrfarë aftësi,e por të tjerët vëjnë aty ku të duan. Konfrontimi ndërmjet dy grupeve luftarake ka të bëjë me luftën që u bë në vendin e quajtur: "Bedr". Kjo luftë u zhvillua ndërmjet myslimanëve dhe idhujtarëve mekas në vitin e dytë të hixhres. Numri i myslimanëve ishte 313 e i idhujtarëve afër një mijë, por me ndihmën e Zotit myslimanët i fituan, e armiku u mund dhe u mposht mu ashtu siç tha Kur'ani, dhe në historinë islame për herë të parë thyhet autoriteti idhujtaro-kurejshit, e ngritet ai islam. Fuqia fizika nuk është gjithçka, sikurse edhe fitorja nuk varet gjithnjë nga numri. Ndihma i e Zotit është ajo që ngrit moralin e lartë luftarak dhe realizon fitoren.

Mus'haf Hape →
Bekare 2:63–2:64 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… “Kujto kur Ne e ngritëm malin mbi ta, si një re, aq sa ata menduan se do të binte mbi ta! Ne u thamë: “Zbatojeni atë që ju kemi dhënë me këmbëngulje dhe …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon për betimin që mori prej bijve të Izraelit për të pasuar Teuratin dhe urdhëresat e tij të rëndësishme, si teuhidi dhe ligjet e sheriatit të Tij. Ai na njoftoi se kur ata refuzuan t’i bindeshin urdhrit të Allahut, Ai urdhëroi malin që të ngrihej e qëndronte lart mbi ta, si një ré gjigande: “Kujto kur Ne e ngritëm malin mbi ta, si një re, aq sa ata menduan se do të binte mbi ta! Ne u thamë: “Zbatojeni atë që ju kemi dhënë me këmbëngulje dhe kujtoni çfarë ka në të (në Libër) , që të bëheni të devotshëm!” [El ea’raf 171]. Ata mendonin se do të binte mbi ta dhe ranë në sexhde nga njëra anë e fytyrës, ndërsa me anën tjetër shihnin të frikësuar e të penduar për Allahun. Atëherë Allahu ua largoi malin. Për këtë flet ajeti: “...ngritëm mbi ju Turi Sinain...”. Por edhe pas kësaj ngjarjeje, ata i thyen premtimet dhënë Allahut të Lartësuar: “Por edhe pas asaj (besës), ju u kthyet shpinën udhëzimeve të Zotit. Po të mos ishte mirësia dhe mëshira e Allahut ndaj jush, do të ishit prej të humburve (në të dy jetët) .” Pra, është Allahu që ju bëri mirësi të madhe, duke ju mundësuar të pendoheni e duke e pranuar pendimin tuaj, si dhe duke dërguar ndër ju profetë e lajmëtarë, sepse në të kundërt, me thyerjen e përbetimeve që i dhatë Zotit, ju do të ishit prej të humburve në dynja dhe në ahiret.

Mus'haf Hape →
Fet'h 48:25–48:26 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… u ishte ngrënë lëkura vende -vende. Atëherë, i impresionuar nga ajo që pa, kur u kthye, u tha kurejshëve: “Unë pashë diçka atje, prandaj ju nuk duhet …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Allahu i Lartësuar na tregon rreth idhujta - rëve kurejshë dhe aleatëve të tyre: - “Ata janë mohuesit e besimit të drejtë ...” - Ata janë mohuesit dhe askush tjetër. - “... dhe ju pengojnë t’i afroheni Shtë - pisë së Shenjtë ...” - Në fakt, ju jeni më meritorët për t’u kujdesur për të. Ju jeni banorët e vërtetë të asaj shtëpie. - “... duke ndaluar edhe kurbanet të arrijnë në vendin e vet.” - Ata penguan që kurbanet të mbërrinin në vendin e tyre. Ishin 70 deve të bëra gati për kurban. - “Sikur të mos ishin ata besimtarë dhe ato besimtare, që ju nuk i njihnit e që mund t’i sulmonit duke mos e ditur, duke u turpëruar kështu me vrasjen e ndonjë - rit prej tyre, Allahu do t’ju urdhëronte për t’i luftuar ata .” - Diçka tjetër do të ndodhte, sikur mes popullit idhujtar të mos ishin disa besimtarë, që e fshihnin besimin, për të ruajtur jetën e tyre. Ne do të bënim që ju të mbizotëronit mbi ta e t’i shfarosnit në luftë, por mes tyre ndodheshin shumë besimtarë dhe besimtare, që ju nuk i njihnit e që mund t’i sulmonit, duke mos e ditur, duke u turpëruar kështu me vrasjen e ndonjërit prej tyre. Nëse do t’i vrisnit, do të ngarkoheshit me gjynah dhe me detyrimin për të dhënë kompensim për vrasjen e tyre. - “Allahu dëshiroi ta merrte në mëshirën e Vet atë që Ai do.” - Allahu i Madhëruar e ndaloi këtë luftë, që të mos e nxitonte ndëshkimin e Tij mbi atë popull. Kështu, do të mundësohej që besimtarët që jetonin fshehur mes tyre të mos dëmtoheshin ose vriteshin nga muslimanët pa dashje dhe, në të njëjtën kohë, shumë njerëz prej atij populli mohues e idhujtar të kthenin rrugë e të pranonin Islamin. - “Po të ishin ata të ndarë veç e veç ...” – Po të ndaheshin dhe të dalloheshin mohuesit nga besimtarët, që ishin mes tyre dhe që e fshihnin imanin... - “Ne do t’i ndëshkonim jobesimtarët me një dënim të rëndë.” - Do të bënim që ju t’i sulmonit dhe t’i vrisnit. - “Kur në zemrat e jobesimtarëve u ndez fodullëku pagan ...” - Kjo ndodhi kur ata refuzuan që të shkruanin në krye të deklara - tës të marrëveshjes: “Bismilahir -RahmanirRahim”. Pra, për shkak të fodullëkut pagan, ata refuzuan që ta hapnin këtë kontratë me një formulim të tillë. Gjithashtu, ata refu - zuan edhe pjesën: “Kjo është marrëveshja që nënshkroi Muhamedi, Profeti i Allahut”, sepse nuk donin të pohonin që ai ishte Profeti i Allahut. - “Allahu zbriti qetësinë e Vet mbi të Dërguarin të Tij dhe mbi besimtarët. Për ata zgjodhi Fjalën e Devotshmërisë ...” - Kjo është pikërisht fjala: “ Lâ ilâhe Il -lallllah”, sikurse transmeton Ibn Xheriri. Po kështu e sjell Abdullahi - i biri i imam Ahmedit - nga Ubej Ibn Kabi (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), se ai e ka dëgjuar Profetin e Allahut të thotë se: 2420. “Për ata zgjodhi Fjalën e Devotshmërisë ...”, domethënë se zgjodhi fjalën “ La ilâhe il -lallllah.” Kështu e ka transmetuar Tirmidhiu, duke thënë që ky është një hadith garib, që njihet të ketë ardhur veçse përmes Hasen Ibn Kuz’ates. - “... sepse ata dhe njerëzit e saj e meri - tonin më shumë dhe ishin më të denjë për të.” - Pra, muslimanët ishin më meritorë për këtë fjalë dhe besim; ishin pikërisht ata të zotët e saj. - “Allahu di gjithçka.” - Ai është i Gjithë - ditur rreth atyre