ٱلرَّحۡمَٰنُ
Rrahmani - (Mëshiruesi - Zoti ynë),
55. Rrahman
سورة الـرحـمـن 78 ajetePërkthimi Sherif Ahmeti
Texhvid
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
عَلَّمَ ٱلۡقُرۡءَانَ
Ai ia mësoi Kur'anin
خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ
E krijoi njeriun.
عَلَّمَهُ ٱلۡبَيَانَ
Ia mësoi atij të folurit (të shprehurit, të shqiptuarit).
ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ بِحُسۡبَانٖ
Dielli dhe hëna udhëtojnë sipas një përcaktimi të saktë.
وَٱلنَّجۡمُ وَٱلشَّجَرُ يَسۡجُدَانِ
Edhe yjet edhe bimët i bëjnë përulje (dëshirës së Rrahmanit).
وَٱلسَّمَآءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ ٱلۡمِيزَانَ
Ai e ngriti edhe qiellin dhe Ai vuri drejtësinë.
أَلَّا تَطۡغَوۡاْ فِي ٱلۡمِيزَانِ
Që të mos kaloni kufirin në drejtësi.
وَأَقِيمُواْ ٱلۡوَزۡنَ بِٱلۡقِسۡطِ وَلَا تُخۡسِرُواْ ٱلۡمِيزَانَ
Edhe ju mbani me drejtësi peshojën, e mos lëni mangu në peshojë!
وَٱلۡأَرۡضَ وَضَعَهَا لِلۡأَنَامِ
Ai edhe tokën e bëri të shtrirë për krijesat.
فِيهَا فَٰكِهَةٞ وَٱلنَّخۡلُ ذَاتُ ٱلۡأَكۡمَامِ
Në të ka pemë të llojllojta, ka edhe hurma me shporta të mbështjella.
وَٱلۡحَبُّ ذُو ٱلۡعَصۡفِ وَٱلرَّيۡحَانُ
Edhe drithi me kashtën e tij edhe bimët aromatike (ose ushqyese).
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni (ju o njerëz dhe ju o xhinë)?
خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن صَلۡصَٰلٖ كَٱلۡفَخَّارِ
Ai e krijoi njeriun nga balta e terur si (enë balte) e pjekur.
وَخَلَقَ ٱلۡجَآنَّ مِن مَّارِجٖ مِّن نَّارٖ
Dhe Ai krijoi xhinët nga flaka (pa tym) e zjarrit.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën begati të Zotit tuaj e mohoni?
رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقَيۡنِ وَرَبُّ ٱلۡمَغۡرِبَيۡنِ
Zot i dy lindjeve dhe Zot i dy perëndimeve.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj e mohoni.
مَرَجَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ يَلۡتَقِيَانِ
Ai i lejoi dy detet të puqen ndërmjet vete.
بَيۡنَهُمَا بَرۡزَخٞ لَّا يَبۡغِيَانِ
Ndërmjet atyre të dyve është një pengues që ata të dy nuk e kapërcejnë.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
يَخۡرُجُ مِنۡهُمَا ٱللُّؤۡلُؤُ وَٱلۡمَرۡجَانُ
Prej atyre të dyve nxirren margaritarë e diamantë.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
وَلَهُ ٱلۡجَوَارِ ٱلۡمُنشَـَٔاتُ فِي ٱلۡبَحۡرِ كَٱلۡأَعۡلَٰمِ
Dhe të Atij janë anijet lundruese të ngritura lart si kodra në det.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
كُلُّ مَنۡ عَلَيۡهَا فَانٖ
Çdo gjë që është në të (në tokë) është zhdukur.
وَيَبۡقَىٰ وَجۡهُ رَبِّكَ ذُو ٱلۡجَلَٰلِ وَٱلۡإِكۡرَامِ
E do të mbetet vetëm Zoti yt që është i madhëruar e i nderuar!
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
يَسۡـَٔلُهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ كُلَّ يَوۡمٍ هُوَ فِي شَأۡنٖ
(Ai mbetet) Atij i drejtohet me lutje kush është në qiej e në tokë dhe Ai në çdo moment është i angazhuar në çështje të reja (falë mëkate, largon brengosje, jep jetë, jep vdekje, krijon gjendje, zhduk të tjera etj.).
