… pak më gjatë me të. Kështu që unë dhe Hafsa u pajtuam që, tek cilado prej nesh që ai të vinte fillimisht, t’i thoshim: “Mos ke ngrënë gjë megafir (një bimë me aromë jo të këndshme)? Unë …
▾ Teksti i plotë▴ Mbyll
Janë dhënë mendime të ndryshme rreth arsyes së zbritjes së fillimit të kësaj sureje. Thuhet se ajo u shpall në lidhje me Marian, robinjën e Profetit ﷺ , kur ai ia kishte ndaluar vetes që të shkonte me të. Kështu u shpall fjala e tij: - “O Profet! Përse ia ndalon vetes atë që Allahu ta lejoi, duke kërkuar të përmbu - shësh kërkesat e grave të tua? Allahu është Falës i madh e Mëshirëplotë. Allahu e ka caktuar zgjidhjen për betimet që bëni. Allahu është kujdestari juaj; Ai është i Gjithëdituri, i Urti.” - Nesaiu sjell nga Enesi këtë hadith: 2705. “I Dërguari i Zotit kishte një robëreshë, me të cilën kishte
marrëdhënie. Por Aishja dhe Hafsa vazh - duan të flisnin me të, derisa ai ia ndaloi vetes marrëdheniet me të. Atëherë, Allahu i Lartësuar zbriti këto ajete. Ibn Xheriri sjell nga Ibn Abbasi këtë rrëfim: 2706. “Pyeta Umer Ibn Hattabin: ‘Kush janë dy gratë (për të cilat bëhet fjalë në ajet)?" Ai tha: “Aishja dhe Hafsa. E gjitha kjo filloi për shkak të Ummu Ibrahim el Kibtije (Marias). Profeti shkoi me të në shtëpinë e Hafsas, gjatë ditës së saj. Hafsa u zemërua shumë për këtë që ndodhi dhe tha: “O i Dërguari i Allahut, më ke bërë diçka që nuk ia ke bërë asnjërës prej grave të tua! Në ditën time, në radhën time dhe në shtratin tim?!” Ai i tha: "A do kënaqesh nëse unë ia ndaloi vetes robinjën dhe të mos i afrohem kurrë më asaj?" Hafsa tha: “Po.”. Atëherë, ai ia ndaloi vetes robi - njën dhe i tha Hafsës: “Mos ia trego askujt këtë (pra, faktin që ai ia ndaloi vetes marrë - dheniet me robinjën).”. Por ajo ia tregoi Aishes. Kështu, Zoti ia tregoi Profetit dhe shpalli (pesë) ajetet (e mësipërme). Më pas, - ashtu siç na është thënë, - Profeti i Allahut e kompensoi thyerjen e betimit për të mos shkuar me robinjën e tij. Tashmë ajo ishte sërish e lejuar për të.” El Hejthem Ibn Kulejbi sjell në Musned-in e tij këtë hadith nga Umeri: 2707. “Profeti (paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) i tha Hafsës: ‘Mos i trego askujt për vendimin tim se ia kam ndaluar vetes marrëdheniet me Ummu Ibrahimin (Maria Kibtijen)’. Hafsa i tha: ‘Po i ndalon vetes atë që Zoti të ka lejuar?” Ai tha: ‘Pasha Zotin, nuk do t'i afrohem më asaj!’ Dhe nuk iu afrua asaj, - thotë Umeri, - derisa Hafsa i tregoi Aishes (në lidhje me çështjen). Atëherë, Zoti shpalli (pesë) ajetet (e mësipërme)”. Ky është një isnad i saktë, i përzgjedhur nga Hafizi Dija el Makdesi, në librin e tij “ El Mustahrexh”. Ibn Xheriri sjell prej Seid Ibn Xhubejrit se, në lidhje me ndalimin e vetes nga diçka e lejuar, Ibn Abasi e konsideronte si një lloj betimi, që mund të thyhet dhe më pas të kompensohet. Citohet Ibn Abasi: 2708. “Allahu i Lartësuar thotë: “Vërtet, i Dërguari i Allahut është shembulli më i mirë për ata që shpresojnë tek Allahu dhe Dita e Fundit dhe e përmendin shumë shpesh Allahun.” [Ahzab 21]. Kështu, Profeti ﷺ ia ndaloi vetes robinjën e tij, prandaj Allahu i Lartësuar zbriti ajetin: “O Profet! Përse ia ndalon vetes atë që Allahu ta lejoi ...”, deri në ajetin: “Allahu e ka caktuar zgjidhjen për betimet që bëni ...”