وَٱلطُّورِ
Wet-turi
Pasha Turin.
52. Tur
سورة الطور 49 ajete
Hape si Mus'haf
Opsionet
Përkthimi Sherif Ahmeti
Përkthimi i dytë asnjë
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَكِتَٰبٖ مَّسۡطُورٖ
We kitabin mesturin
Dhe librin e shkruar në rreshta.
فِي رَقّٖ مَّنشُورٖ
Fi rekkin menshurin
Në lëkurë të shtrirë.
وَٱلۡبَيۡتِ ٱلۡمَعۡمُورِ
Wel-bejtil-ma’muri
Pasha shtëpinë (Qaben) e vizituar (ose Bejti Mamurin në qiell).
وَٱلسَّقۡفِ ٱلۡمَرۡفُوعِ
We es-sekfil-merfu’i
Pasha kulmin e ngritur (qiellin).
وَٱلۡبَحۡرِ ٱلۡمَسۡجُورِ
Wel-behril-mesxhuri
Pasha detin e mbushur (ose detin e ndezur flakë në kijamet).
إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَٰقِعٞ
‘Inne ‘adhabe rabbike lewaki’un
Është e vërtetë se dënimi i Zotit tënd patjetër do të ndodhë.
مَّا لَهُۥ مِن دَافِعٖ
Ma lehu min dafi’in
Atë nuk ka kush që mund ta largojë.
يَوۡمَ تَمُورُ ٱلسَّمَآءُ مَوۡرٗا
Jewme temuru es-sema’u mewræn
Ditën kur qielli bën një tronditje të fortë.
وَتَسِيرُ ٱلۡجِبَالُ سَيۡرٗا
We tesirul-xhibalu sejræn
Dhe kodrat të shkulen nga vendi e të ecin.
فَوَيۡلٞ يَوۡمَئِذٖ لِّلۡمُكَذِّبِينَ
Fewejlun jewme’idhin lilmukedhdhibine
Atë ditë është mjerim i madh për përgënjeshtarët.
ٱلَّذِينَ هُمۡ فِي خَوۡضٖ يَلۡعَبُونَ
el-Ledhine hum fi hawdin jel’abune
Të cilët luajnë të zhytur në besime të kota.
يَوۡمَ يُدَعُّونَ إِلَىٰ نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّا
Jewme juda’’une ‘ila nari xhehenneme da’’æn
Ditën kur me rrëmbim shtyhen në zjarrin e xhehennemit.
هَٰذِهِ ٱلنَّارُ ٱلَّتِي كُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ
Hedhihi en-naru elleti kuntum biha tukedhdhibune
Ky është ai zjarr, që ju e keni përgënjeshtruar.
أَفَسِحۡرٌ هَٰذَآ أَمۡ أَنتُمۡ لَا تُبۡصِرُونَ
‘Efesihrun hadha ‘em ‘entum la tubsirune
A mos është kjo ndonjë magji, apo ju nuk po shihni (jeni verbëruar siç u verbëruat nga e vërteta në Dunja).
ٱصۡلَوۡهَا فَٱصۡبِرُوٓاْ أَوۡ لَا تَصۡبِرُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡكُمۡۖ إِنَّمَا تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Eslewha fasbiru ‘ew la tesbiru sewa’un ‘alejkum ‘innema tuxhzewne ma kuntum ta’melune
Hyni në të! Për juve është njësoj, bëtë durim ose nuk bëtë. Shpërbleheni vetëm me atë që me veprat tuaja e merituat.
إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي جَنَّٰتٖ وَنَعِيمٖ
‘Innel-muttekine fi xhennatin we na’imin
Ata të devotshmit janë në kopshte e në begati.
فَٰكِهِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ وَوَقَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ
Fakihine bima ‘atahum rebbuhum we wekahum rebbuhum ‘adhabel-xhehimi
Të kënaqur me atë që ua dha Zoti i tyre dhe që i ruajti Zoti i tyre nga vuajtja e xhehennemit.
كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
Kulu we eshrebu heni’æn bima kuntum ta’melune
(U thuhet) Me të mirë hani e pini, për atë që vepruat mirë.
مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ سُرُرٖ مَّصۡفُوفَةٖۖ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٖ
Mutteki’ine ‘ala sururin mesfufetin we zewwexhnahum bihurin ‘inin
Ata janë të mbështetur në kolltukë të renditur dhe Ne u shoqëruam atyre hyri symëdha.
