حمٓ
ha-Mim
Ha, Mim.
44. Duhan
سورة الدخان 59 ajete
Hape si Mus'haf
Opsionet
Përkthimi Sherif Ahmeti
Përkthimi i dytë asnjë
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ
Wel-kitabil-mubini
Pasha librin sqarues (të së drejtës nga e kota)!
إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ فِي لَيۡلَةٖ مُّبَٰرَكَةٍۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ
‘Inna ‘enzelnahu fi lejletin mubareketin ‘inna kunna mundhirine
Ne e zbritëm atë në një natë të bekuar (në natën e begatshme të kadrit). Ne dëshiruam t'u tërheqim vërejtjen, e njerëzit të jenë të gatshëm.
فِيهَا يُفۡرَقُ كُلُّ أَمۡرٍ حَكِيمٍ
Fiha jufreku kullu ‘emrin hekimin
Në atë (natë) zgjidhet çdo çështje në mënyrë të prerë.
أَمۡرٗا مِّنۡ عِندِنَآۚ إِنَّا كُنَّا مُرۡسِلِينَ
‘Emræn min ‘indina ‘inna kunna mursiline
Urdhër i përcaktuar nga Vetë Ne. S'ka dyshim se Ne dërguam të dërguar.
رَحۡمَةٗ مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ
Rehmeten min rabbike ‘innehu huwe es-semi’ul-’alimu
(E zbritëm) Nga Mëshira e Zotit tënd; Ai është dëgjuesi, i dijshmi.
رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ
Rebbi es-semawati wel-’erdi we ma bejnehuma ‘in kuntum mukinine
Zoti i qiejve e i tokës dhe çka ka ndërmjet tyre, nëse jeni të bindur.
لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ
La ‘ilahe ‘illa huwe juhji we jumitu rebbukum we rebbu ‘aba’ikumul-’ewweline
Nuk ka Zot tjetër, vetëm Ai që jep jetë e vdekje, Zoti juaj dhe Zoti i prindërve tuaj të lashtë.
بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ يَلۡعَبُونَ
Bel hum fi shekkin jel’abune
Por jo, ata (idhujtarët) janë në dyshim, janë duke luajtur.
فَٱرۡتَقِبۡ يَوۡمَ تَأۡتِي ٱلسَّمَآءُ بِدُخَانٖ مُّبِينٖ
Fartekib jewme te’ti es-sema’u biduhanin mubinin
Ti pra, prite ditën kur qielli sjell një tym konkret.
يَغۡشَى ٱلنَّاسَۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٞ
Jegsha en-nase hadha ‘adhabun ‘elimun
Ai (tymi) i përfshinë njerëzit. Ky është një ndëshkim i mundimshëm.
رَّبَّنَا ٱكۡشِفۡ عَنَّا ٱلۡعَذَابَ إِنَّا مُؤۡمِنُونَ
Rebbena ekshif ‘annal-’adhabe ‘inna mu’uminune
(Ata thonë) Zoti ynë, largoje prej nesh dënimin, ne do të besojmë.
أَنَّىٰ لَهُمُ ٱلذِّكۡرَىٰ وَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مُّبِينٞ
‘Enna lehumu edh-dhikra we kad xha’ehum resulun mubinun
Prej nga atyre ajo këshillë (ai mësim), kur atyre u pat ardhur pejgamber me argument (e nuk besuan)?
ثُمَّ تَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ وَقَالُواْ مُعَلَّمٞ مَّجۡنُونٌ
Thumme tewellew ‘anhu we kalu mu’allemun mexhnunun
Po ia kthyen shpinën atij (pejgamberit) dhe i thanë: "I mësuar prej dikujt, i çmendur".
إِنَّا كَاشِفُواْ ٱلۡعَذَابِ قَلِيلًاۚ إِنَّكُمۡ عَآئِدُونَ
‘Inna kashiful-’adhabi kalilæn ‘innekum ‘a’idune
Ne do t'ua largojmë dënimin për pak kohë, por ju do t'i ktheheni kotësisë.
يَوۡمَ نَبۡطِشُ ٱلۡبَطۡشَةَ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ إِنَّا مُنتَقِمُونَ
Jewme nebtishul-betshetel-kubra ‘inna muntekimune
(Përkujto) Ditën kur do t'i kapim me atë rrëmbimin Tonë të fuqishëm e do t'u hakmerremi.
۞ وَلَقَدۡ فَتَنَّا قَبۡلَهُمۡ قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَ وَجَآءَهُمۡ رَسُولٞ كَرِيمٌ
We lekad fetenna kablehum kawme fir’awne we xha’ehum resulun kerimun
Ne përpara tyre e vumë në sprovë popullin e faraonit, dhe i pat ardhur i dërguar i ndershëm.