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj ju po e mohoni?*
Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Idhujtarët mekas i thanë Muhamedit a.s.: Ne nuk dimë kush është Rrahmani!- Ndaj u shpall kjo sure e Kuranit në të cilën Zoti iu tha: “Rrahman është Ai që ia dhuroi njeriut më të mirën begati, ia mësoi Kuranin që është nimeti më i madh, është Ai që e krijoi njeriun, është Ai që e aftësoi për shprehje të asaj që ka në shpirt, e mësoi të flasë. Diell e hënë lëvizin sipas asaj, që Ai u ka caktuar, Atë e adhuron çdo gjë në tokë e në qiej, Ai e ngriti qiellin me një përsosmëri, e tokën e shtroi për jetesë të gjallesave, në të cilën krijoi lloje të pemëve, të drithërave, të ushqimit, si për njerëz, si për gjallesat e tjera. E, cilën të mirë prej të mirave të përmendura mund ta mohojnë njerëzit ose xhinët? Ky ajet përmendet tridhjetë e një herë në këtë sure. Tetë herë përmendet pas ajeteve që numërojnë madhështinë e krijesave të Zotit, mjeshtërinë e përsosur të Krijuesit. Shtatë herë përmendet pas ajeteve, që përkujtojnë dënimin e xhehenemit. Tetë herë pas ajeteve, që përshkruajnë dy xhenetet dhe banuesit e tyre, edhe tetë herë të tjera për dy xhenetet, jo si të parët. Për krijimin e njeriut të parë nga balta hasim në katër përshkrime: nga balta e nxirë e me erë të keqe, nga balta që të ngjitet për dore, nga dheu dhe nga balta e terur si të jetë e pjekur, e kjo është etapa e fundit e krijimit të tij. Këto ajete janë: në suret Hixhr, Safat, Ali Imran dhe në këtë që jemi duke komentuar. Rrahmani është Zot i lindjes së diellit e hënës, i ujit të ëmbël e të njelmët, Zot që për çdo moment komandon në gjithçka.
سَنَفۡرُغُ لَكُمۡ أَيُّهَ ٱلثَّقَلَانِ
Ne do të merremi me (llogarinë për) ju, o ju dy të rëndësishmit (njerëz dhe xhinë).
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni ju?
يَٰمَعۡشَرَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ إِنِ ٱسۡتَطَعۡتُمۡ أَن تَنفُذُواْ مِنۡ أَقۡطَارِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ فَٱنفُذُواْۚ لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلۡطَٰنٖ
O turmë e xhinëve dhe e njerëzve, nëse keni mundësi të dilni përtej kufijve të qiejve e të tokës, depërtoni pra, po nuk mundeni vetëm me ndonjë fuqi të fortë (por ju nuk e keni atë).
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
يُرۡسَلُ عَلَيۡكُمَا شُوَاظٞ مِّن نَّارٖ وَنُحَاسٞ فَلَا تَنتَصِرَانِ
Juve dy grumbujve u derdhet përmbi flakë zjarri dhe do t'u derdhet rem i shkrirë e nuk do të keni mundësi të mbroheni.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
فَإِذَا ٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَكَانَتۡ وَرۡدَةٗ كَٱلدِّهَانِ
E kur të çahet qielli e bëhet kuq si vaji i shkrirë.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
فَيَوۡمَئِذٖ لَّا يُسۡـَٔلُ عَن ذَنۢبِهِۦٓ إِنسٞ وَلَا جَآنّٞ
Atë ditë nuk pyetet për mëkatin e tij, as njeriu as xhini.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
يُعۡرَفُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ بِسِيمَٰهُمۡ فَيُؤۡخَذُ بِٱلنَّوَٰصِي وَٱلۡأَقۡدَامِ
Kriminelët njihen me tiparet e tyre, andaj me rrëmbim kapen për flokë dhe për këmbët e tyre.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
هَٰذِهِۦ جَهَنَّمُ ٱلَّتِي يُكَذِّبُ بِهَا ٱلۡمُجۡرِمُونَ
Ja, ky është xhehennemi, të cilin kriminelët e mohonin.
يَطُوفُونَ بَيۡنَهَا وَبَيۡنَ حَمِيمٍ ءَانٖ
Ata do të sillen vërdallë ndërmjet atij (zjarrit) dhe ujit të vluar deri në kulminacion.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?*
Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Zotin nuk e preokupon asnjë çështje nga tjetra, prandaj Ai do të shqyrtojë punën e njerezve e të xhinëve, të cilët janë përgjegjës për veprat. E ata nuk kanë fuqi të ikin prej përgjegjësisë që kanë para Zotit, e as prej dënimit. Kjo gjendje ka të bëjë me Ditën e Kijametit. Gabuan ata që fjalën “Sultan” e komentuan me “dituri” dhe menduan, se njeriu do të mund të arrijë në qiell me ndihmën e diturisë. Qielli është diçka tjetër, e hëna dhe yjet janë diçka tjetër; prandaj nëse mund të shkohet në hënë dhe në ndonjë yll tjetër, nuk do të thotë se është shkuar në qiell. Në këto disa ajete përshkruhet gjendja e mjerueshme e atyre, që nuk besuan Zotin dhe bënë punë të këqija. Kur thuhet nuk pyetet askush për mëkatin e tij, kuptohet se mëkatarët janë të njohur nga vetë forma e tyre, pse kanë fytyra të nxira, sy të skuqur etj.