që meritojnë mirësinë dhe atyre që meritojnë ndëshkimin. Historia e Marrëveshjes së Hudejbijes 55 2421. “Profeti i Allahut, u nis me qëllimin për të vizituar Qaben e kryer umren, pa asnjë qëllim për luftë. Ai mori me vete shtatëdhjetë deve për kurban. U nis dhe kur mbërriti në Asfan, e takoi Bishër Ibn Sufjan el Keabi, i cili i tha: “O i Dërguari i Allahut! Kurejshët mësuan që je nisur drejt Mekës, prandaj kanë dalë, duke marrë me vete edhe devetë me të vegjëlit e tyre. Ata kanë veshur lëkura tigrash dhe i janë betuar Zotit se kurrë nuk kanë për të të lejuar të hysh me forcë në vendin e tyre. Halid Ibn Uelidi me kalorësinë e tij kanë shkuar përpara në Kira el Gamim.” Profeti i Allahut tha: “Të mjerët kurejshë, i shkatërroi dhe hëngri lufta! E ç’e keqe do t’i gjente, nëse do të më linin të merresha me njerëzinë?! Nëse njerëzit do të më mposhtnin, kështu do të plotësohej dëshira e tyre, e nëse Zoti do të më dhuronte fitoren, atëherë do të hynin në Islam e do të ishin të shumtë në numër. Edhe sikur të mos hynin në Islam pas kësaj, por të më luftonin mua, atëhërë nuk do ishin të lodhur nga luftërat, por do të ishin më të fuqishëm në përballje. Po le ta dinë, pasha Zotin, se unë do të vazhdoj të luftoj kundër tyre, për të përmbushur misionin, me të cilin më dërgoi Zoti im, derisa Zoti Krenar dhe i Lartësuar të më dhurojë triumfin ose të vdes në këtë rrugë.” Më pas, ai i urdhëroi njerëzit të merrnin rrugën në të djathtë, që të nxirrte në pjesën e poshtme e Mekës. Kalorësia e kurejshëve me në krye Halid Ibn Uelidin kur vërejtën që muslimanët i kishin shmangur dhe kishin kaluar nga tjetër rrugë, u kthyen me nxitim te kurejshët. Profeti ﷺ eci, derisa mbërriti në grykë. Pikërisht aty u ul deveja e Profetit ﷺ“ . Ec, ec!” filluan t’i bërtisnin njerëzit. Kur ajo nuk po lëvizte, njerëzit thanë: “U ndal Kasuaja (emri i deves së Profetit), u ndal Kasuaja!” Por Profeti ﷺ tha: “Jo, nuk u ndal Kasuaja dhe as s’e ka huq këtë gjë, por atë e pengon Ai që pengoi dhe elefantin.” Pastaj Profeti tha: “Betohem në Atë, në dorën e të Cilit është shpirti im! Çfarëdo propozimi të më parashtrojnë, që përmban mbajtjen e lidhje - ve farefisnore, unë kam për ta pranuar!” Pastaj u tha njerëzve: “Zbrisni në fushim!” Njerëzit thanë: “O i Dërguari i Allahut, po në këtë luginë nuk ka ujë, që njerëzit të pushojnë e shërbehen!” Atëherë, Profeti i Allahut nxori një shigjetë prej shportës dhe ia dha njërit prej shokëve të tij, duke e porositur të zbriste në njërin prej puseve e ta ngulte në tabanin e tij. Kur e bëri, uji gufoi, aq sa njerëzit përmbushën të gjitha nevojat e tyre. Kur Profeti i Allahut u qetësua që njerëzit përmbushën nevojat e tyre, vërejti Bedil Ibn Uerkae në krye të një grupi nga fisi Huzaah. Edhe këtij Profeti i tha fjalë të ngjashme me ato që i tha Bishër Ibn Sufjanit. Kështu, ata u kthyen tek kurejshët dhe u thanë: “O kurejshë, ju po nxitoheni në lidhje me Muhamedin! Ai nuk ka ardhur për luftë. Ai ka ardhur veç si vizitor i Shtëpisë dhe si madhërues i shenjtërisë së saj.” Por kurejshët u folën ashpër e i akuzuan si bashkëpunëtorë të Profetit. Fisi Huzaah ishin informatorë të Profetit dhe e ruanin sekretin e tij, si muslimanët, ashtu edhe idhujtarët e këtij fisi. Ata nuk ia fshihnin Profetit të Allahut çfarëdo që ndodhte në Mekë. Kurejshët thanë: “Edhe nëse ka ardhur si vizitor i Qabes, për Zotin, nuk ka për të hyrë tek ne me forcë, e pastaj të flasin arabët!” Më pas dërguan tek Profeti ﷺ Mikrez Ibn Hafsin, pjesëtar i fisit Beni Amir Ibn Luej. Kur ai po vinte, Profeti tha: “Ky është një burrë tradhtar e intrigant.” Edhe këtij, Profeti i tha fjalë të ngjashme me të tjerët përpara tij. Edhe ky shkoi tek kurejshët dhe u tregoi për çfarë ngjau. Më pas, ata dërguan Halis Ibn Alkame el Kinani, i cili në atë kohë ishte kreu i Ehabishëve. Kur e pa, Profeti u tha shokëve: “Ky është nga një popull që i respektojnë kurbanet për Zotin, prandaj nxirrini kafshët e shenjuara për kurban, që t’i shohë.” Ai i pa kafshët e kurbanit që, nga qëndrimi i gjatë për të shkuar në vendn e kurbanit, u ishte ngrënë lëkura vende -vende. Atëherë, i impresionuar nga ajo që pa, kur u kthye, u tha kurejshëve: “Unë pashë diçka atje, prandaj ju nuk duhet kurrsesi të ndaloni kurbanet e shenjuara për Qaben, që të shkojnë në vendin e kurbanit.” Por ata i folën me vrazhdësi, duke i thënë: “Ulu atje, ti beduin i paditur!” Atëherë dërguan Urue Ibn Mesud el Thekafiun. Ai i tha Profetit: “O Muhamed, paske mbledhur rreth vetes ca fundërrina njerëzish dhe po synon të shkatërrosh popullin tënd? Kurejshët kanë dalë, duke marrë me vete edhe devetë me të vegjëlit e tyre (pra, të vendosur për luftë deri në vdekje). Ata kanë veshur lëkura tigrash dhe i janë betuar Zotit se kurrë nuk kanë për të të lejuar të hysh me forcë në vendin e tyre. Për Zotin, mendoj se këta që ke me vete nuk e kanë për gjë të të braktisin dhe të të lënë në mes të rrugës.” Ebu Bekri, i cili po e dëgjonte, në këtë moment, e shan rëndë atë dhe i thotë: “Shko ore thithja Latit! 56 Ne t'ia mbathim prej tij dhe ta braktisim?!” Uruei, i shokuar nga kjo fyerje e rëndë, u hodh: “Kush qe ai që foli?” - “I Biri i Ebu Kuhafes (Ebu Bekri)!” - i tha Profeti. - “Betohem në Atë që ka në dorë shpirtin tim! Sikur të mos ishin nderet e tua ndaj meje, që ende nuk t’i kam shpërblyer, do të të ktheja tjetër përgjigje!” - tha Uruei dhe vazhdoi bisedën me Profetin ﷺ . Gjatë bisedës, ai afroi dorën për të prekur mjekrën e Profetit ﷺ , por në këmbë qëndronte i veshur në hekur Mugira Ibn Shuba, i cili, me këllëfin e shpatës së tij goditi dorën e Urueit, duke i thënë: “Largoje dorën nga mjekra e Profetit ﷺ ,se vallahi, nuk ke për ta kthyer më!” Uruei i tha: “I mjeri ti, sa i vrazhdë je!”