أَنۡ أَدُّوٓاْ إِلَيَّ عِبَادَ ٱللَّهِۖ إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ
‘En ‘eddu ‘ilejje ‘ibadel-lahi ‘inni lekum resulun ‘eminun
(U pat thënë): "Të m'i dorëzoni robërit e All-llahut, se unë jam i dërguar besnik te ju."
وَأَن لَّا تَعۡلُواْ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنِّيٓ ءَاتِيكُم بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ
We ‘en la ta’lu ‘ala Ellahi ‘inni ‘atikum bisultanin mubinin
E mos bëni mendjemadhësi ndaj All-llahut, unë sjell argument të sigurt.
وَإِنِّي عُذۡتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمۡ أَن تَرۡجُمُونِ
We ‘inni ‘udhtu birebbi we rabbikum ‘en terxhumuni
Unë i jam mbështetur Zotit tim dhe Zotit tuaj nga (kërcënimi) që të më gurëzoni (të më mbytni).
وَإِن لَّمۡ تُؤۡمِنُواْ لِي فَٱعۡتَزِلُونِ
We ‘in lem tu’uminu li fa’teziluni
E nëse nuk më besoni, atëherë m'u hiqni (më lini të lirë)!
فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنَّ هَٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ مُّجۡرِمُونَ
Feda’a rebbehu ‘enne ha’uula’ kawmun muxhrimune
E thirri Zotin e vet: "Këta janë popull kriminel".
فَأَسۡرِ بِعِبَادِي لَيۡلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ
Fe’esri bi’ibadi lejlæn ‘innekum mutteba’une
(Ne i thamë) Tërhiqu me robërit e Mi natën, se do të jeni të ndjekur.
وَٱتۡرُكِ ٱلۡبَحۡرَ رَهۡوًاۖ إِنَّهُمۡ جُندٞ مُّغۡرَقُونَ
We etrukil-behre rehwen ‘innehum xhundun mugrekune
Dhe lëre detin ashtu të qetë (të hapur), se ata janë ushtri që do të përmbytet.
كَمۡ تَرَكُواْ مِن جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ
Kem tereku min xhennatin we ‘ujunin
Sa kopshte e kroje kanë lënë!
وَزُرُوعٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ
We zuru’in we mekamin kerimin
Edhe ara të mbjella e vende të bukura.
وَنَعۡمَةٖ كَانُواْ فِيهَا فَٰكِهِينَ
We na’metin kanu fiha fakihine
Dhe sa të mira që i kanë përjetuar.
كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ
Kedhalike we ‘ewrethnaha kawmæn ‘aharine
Ja, ashtu atë ua lëmë në trashëgim një populli tjetër.
فَمَا بَكَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَا كَانُواْ مُنظَرِينَ
Fema beket ‘alejhimu es-sema’u wel-’erdu we ma kanu mundherine
Për ta nuk qajtën as qielli e as toka dhe atyre nuk iu dha afat.*
Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Zoti betohet në Kuranin, në librin që sqaroi se cila është rruga e drejtë dhe cila e gabuar. Nata që zbriti Kurani ishte Nata e Kadrit, zbriti në qiellin e dynjasë përnjëherë, pastaj ia zbriti Pejgamberit Xhebraili pjesë-pjesë. Quhet natë e bekuar, sepse është natë e të gjitha të mirave për dynja e për ahiret. Zoti, nga mëshira e vet dërgoi pejgamberë dhe shpalli libra, duke ua tërhequr njerëzve vërejtjen për pasojat, që mund t’i godasin. Sipas Ibni Mes’udit kurejshitët e kundërshtuan shumë Pejgamberin a.s., e ai e luti Zotin t’i ndëshkojë. Lutja iu pranua dhe ata i kapi një skamje e uri e madhe, saqë kur shikonin qiellin e shihnin si tym. E lutën Pejgamberin të kërkojë prej Zotit shi dhe ai e luti dhe iu ra shi, por ata sërish iu kthyen të mbrapshtës. Sipas Ibni Abasit: tymi i përmendur në këtë ajet është parashenjë e Kijametit, që do të ndodhë më vonë, e besimtari do të vuajë prej tij, sikur i bie flama, jobesimtari dhe munafikët do të kenë kokëdhembje të madhe, tymi do t’iu hyjë në bark e do t’iu dalë për hundësh, për veshësh dhe nga prapa. Tregimi i faraonit dhe i popullit të tij përmendet si shembull i pasojave të zullumit dhe se për zullumqarët nuk pikëllohet askush. Thuhet se për besimtarin qajnë, edhe toka, edhe qielli. Në tokë qan vendadhurimi dhe vendveprimi i mirë, ndërsa në qiell vendi ku ngrihej vepra e mirë dhe thevabi. Ka mendime se ato qajnë edhe për atë që vdes në gurbet e jashtë familjes.