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱتَّبَعَتۡهُمۡ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَٰنٍ أَلۡحَقۡنَا بِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَمَآ أَلَتۡنَٰهُم مِّنۡ عَمَلِهِم مِّن شَيۡءٖۚ كُلُّ ٱمۡرِيِٕۭ بِمَا كَسَبَ رَهِينٞ
Wel-ledhine ‘amenu we ettebe’at/hum dhurrijetuhum bi’imanin ‘elhekna bihim dhurrijetehum we ma ‘eletnahum min ‘amelihim min shej’in kullu emri’in bima kesebe rehinun
E ata që vetë besuan, e edhe pasardhësit e tyre ishin me besim, Ne atyre do t'ua shoqërojmë pasardhësit e tyre dhe asgjë nuk u pakësojmë nga veprat e tyre (prindërve). Secili njeri është peng i asaj që ka punuar.
وَأَمۡدَدۡنَٰهُم بِفَٰكِهَةٖ وَلَحۡمٖ مِّمَّا يَشۡتَهُونَ
We ‘emdednahum bifakihetin we lehmin mimma jeshtehune
Ne atyre ua shtojmë të mirat me pemë e me mish që ata e dëshirojnë.
يَتَنَٰزَعُونَ فِيهَا كَأۡسٗا لَّا لَغۡوٞ فِيهَا وَلَا تَأۡثِيمٞ
Jetenaza’une fiha ke’sæn la legwun fiha we la te’thimun
Aty njëri-tjetrit ia zgjasin gotën, aty nuk ka fjalë të kota e as mëkat.
۞ وَيَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ غِلۡمَانٞ لَّهُمۡ كَأَنَّهُمۡ لُؤۡلُؤٞ مَّكۡنُونٞ
We jetufu ‘alejhim gilmanun lehum ke’ennehum lu’ulu’uun meknunun
Në mesin e tyre qarkullojnë shërbëtoret si të ishin margaritarë të ruajtur.
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ
We ‘ekbele ba’duhum ‘ala ba’din jetesa’elune
Dhe njëri-tjetrit i qasen duke u pyetur (për punët e tyre në Dunja).
قَالُوٓاْ إِنَّا كُنَّا قَبۡلُ فِيٓ أَهۡلِنَا مُشۡفِقِينَ
Kalu ‘inna kunna kablu fi ‘ehlina mushfikine
(Këta) Thonë: "Ne edhe kur ishim në familjet tona, ishim ata që frikësoheshim."
فَمَنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَوَقَىٰنَا عَذَابَ ٱلسَّمُومِ
Femennel-lahu ‘alejna we wekana ‘adhabe es-semumi
E All-llahu na dhuroi të mira dhe na ruajti prej dënimit të erës (flakës) së nxehtë të zjarrit.
إِنَّا كُنَّا مِن قَبۡلُ نَدۡعُوهُۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡبَرُّ ٱلرَّحِيمُ
‘Inna kunna min kablu ned’uhu ‘innehu huwel-berru er-Rehimu
"Ne më parë ishim ndër ata që e lutëm Atë, e Ai është bamirës, mëshirues".*
Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Tur është kodra në të cilën Zoti i foli Musait. Libri i shkruar në rreshta e në fletë të hapura është Kurani, që lexohet prej besimtarëve në mus-haf, e prej melekëve në Levhi Mahfudh. Shtëpia e banuar është Qabja, të cilën gjithnjë e vizitojnë haxhinjtë, ose Bejtul Ma’muri në qiell, të cilin e vizitojnë melekët. Kulm i ngritur është qielli. Deti i mbushur me ujë, ose deti që në momentin e katastrofës do të ndizet si zjarr. Zoti betohet në këto krijime, se dënimi për kundërshtarët është realitet i pamohueshëm. Lëkundja e qiellit andej-këndej dhe shkulja e kodrave e fluturimi i tyre japin të kuptohet, se dynjaja mori fund, sepse toka, qielli, malet, detet janë krijuar, që njerëzit të përfitojnë prej tyre, e deri sa në të nuk do të kthehet më askush, ajo shkatërrohet. Të mjerë janë ata, që refuzuan mësimet e Zotit dhe atë ditë iu thuhet kur janë në prag të xhehenemit: A mos është kjo ndonjë magji, apo jeni verbuar, siç u verbuat në dynja ndaj udhëzimeve të Zotit. Xhenetlinjtë, përveç që janë të kënaqur me të mirat e xhenetit, Zoti do t’i kënaqë edhe më tepër, kur do t’ua shoqërojë edhe fëmijët e tyre në xhenet, edhe nëse fëmija i tyre nuk ka meritë për atë shkallë të xhenetit, por atë e bën për hir të prindërve të mirë. Kuptohet, nëse fëmija ka qenë besimtar sikurse edhe prindërit e vet, e nëse jo, atëherë këputen të gjitha lidhjet. Gjithashtu kuptohet, se edhe xhenetlinjtë, edhe xhehenemlinjtë i përkujtojnë veprat dhe gjendjen e tyre sa ishin në dynja, e besimtarët do të kënaqen kur i përkujtojnë vështirësitë e dynjasë dhe gjendjen e tyre të kënaqshme në xhenet, ndërsa të tjerët mjerimin në xhehenem.
