51. Dharijat

سورة الذاريات 60 ajete
Hape si Mus'haf
Opsionet
Përkthimi Sherif Ahmeti
Përkthimi i dytë asnjë

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ

1

وَٱلذَّٰرِيَٰتِ ذَرۡوٗا

We edh-dharijati dherwen

Për erërat që ngrejnë dheun dhe e shpërndajnë.

2

فَٱلۡحَٰمِلَٰتِ وِقۡرٗا

Falhamilati wikræn

Për retë që bartin shiun e rëndë.

3

فَٱلۡجَٰرِيَٰتِ يُسۡرٗا

Falxharijati jusræn

Për anijet që lundrojnë lehtë.

4

فَٱلۡمُقَسِّمَٰتِ أَمۡرًا

Falmukassimati ‘emræn

Për engjëjt që bëjnë ndarjen e çështjeve.

5

إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٞ

‘Innema tu’adune lesadikun

S'ka dyshim se ajo që u premtohet është e vërtetë e sigurt.

6

وَإِنَّ ٱلدِّينَ لَوَٰقِعٞ

We ‘inne ed-dine lewaki’un

Dhe se shpërblimi (gjykimi për vepra) do të ndodhë patjetër.

7

وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلۡحُبُكِ

We es-sema’i dhatil-hubuki

Për qiellin plot rrugë.

8

إِنَّكُمۡ لَفِي قَوۡلٖ مُّخۡتَلِفٖ

‘Innekum lefi kawlin muhtelifin

Ju gjendeni në një thënie kontradiktore,

9

يُؤۡفَكُ عَنۡهُ مَنۡ أُفِكَ

Ju’ufeku ‘anhu men ‘ufike

Nga ai (besimi) zbrapset ai që ishte zbrapsur.

10

قُتِلَ ٱلۡخَرَّٰصُونَ

Kutilel-harrasune

Mallkuar qofshin gënjeshtarët!

11

ٱلَّذِينَ هُمۡ فِي غَمۡرَةٖ سَاهُونَ

el-Ledhine hum fi gamretin sahune

Ata të cilët janë gafilë në injorancë (në verbëri, në padituri).

12

يَسۡـَٔلُونَ أَيَّانَ يَوۡمُ ٱلدِّينِ

Jes’elune ‘ejjane jewmu ed-dini

E pyesin: "Kur është dita e gjykimit?"

13

يَوۡمَ هُمۡ عَلَى ٱلنَّارِ يُفۡتَنُونَ

Jewme hum ‘ala en-nari juftenune

Dita kur ata digjen në zjarr.

14

ذُوقُواْ فِتۡنَتَكُمۡ هَٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تَسۡتَعۡجِلُونَ

Dhuku fitnetekum hadhal-ledhi kuntum bihi testa’xhilune

Përjetojeni dënimin tuaj, ky është ai që kërkonit t'ju shpejtohet.

15

إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي جَنَّٰتٖ وَعُيُونٍ

‘Innel-muttekine fi xhennatin we ‘ujunin

Të devotshmit janë në kopshte e burime.

16

ءَاخِذِينَ مَآ ءَاتَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَبۡلَ ذَٰلِكَ مُحۡسِنِينَ

‘Ahidhine ma ‘atahum rebbuhum ‘innehum kanu kable dhalike muhsinine

Të kënaqur se kanë shtënë në dorë atë që u dha Zoti i tyre, ata edhe më parë (në Dunja) ishin mirëbërës.

17

كَانُواْ قَلِيلٗا مِّنَ ٱلَّيۡلِ مَا يَهۡجَعُونَ

Kanu kalilæn minel-lejli ma jehxha’une

Ata qenë të cilët pak flinin natën.

18

وَبِٱلۡأَسۡحَارِ هُمۡ يَسۡتَغۡفِرُونَ

We bil-’eshari hum jestegfirune

Dhe në syfyr (kah mbarimi i natës) ata kërkonin falje për mëkatet.

19

وَفِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقّٞ لِّلسَّآئِلِ وَٱلۡمَحۡرُومِ

We fi ‘emwalihim hekkun lilssa’ili wel-mehrumi

Dhe në pasurinë e tyre kishin përcaktuar të drejtë për lypësin dhe për të ngratin (që ka nevojë por nuk lyp).

20

وَفِي ٱلۡأَرۡضِ ءَايَٰتٞ لِّلۡمُوقِنِينَ

We fil-’erdi ‘ajatun lilmukinine

Edhe në tokë ka argumente për ata të bindurit.

