80. Abese

عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ

‘Abese we tewella

Ai[393] u vrenjt dhe ktheu kurrizin,*

أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ

‘En xha’ehul-’a’ma

kur i erdhi pranë i verbri.

وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ

We ma judrike le’allehu jezzekka

E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet)

أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ

‘Ew jedhdhekkeru fetenfe’ahu edh-dhikra

ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?!

أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ

‘Emma meni estegna

Sa për atë që është i pasur,

فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ

Fe’ente lehu tesedda

ti atij po i kushton vëmendje,

وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ

We ma ‘alejke ‘ella jezzekka

megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet.

وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ

We ‘emma men xha’eke jes’a

Sa për atë që të vjen duke nxituar

وَهُوَ يَخۡشَىٰ

We huwe jehsha

dhe ndien frikë (nga Allahu),

فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ

Fe’ente ‘anhu telehha

ti atij nuk po ia vë veshin.

كـَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةٞ

Kella ‘inneha tedhkiretun

Mos vepro ashtu! Në të vërtetë, ky (Kuran) është këshillë,

فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ

Femen sha’e dhekerehu

pra, kush të dojë, le të marrë këshillë!

فِي صُحُفٖ مُّكَرَّمَةٖ

Fi suhufin mukerremetin

Ai ndodhet në Faqe të nderuara,[394]*

مَّرۡفُوعَةٖ مُّطَهَّرَةِۭ

Merfu’atin mutehheretin

të lartësuara, të pastra,

بِأَيۡدِي سَفَرَةٖ

Bi’ejdi seferetin

në duart e shkruesve (engjëj)

كِرَامِۭ بَرَرَةٖ

Kiramin bereretin

të ndershëm dhe të drejtë.

قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ

Kutilel-’insanu ma ‘ekferehu

Mallkuar qoftë njeriu! Sa mosmirënjohës që është ai!

مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ

Min ‘ejji shej’in halekahu

Prej çfarë gjëje e krijon Allahu atë?

مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ

Min nutfetin halekahu fekadderehu

Prej pikës së farës e krijon dhe i jep përmasa të rregullta.

ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ

Thumme es-sebile jesserehu

Më pas ia lehtëson rrugën (e lindjes)

ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ

Thumme ‘ematehu fe’ekberehu

e pastaj e vdes dhe i cakton një varr,

ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ

Thumme ‘idha sha’e ‘ensherehu

dhe, kur të dojë, Ai e ringjall.

كـَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ

Kella lemma jekdi ma ‘emerehu

E megjithatë, njeriu ende nuk i ka plotësuar ato që i ka urdhëruar Ai!

فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ

Feljendhuril-’insanu ‘ila ta’amihi

Le të mendojë njeriu për ushqimin e vet:

أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبّٗا

‘Enna sebebnal-ma’e sebbæn

Jemi Ne që lëshojmë ujë me bollëk,

ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقّٗا

Thumme shekaknal-’erde shekkæn

pastaj e çajmë tokën në thellësi

فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبّٗا

Fe’enbetna fiha hebbæn

dhe nxjerrim prej saj drithërat,

وَعِنَبٗا وَقَضۡبٗا

We ‘inebæn we kadbæn

rrushin e perimet,

وَزَيۡتُونٗا وَنَخۡلٗا

We zejtunæn we nehlæn

ullirin e palmat,

وَحَدَآئِقَ غُلۡبٗا

We heda’ika gulbæn

kopshtet e dendura,

وَفَٰكِهَةٗ وَأَبّٗا

We fakiheten we ‘ebbæn

pemët dhe gjithë barërat,

مَّتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ

Meta’æn lekum we li’en’amikum

që t’i gëzoni ju dhe bagëtitë tuaja.

فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ

Fe’idha xha’eti es-sahhatu

Por, kur të vijë Ushtima,

يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ

Jewme jefirrul-mer’u min ‘ehihi

atë Ditë njeriu do të ikë nga i vëllai,

وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ

We ‘ummihi we ‘ebihi

nga e ëma dhe nga i ati,

وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ

We sahibetihi we benihi

nga e shoqja dhe nga fëmijët e vet.

لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذٖ شَأۡنٞ يُغۡنِيهِ

Likulli emri’in minhum jewme’idhin she’nun jugnihi

Atë Ditë, secili prej tyre do të ketë aq shqetësim për veten, sa do t’i mjaftojë.

وُجُوهٞ يَوۡمَئِذٖ مُّسۡفِرَةٞ

Wuxhuhun jewme’idhin musfiretun

Atë Ditë do të ketë fytyra rrëzëllore,

ضَاحِكَةٞ مُّسۡتَبۡشِرَةٞ

Dahiketun mustebshiretun

të qeshura e të gëzuara.

وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةٞ

We wuxhuhun jewme’idhin ‘alejha gaberetun

Atë Ditë do të ketë (edhe) fytyra të pluhurosura,

تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ

Terhekuha kateretun

që do t’i mbulojë errësira.

أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ

‘Ula’ike humul-keferetul-fexheretu

Këta janë jobesimtarët, gjynahqarët.