▾ Teksti i plotë▴ Mbyll
- “Vërtet, të devotshmit janë mes kop - shteve e burimeve ... ” - Allahu i Lartësuar na tregon rreth të devotshmëve, atyre që i frikësohen Allahut, Krenar dhe të Lartësuar, duke iu përmbajtur udhëzimeve dhe Shpalljes së Tij, se ata në Ditën e Premtuar do të jenë në kopshte të bukura dhe burime mahnitëse, ndryshe nga ata fatzinj, që atë ditë do të jenë në ndëshkim, në zemërimin e Zotit, në dënimin përvëlues dhe pranga shtrënguese, që i shtrëngojnë dhimbshëm. - “... duke marrë atë që u jep Zoti i tyre. ” - Kjo do të jetë gjendja e tyre në Xhenetin e mirësive: gjithmonë do të marrin mirësi, kënaqësi e lumturi, që ua dhuron Zoti i tyre. Më pas, Allahu i Lartësuar thotë: - “Në fakt, ata ishin vepërmirë edhe më parë.” - Domethënë, në jetën e dynjasë, ata ishin të mirë në fjalët dhe veprat e tyre. Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar: “Hani e pini shijshëm, sepse ju e keni përgatitur këtë në ditët e kaluara!” [Hakka 24] . Më pas, i Lartësuari na tregon disa prej veprave të mira të tyre:
- “Ata flinin pak natën ... ” - Kjo fjali (kalilen minel -lejli mâ jehxheûn) mund të ketë dy kuptime, në varësi të pjesëzës ‘mâ’. Kuptimi 1. Nëse pjesëza mâ ka kuptimin “nuk”, kuptimi i fjalisë do të ishte: “Një pjesë të natës (qoftë edhe pak) ata nuk flinin”. Ibn Abasi shpjegon: “Atyre nuk u kalonte ndonjë natë pa e kaluar një pjesë të saj për adhurime, qoftë edhe pak.” Ndërsa Katade përcjell shpjegimin prej Mutarrif Ibn Abdilahit, i cili thotë: “Të paktat ishin netët që kalonin pa u falur për Allahun Krenar dhe të Lartësuar, në fillim ose në mes të natës.” Muxhahidi thotë: “Të pakta ishin netët që ata flinin deri në mëngjes, pa u falur për Allahun.” Po kështu ka thënë edhe Katadja. Ndërsa Enes Ibn Maliku dhe Ebul Alije shpjegojnë: “Ata faleshin mes namazit të akshamit dhe namazit të jacisë.” Ebu Xhafer el Bakiri shpjegon: “Ata nuk flinin gjumë pa falur edhe namazin e jacisë.” Ky ishte kuptimi i parë, pra, që faleshin gjatë natës, qoftë edhe pak. Kuptimi 2. Nëse pjesëza mâ vjen me kuptimin e përemrit lidhor në rasën kallëzore “në të cilën”, atëherë kuptimi ajetit do të ishte: “E pakët ishte pjesa e natës, në të cilën ata flinin” Pra, e pakët dhe e shkurtër ishte, gjatë natës, koha kur ata qëndronin shtrirë dhe pa falur namaz e adhuruar Zotin. Pra, kohën më të madhe ata ia përkushtonin Zotit në adhurim. Ky është shpjegimi që ka zgjedhur Ibn Xheriri. Hasen el Basriu shpjegon: “Ata flinin pak natën, domethënë, ata përpiqeshin e lodheshin gjatë natës. Ata flinin pak, ndërsa pjesën më të madhe te natës, ata ngriheshin dhe faleshin deri në kohën e syfyrit, kohë në të cilën i kërkonin falje Allahut, me përulësi.” Katade përcjell nga El Ahnes Ibn Kajsi, i cili thotë: “Ata flinin pak natën ...”, domethënë, ata flinin pak gjatë natës. Pastaj, El Ahnesi thoshte me keqardhje e dhimbje: “Unë nuk jam pjesë e këtij ajeti.” Ndërsa Hasen el Basriu tregon se: El Ahnef Ibn Kajsi thoshte: “Krahasova punët e mia me punët e banorëve të Xhenetit dhe vërejta se ata njerëz kishin ndryshim të madh me ne dhe qëndronin shumë e shumë më lart. Atëherë e kuptova se ne kurrë nuk mund t’i arrijmë punët e tyre. E shkurtër ishte koha e natës, në të cilën ata flinin. Pastaj krahasova punët e mia me punët e banorëve të Zjarrit dhe pashë se ata ishin njerëz pa asnjë mirësi. Ata refuzuan profetët e Zotit dhe i morën për gënjeshtra shpalljet e Zotit. Ata nuk besonin ringjalljen dhe shpërblimin me drejtësi nga Zoti. Kështu e kuptova se më i miri ndër ne tashmë është ai që bën punë të mira dhe punë të këqija.”Abdurahmani, djali i Zejd Ibn Eslemit, tregon: “Një ditë, dikush e pyeti babain tim dhe i tha: “O Ebu Usame! Është një përshkrim në Librin e Allahut, por që ne nuk e gjejmë veten në të!” Dhe i lexoi fjalën e Allahut: “Ata flinin pak natën, ...”