21

وَفِيٓ أَنفُسِكُمۡۚ أَفَلَا تُبۡصِرُونَ

We fi ‘enfusikum ‘efela tubsirune

Po edhe në veten tuaj. A nuk jeni kah e shihni?

22

وَفِي ٱلسَّمَآءِ رِزۡقُكُمۡ وَمَا تُوعَدُونَ

We fi es-sema’i rizkukum we ma tu’adune

E në qiell është furnizimi juaj dhe ajo që ju premtohet.

23

فَوَرَبِّ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ إِنَّهُۥ لَحَقّٞ مِّثۡلَ مَآ أَنَّكُمۡ تَنطِقُونَ

Fewerebbi es-sema’i wel-’erdi ‘innehu lehekkun mithle ma ‘ennekum tentikune

Pasha Zotin e qiellit e të tokës, kjo është një e vërtetë, ashtu siç është e vërtetë se ju flisni.*

Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Zoti xh. sh. betohet në erërat, që sipas urdhrit të Tij fryjnë dhe ngrejnë pluhur dhe tubojnë retë, të cilat bartin peshë të rëndë uji të shiut dhe me ndihmën e të cilave lundrojnë anijet. Betohet në engjëjt që përcaktojnë çështjet e shiut, të furnizimit etj. Secili melek është i caktuar për një çështje: Xhibrili është për shpalljen të pejgamberëve, Mikaili për furnizimin me shira, Israfili kujdestar që i fryn Surit, Azraili që i merr shpirtrat. Të gjitha këto dokumentojnë për fuqinë e Zotit, i cili do të tubojë njerëzit në Ditën e Gjykimit. Qielli plot rrugë ka si qëllim të tregojë qarkullimin e yjeve nëpër rrugët e veta. Fjalët e idhujtarëve rreth Muhamedit a.s. ishin kontradiktore, sepse disa i thonin poet, disa magjistar, e disa të tjerë e pandehnin të çmendur, e të gjithë janë të shkatërruar, sepse trillonin gënjeshtra. Ata ishin shumë të humbur, e në shenjë talljeje pyesnin, kur është Dita e Gjykimit, e atë ditë ata janë në zjarr. Për xhenetlinjtë përmenden tri virtyte të tyre: natën faleshin e flinin pak, në kohën e syfyrit lusnin Zotin t’ua falë mëkatet dhe nga vulheti dhe bujaria e vet iu jepnin ndihmë të varfërve e nevojtarëve. Prej qiellit vijnë elementet e furnizimit për jetë siç është shiu, e edhe thevabi dhe adhabi, premtimi dhe kërcënimi.
24

هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ضَيۡفِ إِبۡرَٰهِيمَ ٱلۡمُكۡرَمِينَ

Hel ‘etake hedithu dejfi ‘ibrahimel-mukremine

A ke arritur të dëgjosh ti për rrëfimin e musafirëve të ndershëm të Ibrahimit?

25

إِذۡ دَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَقَالُواْ سَلَٰمٗاۖ قَالَ سَلَٰمٞ قَوۡمٞ مُّنكَرُونَ

‘Idh dehalu ‘alejhi fekalu selamæn kale selamun kawmun munkerune

Kur patën hyrë te Ai dhe thanë: "Të përshendesim me paqë!" Ai tha: "Qofshi gjithnjë të përshëndetur me paqë!" (E me vete tha): "Njerëz të panjohur!"

26

فَرَاغَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ فَجَآءَ بِعِجۡلٖ سَمِينٖ

Feraga ‘ila ‘ehlihi fexha’e bi’ixhlin seminin

Dhe ai pa u vërejtur shkoi te familja e vet dhe solli një viç të majmë të pjekur.

27

فَقَرَّبَهُۥٓ إِلَيۡهِمۡ قَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ

Fekarrebehu ‘ilejhim kale ‘ela te’kulune

Atë ua afroi atyre e tha: "Përse nuk po hani?"

28

فَأَوۡجَسَ مِنۡهُمۡ خِيفَةٗۖ قَالُواْ لَا تَخَفۡۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَٰمٍ عَلِيمٖ

Fe’ewxhese minhum hifeten kalu la tehaf we beshsheruhu bigulamin ‘alimin

Dhe ndjeu njëfarë frike prej tyre, po ata thanë: "Mos ki frikë!" Mandej i dhanë myzhde për një djalë të dijshëm.