وَلَقَدۡ نَجَّيۡنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ مِنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡمُهِينِ
We lekad nexhxhejna beni ‘isra’ile minel-’adhabil-muhini
Ndërsa Ne i shpëtuam beni israilët prej vuajtjeve nënçmuese,
مِن فِرۡعَوۡنَۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَالِيٗا مِّنَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ
Min fir’awne ‘innehu kane ‘aliæn minel-musrifine
Prej faraonit. Vërtet ai ishte mizor i pakufishëm.
وَلَقَدِ ٱخۡتَرۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ عِلۡمٍ عَلَى ٱلۡعَٰلَمِينَ
We lekadi ehternahum ‘ala ‘ilmin ‘alel-’alemine
Ne i patëm zgjedhur ata (besimtarët beni israilitë) me vetëdije ndër njerëzit e asaj kohe.
وَءَاتَيۡنَٰهُم مِّنَ ٱلۡأٓيَٰتِ مَا فِيهِ بَلَٰٓؤٞاْ مُّبِينٌ
We ‘atejnahum minel-’ajati ma fihi bela’un mubinun
Dhe u dhamë argumente (mrekulli) në të cilat patën përvojë të qartë.
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَيَقُولُونَ
‘Inne ha’uula’ lejekulune
E këta (populli yt) me siguri do të thonë:
إِنۡ هِيَ إِلَّا مَوۡتَتُنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُنشَرِينَ
‘In hije ‘illa mewtetunal-’ula we ma nehnu bimunsherine
"S'ka tjetër, vetëm ajo vdekja jonë e parë dhe ne nuk do të ringjallemi!"
فَأۡتُواْ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
Fe’tu bi’aba’ina ‘in kuntum sadikine
Nëse jeni të vërtetë çka thoni (i thonë Muhammedit e besimtarëve), na sillni pra (në jetë) etërit tanë (të vdekur)!
أَهُمۡ خَيۡرٌ أَمۡ قَوۡمُ تُبَّعٖ وَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ مُجۡرِمِينَ
‘Ehum hajrun ‘em kawmu tubba’in wel-ledhine min kablihim ‘ehleknahum ‘innehum kanu muxhrimine
A janë ata (idhujtarët) më të fortë, apo populli i Tubeit dhe ata që ishin përpara tyre. Ne ata i zhdukëm, sepse ishin kriminelë.
وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ
We ma halekna es-semawati wel-’erde we ma bejnehuma la’ibine
Ne nuk i krijuam qiejt e tokën dhe çka ka ndërmjet tyre pa një qëllim.
مَا خَلَقۡنَٰهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
Ma haleknahuma ‘illa bil-hekki we lekinne ‘ektherehum la ja’lemune
Por, Ne i krijuam të dyja me qëllim të caktuar, mirëpo shumica e tyre nuk dinë.
إِنَّ يَوۡمَ ٱلۡفَصۡلِ مِيقَٰتُهُمۡ أَجۡمَعِينَ
‘Inne jewmel-fesli mikatuhum ‘exhma’ine
S'ka dyshim se dita e kijametit ku kryhet gjykimi, është caktim i të gjithë atyre.
يَوۡمَ لَا يُغۡنِي مَوۡلًى عَن مَّوۡلٗى شَيۡـٔٗا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ
Jewme la jugni mewlen ‘an mewlen shej’æn we la hum junserune
Në atë ditë nuk bën dobi asgjë miku për mikun, e as nuk mund të ndihmohen.
إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
‘Illa men Rehimel-lahu ‘innehu huwel-’azizu er-Rehimu
Përjashtim bën ai që e mëshiron All-llahu, se Ai është ngadhënjyesi, i mëshirshmi.
إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ
‘Inne shexherete ez-zekkumi
Është e vërtetë se pema e Zekumit,
طَعَامُ ٱلۡأَثِيمِ
Ta’amul-’ethimi
do të jetë ushqim i mëkatarëve.
كَٱلۡمُهۡلِ يَغۡلِي فِي ٱلۡبُطُونِ
Kalmuhli jegli fil-butuni
Vlon si katrani (si pezhgveja) në barqet.
كَغَلۡيِ ٱلۡحَمِيمِ
Kegaljil-hemimi
Ashtu si vlon uji i valë.
خُذُوهُ فَٱعۡتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ
Hudhuhu fa’tiluhu ‘ila sewa’il-xhehimi
(U thuhet engjëjve për mëkatarin) Rrëmbejeni e graheni në mes të xhehennemit.