. Ne vetëm një pjesë të vogël të natës falemi.” Atëherë, Zejd Ibn Eslemi i tha: “ Tuba për atë, i cili kur i vjen gjumi, bie dhe fle dhe kur zgjohet, i frikësohet Allahut dhe jeton i devotshëm ndaj Tij.”. Abdullah Ibn Selami (Allahu qoftë i këna - qur me të!) ka thënë: 2485. “Kur Profeti i Allahut mbërriti në Medinë, njerëzit u dyndën në grupe drejt tij. Edhe unë isha ndër ata që u dyndën, për t’u afruar tek ai. Sapo pashë fytyrën e tij ﷺ u binda se ajo nuk ishte fytyra e një burri mashtrues. E para gjë që dëgjova prej tij ﷺ ishte fjala: “O ju njerëz! Jepni ushqim, mbani lidhjet fare - fisnore, përhapni selamin, dhe faluni gjatë natës, ndërkohë që njerëzit janë në gjumë, që të hyni në Xhenetin e Zotit tuaj me paqe.” Imam Ahmedi sjell një hadith nga Abdullah Ibn Amri (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!), se Profeti i Allahut ka thënë: “Në Xhenet ndodhen disa dhoma (të larta), që nga brenda mund të shohësh çfarë ka jashtë dhe nga jashtë mund të shohësh çfarë ka brenda tyre.” Ebu Musa el Eshariu tha: “Për kë janë përgatitur ato dhoma, o i Dërguari i Allahut?” Profe ti tha: “Për ata që flasin butësisht, japin ushqim dhe e kalojnë natën duke u falur, ndërsa njerëzit flenë.” - “... ndërsa në agim, ata kërkonin falje. ” - Kjo i ngjan fjalës së Allahut të Lartësuar: “Thuaju: “A t’ju tregoj për diçka shumë më të mirë se ato? Për ata që janë të devotshëm,
janë përgatitur te Zoti i tyre kopshte, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku ata do të jenë përjetësisht. Atje do të kenë bashkëshorte të pastra dhe kënaqësinë e Allahut. Allahu është Gjithëshikues i robërve të Vet. Të tillë janë ata që thonë: “O Zoti ynë, ne kemi besuar me sinqeritet. Na i fal gjynahet tona dhe na ruaj prej ndëshkimit të Zjarrit!” Dhe ata që janë të durueshëm, të drejtë, të devotshëm e dorëdhënës, dhe ata që në kohën e agimit kërkojnë falje. ” [Al Imran 17]. Nëse istigfari është brenda namazit, kjo është më e mirë. Është transmetuar në hadithe të sakta, nga një grup i madh sahabësh (Allahu qoftë i kënaqur prej tyre!) se Profeti i Allahut ka thënë: 2486. “Me të vërtetë, Allahu i Lartësuar zbret çdo natë në qiellin e dynjasë, kur ka mbetur veçse një e treta e fundit e saj dhe thotë: “A ka ndonjë që pendohet dhe t’ia pranoj pendimin, a ka ndonjë që kërkon falje dhe t’ia mbuloj dhe fal atij gjynahet, a ka ndonjë që lutet dhe unë t’ia plotësoj lutjet e tij? Kështu vazhdon derisa të çelë! agu.” Në suren Jusuf përme - ndet se Jakubi (a.s.) u premton bijve të tij gabimtarë se do të kërkonte falje për ta: “Ata thanë: “O babai ynë! Lutu për ne, që të na falen gjynahet tona, se ne kemi qenë, vërtet fajtorë!” Ai tha “Së shpejti do t’i kërkoj falje Zotit tim për ju”. Ai është vërtet Falës i madh dhe Mëshirëplotë.” [Jusuf 97, 98]. Shumë nga dijetarët e tefsirit shpje - gojnë se Jakubi (a.s.) donte që të kërkonte falje për ta në kohën e syfyrit. Kjo tregon rëndësinë dhe vlerën e veçantë të kërkimit të faljes në këtë kohë. - “Në pasurinë e tyre kishin caktuar pjesë për lypësit dhe për nevojtarët. ” - Pasi përshkroi fatlumët, që do të shpërblehen me mirësi në Xhenet, se ata falin namaz dhe përkushtohen