29

فَأَقۡبَلَتِ ٱمۡرَأَتُهُۥ فِي صَرَّةٖ فَصَكَّتۡ وَجۡهَهَا وَقَالَتۡ عَجُوزٌ عَقِيمٞ

Fe’ekbeleti emre’etuhu fi serretin fesekket wexhheha we kalet ‘axhuzun ‘akimun

E gruaja e tij nisi të bërtasë e i ra shuplakë fytyrës së vet e tha: "Unë jam një plakë që nuk lind!"

30

قَالُواْ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡحَكِيمُ ٱلۡعَلِيمُ

Kalu kedhaliki kale rebbuki ‘innehu huwel-hekimul-’alimu

Ata (engjëjt) thanë: "Kështu ka thënë Zoti yt, e Ai është i urti, i gjithdijshmi".

Xhuzi 27
31

۞ قَالَ فَمَا خَطۡبُكُمۡ أَيُّهَا ٱلۡمُرۡسَلُونَ

Kale fema hatbukum ‘ejjuhal-murselune

Ai (Ibrahimi) tha: "E ç'është puna juaj, o ju të dërguar?"

32

قَالُوٓاْ إِنَّآ أُرۡسِلۡنَآ إِلَىٰ قَوۡمٖ مُّجۡرِمِينَ

Kalu ‘inna ‘ursilna ‘ila kawmin muxhrimine

Ata thanë: "Ne jemi të dërguar te një popull kriminel!"

33

لِنُرۡسِلَ عَلَيۡهِمۡ حِجَارَةٗ مِّن طِينٖ

Linursile ‘alejhim hixhareten min tinin

Që të hedhim mbi ta gurë nga balta (e pjekur)!

34

مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلۡمُسۡرِفِينَ

Musewwemeten ‘inde rabbike lilmusrifine

(gurë) Të shënuar te Zoti yt, për ata që i kaluan kufijtë (në mëkate).

35

فَأَخۡرَجۡنَا مَن كَانَ فِيهَا مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Fe’ehrexhna men kane fiha minel-mu’uminine

Dhe kush ishte aty nga besimtarët, Ne i nxorëm (i larguam).

36

فَمَا وَجَدۡنَا فِيهَا غَيۡرَ بَيۡتٖ مِّنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ

Fema wexhedna fiha gajre bejtin minel-muslimine

Po nuk gjetëm aty pos një shtëpie muslimane.

37

وَتَرَكۡنَا فِيهَآ ءَايَةٗ لِّلَّذِينَ يَخَافُونَ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَلِيمَ

We terekna fiha ‘ajeten lilledhine jehafunel-’adhabel-’elime

Dhe Ne kemi lënë aty shenjë për ata që i kanë frikë dënimit të hidhur.*

Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Mysafirët që iu paraqitën Ibrahimit ishin: Xhibrili, Mikaili dhe Israfili, por të personifikuar si njerëz, djem të rinj, e meqë ishin engjëj, thuhet mysafirët e ndershëm. Ata e përshëndetën Ibrahimin me fjalë të mira, e ai i përshëndeti edhe më mirë, por vetmevete tha: njerëz të panjohur. Si mikpritës i mirë, pa u hetuar fare, doli te familja, përgatiti një viç të pjekur dhe ua solli pranë. E kur ata nuk shtrinë dorën të marrin nga ai, Ibrahimi në mënyrë të kulturuar e njerëzore iu tha: Përse nuk po hani, dhe me vete ndjeu një farë frike. Po ata i thanë të mos ketë frikë dhe e lajmëruan, se do ta ketë një djalë, që do të bëhet i dijshëm. Kur dëgjoi gruaja e tij atë lajm u habit, thirri me zë të lartë duke i rënë fytyrës me shuplaka e duke thënë: Unë jam e plakur dhe beronjë.- Ata i thanë se ai është vendimi i Zotit që di gjithçka. I treguan Ibrahimit, se kanë ardhur ta gurëzojnë popullin e Lutit, i cili kishte kaluar çdo kufi të normave njerëzore, kurse Lutin me dy vajzat e tij e shpëtuan.
38

وَفِي مُوسَىٰٓ إِذۡ أَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ

We fi musa ‘idh ‘erselnahu ‘ila fir’awne bisultanin mubinin

(Kemi lënë shenjë) Edhe në Musain kur Ne e dërguam te faraoni me fakte të forta.

39

فَتَوَلَّىٰ بِرُكۡنِهِۦ وَقَالَ سَٰحِرٌ أَوۡ مَجۡنُونٞ

Fetewella biruknihi we kale sahirun ‘ew mexhnunun

E ai, me tërë anën (fuqinë) e vet, ia ktheu shpinën dhe tha: "Është magjistar, ose është i çmendur!"