. Atëherë, Profeti e kompensoi betimin e tij. Domethënë, nëse dikush ia privon vetes diçka, ai konsiderohet si një betim, të cilin, nëse e thyen, duhet ta kompensosh.” Këtë opinion e kanë sjellë gjithashtu Buhariu, Muslimi dhe Nesaiu. Bazuar në këtë, disa juristë kanë gjykuar se shlyerja e betimit është e detyrueshme për këdo që i ndalon vetes diçka të lejuar fetarisht, si gruan, ushqimin, pijen, veshmbathjen etj. Ky është mendimi i Imam Ahmedit dhe i një grupi dijetarësh. Ndërsa imam Shafiiu mendon se shlyerja nuk është e detyrueshme për çdo rast, por vetëm kur i bën vetes të ndaluar gruan dhe robëreshën. Në rastet e tjera nuk konside-rohet si betim. Po ashtu, nëse dikush, me ndalimin, ka për qëllim divorcimin e gruas ose lirimin e robinjës, ai është i detyruar t’i zbatojë të dyja këto. Mendimi më i saktë është se shkak për zbritjen e këtyre ajeteve ishte privimi që Profeti ﷺ i bëri vetvetes nga pija me mjaltë, siç pohon Buhariu. Në lidhje me këtë ajet, ai sjell nga Aishja një hadith, ku ajo thotë: 2709. “Profeti i Allahut, pinte mjaltë në shtëpinë e Zejneb bint Xhahshit, prandaj qëndronte pak më gjatë me të. Kështu që unë dhe Hafsa u pajtuam që, tek cilado prej nesh që ai të vinte fillimisht, t’i thoshim: “Mos ke ngrënë gjë megafir (një bimë me aromë jo të këndshme)? Unë ndiej prej teje erë (jo të këndshme) megafirësh”. Dhe ashtu vepruan. Ai tha: “Jo. Kam pirë mjaltë tek Zejneb bint Xhahshi dhe betohem se nuk kam për të pirë më të tillë. Por mos i trego askujt për këtë!”. Atëherë, zbritën ajetet: “O Profet! Përse ia ndalon vetes atë që Allahu ta ka lejuar, duke kërkuar të përmbushësh kërkesat e grave të tua?”. Gjithashtu, Aishja (Allahu qoftë i kënaqur me të!) tregon: “I
Dërguari i Zotit (lavdia dhe paqja e Allahut qofshin mbi të) i donte ëmbëlsirat dhe mjaltin. Pasi falte namazin e pasdites, i vizitonte gratë e tij dhe i afrohej secilës prej tyre. Njëherë, ai shkoi për të takuar Hafsën, vajzën e Umerit, dhe qëndroi tek ajo më gjatë se më parë. Unë u bëra xheloze. Pyeta për arsyen dhe më thanë se, një grua nga farefisi i saj i kishte çuar një enë me mjaltë dhe ajo i kishte dhënë Profetit ﷺ nga ky mjaltë. Unë thashë: “Për Zotin, do të bëjmë një rreng!” Kështu, i thashë Seuda bint Zeumas: “Ai do të afrohet ty si zakonisht, prandaj në atë moment thuaji: “A mos ke ngrënë gjë magafir?” Ai do të thotë: Jo.” Por ti thuaj: “Çfarë është kjo erë që ndiej?” Ai do të të thotë: “Hafsa më dha mjaltë.” Atëherë thuaji: “Këto bletë sikur paskan kullotur në urfut (pemë me aromë jo të këndshme).” Edhe unë do t'i them të njëjtën gjë. Edhe ti Safije thuaji të njëjtën gjë!” “Pasha Zotin - i rrëfen Seuda Aishes - sapo ai u shfaq te dera, unë gati i thashë që së largu atë që më urdhërove të them, nga frika jote.” “Kur iu afrua, - vazhdon të tregojë Aishja - Seuda i tha: ‘O i Dërguari i Zotit, mos ke ngrënë gjë megafir?’ - “Jo", - i tha ai. Ajo tha: ‘Po ç'është kjo erë, që e ndiej nga ti?’ - "Hafsa më dha mjaltë". Ajo tha: “Ato bletë sikur paskan kullotur në urfut!”