فَذَكِّرۡ فَمَآ أَنتَ بِنِعۡمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٖ وَلَا مَجۡنُونٍ
Fedhekkir fema ‘ente bini’meti rabbike bikahinin we la mexhnunin
Pra ti përkujto (me Kur'an) se me dhuntinë e Zotit tënd ti nuk je as falltor, as i çmendur.
أَمۡ يَقُولُونَ شَاعِرٞ نَّتَرَبَّصُ بِهِۦ رَيۡبَ ٱلۡمَنُونِ
‘Em jekulune sha’irun neterebbesu bihi rejbel-menuni
E ata thonë: "Ai është poet, po presim kohën ta zhdukë".
قُلۡ تَرَبَّصُواْ فَإِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُتَرَبِّصِينَ
Kul terebbesu fe’inni me’akum minel-muterebbisine
Thuaj: "Pritni, se edhe unë do të pres me ju".
أَمۡ تَأۡمُرُهُمۡ أَحۡلَٰمُهُم بِهَٰذَآۚ أَمۡ هُمۡ قَوۡمٞ طَاغُونَ
‘Em te’muruhum ‘ehlamuhum bihedha ‘em hum kawmun tagune
A mendjet (iluzionet) e tyre po u urdhërojnë për këtë, apo ata janë popull renegat?*
Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Lati ishte një statujë në Taif, Uza në fisin Gatafanë, Menatë në fisin Huza’ah dhe; këto adhuroheshin nga idhujtarët si zota. Dy të parat i pat thyer Halid bin Velidi. Idhujtarëve iu thuhet: A kanë ndonjë fuqi këta zotat tuaj, që po i adhuroni? Zoti për të cilin iu thërret Muhamedi është Krijues i gjithçkaje që ekziston, edhe i engjëjve, edhe i Sidrës, edhe i Muhamedit që e ngriti në Miraxh etj. Idhujtarët pa kurrfarë dije thoshin për engjëjt, se janë femra dhe thoshin se janë bija të Zotit, kurse vetë i urrenin femrat. Idhujtarët iu kishin vënë ata emra zotave të tyre dhe mendonin, se ata do t’iu ndihmojnë, ata dinin aq dhe i bënin vetes qejfin. Nuk e dinin, se edhe engjëjt më të lartë, nuk kanë asgjë në dorë për ta ndihmuar dikë, ata engjëj mund t’i ndihmojnë atij që Zoti dëshiron dhe pranon, por edhe ata pas lejes së Zotit, e ku mund të ndihmojnë idhujt. Mëshira e Zotit ka përfshirë çdo send, e është shpresë se Ai do t’i falë e mëshirojë ata, që ruhen prej mëkateve të mëdha, sepse gjendjen e njerëzve Ai e ka ditur edhe pa lindur ata.
أَمۡ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُۥۚ بَل لَّا يُؤۡمِنُونَ
‘Em jekulune tekawwelehu bel la ju’uminune
A mos ata thonë: "Ai (Muhammedi) e trilloi!" Jo, por ata nuk besojnë.
فَلۡيَأۡتُواْ بِحَدِيثٖ مِّثۡلِهِۦٓ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ
Felje’tu bihedithin mithlihi ‘in kanu sadikine
Pra, nëse ata janë të drejtë le ta sjellin një ligjërim si ai.
أَمۡ خُلِقُواْ مِنۡ غَيۡرِ شَيۡءٍ أَمۡ هُمُ ٱلۡخَٰلِقُونَ
‘Em huliku min gajri shej’in ‘em humul-halikune
A mos u krijuam prej kurrgjësë, apo ata vetë janë krijues?
أَمۡ خَلَقُواْ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۚ بَل لَّا يُوقِنُونَ
‘Em haleku es-semawati wel-’erde bel la jukinune
A mos ata i krijuan qiejt e tokën, jo, por ata nuk janë të bindur.