40

فَأَخَذۡنَٰهُ وَجُنُودَهُۥ فَنَبَذۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٞ

Fe’ehadhnahu we xhunudehu fenebedhnahum fil-jemmi we huwe mulimun

E Ne e kapëm atë dhe ushtrinë e tij dhe e hodhëm në det, dhe ai e bëri veten të jetë i sharë.

41

وَفِي عَادٍ إِذۡ أَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلرِّيحَ ٱلۡعَقِيمَ

We fi ‘adin ‘idh ‘erselna ‘alejhimu er-rihel-’akime

Edhe në Adin (kemi lënë shenjë) kur Ne lëshuam kundër tyre erën rrënuese,

42

مَا تَذَرُ مِن شَيۡءٍ أَتَتۡ عَلَيۡهِ إِلَّا جَعَلَتۡهُ كَٱلرَّمِيمِ

Ma tedheru min shej’in ‘etet ‘alejhi ‘illa xhe’alet/hu kalrremimi

e cila nuk la send pa e shndërruar në mbeturinë.

43

وَفِي ثَمُودَ إِذۡ قِيلَ لَهُمۡ تَمَتَّعُواْ حَتَّىٰ حِينٖ

We fi themude ‘idh kile lehum temetta’u hetta hinin

Edhe në Themudin kur atyre iu pat thënë: Kënaquni deri në një kohë.

44

فَعَتَوۡاْ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلصَّٰعِقَةُ وَهُمۡ يَنظُرُونَ

Fe’atew ‘an ‘emri rabbihim fe’ehadhet/humu es-sa’ikatu we hum jendhurune

E ata nga kryelartësia nuk respektuan urdhrin e Zotit të tyre, andaj i përfshiu rrufeja me krismë, e ata e shihnin.

45

فَمَا ٱسۡتَطَٰعُواْ مِن قِيَامٖ وَمَا كَانُواْ مُنتَصِرِينَ

Fema esteta’u min kijamin we ma kanu muntesirine

Dhe nuk mundën as të ngriten e as t'i kundërvihen.

46

وَقَوۡمَ نُوحٖ مِّن قَبۡلُۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمٗا فَٰسِقِينَ

We kawme nuhin min kablu ‘innehum kanu kawmæn fasikine

Edhe popullin e Nuhut (e dënuam) që ishte më parë. Ai ishte një popull i prishur.

47

وَٱلسَّمَآءَ بَنَيۡنَٰهَا بِأَيۡيْدٖ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ

We es-sema’e benejnaha bi’ejjdin we ‘inna lemusi’une

Ne, me forcën tonë e ngritëm qiellin dhe Ne e zgjerojmë atë.

48

وَٱلۡأَرۡضَ فَرَشۡنَٰهَا فَنِعۡمَ ٱلۡمَٰهِدُونَ

Wel-’erde fereshnaha feni’mel-mahidune

Edhe tokën Ne e kemi shtruar, sa shtrues të mirë jemi.

49

وَمِن كُلِّ شَيۡءٍ خَلَقۡنَا زَوۡجَيۡنِ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ

We min kulli shej’in halekna zewxhejni le’allekum tedhekkerune

Dhe Ne krijuam prej çdo sendi dy lloje (mashkull e femër) që ju të përkujtoni (madhështinë e Zotit).

50

فَفِرُّوٓاْ إِلَى ٱللَّهِۖ إِنِّي لَكُم مِّنۡهُ نَذِيرٞ مُّبِينٞ

Fefirru ‘ila Ellahi ‘inni lekum minhu nedhirun mubinun

Pra, ikni e mbështetuni tek All-llahu, unë prej Tij jam një qortues i hapët.

51

وَلَا تَجۡعَلُواْ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَۖ إِنِّي لَكُم مِّنۡهُ نَذِيرٞ مُّبِينٞ

We la texh’alu me’a Ellahi ‘ilehæn ‘ahare ‘inni lekum minhu nedhirun mubinun

E mos i shoqëroni All-llahut edhe ndonjë zot tjetër, edhe për këtë unë jam i dërguar prej Tij që t'ju tërheq haptazi vërejtjen.

52

كَذَٰلِكَ مَآ أَتَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُواْ سَاحِرٌ أَوۡ مَجۡنُونٌ

Kedhalike ma ‘etal-ledhine min kablihim min resulin ‘illa kalu sahirun ‘ew mexhnunun

Ja, ashtu pra, edhe atyre që ishin më parë nuk u erdhi i dërguar e që nuk i thanë: "Është magjistar ose është i çmendur!"