. Profeti buzëqeshi. Uruei ngriti kokën dhe pyeti: “Kush është ky, o Muhamed?” – “Është djali i vëllait tënd, El Mugira Ibn Shuba.” Atëherë, Uruei i drejtohet Mugiras: “O i pabesë, a nuk ta kam mbuluar mjaft tradhtinë tënde?” Atëherë, edhe këtij , Profeti i tha fjalë të ngjashme me paraardhësit. Uruei vërejti shokët e Profetit ﷺ .Ai pa se sa i respektuar dhe i nderuar ishte ai në mesin e tyre. Kur merrte abdes, gati sa s'vriteshin për të marrë ujin e abdesit të tij. Pështyma e tij kurrë nuk binte në tokë, sepse të gjithë nxitonin ta kapnin atë, dhe pastaj fërkonin fytyrën dhe lëkurën me të. Edhe nëse i binte një fije floku në tokë, nxitonin ta merrnin. Uruei kthehet te kurejshët dhe u thotë: “O njerëz, vallahi, shumë mbretër kam parë. Kam vizituar Kisranë, Kajzerin, Nexha-shiun, por betohem në Allah, se nuk kam parë ndonjë mbret, që të respektohet nga rrethi i tij ashtu siç respektohet Muhamedi nga shokët e tij. Kurrë nuk e vështronin drejtpërdrejt në sy, nga respekti i madh që kishin për të. Ai ju ka propozuar një ftesë të mirë dhe të drejtë. Pranojeni atë!” Më pas, kurejshët dërguan Suhejl Ibn Amrin, duke i thënë: “Shko tek Muhamedi dhe bëj marrë -veshje me të, por mos trego butësi. Këmbë -ngul që ata të kthehen pas këtë vit e të mos hyjnë në Mekë.” Kur Profeti pa Suhejlin duke ardhur për së largu, tha: “Ata po kërkojnë marrëveshje, prandaj e dërguan këtë burrë.” Kështu, pasi folën gjatë rreth marrëveshjes dhe kur kishte mbetur veçse firmosja e saj, Umer Ibnu Hatabi shkon tek Ebu Bekri dhe i tha: “O Ebu Bekër, a nuk është ai Profeti i Allahut? A nuk jemi ne muslimanë? A nuk janë ata idhujtarë?” – “Po” - tha Ebu Bekri. - “Atëherë, përse duhet të sprapsemi, të përulemi e të nënshtrohemi në punët që i përkasin fesë sonë?” Ebu Bekri i tha: “Përmbaju e kapu pas tij, o Umer. Unë dëshmoj se ai është Profeti i Allahut.” Umeri tha: “Edhe unë dëshmoj për këtë.” Pastaj shkoi tek i Dërguari i Allahut dhe i tha: “O i Dërguari i Allahut! A nuk jemi muslimanë (në të vërtetën)? A nuk janë ata idhujtarë?” - “Po” - tha Profeti. - “Atëherë, përse duhet të sprapsemi, të përulemi e të nënshtrohemi në punët që i përkasin fesë sonë?” Profeti tha: “Unë jam robi dhe i dërguari i Allahut. Kurrë nuk kam për të kundërshtuar urdhrin e Zotit dhe Ai kurrë nuk ka për të më braktisur e lënë të humbur.” - “Që nga ajo ditë - thoshte Umeri - vazhdoj të fal shumë namaze, ta agjëroj, të jap sadaka dhe të çliroj robër, nga frika e asaj që thashë atë ditë, derisa të shpresoj që të jem falur." Profeti ﷺ ftoi Ali Ibn Ebi Talibin dhe i tha: “Shkruaj: BismilahirRahmanir-Rahim”. Suhejli ndërhyri: “Rahmanin nuk e njohim, por shkruaj: “Me emrin Tënd, o Allah!”, ashtu siç shkruanim më parë.” Pas kësaj, Profeti ﷺ tha: “Shkruaj: “Kjo marrëveshje nënshkruhet nga Muhamedi, i Dërguarit i Allahut …”. Suhejli ndërhyri sërish: “Për Zotin, po ta pranonim ne se ti je i Dërguari i Allahut, atëherë nuk do të të pengonim aspak prej Shtëpisë së Shenjtë dhe nuk do të luftonim kundër teje. Kështu, shkruaj: “Kjo marrë - veshje nënshkruhet nga Muhamed Ibn Abdullahi dhe Suhejl Ibn Amri, për dhjetë vjet armëpushim, që njerëzit të jenë në paqe me njëri-tjetrin”. Disa kushte të kurejshëve ishin: “Nëse tek ti vjen ndonjë i arratisur prej nesh, ti duhet të na i kthesh neve, edhe nëse ka pranuar fenë tënde. Nëse tek ne vjen dikush prej jush, ne nuk jua kthejmë atë! Çdokush që dëshiron të hyjë në aleancë me Muhamedin është i lirë dhe çdokush që dëshiron të hyjë në aleancë me kurejshët është i lirë. Muslimanët të largohen këtë vit dhe të kthehen vitin tjetër për të kryer umren. Kur të vijnë vitin tjetër për umre, do të lejohen të hyjnë në Mekë jo të armatosur, por vetëm me armatim këmbësorie. Do të lejohen të qëndrojnë në të veçse tri ditë. Pikërisht në këto çaste, tek muslimanët mbërrin Ebu Xhendeli, biri i Suhejl Ibn Amrit, që kishte pranuar Islamin dhe sapo ishte arratisur prej kurejshëve. Muslimanët kishin dalë në këtë udhëtim me Profetin e Allahut dhe kishin bindje të plotë se do të fitonin, për shkak të një ëndrre të Profetit, në lidhje me këtë fitore, por kur panë në kushtet e marrëveshjes vendimin për të mos kryer umren dhe pikat e tjera të vështira, që Profeti i Allahut pranoi t’i nënshkruante, njerëzit u sprovuan fort në fe, sa gati u shkatërruan. Kur Suhejli pa të birin, Ebu Xhendelin, u ngrit dhe e goditi në fytyrë dhe tha: “O Muhamed, marrëveshja mes nesh u krye para se të vinte ky ...” Profeti tha: “Po, e vërtetë është.” Atëherë, Suhejli shkoi tek i biri dhe e kapi për zinxhirash. Ebu Xhendeli bërtiti: “O muslimanë, a po më ktheni pas tek idhujtarët, që të më sprovojnë në fenë time?!” Kjo ua shtoi dhimbjen dhe sprovën muslmanëve, në atë gjendje të vështirë. Profeti i Allahut i tha: “O Ebu Xhendel, bëj durim dhe llogarit shpërblimin tek Allahu, se Allahu ka për t’ju sjellë rrugëzgjidhje ty dhe të gjithë atyre që janë me ty. Tashmë ne e kemi nënshkruar marëveshjen me këta. U kemi dhënë fjalën dhe na kanë dhënë fjalën për zbatimin e saj. Ne kurrsesi nuk mund të shkelim marrëveshjen me ta.” Teksa largo - heshin, Umer Ibn Hatabi ecte përkrah Ebu Xhendelit dhe i pëshpëriste: “Bej durim, o Ebu Xhendel. Ata janë thjesht idhujtarë dhe gjaku i tyre është i pavlerë, si gjaku i qenit”, dhe afronte dorezën e shpatës pranë dorës së tij. Shpresoja që ai ta rrëmbente shpatën dhe ta vriste të atin. Por nuk e bëri. Çështja kishte përfunduar me atë marrëveshje. Pasi nënshkruan marrëveshjen, Profeti ﷺ fali namaz brenda territorit të haremit. Ai urdhëroi dhe tha: “Çohuni dhe therni kurbanet, pastaj rruani kokat!” Por, për Zotin! Nuk u ngrit qoftë dhe një burrë i vetëm, edhe pse urdhri u përsërit tri herë. Kur pa që askush nuk u çua për të zbatuar urdhrin, Profeti ﷺ u ngrit dhe hyri në çadrën e Ummu Selemes. Atje i tregoi bashkë - shortes për sjelljen e njerëzve. Ummu Selemeja i tha: “O i Dërguari i