53. Nexhm

وَٱلنَّجۡمِ إِذَا هَوَىٰ

We en-nexhmi ‘idha hewa

Pasha yllin kur ai bie (prej së larti poshtë)!

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمۡ وَمَا غَوَىٰ

Ma delle sahibukum we ma gawa

Shoku juaj (Muhammedi që ju e njihni) as nuk është njeri që ka humbur, as që ka devijuar (nga e vërteta).

وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلۡهَوَىٰٓ

We ma jentiku ‘anil-hewa

Dhe ai nuk flet nga mendja e tij.

إِنۡ هُوَ إِلَّا وَحۡيٞ يُوحَىٰ

‘In huwe ‘illa wehjun juha

Ai (Kur'ani) nuk është tjetër pos shpallje që i shpallet.

عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلۡقُوَىٰ

‘Allemehu shedidul-kuwa

Atë ia mësoi Ai, fuqiforti, (Xhibrili)

ذُو مِرَّةٖ فَٱسۡتَوَىٰ

Dhu mirretin fastewa

Që ka mendje precize dhe që u përqëndrua në formën e vet (reale).

وَهُوَ بِٱلۡأُفُقِ ٱلۡأَعۡلَىٰ

We huwe bil-’ufukil-’a’la

Dhe ai (Xhibrili) ishte në horizontin e lartë (nga lindja).

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ

Thumme dena fetedella

Pastaj u lëshua dhe iu afrua.

فَكَانَ قَابَ قَوۡسَيۡنِ أَوۡ أَدۡنَىٰ

Fekane kabe kawsejni ‘ew ‘edna

E ishte afër sa dy harqe (dy kutë) apo edhe më afër.

فَأَوۡحَىٰٓ إِلَىٰ عَبۡدِهِۦ مَآ أَوۡحَىٰ

Fe’ewha ‘ila ‘abdihi ma ‘ewha

Dhe i shpalli robit të Tij atë që ia shpalli.

مَا كَذَبَ ٱلۡفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ

Ma kedhebel-fu’uadu ma re’a

Zemra nuk mohoi atë që pa (me sy).

أَفَتُمَٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ

‘Efetumarunehu ‘ala ma jera

A po i bëni polemikë atij për atë që ka parë?

وَلَقَدۡ رَءَاهُ نَزۡلَةً أُخۡرَىٰ

We lekad re’ahu nezleten ‘uhra

Atë (Xhibrilin) e ka parë edhe herën tjetër.

عِندَ سِدۡرَةِ ٱلۡمُنتَهَىٰ

‘Inde sidretil-munteha

(E ka parë) tek Sidretul Munteha.

عِندَهَا جَنَّةُ ٱلۡمَأۡوَىٰٓ

‘Indeha xhennetul-me’wa

Që pranë saj është xhennetul Me'va (kopsht strehimi i...)

إِذۡ يَغۡشَى ٱلسِّدۡرَةَ مَا يَغۡشَىٰ

‘Idh jegsha es-sidrete ma jegsha

Atëherë kur Sidrën e mbuloi çka e mbuloi.

مَا زَاغَ ٱلۡبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ

Ma zagal-beseru we ma tega

Shikimi (i Muhammedit) as nuk lakoi e as nuk tejkaloi.

لَقَدۡ رَأَىٰ مِنۡ ءَايَٰتِ رَبِّهِ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ

Lekad re’a min ‘ajati rabbihil-kubra

Ai (Muhammedi) vërtet, pa disa nga shenjat më të mëdha të Zotit të vet.*

أَفَرَءَيۡتُمُ ٱللَّٰتَ وَٱلۡعُزَّىٰ

‘Efere’ejtumul-late wel-’uzza

E ju, a i shihni Latin dhe Uzanë?

وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلۡأُخۡرَىٰٓ

We menæte eth-thalithetel-’uhra

Dhe atë të tretin e të fundin, Menatin (a kanë fuqi si Zoti i Muhammedit, e ju i konsideroni zota)!

أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلۡأُنثَىٰ

‘Elekumu edh-dhekeru we lehul-’untha

A mendoni se meshkujt janë tuajët, e të Atij femrat?

تِلۡكَ إِذٗا قِسۡمَةٞ ضِيزَىٰٓ

Tilke ‘idhæn kismetun diza

Atëherë ajo është një ndarje e padrejtë!

إِنۡ هِيَ إِلَّآ أَسۡمَآءٞ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٍۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهۡوَى ٱلۡأَنفُسُۖ وَلَقَدۡ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلۡهُدَىٰٓ

‘In hije ‘illa ‘esma’un semmejtumuha ‘entum we ‘aba’uukum ma ‘enzelel-lahu biha min sultanin ‘in jettebi’une ‘illa edh-dhenne we ma tehwal-’enfusu we lekad xha’ehum min rabbihimul-huda

Ata (që i adhuroni ju) nuk janë tjetër, vetëm se emra që ju dhe prindërit tuaj i emërtuat; All-llahu nuk zbriti për ta ndonjë fakt. Po ata (idhujtarët), nuk ndjekin tjetër vetëm se paragjykime dhe çka duan vetë, megjithqë prej Zotit të tyre u pat ardhur udhëzimi.

أَمۡ لِلۡإِنسَٰنِ مَا تَمَنَّىٰ

‘Em lil’insani ma temenna

A mos do t'i takojë njeriut ajo që ai e dëshiron (Jo)?

فَلِلَّهِ ٱلۡأٓخِرَةُ وَٱلۡأُولَىٰ

Felillahil-’ahiretu wel-’ula

E dihet se vetëm All-llahut i takon (sundimi) bota tjetër dhe kjo botë.

۞ وَكَم مِّن مَّلَكٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ لَا تُغۡنِي شَفَٰعَتُهُمۡ شَيۡـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ أَن يَأۡذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرۡضَىٰٓ

We kem min melekin fi es-semawati la tugni shefa’atuhum shej’æn ‘illa min ba’di ‘en je’dhenel-lahu limen jesha’u we jerda

E sa engjëj ka që janë në qiej, e që ndërmjetësimi i tyre nuk bën dobi asgjë, vetëm pasi që All-llahu të japë leje për atë që dëshiron dhe që është i kënaqur për të.

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ تَسۡمِيَةَ ٱلۡأُنثَىٰ

‘Innel-ledhine la ju’uminune bil-’ahireti lejusemmunel-mela’ikete tesmijetel-’untha

Ata që nuk e besojnë jetën tjetër, ata engjëjt i emërtojnë me emra femrash.

وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغۡنِي مِنَ ٱلۡحَقِّ شَيۡـٔٗا

We ma lehum bihi min ‘ilmin ‘in jettebi’une ‘illa edh-dhenne we ‘inne edh-dhenne la jugni minel-hekki shej’æn

Ata nuk dinë asgjë për atë (emërtim), ata nuk ndjekin tjetër vetëm paragjykime, e paragjykimi nuk është asgjë ndaj së vërtetës.

فَأَعۡرِضۡ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكۡرِنَا وَلَمۡ يُرِدۡ إِلَّا ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا

Fe’a’rid ‘an men tewella ‘an dhikrina we lem jurid ‘illal-hejæte ed-dunja

Andaj, ti largohu prej atij që ia ka kthyer shpinën Kur'anit dhe që nuk do tjetër vetëm jetën e Dunjasë!

ذَٰلِكَ مَبۡلَغُهُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِمَنِ ٱهۡتَدَىٰ

Dhalike mebleguhum minel-’ilmi ‘inne rebbeke huwe ‘a’lemu bimen delle ‘an sebilihi we huwe ‘a’lemu bimeni ehteda

Ajo është e tërë dituria që kanë arritur ata, e Zoti yt është ai që di më së miri për atë që është larguar nga rruga e Tij dhe Ai është që e di më së miri për atë që është në rrugën e drejtë.

وَلِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔواْ بِمَا عَمِلُواْ وَيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ بِٱلۡحُسۡنَى

We lillehi ma fi es-semawati we ma fil-’erdi lijexhzijel-ledhine ‘esa’u bima ‘amilu we jexhzijel-ledhine ‘ehsenu bil-husna

Dhe vetëm të All-llahut janë ç'ka në qiej dhe në tokë - për t'i shpërblyer ata që bënë keq me të keqen e tyre dhe për t'i shpërblyer ata që bënë mirë me të mirën e tyre.

ٱلَّذِينَ يَجۡتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلۡمَغۡفِرَةِۚ هُوَ أَعۡلَمُ بِكُمۡ إِذۡ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ وَإِذۡ أَنتُمۡ أَجِنَّةٞ فِي بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡۖ فَلَا تُزَكُّوٓاْ أَنفُسَكُمۡۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ

el-Ledhine jexhtenibune keba’irel-’ithmi wel-fewahishe ‘illal-lememe ‘inne rebbeke wasi’ul-megfireti huwe ‘a’lemu bikum ‘idh ‘enshe’ekum minel-’erdi we ‘idh ‘entum ‘exhinnetun fi butuni ‘ummehatikum fela tuzekku ‘enfusekum huwe ‘a’lemu bimeni etteka

Ata që largohen prej mëkateve të mëdha dhe prej punëve të ndyta, përpos ndonjë pune të imët, s'ka dyshim se Zoti yt është që gjerësisht përfshin me falje, se Ai di më së miri për ju edhe para se t'ju krijojë edhe kur filloi krijimin tuaj nga dheu, e edhe kur ishit të fshehur në barqet e nënave tuaja, pra mos lavdëroni veten, se Ai e di kush është më i ruajtur.

أَفَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي تَوَلَّىٰ

‘Efere’ejtel-ledhi tewella

A e ke parë atë që u zbrap (prej fesë),

وَأَعۡطَىٰ قَلِيلٗا وَأَكۡدَىٰٓ

We ‘a’ta kalilæn we ‘ekda

që dha pak e pastaj e ndërpreu?

أَعِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلۡغَيۡبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ

‘A’indehu ‘ilmul-gajbi fehuwe jera

A mos është që tek ai ka njohuri për të fshehtën (çështjen e dënimit në Ahiret) dhe ai po e ditka?

أَمۡ لَمۡ يُنَبَّأۡ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَىٰ

‘Em lem junebbe’ bima fi suhufi musa

Apo nuk është informuar me atë që është në fletushkat e Musait.

وَإِبۡرَٰهِيمَ ٱلَّذِي وَفَّىٰٓ

We ‘ibrahimel-ledhi we ffa

Dhe të Ibrahimit, që gjithnjë i plotësoi obligimet

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٞ وِزۡرَ أُخۡرَىٰ

‘Ella teziru waziretun wizre ‘uhra

(Që në to shkruan) Se askush nuk e bartë barrën e (mëkatit) tjetrit.

وَأَن لَّيۡسَ لِلۡإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ

We ‘en lejse lil’insani ‘illa ma sa’a

Dhe se njeriut nuk i takon tjetër vetëm se ajo që ka punuar.

وَأَنَّ سَعۡيَهُۥ سَوۡفَ يُرَىٰ

We ‘enne sa’jehu sewfe jura

Dhe se mundi i tij më vonë (ditën e gjykimit) do të shihet.

ثُمَّ يُجۡزَىٰهُ ٱلۡجَزَآءَ ٱلۡأَوۡفَىٰ

Thumme juxhzahul-xheza’el-’ewfa

Pastaj ai shpërblehet me shpërblimin më të plotë.

وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلۡمُنتَهَىٰ

We ‘enne ‘ila rabbikel-munteha

Dhe se kthimi i fundit do të jetë te Zoti yt.

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضۡحَكَ وَأَبۡكَىٰ

We ‘ennehu huwe ‘edheke we ‘ebka

Dhe se Ai bën për të qeshë dhe bën për të qarë.

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحۡيَا

We ‘ennehu huwe ‘emate we ‘ehja

Dhe se Ai është që jep vdekje dhe jep jetë (gjallëri).

وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰ

We ‘ennehu haleka ez-zewxhejni edh-dhekere wel-’untha

Dhe Ai është që krijoi llojet - mashkullin dhe femrën.

مِن نُّطۡفَةٍ إِذَا تُمۡنَىٰ

Min nutfetin ‘idha tumna

Nga pika e farës që hidhet.

وَأَنَّ عَلَيۡهِ ٱلنَّشۡأَةَ ٱلۡأُخۡرَىٰ

We ‘enne ‘alejhi en-nesh’etel-’uhra

Dhe se Atij i takon ngjallja tjetër (ringjallja në Ahiret).

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغۡنَىٰ وَأَقۡنَىٰ

We ‘ennehu huwe ‘egna we ‘ekna

Dhe se Ai është që pasuron dhe varfëron.

وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعۡرَىٰ

We ‘ennehu huwe rebbu esh-shi’ra

Dhe se Ai është Zoti i Shi'rasë (ylli polar që e adhuronin)

وَأَنَّهُۥٓ أَهۡلَكَ عَادًا ٱلۡأُولَىٰ

We ‘ennehu ‘ehleke ‘adænl-’ula

Dhe Ai e shkatërroi Adin e lashtë.

وَثَمُودَاْ فَمَآ أَبۡقَىٰ

We themude fema ‘ebka

Edhe Themudin, që prej tyre nuk mbeti më.

وَقَوۡمَ نُوحٖ مِّن قَبۡلُۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ هُمۡ أَظۡلَمَ وَأَطۡغَىٰ

We kawme nuhin min kablu ‘innehum kanu hum ‘edhleme we ‘etga

Edhe popullin e Nuhut më herët, vërtet ata ishin edhe më zullumqarë dhe më renegatë.

وَٱلۡمُؤۡتَفِكَةَ أَهۡوَىٰ

Wel-mu’utefikete ‘ehwa

Edhe Mu'tefikën (venbanimin e popullit Lut) e lëshoi prej së larti.

فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ

Fegashshaha ma gashsha

E i përfshiu ata ajo që i përfshiu.

فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ

Febi’ejji ‘ala’i rabbike tetemara

Pra cilës së mirë të Zotit tënd i ke dyshim?

هَٰذَا نَذِيرٞ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلۡأُولَىٰٓ

Hadha nedhirun mine en-nudhuril-’ula

Ky (Muhammedi) është një qortues i llojit të qortuesve të parë.

أَزِفَتِ ٱلۡأٓزِفَةُ

‘Ezifetil-’azifetu

E afërta është afruar (kijameti).

لَيۡسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ

Lejse leha min duni Ellahi kashifetun

Pos All-llahut nuk ka kush që mund ta largojë atë (ta pengojë)!

أَفَمِنۡ هَٰذَا ٱلۡحَدِيثِ تَعۡجَبُونَ

‘Efemin hadhal-hedithi ta’xhebune

A prej këtij ligjërimi (Kur'ani) po çuditeni?

وَتَضۡحَكُونَ وَلَا تَبۡكُونَ

We tedhekune we la tebkune

E po qeshni dhe nuk po qani?!

وَأَنتُمۡ سَٰمِدُونَ

We ‘entum samidune

Madje edhe e zëni në asgjë.

فَٱسۡجُدُواْۤ لِلَّهِۤ وَٱعۡبُدُواْ۩

Fasxhudu lillahi we a’budu

Pra, bini në sexhde për All-llahun dhe adhurojeni!*