ثُمَّ صُبُّواْ فَوۡقَ رَأۡسِهِۦ مِنۡ عَذَابِ ٱلۡحَمِيمِ
Thumme subbu fewka re’sihi min ‘adhabil-hemimi
Dhe hudhni mbi kokën e tij ujin e valë e shtojani mundimin.
ذُقۡ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡكَرِيمُ
Dhuk ‘inneke ‘entel-’azizul-kerimu
(I thuhet): Shijoje! Se ti je ai i forti, i autoritetshmi.
إِنَّ هَٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمۡتَرُونَ
‘Inne hadha ma kuntum bihi temterune
E ky është ai (dënimi) për të cilin dyshonit.
إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٖ
‘Innel-muttekine fi mekamin ‘eminin
Vërtet, ata që i patën frikë Zotit, janë në vende të qeta.
فِي جَنَّٰتٖ وَعُيُونٖ
Fi xhennatin we ‘ujunin
Janë në xhennete e në burime që rrjedhin.
يَلۡبَسُونَ مِن سُندُسٖ وَإِسۡتَبۡرَقٖ مُّتَقَٰبِلِينَ
Jelbesune min sundusin we ‘istebrekin mutekabiline
Veshin petka nga mëndafshi e kadifeja, ulur ballë për ballë.
كَذَٰلِكَ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٖ
Kedhalike we zewwexhnahum bihurin ‘inin
Ja kështu, edhe i martojmë me bardhoshe symëdha (me hyri).
يَدۡعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَٰكِهَةٍ ءَامِنِينَ
Jed’une fiha bikulli fakihetin ‘aminine
Aty kërkojnë t'u sillen çdo lloj peme dhe aty janë të sigurt.
لَا يَذُوقُونَ فِيهَا ٱلۡمَوۡتَ إِلَّا ٱلۡمَوۡتَةَ ٱلۡأُولَىٰۖ وَوَقَىٰهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ
La jedhukune fihal-mewte ‘illal-mewtetel-’ula we wekahum ‘adhabel-xhehimi
Aty nuk do ta përjetojnë vdekjen, përveç asaj të parës në Dunja. Ata i shpëtoi (All-llahu) prej vuajtjeve të xhehennemit.
فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ
Fedlæn min rabbike dhalike huwel-fewzul-’adhimu
(Ato të mira) Janë dhuratë nga Zoti yt,e ai është shpëtim i madh.
فَإِنَّمَا يَسَّرۡنَٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ
Fe’innema jessernahu bilisanike le’allehum jetedhekkerune
Ne ua bëmë të lehtë atë (Kur'anin) në gjuhën tënde, ashtu që ata të marrin mësim.
فَٱرۡتَقِبۡ إِنَّهُم مُّرۡتَقِبُونَ
Fartekib ‘innehum murtekibune
(Meqë nuk po marrin mësim) Ti pra prit, se edhe ata janë duke pritur.*
Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Zoti xh. sh. i jep kurajë Muhamedit a.s., se atë dhe besimtarët e tij do t’i shpëtojë prej torturave të idhujtarëve, siç e pat shpëtuar popullin e Beni Israilëve prej faraonit. Idhujtarët nuk besonin në ringjallje dhe për të mbrojtur bindjen e tyre kërkonin prej Muhamedit a.s. të ringjallë ndonjë nga të parët e tyre. Nuk mendonin, se për shkak të krimit dhe të zullumit Zoti kishte shkatërruar para tyre popuj, që ishin shumë më të fortë se ata, si atë të Tubeit - sundues i Jemenit etj. Zoti nuk e krijoi këtë botë shkel e shko, e krijoi me një qëllim të caktuar, prandaj duhet vepruar sipas porosive të Tij, pse në ditën e Gjykimit, nuk mund ta ndihmojë askush tjetrin, pos ata që i mëshiron Allahu. Kemi përmendur edhe më parë se pema zekumit do të jetë ushqim i atyre në xhehenem. Ebu Xhehli në shenjë talljeje me Kuranin dhe Muhamedin a.s., përgatiti mazë dhe hurma e verë, dhe iu tha shokëve të vet urdhëroni, kjo është ai zekumi që po përmend Muhamedi a.s. Në Luftën e Bedrit Zoti e mposhti, ashtu që muslimanët e vranë. Sigurisht ai do të ushqehet me zekumin e përmendur. Këtu përmenden disa nga të mirat e xhenetit, të cilat do t’i gëzojmë, përmenden ashtu si ne mund t’i kuptojmë, e ato do të jenë shumë më të mira.