Allahut! A e dëshiron vërtet një gjë të tillë? Atëherë dil dhe, pa i folur askujt, asnjë fjalë, bëj kurbanin tënd dhe thirr dikë që të të rruajë flokët.” Profeti ﷺ u ngrit dhe doli jashtë. Ai, pa i folur askujt, theri kurbanet dhe rruajti flokët. E kështu, kur njerëzit e panë këtë, u ngritën, prenë kurbanet e tyre dhe filluan të rruanin kokat e njëri-tjetrit. Gjatë rrugës nga Meka në Medinë zbriti surja El Fet’h.” Kështu e ka sjellë Ahmedi nga Misuer Ibn Mehrame dhe Miruan Ibn Hakemi. Edhe Buhariu e përcjell nga këta të dy, me një version të ngjashëm. Në transmetimin e sjellë nga Buhariu shënohet: 2422. “Pasi Profeti u kthye në Medinë, tek Ai vjen Ebu Besira, një kurejsh që kishte pranuar Islamin. Kurejshët kishin dërguar dy burra për të kërkuar riatdhesimin e tij. Profeti i lejoi dhe ata e morën për ta çuar në Mekë. Kur kishin arritur në Dhul Hulejfe, ata u ulën të hanin disa hurma të thata. Ebu Besira i tha njërit prej tyre: “Shpatë shumë të bukur paske, o filan.” - “Po - tha tjetri duke u lëvduar me të. - “A ma jep ta shoh pak”, - tha Ebu Besira. Sapo e mori shpatën, e goditi kurejshin me të dhe e vrau. Tjeri ia mbathi e shkoi në Medinë, duke hyrë me vrap e i tmerruar drejt e në xhami. Kur Profeti e pa në atë gjendje, tha: “Ky paska parë tmerr me sy!” Ai iu afrua Profetit ﷺ e i tha: “Vallahi, ai ma vrau shokun dhe unë jam i vdekur gjithashtu.” Pas pak, vjen Ebu Besira dhe i thotë Profetit: “O i Dërguari i Allahut, Allahu të çliroi nga detyrimi në lidhje me mua, sepse ti më dorëzove në dorë të tyre. Ishte Allahu që më shpëtoi prej tyre.” Profeti i Allahut tha: “Mjerë nëna, për këtë shkëndijë e luftënxitës, sikur të kishte burra me vete!” Kur dëgjoi këtë, ai e kuptoi se Profeti ﷺ do ta kthente përsëri tek kurejshët, prandaj u arratis e u fsheh në bregdet. Edhe Ebu Xhendeli, biri i Suhejlit, arriti të arratisej prej kurejshëve dhe shkoi e u bashkua me Ebu Besirën. Çdo kurejsh që pranonte Islamin shkonte dhe i bashkohej këtij grupi, derisa u bënë një çetë e mirë burrash, të cilët sa herë dëgjonin për ndonjë karvan kurejshësh, që niseshin për në Sham, u dilnin dhe i sulmonin, duke u marrë pasuritë e plaçkën e tregtisë. Për këtë arsye, kurejshët i thanë Profetit që të pranonte këdo që pranonte Islamin e vinte tek ai. Kështu, Profeti u dërgoi fjalë që të shkonin tek ai. Atëherë, Allahu zbriti: “Është Ai që, brenda në Mekë, pengoi duart e tyre kundër jush dhe duart tuaja kundër tyre, pasi ju dhuroi fitoren kundër tyre. Allahu shikon gjithçka që veproni. Ata janë mohuesit e besimit të drejtë dhe ju pengojnë t’i afroheni Shtëpisë së Shenjtë, duke ndaluar edhe kurbanet të arrijnë në vendin e vet. Sikur të mos ishin ata besimtarë dhe ato besimtare, që ju nuk i njihnit e që mund t’i sulmonit duke mos e ditur, duke u turpëruar kështu me vrasjen e ndonjërit prej tyre, Allahu do t’ju urdhëronte për t’i luftuar ata (mosbe - simtarët e Mekës). Por Allahu dëshiroi ta merrte në mëshirën e Vet atë që Ai do. Po të ishin ata (banorët e Mekës) të ndarë veç e veç, Ne do t’i ndëshkonim jobesimtarët me një dënim të rëndë.” Kështu e ka sjellë Buhariu pjesërisht.

Mus'haf Hape →
Kehf 18:54–18:56 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… të na ngrejë (natën për namaz), na ngre...” Ai u largua pa më thënë asnjë fjalë. Megjithatë, kur po largohej, e dëgjova që, duke përplasur duart në …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Në këtë Kur ’an, Ne u kemi shpjeguar njerëzve çdo lloj shembulli …” - Në Kur’an janë qartësuar mirë çështjet e njerëzve. Ne shpjeguam gjithçka që ata kanë nevojë të dinë, në mënyrë që ata të mos devijojnë nga e vërteta. Megjithatë, njeriu shfaq kundërshtim të fortë, duke polemizuar e kundërvënë të vërtetës, nëpërmjet kotësive. Këtu bëjnë përjashtim ata të cilët i ka udhëzuar Zoti dhe i bëri të shohin rrugën e shpëtimit. - “… por njeriu kundërshton më shumë se çdokush tjetër.” - Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ali Ibn Ebu Talibi se: 1742. “Një natë, Profeti i Allahut i trokiti njëherë në derë Aliut dhe bijës së tij, Fatimes dhe u tha: “A nuk po faleni (namaz nate)?” Unë - tregon Aliu - i thashë: “O i Dërguari i Allahut! Po shpirtrat tanë janë në dorë të Allahut dhe nëse Ai dëshiron të na ngrejë (natën për namaz), na ngre...” Ai u largua pa më thënë asnjë fjalë. Megjithatë, kur po largohej, e dëgjova që, duke përplasur duart në kofshët e tij, të thoshte: “… por njeriu kundërshton më shumë se çdokush tjetër.” Hadithin e kanë sjellë Buhariu dhe Muslimi në Sahih-ët e tyre. Në vijim, i Lartësuari thotë: - “Pas ardhjes së udhëzimit, njerëzit nuk i pengon asgjë që të besojnë dhe t'i kërkojnë falje Zotit të tyre. ” - Mohuesit e besimit të vërtetë, si në kohët e vjetra, ashtu edhe sot, tregohen kryeneçë dhe refuzues të së vërtetës, duke e konsideruar atë si një gënjeshtër, edhe pse ajo u vjen e qartë dhe lehtësisht e kuptueshme. Përveç kësaj, ata dëshmojnë shumë shenja e argumente të qarta për vërtetësinë e shpalljeve të Zotit. Atyre nuk u mbetet gjë tjetër për të pranuar të vërtetën, veçse t’u vijë ndëshkimi i Zotit, për të cilin është paralajmëruar çdo mohues, dhe atëherë ta shohin haptazi, siç ndodhi me popullin e Shuajbit, të cilët i thanë atij: “Ti je veçse një njeri (vdekatar) ashtu si edhe ne. Ne mendojmë se ti je gënjeshtar! Nëse je i vërtetë, atëherë bëj që të bjerë mbi ne një copë nga qielli!” [Shuara 186, 187]. Ose populli i shfrenuar që i tha profetit Lut: “Na e sill dënimin nga Allahu, nëse thua të vërtetën!” [Ankebut 29]. Allahu i Madhë - ruar na tregon për kurejshët dhe fjalët e tyre: “Kujto si thanë ata: “O Allah! Nëse ky (Kuran) është vërtet prej Teje, lësho mbi ne rrebesh gurësh nga qielli, ose na jep ndonjë dënim të rëndë!”