وَلِمَنۡ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ جَنَّتَانِ
E, për atë që i pat frikë paraqitjes para Zotit të vet, janë dy xhennete.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
ذَوَاتَآ أَفۡنَانٖ
(Xhennete) plot degë me gjethe e pemë.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
فِيهِمَا عَيۡنَانِ تَجۡرِيَانِ
Në ata të dy janë dy kroje që rrjedhin.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
فِيهِمَا مِن كُلِّ فَٰكِهَةٖ زَوۡجَانِ
Në ata të dy, prej të gjitha pemëve ka nga dy lloje.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ فُرُشِۭ بَطَآئِنُهَا مِنۡ إِسۡتَبۡرَقٖۚ وَجَنَى ٱلۡجَنَّتَيۡنِ دَانٖ
Të mbështetur në kolltukë që i kanë mbulesat e kadifes, dhe pemët e atyre dy xhenneteve janë krejt afër.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
فِيهِنَّ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ لَمۡ يَطۡمِثۡهُنَّ إِنسٞ قَبۡلَهُمۡ وَلَا جَآنّٞ
Aty janë ato që përqëndrojnë shikimet e tyre (vetëm në burrat e vet) e që nuk i ka prekur kush para tyre, as njerëz, as xhin.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
كَأَنَّهُنَّ ٱلۡيَاقُوتُ وَٱلۡمَرۡجَانُ
Ato janë si xhevahiri e diamanti (të kuqërremta në të bardhë).
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë nga të mirat e Zotit tuaj po e mohoni?
هَلۡ جَزَآءُ ٱلۡإِحۡسَٰنِ إِلَّا ٱلۡإِحۡسَٰنُ
A mund të jetë shpërblimi i veprës së mirë diç tjetër, pos të së mirës!
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
وَمِن دُونِهِمَا جَنَّتَانِ
E nën ato dy (xhennete) janë edhe dy xhennete.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
Po cilën të mirë nga të Zotit tuaj po e mohoni?
مُدۡهَآمَّتَانِ
Nga gjelbërimi i shumtë duken të mbyllura në të zi.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën nga të mirat e Zotit tuaj po e mohoni?
فِيهِمَا عَيۡنَانِ نَضَّاخَتَانِ
Aty janë dy burime që gjithnjë gurgullojnë.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
فِيهِمَا فَٰكِهَةٞ وَنَخۡلٞ وَرُمَّانٞ
Aty, në ata të dy, ka hurma dhe shegë.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
فِيهِنَّ خَيۡرَٰتٌ حِسَانٞ
Aty janë ato (gra) të ndershme e të bukura.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
حُورٞ مَّقۡصُورَٰتٞ فِي ٱلۡخِيَامِ
Ato janë hyri që e kufizojnë ndejën vetëm në shtëpinë (tënde).
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
لَمۡ يَطۡمِثۡهُنَّ إِنسٞ قَبۡلَهُمۡ وَلَا جَآنّٞ
Ato nuk i ka prekur kush para tyre, as njeriu as xhini.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ رَفۡرَفٍ خُضۡرٖ وَعَبۡقَرِيٍّ حِسَانٖ
Aty rrinë të mbështetura në mbështetëse të gjelbra e shtroja të bukura.
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
E, cilën të mirë të Zotit tuaj po e mohoni?
تَبَٰرَكَ ٱسۡمُ رَبِّكَ ذِي ٱلۡجَلَٰلِ وَٱلۡإِكۡرَامِ
I lartësuar është emri i Zotit tënd, të madhëruar e të nderuar!*
Shënim i përkthyesit — Sherif Ahmeti
Ata që zbatojnë urdhrat e Zotit dhe largohen prej atyre që Ai i ka ndaluar, i kanë nga dy xhenete, përkundër kriminelëve që sillen vërdallë, sa në zjarr e sa në ujë të valë. Në Kuran emri xhenet përmendet në numrin njëjës, në shumës dhe në dyjësi. Për arsye se pallatet, drunjtë e pemëve, gjelbrimet janë të ngjitura njëra pas tjetrës, thua se është një xhenet, ndërsa nga gjerësia, llojllojshmëria e pemëve dhe numri i shumtë i vendeve, duket se janë shumë xhenete, e aty gjenden begati të mira, që e kënaqin shpirtin dhe trupin, thua se janë dy xhenete. Me ndihmën e Zotit, përfundoi përkthimi dhe komentimi i kaptinës “Suretur Rrahmani”. Lavdëruar qoftë Allahu i Madhëruar!