. Kur Profeti erdhi tek unë, edhe unë i thashë të njëjtën gjë. Kështu, më pas, kur ai shkoi te Hafsa, ajo i tha: ‘O i Dërguari i Zotit, a dëshiron pak mjaltë?’ Ai tha: "Jo, nuk dua". Seuda thotë: “Për Zotin, ne e privuam atë!” Por - thotë Aishja - unë i thashë: “Hesht!”.” Sipas këtij versioni, kuptohet se ajo që i dha mjaltë Profetit ishte Hafsa. Thuhet se janë dy raste të ndryshme. Por, nuk mund të themi që shkak për zbritjen e ajetit janë të dyja ndodhitë. Mendimi më i saktë është se ajo që i dha mjaltë profetit ishte Zejneb Bint Xhahshi, kurse Aishja me Hafsën ishin dy gratë që bashkëvepruan. Kjo bazohet në hadithin që sjell imam Ahmedi në Musnedin e tij nga Ibn Abasi, i cili tregon: “Unë orvatesha vazhdimisht të pyesja Umerin për dy gratë e Profetit (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të!), për të cilat Zoti i Madhëruar thotë: "Nëse pendoheni tek Allahu, zemrat tuaja janë nënshtruar (për të vërtetën).”. Atëherë, kur Omeri bëri haxhin, edhe unë e bëra haxhin me të. Gjatë rrugës, Omeri u largua pak nga karvani dhe unë e shoqërova. Pasi ai kreu nevojat e veta, unë i hodha ujë dhe ai mori abdes. Atje i thashë: “O Udhëheqësi i Besimtarëve, cilat janë dy gratë e Profetit (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të), për të cilat Zoti i Madhë - ruar thotë: "Nëse pendoheni tek Allahu, zemrat tuaja janë nënshtruar (për të vërte - tën).”?. Ai tha: “Çudi me ty, o Ibn Abas!”. Me sa duket nuk i pëlqeu që e pyeta për këtë, por gjithsesi më tha: “Ato ishin Hafsa dhe Aishja.” 162 - “Kur Profeti i tregoi një sekret njërës prej grave të veta, ajo e përhapi atë. Allahu ia bëri të ditur këtë të Dërguarit të Tij, i cili i tregoi asaj vetëm për një pjesë të lajmit, duke mos i thënë gjë për pjesën tjetër. Kur ai i tha asaj se çfarë kishte ndodhur me lajmin, ajo i tha: “E kush ta tregoi ty këtë?” Ai tha: “Ma tregoi i Gjithëdituri, Njohësi i të fsheh - tave.” - Flitet për momentin kur Profeti (paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!) i tha Hafsës: "Mos i trego askujt për vendi - min tim se ia kam bërë vetes të ndaluar marrëdheniet me Ummu Ibrahim (Marien Kibtije)". Por ajo njoftoi për këtë Aishen. Kështu e ka sjellë Buhariu në kapitullin e “Divorcit”. - “Nëse pendoheni tek Allahu, zemrat tuaja janë nënshtruar (për të vërtetën) .” - Bëhet fjalë për Hafsën dhe Aishen, Allahu qoftë i kënaqur me to! - “Por nëse bashkëveproni kundër tij, ta dini se All ahu është Mbrojtësi i tij, edhe Xhibrili e besimtarët e ndershëm. Të gjithë melekët e ndihmojnë atë. ” – Muslimi sjell hadithin nga Umer Ibn Hatabi, i cili tregon: 2710. “Kur Dërguari i Zotit, u largua për njëfarë kohe nga gratë e tij, unë hyra në xhami dhe njerëzit po koteshin me guralecë dhe thoshin: “I Dërguari i Zotit i ndau gratë e tij.” Kjo ndohi para se të