.” [Enfal 32] Ose: “O ti që po të shpallet Mesazhi! Ti je, vërtet i çmendur!" Përse nuk na sjell melekë, nëse je i sinqertë?” Por (thotë Zoti) Ne i dërgojmë melekët veçse kur duhet dhe atëherë, atyre (mosbesimtarëve) nuk u jepet më afat.” [Hixhr 6 - 8]. Përveç këtyre, janë edhe shumë ajete të tjera, ku tregohet refuzimi i së vërtetës dhe mospranimi i saj deri në zbritjen e dënimit. - “Ata veç presin t’u bien edhe atyre fatkeqësitë e popujve të parë ...” - Presin të mbulohen nga ndëshkimi dhe të shfarosen krejtësisht, nga i pari deri tek i fundit. - “... ose t’u vijë dënimi ballë për ballë ”. - Domethën, ta shohin atë vetë, me sytë e ballit. - “Ne i dërgojmë profetët veçse si përgë - zues e qortues.” - Kështu i dërgon Allahu i Madhëruar profetët, përpara ndëshkimit, si përgëzues për ata që i besojnë e pasojnë dhe si paralajmërues për ata që i quajnë gënjeshtarë e nuk e ndjekin rrugën e tyre. Pastaj i Madhëruari na flet rreth mohuesve të besimit të vërtetë: - “Por ata që mohojnë përdorin të pavërtetat në polemikat e tyre, me qëllim që, përmes tyre, të dobësojnë të vërte - tën.” - Me qëllim që të hedhin poshtë të vërtetën, që sollën profetët. - “Ata tallen me argumentet e Mia dhe atë që kërcënohen. ” - Argumentet dhe faktet që sollën profetët, si dhe kërcënimet e paralajmërimet e tyre për ndëshkimin e Zotit, ata i morën me tallje, gjë kjo që tregon se sa i madh ishte mohimi i tyre.

Mus'haf Hape →
Jusuf 12:19–12:20 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… pas asaj kove dhe ai e ngriti lart. Kur e ngriti, ai u gëzua shumë kur e pa dhe tha: “Oh, sa gëzim! Këtu qenka një djalosh!” - Ata e morën dhe e fshehën …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Aty kaloi një karvan udhëtarësh dhe dërguan dikë për të marrë ujë. Ai e lëshoi kovën brenda (në pus) dhe, befas, tha: “Oh, sa gëzim! Këtu qenka një djalosh!” - Allahu i Lartësuar na tregon se çfarë ngjau me Jusufin në pus, pasi e braktisën vëllezërit e tij. Ai qëndroi tri ditë aty brenda, derisa Allahu i Lartësuar dërgoi një karvan udhëtarësh, të cilët u vendosën diku pranë pusit dhe dërguan një njeriun e tyre për të mbushur ujë. Kur ai hodhi kovën në pus, Jusufi u kap pas asaj kove dhe ai e ngriti lart. Kur e ngriti, ai u gëzua shumë kur e pa dhe tha: “Oh, sa gëzim! Këtu qenka një djalosh!” - Ata e morën dhe e fshehën djalin si mall tregtie... - Ata të cilët e gjetën Jusufin, e fshehën atë nga pjesa tjetër e karvanit dhe thanë: “Ne ua blemë vendasve, që ishin pranë pusit”. Ata e thanë këtë nga frika se mos kërkonin edhe të tjerët pjesë në të, nëse do ta merrnin vesh të vërtetën. - por Allahu e dinte shumë mirë se çfarë po bënin. Ata e shitën atë shumë lirë, vetëm për disa grosh. Dukeshin që ata nuk lakmonin shumë për të. - Allahu i Lartësuar është i gjithëditur për atë që vepruan vëllezërit e Jusufit dhe ata të cilët e shitën atë. Sigurisht që Allahu ishte i plotpushtetshëm që ta ndryshonte atë gjendje, duke ia larguar Jusufit vështirësitë e sprovat, por Allahu i Lartësuar ka urtësi në çdo gjë që ka përcaktuar të ndodhë, prandaj dhe i la ngjarjet të rridhnin ashtu sikurse Ai i kish përcaktuar dhe vendosur.

Mus'haf Hape →
Isra 17:78–17:79 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… etj. Kjo shprehje është e njohur në gjuhen arabe se çfarë nënkupton. - Zoti yt do të të ngrejë në një gradë të lavdishme. - Bëje këtë për të cilën të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Duke e urdhëruar për të përkryer pesë namazet ditore, Allahu i Lavdëruar i drejtohet Profetit të Tij: - Fale namazin kur nis e ulet dielli dhe kur erret nata. - Ibn Abasi shpjegon: “Dulûkish-shemsi” është koha kur dielli fillon të ulet nga kupa e qiellit. Po kështu është përcjellë nga Ibn Umeri, Ibn Mesudi, Haseni, Dahhaku etj. Këtë mendim e ka përkrahur edhe Ibn Xheriri. Ndër argumen - tet për këtë çështje është rrëfimi që Ibn Humejdi përcjell nga Xhabir Ibn Abdullahi, i cili tregon: 1697. “E ftova njëherë Profetin e Allahut të vinte me kë të dëshironte ai prej shokëve të vet, për drekë tek unë. Pasi hëngrën, ata dolën kur dielli fillon dhe ulet nga kupa e qiellit. Profeti tha: “Dil, o Ebu Bekër, se kjo është koha e “ dulukishshemsi”, kur nis e ulet dielli.” Një version i ngjashëm vjen nga Sehl Ibn Bekari, që përcjell zinxhir nga Ebu Auane, nga Esued Ibn Kajsi, nga Nebih el Nezi, nga Xhabiri dhe ky nga Profeti i Allahut. Atëherë, sipas këtij kuptimi, ajeti i ka përfshirë të pesë namazet. Allahu thotë: “Fale namazin kur nis e ulet dielli dhe kur bie nata.” Deri këtu përfshihen: namazi i drekës, ikindisë, akshamit dhe i darkës. Ndërsa fjala e Allahut: - Gjithashtu, lexoje Kur ’anin e agimit. - Kjo flet për namazin e sabahut. Në Sunetin e Profetit ka hadithe të shumta, që tregojnë hollësi për kohët e faljes së namazeve gjatë ditës dhe natës, të cilat muslimanët i kanë përcjellë brez pas brezi, e shekull pas shekulli, sikurse është shtjelluar në libra e punime të tjera. Vetëm Allahut i takon çdo lavdërim e mirënjohje! - Vërtet, leximi i Kur ’anit të agimit është i dëshmuar. - Buhariu sjell hadithin nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!), se Profeti i Allahut ka thënë: 1698. “Namazi me xhemat është 25 herë më i vlefshëm sesa namazi që falet vetëm. Melekët e ditës dhe melekët e natës takohen në namazin e sabahut.” Ebu Hurejra shton: “Lexoni, po të doni: “...lexoje Kuranin e agimit. Vërtet, leximi i Kuranit të agimit është i dëshmuar.”” Në një version që vjen po nga Ebu Hurejra në dy Sahih-ët, përcillet se Profeti i Allahut ka thënë: 16 99. “Melekët vijnë (tek ju) pareshtur, ditën dhe natën, dhe të gjithë mblidhen së bashku në kohën e faljes së agimit dhe të ikindisë. Pastaj, ata që kanë ndenjur me ju gjithë natën, ngjiten tek Allahu, i Cili i pyet ata - edhe pse Ai e di përgjigjen që më parë, më mirë se ata: “Si i latë robërit e Mi?” Ata përgjigjen: “I