أَمۡ عِندَهُمۡ خَزَآئِنُ رَبِّكَ أَمۡ هُمُ ٱلۡمُصَۜيۡطِرُونَ
‘Em ‘indehum haza’inu rabbike ‘em humul-musejtirune
A mos te ata janë depot e Zotit tënd, apo ata i mbizotërojnë?
أَمۡ لَهُمۡ سُلَّمٞ يَسۡتَمِعُونَ فِيهِۖ فَلۡيَأۡتِ مُسۡتَمِعُهُم بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ
‘Em lehum sullemun jestemi’une fihi felje’ti mustemi’uhum bisultanin mubinin
A mos kanë ata shkallë të larta që në to të përgjojnë? Pra, përgjuesit e tyre le të sjellin fakt të sigurt!
أَمۡ لَهُ ٱلۡبَنَٰتُ وَلَكُمُ ٱلۡبَنُونَ
‘Em lehul-benatu we lekumul-benune
A mos vajzat janë të Atij, kurse djemtë tuaj?
أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرٗا فَهُم مِّن مَّغۡرَمٖ مُّثۡقَلُونَ
‘Em tes’eluhum ‘exhræn fehum min megremin muthkalune
A mos ti u kërkon atyre shpërblim, e ata janë të ngarkuar nga tagri?
أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ
‘Em ‘indehumul-gajbu fehum jektubune
A mos te ata janë fshehtësitë, e ata i shkruajnë?
أَمۡ يُرِيدُونَ كَيۡدٗاۖ فَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ هُمُ ٱلۡمَكِيدُونَ
‘Em juridune kejdæn fe-el-ledhine keferu humul-mekidune
A mos po të kurdisin ndonjë kurth, po ata që nuk besuan bijnë vetë në kurth.
أَمۡ لَهُمۡ إِلَٰهٌ غَيۡرُ ٱللَّهِۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشۡرِكُونَ
‘Em lehum ‘ilehun gajru Ellahi subhanel-lahi ‘amma jushrikune
A mos kanë ata ndonjë zot pos All-llahut? I lartë është All-llahu nga ai që ata i shoqërojnë.
وَإِن يَرَوۡاْ كِسۡفٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ سَاقِطٗا يَقُولُواْ سَحَابٞ مَّرۡكُومٞ
We ‘in jerew kisfæn mine es-sema’i sakitæn jekulu sehabun merkumun
Edhe sikur ta shihnin që u bie nga qielli ndonjë copë, ata do të thoshin: "Është re e dendur!"
فَذَرۡهُمۡ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي فِيهِ يُصۡعَقُونَ
Fedherhum hetta julaku jewmehumul-ledhi fihi jus’akune
Po ti lëri ata derisa të ballafaqohen në ditën e tyre, kur do të shtangen.
يَوۡمَ لَا يُغۡنِي عَنۡهُمۡ كَيۡدُهُمۡ شَيۡـٔٗا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ
Jewme la jugni ‘anhum kejduhum shej’æn we la hum junserune
Ditën kur dredhia e tyre nuk do t'u bëjë dobi asgjë e as që do të ndihmohen.
وَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ عَذَابٗا دُونَ ذَٰلِكَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
We ‘inne lilledhine dhelemu ‘adhabæn dune dhalike we lekinne ‘ektherehum la ja’lemune
Është e vërtetë se ata që bënë zullum, kanë një dënim më të afërt se sa ai (i kijametit), por pjesa dërrmuese e tyre nuk e dinë.
وَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعۡيُنِنَاۖ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ
We esbir lihukmi rabbike fe’inneke bi’a’junina we sebbih bihemdi rabbike hine tekumu
Ti bën durim në vendimin e Zotit tënd, se ti je nën mbikëqyrjen Tonë dhe kur të ngrihesh madhëroje me falënderim Zotin tënd!
وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡهُ وَإِدۡبَٰرَ ٱلنُّجُومِ
We minel-lejli fesebbihhu we ‘idbare en-nuxhumi
Edhe gjatë natës adhuroje Atë, si dhe kur yjet nuk duken më.*
Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Në këto ajete përshkruhen bindjet e kota të idhujtarëve, të cilët edhe pse nuk kishin kurrfarë fakti nga inati iu përmbaheshin atyre dhe bënin shpifje. Në të gjitha këto pyetje, që i parashtron Kurani para tyre, ata nuk kanë përgjigje me të cilën do të mund ta arsyetonin qëndrimin e vet, prandaj pos dënimit në ahiret, ata do të përjetojnë dënim edhe në dynja. Me ndihmën e Zotit, përfundoi përkthimi dhe komentimi i sures Tur. Lavdëruar qoftë Allahu i Madhëruar!