shpallej urdhri për hixhabin. Unë thashë me vete: “Sot do ta mësoj çfarë ka ndodhur ...”.” Më pas, ai përmend hadithin, ku tre - gon se shkoi tek Aisha dhe Hafsa dhe i këshilloi ato, derisa tha: “Kështu, hyra dhe u përballa me Rabahun, shërbëtorin e të Dërguarit të Zotit. E thirra dhe i thashë: “O Rabah, kërkoj leje që të hyj tek i Dërguari i Zotit.”. Atje i thashë: “O i Dërguar i Zotit, nuk ke përse të shqetësohesh në lidhje me gratë. Nëse i divorcon ato, atëherë Zoti është me ty, edhe melekët e Tij janë me ty, edhe Xhibrili, Mikaeli, edhe unë, Ebu Bekri dhe gjithë besimtarët jemi me ty.” Sa herë që kam thënë ndonjë fjalë, - vazhdon Umeri - gjithmonë kam shpresuar që Zoti t'i vërte - tojë fjalët e mia. Dhe vërtet, pas kësaj u shpall ajeti: “Por nëse bashkëveproni ku - ndër tij, ta dini se Allahu është Mbrojtësi i tij, edhe Xhibrili e besimtarët e ndershëm. Të gjithë melekët e ndihmojnë atë. Nëse ai ju divorcon, është Zoti i tij që kujdeset t’i dhurojë atij si zëvendësim gra edhe më të mira se ju: muslimane, besimtare, të bindu - ra, që pendohen te Zoti, adhuruese, muha - xhire, që kanë qenë të martuara ose virgjë - resha.” Unë, - vazhdon të tregojë Umeri - e pyeta: “A i ke divorcuar ato? - “Jo”, - më tha ai. Atëherë unë, - thotë Umeri, - dola në pragun e portës së xhamisë dhe thirra me sa kisha fuqi: “Profeti i Allahut nuk i ka divor - cuar gratë e tij!” Atëherë, zbriti ajeti: “Kur u vjen ndonjë lajm qetësues apo shqetësues, ata e përhapin menjëherë atë. Por, nëse këtë lajm do t’ia përcillnin Profetit ose parisë së tyre, hulumtuesit e vërtetë do të dinin të nxirrnin përfundime.” Unë isha nga ata që e analizuan dhe nxorën lajmin e vërtetë në këtë çështje.” - “Nëse ai ju divorcon, është Zoti i tij që kujdeset t’i dhurojë atij si zëvendësim gra edhe më të mira se ju: muslimane, besimtare, të bindura, që pendohen te Zoti, adhuruese, muhaxhire, që kanë qenë të martuara ose virgjëresha. ” - Në hadith të saktë përcillet se Umeri ka thënë: “Në tri raste, mendimi im është përputhur me Shpalljen. Njëherë thashë: “O i Dërguari i Allahut! Sikur ta shfrytëzonim vendin e Ibrahimit si vendfalje?” Pastaj zbriti aje - ti: “Vendin ku qëndroi Ibrahimi bëjeni vend adhurimi (namazi)!”.” [Bekare, 125]. Edhe për rastin e ajetit të hixhabit, unë thashë: “O i Dërguari i Allahut! Sikur t'i urdhëroje gratë e tua të mbulohen, sepse me to flet edhe i miri, edhe i keqi.” Atëherë zbriti ajeti i hixhabit. Një ditë, gratë e Profetit ﷺ u tubuan, për shkak të xhelozisë ndaj tij dhe unë u thashë: “Nëse ai ju divorcon, është Zoti i tij që kujdeset t’i dhurojë atij si zëvendësim gra edhe më të mira se ju ...”. Atëherë zbriti ky ajet (Tahrim, 5).” Ibn Ebu Hatimi sjell një hadith nga Enesi, i cili tregon se Umer Ibn Hattabi ka thënë: “Unë u informova për diçka që ndodhi mes Pro - fetit dhe grave të tij. Unë i këshillova një për një (duke filluar nga e bija, Hafsa), duke u thënë: “Ose do të hiqni dorë nga mundimi, që po i sillni të Dërguarit të Allahut, ose Allahu ka për t’i dhënë atij gra më të mira se ju.” Kështu vazhdova t’i këshilloja, de - risa shkova tek e fundit prej tyre, e cila më tha: “O Umer, a nuk ka kush i këshillon gratë e Profetit, që t’i këshillosh ti?!” Kështu, unë u tërhoqa nga këshillimi i tyre. Allahu i Lartësuar dhe Krenar zbriti ajetet: “Nëse ai ju divorcon, është Zoti i tij që kujdeset t’i dhurojë atij si zëvendësim gra edhe më të mira se ju: mu -slimane, besimtare, të bindura, që pendohen te Zoti, adhuruese, muhaxhire, që kanë qenë të martuara ose virgjëresha.”. Gruaja që e ndaloi të qortonte gratë e Profetit ishte Umu Seleme, sikurse vjen në Sahih-un e Buhariut.