gjetëm duke u falur dhe përsëri i lamë duke u falur.” - Dhe në një pjesë të natës falu me të (me këndimin e Kur’anit)! - Ky është një urdhër për të falur namaz nate, përveç namazeve të detyrueshme. Në Sahih-un e Muslimit vjen hadithi nga Ebu Hurejra se: 1 700. “I Dërguari i Allahut u pyet se cili është namazi më i mirë, pas namazeve të detyrueshme (farz), dhe ai tha: “Namazi i natës.”” Për këtë arsye, Allahu i Lartësuar e urdhëroi Profetin e Tij për të falur namaz nate. Et-tehexhud, që është përmendur në këtë ajet, është namazi që falet pasi ke fjetur gjumë e ngrihesh natën (para agimit). Kështu ka thënë Alkame, Esuedi, Nehaiu etj. Kjo shprehje është e njohur në gjuhen arabe se çfarë nënkupton. - Zoti yt do të të ngrejë në një gradë të lavdishme. - Bëje këtë për të cilën të urdhëroj, dhe Ditën e Kijametit, Ne do të të ngremë në gradën më të lavdishme e të lartë, të quajtur “Mekâm el Maĥmûd”, për të cilën do të të lëvdojnë të gjitha krijesat dhe do të të lartësojë vetë Zoti yt Krenar dhe i Lartësuar. Ibn Xheriri shton që, shumica e shpjeguesve të Kur ’anit thonë se: kjo është grada, në të cilën do të lartësohet Muhamedi në Ditën e Kijametit, për të ndërmjetësuar për njerëzinë, që Allahu i Madhëruar të largojë prej tyre vështirësinë e asaj dite (e të fillojë llogaria). Profeti i Allahut do të ketë disa angazhime në Ditën e Gjykimit, që askush tjetër nuk i ka. Ai, gjithashtu, do të ketë një gradë të tillë, që askush nuk ka për t’iu afruar. Ai është i pari prej krijesave që do të dalë nga varri i gjallë Ditën e Ringjalljes. Ai do të ringjallet hipur mbi kafshë, për të shkuar në Sheshin e Tubimit (Mahsher). Ai do të mbajë një flamur dhe poshtë flamurit të tij do të renditen të gjithë (profetët), nga Ademi e në vijim. Ai do të ketë Haudin (pusin me ujë), në të cilin do të ketë më shumë njerëz se në çdo vend tjetër. Ai do të ndërmejtësojë tek Allahu që të bëjë gjykimin e krijesave. Kjo do të ndodhë pasi njerëzimi të shkojë të kërkojë ndërmjetësim tek Ademi, pastaj Nuhu, pastaj Ibrahimi, pastaj Musai dhe pastaj Isai, por të gjithë do të thonë të njëjtën fjalë: “Nuk jam unë për këtë!” Pastaj shkojnë tek Muhamedi ﷺ ,i cili do të thotë: “Unë jam për këtë! Unë jam për këtë!” Ai do të ndërmjetësojë për disa njerëz, për të cilët do të urdhërohet që të futen në zjarr, por me ndërmjetësimin e tij, ata do të largohen e do të shpëtohen prej zjarrit. Ai do të jetë i pari profet, i cili do të përfundojë gjykimin në lidhje me popullin e tij. Ai do të jetë i pari profet, që do të kalojë Siratin me popullin e tij. Ai do të jetë i pari, të cilit do t’i hapen portat e Xhenetit për t’u futur brenda, sikurse thuhet në Sahih-un e Muslimit. Në hadithin e Fryrjes së Surit thuhet se, besimtarët do të hyjnë në Xhenet të gjithë veçse pas ndërmjetësimit të tij dhe ai do të jetë i pari që do të hyjë në të. Populli i tij do të jetë i pari që do të hyjë në Xhenet. Ai do të ndërmjetësojë që disa njerëz të lartësohen në Xhenet në grada të larta, të cilat ata nuk i arrijnë dot me veprat e tyre. Ai është i vetmi që ka në Xhenet gradën e Uesila-s, që është më e larta në Xhenet. Kur Allahu të japë lejën për ndërmjetësim për gjynahqarët, do të ndërmjetësojnë melekët, profetët, besimta - rët, kurse Muhamedi ﷺ do të ndërmjetësojë për aq shumë krijesa, saqë vetëm Allahu e di numrin e tyre. Askush nuk do të ndërmjetësojë ashtu si profeti Muhamed ﷺ dhe askush nuk mund t’i afrohet atij në këtë. Le të përmendim tani disa hadithe, që kanë ardhur e flasin për “ Mekâm el Maĥmûd ”. Vetëm Allahut i kërkojmë ndihmë! Buhariu sjell hadithin nga Ibn Umeri: 1 701. “Çdo popull do të jetë i gjunjëzuar Ditën e Kijametit dhe çdo popull do të ndjekë profetin e vet, duke thënë: “O filan, ndërmjetëso për ne! O filan, ndërmjetëso për ne!|” Kështu do të vazhdojnë, derisa shkojnë për të kërkuar ndërmjetësim nga Muhamedi ﷺ .Ajo është dita kur Allahu do ta ngrejë atë në “ Mekam el Mahmud ”, - Grada e Lavdisë.” Këtë hadith e përcjell edhe Hamza Ibn Abdullahi nga i ati, që përcjell nga Profeti i Allahut. Sërish Buhariu sjell hadithin nga Xhabir Ibn Abdullahi: 1702. “Çdokush që, kur dëgjon ezanin, thotë: “Allahumme rab-be hâdhihiddea'uetit-tâm-meh ues -salâtil kâime! Âti Muhem-medenil uesilete uel fadilete, ueb'ath'hu mekâmen maĥmûden El -ledhi uead-dteh!” (O Allah, Zoti i kësaj thirrjeje të plotë dhe të këtij namazi që do të falet! Jepi Muhamedit Uesila-n dhe nderimin më të lartë! Ngrije atë në gradën më të lavdëruar dhe të lavdishme, të cilën ia ke premtuar!), ai do të përfitojë nga ndërmjetësimi im në Ditën e Kijametit.” Këtë transmetim nuk e ka sjellë Muslimi. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ubej Ibn Keabi, se Profeti i Allahut ka thënë: 1703. “Kur të jetë Dita e Kijametit, unë do të jem Imami i profetëve, hatibi i tyre dhe ndërmjetësuesi, pa u lëvduar aspak.” Hadithin e ka përnxjerrë Tirmidhiu, që ka thënë se ky është një hadith hasen sahih . Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), i cili ka thënë: 1704. “Profetit të Allahut i sollën njëherë një shpatull qengji të pjekur, dhe atij i pëlqente mishi i shpatullës. Pasi hëngri pak prej saj, ai tha: “Unë do të jem zotëria i të gjithë bijve të Ademit në Ditën e Kijametit. A e dini pse? Allahu ka për t’i tubuar të parët dhe të fundit në një vend. Dielli do të afrohet mbi njerëzit dhe ata do të mbushen me një frikë dhe ankth të madh, që nuk mund ta përballojnë. Ata do t’i thonë njëri-tjetrit: “A nuk e shihni në ç’gjendje jemi e këtë ankth, që na ka mbuluar? A nuk po shihni dikë, që të ndërmjetësojë për ju tek Zoti juaj?” Disa njerëz do të thonë: “Shkoni tek Ademi!” Ata do të shkojnë tek Ademi, por ai kërkon ndjesë e nuk e merr përsipër këtë mision. Pastaj do të shkojnë tek Nuhu, Ibrahimi, Musa dhe Isai. Të gjithë do të kërkojnë ndjesë, për shkak të gabimeve që mendojnë se i kanë bërë në dynja dhe kanë turp nga Zoti. Secili prej tyre do të thotë: “Vetja ime! Vetja ime!”