në adhurim, Allahu i Lartë - suar përmend zekatin, bamirësitë dhe mbajtjen e lidhjeve farefisnore. I Lartësuari thotë: “Në pasurinë e tyre kishin përcaktuar pjesë për lypësit dhe për nevojtarët.” Pra, në pasurinë e tyre, ata kishin caktuar një pjesë për ata kanë nevojë për ndihmë. Për sa i përket es-sâil-it, është ai i cili u lyp njerëzve ndihmë. Ai ka hise në pasurinë e të kamurve, sikurse thotë hadithi që Imam Ahmedi sjell nga Husejn Ibn Aliu (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) se Profeti i Allahut ka thënë: 2487. “Lypësi ka hise në pasurinë tënde, edhe nëse të vjen hipur mbi kalë.” 70 Pra, ai që lyp, ai që të kërkon, ka hisen e vet, prandaj duhet t’i japësh prej pasurisë tënde, edhe nëse, në dukje, ai të jep përshtypjen se është i pasur. Ebu Daudi sjell prej Sufjan eth Theuriut një hadith të ngjashëm. Ndërsa el-maĥrûm është skamnori. Ibn Abasi dhe të tjerë kanë thënë: “ el-maĥrûm është ai i cili nuk paguhet nga buxheti i shtetit dhe nuk ka aftësi për të fituar vetë, as ndonjë zanat, që të mund të sigurojë jete - sën.” Nëna e besimtarëve ka thënë: “ El maĥrûm është ai i cili nuk arrin të fitojë di - çka për të jetuar.” Ndërsa Dahaku ka th ënë: “Është ai i cili sa herë fiton diçka, i mbaron shpejt. I tillë është kaderi i Zotit për të.” - “Në Tokë ka shenja për ata që besojnë me bindje ...” - Në Tokë ka shenja treguese për madhështinë e Krijuesit të saj, pushtetin e Tij të plotë e gjithëpërfshirës, si bimësia, bota shtazore, malet, humnerat, luginat, lumenjtë, detet, njerëzit, me gjithë larmi - shmërinë e gjuhëve dhe ngjyrave të tyre, me natyrat e tyre të shumëllojta, me dëshirat, motivet e forcat, që ata zotërojnë. Shfaqet, gjithashtu, edhe në gjithë ndryshimet e logjikës, mendjeve, aftësive të të kuptuarit, lëvizjeve e aktiviteteve të njerëzve, në faktin që mes tyre ka të lumtur e të dëshpëruar; në mundësinë që Ai u ka dhënë robërve që të zgjedhin lirshëm atë që ata dëshirojnë. Gjithashtu, kjo shfaqet edhe në mënyrën se si i ndërtoi dhe formoi krijesat. Allahu i Madhëruar ka urtësi të shumta, të cilat shihen në çdo fragment dhe në vendin e duhur ku e ka vendosur, ku është më e nevojshme dhe e dobishme për ta. - “... por edhe në vetet tuaja. A nuk i shihni, vallë? ” - Katadja thotë: “Çdokush që mediton në veten e vet dhe mënyrën se si Zoti e ka krijuar atë, e kupton se njeriu është një qenie e krijuar nga Dikush që është i urtë, i gjithëditur dhe i plotpushtet -
shëm. Edhe gjymtyrët e njerëzve janë vendosur të tilla, të përshtatshme për t’ju nënshtruar Zotit me adhurime. - “Në qiell është furnizimi juaj dhe ato që ju premtohen.” - Nga qielli vjen shiu, i cili është rizku prej qiellit. Ndërsa ai që u premtohet është Xheneti, i cili është lart në qiell. - “Për Zotin e qiellit e të Tokës! Ky është i vërtetë, ashtu siç është e vërtetë që ju flisni!” - Allahu i Madhëruar betohet në Veten e Tij, se çdo gjë që Ai ka premtuar rreth çështjeve të Kijametit, ringjalljes, llogarisë dhe shpërblimit para Tij, me drejtësinë dhe bamirësinë e Tij, është diçka që do të ndodhë patjetër dhe askush nuk mund ta pengojë dhe dhe ndalë atë. Ajo është një e vërtetë, për të cilën nuk duhet të kesh pasiguri apo dyshime, ashtu sikurse, kur flisni me njëri -tjetrin, ju nuk dyshoni aspak që jeni duke folur e komunikuar me njëri-tjetrin. Muadhi (Allahu qoftë i kënaqur me të!), kur fliste diçka, i thoshte shokut të tij: “Për Zotin, kjo është e vërtetë, ashtu sikurse është e vërtetë që ti je tashmë këtu përpara meje.”