53

أَتَوَاصَوۡاْ بِهِۦۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمٞ طَاغُونَ

‘Etewasew bihi bel hum kawmun tagune

A mos e porositën njëri-tjetrin me këtë? Jo, por ata janë popull renegat.

54

فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَمَآ أَنتَ بِمَلُومٖ

Fetewelle ‘anhum fema ‘ente bimelumin

Andaj ti largohu prej tyre, ti nuk je i qortuar.

55

وَذَكِّرۡ فَإِنَّ ٱلذِّكۡرَىٰ تَنفَعُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

We dhekkir fe’inne edh-dhikra tenfa’ul-mu’uminine

Vazhdo me këshillë, sepse këshilla besimtarëve u bën dobi.

56

وَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِيَعۡبُدُونِ

We ma halektul-xhinne wel-’inse ‘illa lija’buduni

Unë nuk i krijova xhinët dhe njerëzit për tjetër pos që të më adhurojnë.

57

مَآ أُرِيدُ مِنۡهُم مِّن رِّزۡقٖ وَمَآ أُرِيدُ أَن يُطۡعِمُونِ

Ma ‘uridu minhum min rizkin we ma ‘uridu ‘en jut’imuni

Unë nuk kërkoj prej tyre ndonjë furnizim e as s'dëshiroj të më ushqejnë ata.

58

إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلرَّزَّاقُ ذُو ٱلۡقُوَّةِ ٱلۡمَتِينُ

‘Innall-llahe huwe er-rezzaku dhul-kuwetil-metinu

All-llahu është furnizues i madh. Ai, fuqiforti.

59

فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ ذَنُوبٗا مِّثۡلَ ذَنُوبِ أَصۡحَٰبِهِمۡ فَلَا يَسۡتَعۡجِلُونِ

Fe’inne lilledhine dhelemu dhenubæn mithle dhenubi ‘eshabihim fela jesta’xhiluni

S'ka dyshim se atyre që bënë mizori u përket dënimi si pjesa e dënimit të shokëve të tyre, andaj të mos e kërkojnë shpejtimin e tij.

60

فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن يَوۡمِهِمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ

Fewejlun lilledhine keferu min jewmihimul-ledhi ju’adune

Të mjerët ata që nuk besuan për atë ditën e tyre të premtuar!*

Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Rrëfimet për pejgamberët dhe për popujt e tyre të padëgjueshëm kanë si qëllim të joshin zemrën e Muhamedit a.s. ndaj sjelleve të këqija të popullit të tij. Popullin e Nuhut e ndëshkoi me përmbytje në det, të Hudit me një erë të stuhishme, të Salihut me një krismë të hatashme. Allahu që me fuqinë e Tij të fortë ngriti qiellin, shtroi tokën për të jetuar në të, krijoi çdo send të dy gjinive, është i vetmi Krijues, prandaj duhet t’i largohemi besimeve të kota dhe duhet t’i mbështetemi vetëm tek Allahu Një. Edhe popujt e parë i përgënjeshtruan pejgamberët sikur t’ia kishin lënë njëri-tjetrit porosi; por jo, ata ishin popull i rrebeluar. Ti, i thuhet Muhamedit a.s., nuk je fajtor, ti këshilloji pandërprerë besimtarët, se këshilla jote ka efekt. Zoti nuk i krijoi xhinë e njerëz për tjetër por vetëm që ta adhurojnë, ta respektojnë, ta njohin se është Një, e nuk ka kurrfarë nevoje prej tyre, ata janë të nevojshëm për Të. Me ndihmën e Zotit, përfundoi përkthimi dhe komentimi i sures Edh-Dharijat. Lavdëruar qoftë Allahu i Madhëruar! Pas përshkrimit të tmerrit, i cili do t’i kaplojë ata që nuk besuan me rastin e Kijametit dhe të Ditës së Gjykimit përshkruhet jeta e këndshme dhe e kënaqshme e atyre që besuan, që vepruan mirë dhe e merituan xhenetin, e përshkruhet edhe kënaqësia për bashkimin e prindërve me fëmijët e tyre, si dhuratë e Zotit. Pejgamberi urdhërohet ta vazhdojë këshillën e vet e të mos iu vërë veshin kundërshtimeve të kundërshtarëve, të jetë i durueshëm se ndihma e Zotit është në anën e tij. Quhet: “Suretut Tur”- kaptina e Turit, sepse Allahu betohet me atë kodër në të cilën i foli Musait dhe si e tillë ajo kodër gëzon një famë të madhe ndaj të gjitha kodrave të tjera të botës.