... Pastaj do të shkojnë tek Muhamedi ﷺ dhe do t’i thonë: “O Muhamed! Ti je i Dërguari i Allahut dhe vula e të gjithë lajmëtarëve të Tij. Allahu t’i ka falur gjynahet e hershme dhe ato të mëvonshme. Ndërmjetëso për ne tek Zoti yt! A nuk e sheh gjendjen tonë dhe vuajtjen që na ka mbuluar?!” Atëherë, unë do të ngrihem e do të shkoj poshtë Arshit dhe do të bie në sexhde për Zotin tim Krenar dhe të Lartësuar. Në këtë moment, Allahu do të më inspirojë që të thur lavdërime e përlëvdime të bukura për Të, të tilla që askujt para meje nuk i janë inspiruar. Atëherë do të thuhet: “O Muhamed! Ngrije kokën! Kërko dhe do të të jepet! Ndërmjetëso dhe do të pranohet!” Unë do të ngre kokën dhe do të them: “Umeti im, o Zoti im! Umeti im, o Zoti im! Umeti im, o Zoti im!” Do të më thuhet: “O Muhamed! Fut në Xhenet prej umetit tënd, ata që nuk kanë as llogari dhe as dënim, nga porta më e djathtë e Xhenetit! Umeti yt do të jetë në të gjitha portat e tjera, me të gjithë njerëzit.” Betohem për Atë që ka në dorë shpirtin tim, se gjerësia e dyerve të Xhenetit është sa largësia mes Mekës dhe Hexherit, ose sa largësia mes Mekës dhe Busras.” Hadithin e kanë nxjerrë Buhariu dhe Muslimi në Sahih-ët e tyre. Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!), se Profeti i Allahut ka thënë: 1705. “Unë do të jem zotëria i të gjithë bijve të Ademit në Ditën e Kijametit. Unë jam i pari, për të cilin toka do të çahet, që të dal prej varrit, Ditën e Kijametit. Unë do të jem i pari që do të ndërmjetësojë dhe i pari që do t’i pranohet ndërmjetësimi.”

Mus'haf Hape →
Isra 17:110–17:111 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… këtë ajet.” Kështu vjen edhe nga Ibn Abasi. Që të dy rrëfimet (nga Mekhuli dhe Ibn Abasi) i ka sjellë Ibn Xheriri. - E ti mos e ngri zërin (duke …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- Thuaj: “Lutuni (me emrin) Allah ose lutuni (me emrin) Er Rahman - me cilindo (prej emrave) që t'i luteni, emrat e Tij janë më të bukurit. – Thuaju, o Muhamed, këtyre idhujtarëve, të cilët ia mohojnë Allahut cilësinë e mëshirës dhe emërtimin e Tij Er-Rahmân - i Gjithmëshirshmi: “Lutuni (me emrin) Allah ose lutuni (me emrin) Er Rrahman - me cilindo (prej emrave) që t'i luteni, emrat e Tij janë më të bukurit.” Domethënë, nuk ka ndryshim, a u lutët duke iu drejtuar me emrin “Allah” apo me emrin “Er -Raĥmân”. Të dy janë emra të Tij dhe të gjithë emrat e Zotit janë të bukur e të përkryer, siç thotë i Lartësuari: “Ai është Allahu, veç të Cilit nuk ka të adhuruar tjetër me meritë. Ai është i Gjithëdituri për të fshehtën dhe të dukshmen. Ai është i Gjithmëshirëshmi e Mëshirëploti. Ai është Allahu, veç të Cilit nuk ka të adhuruar tjetër me meritë. Ai është Sunduesi i përgjithshëm, i Pastër nga çdo e metë, Shpëtimtari, Siguruesi, Mbikëqyrësi, Ngadhënjimtari, Mbizotëru - esi, Krenari. I lartësuar është Allahu nga çka i shoqërojnë! Ai është Allahu, Krijuesi, Shpikësi, Formësuesi! Atij i takojnë emrat më të bukur. Atë e madhëron çfarë ka në qiej e në Tokë. Ai është Ngadhënjimtari, i Urti!” [Hashr 22 - 24]. Mekhuli transmeton: 1712. “Një burrë nga idhujtarët, kur dëgjoi Profetin tek po lutej në sexhde: “ O Rrahman, o Rrahim!”, tha: “Ai pretendon se i lutet vetëm një Zoti, por në fakt i lutet dy të tillëve!” Atëherë Allahu zbriti këtë ajet.” Kështu vjen edhe nga Ibn Abasi. Që të dy rrëfimet (nga Mekhuli dhe Ibn Abasi) i ka sjellë Ibn Xheriri. - E ti mos e ngri zërin (duke kënduar) në namazin tënd dhe as mos e ul tepër në të, por kërko mes kësaj një rrugë mesatare”. - Imam Ahmedi sjell hadithin nga Ibn Abasi, i cili tregon: 1713. “Ky ajet zbriti kur Profeti ishte ende në Mekë (i përndjekur). Kur ai falte namazin me shokët e vet, e ngrinte zërin duke lexuar Kuran, por kur idhujtarët dëgjonin Kuranin, fillonin të fyenin e shanin Kuranin, Atë që e zbriti atë (pra, Zotin) dhe atë që e solli atë mes tyre (pra, Muhamedin). Atëherë, - thotë Ibn Abasi - Allahu i shpalli Profetit të Tij: “E ti mos e ngri zërin (duke kënduar) në namazin tënd...”. Pra, mos e ngri zërin gjatë leximit të Kuranit, aq shumë, sa të dëgjojnë idhujtarët, dhe pastaj të shajnë Kuranin; “ dhe as mos e ul tepër ...”, aq sa shokët e tu të mos të të dëgjojnë dhe marrin Kur ’anin prej teje; “ por kërko një rrugë mesatare”.” Këtë hadith e kanë përnxjerrë Buhariu dhe Muslimi në Sahih-ët e tyre. Po kështu e ka sjellë edhe Dahhaku nga Ibn Abasi, duke shtuar: 1 714. “... por kur emigroi në Medinë, nuk ishte më ky shqetësim, prandaj dhe mund të vepronte si të dëshironte (në lidhje me leximin e Kuranit).” Pasi dëshmoi për Veten e Tij emrat më të bukur, Allahu i Madhëruar tregon dëlirësinë, madhështinë e pastërtinë e Tij nga çdo mangësi: - Dhe thuaj: “I lavdëruar qoftë Allahu, i Cili nuk ka fëmijë dhe nuk ka shok në sundim! - Madje: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm. Allahu është Kryepari (Es-Samed). Ai nuk ka lindur askënd dhe nuk është i lindur (nga dikush) . Asgjë (e askush) nuk mund të jetë si Ai.”! - Ai nuk nuk ka nevojë për ndihmës. - Allahu nuk është nevojtar e i përulur, që të ketë nevojë për ndihmës, mbështetës, udhëzues e këshilltarë. Përkundrazi, Ai është Krijuesi i të gjitha gjërave, i vetmi që nuk ka ortak e shok. Ai është rregulluesi dhe administruesi i çdo çështjeje në gjithësi, i vetëm i pashoq në çdo gjë që vendos e vepron. - Madhëroje Atë me madhërinë që i takon!”. - Madhëroje, lartësoje e lavdëroje me mënyra të shumta, kundra çdo gjëje që shpifin për Të zullumqarët kundërshtarë të së vërtetës. Ky është fundi i shkurtesës së tefsirit të sures Isra. Vetëm Allahut i takon lavdërimi dhe mirënjohja për çdo mirësi! 19 / 07 / 1389 ose 30 / 09 / 1969.

Mus'haf Hape →
Enbija 21:1–21:15 Shënimet shpjeguese të Sherif Ahmetit (Kurani me Komentim)

… i tyre. Thuhej se në të ishte edhe fama dhe autoriteti i tyre si popull i privilegjuar me shpallje në gjuhën e tyre, madje se mësimet e Kur'anit do t'u ngritnin …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

Njerëzve po u afrohet momenti i përgjegjësisë para Zotit, ndërsa ata janë zhytur në kënaqësitë e kësaj jete dhe as nuk mendojnë fare për këtë. Afrimi i ditës ose i momentit të llogarisë, është i sigurt ngase çdo e ardhme është e afërt, po edhe vdekja është një moment i përgjegjësisë. Çdo pjesë të re e cila i shpallej Muhammedit, idhujtarët e tallnin, madje bënin biseda të fshehura mes vete: Muhammedi është njeri sikurse edhe ne, si mund t'i vijë atij shpallja? E për t'i larguar të tjerët prej besimit, thonin: Kjo është magji, ose ai po ëndërron gjëra të kota apo ndoshta ai vetë e trillon këtë Kur'an, e mund të jetë edhe poet. Kërkonin prej Muhammedit ndonjë mrekulli konkrete si shkopi i Musait, deveja e Salihut etj. Zoti xh. sh. i sqaron Muhammedit se edhe ata që ishin para tyre kërkuan gjëra të ngjashme dhe kur u plotësuan kërkesat e tyre ata përsëri refuzuan, e kështu do të bëjnë edhe mekasit, andaj hiqu tyre. Të gjithë pejgamberët ishin burra që ushqeheshin, që ecnin e që vdisnin, e nëse këtë nuk e kuptojnë, atëherë le të pyesin njerëzit që janë të dijshëm dhe që kanë lexuar librat e mëparshme në mënyrë që të binden. Kurejshitëve u tërhiqet vërejtja, pse nuk e pranonin Kur'anin kur ai ishte në gjuhën e tyre, e i ishte shpallur njeriut nga mesi i tyre. Thuhej se në të ishte edhe fama dhe autoriteti i tyre si popull i privilegjuar me shpallje në gjuhën e tyre, madje se mësimet e Kur'anit do t'u ngritnin i atyre karakterin njerëzor në këtë jetë dhe do t'i ngritnin në grada të larta në jetën tjetër.. i Kundërshtarët ishin kryelartë gjithnjë derisa e shihnin dënimin, atëherë ata ulnin kokën dhe orvateshin të iknin, por ishte e kotë, sepse urdhërit të Zotit nuk mund t'i iket, e engjëjt që u merrnin i shpirtin me atë dënim u thonin - në shenjë ironie: kthehuni në kënaqësitë që ishit, si mund të ndodhë që të mos u pyes askush për fatin tuaj... Kështu bëhej tallje me ta, mu sikurse bënin tallje ata me Kur'anin.

Mus'haf Hape →
Kehf 18:19–18:20 Tefsiri i shkurtuar i Ibn Kethirit (Tejsir el-Alijj el-Kadir)

… ata, Ai i zgjoi dhe i ngriti përsëri, me trupa të shëndetshëm e të padëmtuar. Ata u ngritën me pamjen, flokët, lëkurën dhe çdo pjesë tjetër të trupit të …

▾ Teksti i plotë▴ Mbyll

- “Kështu, Ne i zgjuam ata që të mund ta pyesnin njëri -tjetrin (se sa gjatë kishin fjetur).” - Allahu i Lartësuar na tregon se ashtu sikurse i vuri në gjumë ata, Ai i zgjoi dhe i ngriti përsëri, me trupa të shëndetshëm e të padëmtuar. Ata u ngritën me pamjen, flokët, lëkurën dhe çdo pjesë tjetër të trupit të rregullt, pa humbur asgjë prej pamjes së jashtme dhe gjendjes fizike. Por kjo ndodhi pas 309 vjetësh, prandaj dhe ata filluan të pyesnin njëri-tjetrin. - “Njëri prej tyre foli e tha: “Sa keni ndenjur këtu?” - Sa keni ndenjur në gjumë? - “Ata thanë: “Kemi ndenjur (ndoshta) një ditë ose një pjesë të ditës.” - Thanë kështu, sepse kur hynë në shpellë, ishte fillimi i ditës, ndërsa kur u zgjuan ishte pasdite vonë. - “Pastaj thanë: “Zoti juaj e di më së miri se sa keni ndenjur këtu. ” - Allahu është më i ditur rreth çështjes tuaj. Me sa duket, ata patën një lloj mëdyshjeje në lidhje me gjumin e gjatë që kishin bërë. Më pas, ata u morën me diçka që ishte më e rëndësishme për momentin, dhe pikërisht për nevojën që kishin për ushqim dhe pije. Ata thanë: - “Tani dërgojeni njërin prej jush me këto monedha (argjendi) në qytet, që të zgjedhë ushqimin më të mirë dhe t’jua sjellë juve.” - Kur u strehuan në shpellë, ata kishin marrë me vete disa dirhemë argjendi, për ushqime e pije. Qyteti që përmendet i referohet vendit nga i cili ata u larguan, për t’u fshehur. Ata dërguan njërin prej tyre për të shkuar e për të blerë ushqimin më të mirë me ato para. Ata e porositën që të ishte shumë i kujdesshëm kur të futej në qytet, kur të blinte ushqime dhe në kthim. - “Dhe le të ketë shumë kujdes e mirësjellje e të mos i japë të kuptojë askujt për ju!”. - Të jetë i kujdesshëm që të mos zbulohet, sepse nëse e marrin vesh vendndodhjen tuaj, ata kanë për t’ju kthyer në besimin e tyre të gabuar. - “Sepse nëse ata (të qytetit) vijnë te ju, do t’ju vrasin me gurë, ose do t’ju kthejnë në fenë e tyre, e atëherë kurrë nuk keni për të shpëtuar. ” - Nëse ata - domethënë, ithtarët e Dikjanusit, - ju kapin, do t’ju torturojnë, derisa t’ju kthejnë në fenë e tyre ose t’ju marrin jetën. Kujdes, se nëse ktheheni në fenë e tyre, duke mohuar besimin e vërtetë në Zot, atëherë s’keni për të shpëtuar as në dynja dhe as në ahiret.

Mus'haf Hape →